1. Bestemmingsplan Diezerpoort, Schuttevaerkade
Tekst van het document
TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN
DIEZERPOORT, SCHUTTEVAERKADE
COLOFON TOELICHTING VASTGESTELD BESTEMMINGSPLAN DIEZERPOORT, SCHUTTEVAERKADE
IBAN: NL84 RABO 0308 1446 51 Btw-id.: NL001665107B28 KvK nr. : 65329732 P/A Korenbloemstraat 30 8012 XS Zwolle
Opdrachtnemer
Bureau voor Planvorming & Advies | Zwolle
Opgesteld door Datum IMRO
T. Melenhorst en J. Wierda 19 september 2022 NL.IMRO.0193.BP20019.0004
TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN
DIEZERPOORT, SCHUTTEVAERKADE
Inhoud 1. Inleiding ................................................................ 5 1.1 Aanleiding ...................................................................................................................................... 5 1.2 Plangebied ..................................................................................................................................... 5 1.3 Geldende bestemmingsplan.......................................................................................................... 6 2. Beleidskader.......................................................... 9 2.1 Inleiding ......................................................................................................................................... 9 2.2 Rijksbeleid ..................................................................................................................................... 9 2.2.1 Novi......................................................................................................................................... 9 2.2.2 Besluit Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Barro) ....................................................... 10 2.2.3 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) ........................................................................................
10 2.2.4 Conclusie Rijksbeleid ............................................................................................................ 14 2.3 Provinciaal beleid ........................................................................................................................ 14 2.3.1 Omgevingsvisie Overijssel 2017. Beken kleur. ..................................................................... 14 2.3.2 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel....................................................................... 16 2.3.3 Omgevingsverordening ........................................................................................................ 23 2.4 Gemeentelijk beleid .................................................................................................................... 23 2.4.1 Omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van morgen 2030’ (2021) ....................................................... 23 2.4.2 Thematisch beleid ................................................................................................................ 31 2.4.2.1 Stedenbouwkundig Ontwikkelplan ............................................................................... 31 2.4.2.2 Gemeentelijke Woonvisie ‘Ruimte voor Wonen’ 2017-2027 .......................................
31 2.4.2.3 Ontwikkelstrategie wonen 2019-2024 .......................................................................... 33 2.4.2.4 Ontwikkelingsprogramma Binnenstad 2020 ................................................................. 34 2.4.2.5 Welstandsnota 2019 ..................................................................................................... 36 2.4.2.6 Archeologisch en cultuurhistorisch beleid .................................................................... 38 2.4.2.7 Verkeersbeleid............................................................................................................... 39 2.4.2.8 Groenbeleid ................................................................................................................... 39 2.4.2.9 Waterbeleid ................................................................................................................... 40 2.4.2.10 Milieubeleid................................................................................................................. 42 2.4.2.11 Klimaatadaptatie ......................................................................................................... 47 2.4.2.12 Horecabeleid ............................................................................................................... 48 3. Beschrijving van het initiatief ...............................
50 3.1 Achtergrond................................................................................................................................. 50 3.2 Het plan ....................................................................................................................................... 50 2
3.2.1 Historie van de locatie .......................................................................................................... 50 3.2.2 Stedenbouwkundige visie .................................................................................................... 52 3.2.3 Architectonische visie........................................................................................................... 53 3.2.4 Vertaling in het plan ............................................................................................................. 53 3.2.5 Toelichting op het programma ............................................................................................. 56 3.3 Archeologie.................................................................................................................................. 57 3.3.1 Huidige situatie..................................................................................................................... 57 3.3.2 Uitgangspunten bestemmingsplan ...................................................................................... 58 3.4 Cultuurhistorie............................................................................................................................. 58 3.4.1 Huidige situatie.....................................................................................................................
58 3.4.2 Uitgangspunten bestemmingsplan ...................................................................................... 59 3.5 Verkeer ........................................................................................................................................ 59 3.5.1 Huidige situatie..................................................................................................................... 59 3.5.2 Uitgangspunten in het bestemmingsplan ............................................................................ 60 3.6 Natuur ......................................................................................................................................... 63 3.6.1 Huidige situatie..................................................................................................................... 63 3.6.2 Uitgangspunten bestemmingsplan ...................................................................................... 65 3.7 Water ........................................................................................................................................... 65 3.7.1 Huidige situatie..................................................................................................................... 65 3.7.2 Uitgangspunten in het bestemmingsplan ............................................................................
70 3.8 Milieu........................................................................................................................................... 70 3.8.1 Bodem .................................................................................................................................. 70 3.8.2 Luchtkwaliteit ....................................................................................................................... 71 3.8.3 Geluid ................................................................................................................................... 72 3.8.4 Bedrijven en milieuzonering................................................................................................. 75 3.8.5 Externe veiligheid ................................................................................................................. 77 3.8.6 MER-beoordeling.................................................................................................................. 79 3.9 Duurzaamheid ............................................................................................................................. 80 3.9.1 Duurzaamheid ......................................................................................................................
80 3.9.2 KEC ........................................................................................................................................ 80 3.10 Windhinder................................................................................................................................ 82 3.11 Kabels en leidingen.................................................................................................................... 83 4. Toelichting op de regels ....................................... 85 4.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 85 4.2 Opzet regels................................................................................................................................. 85 3
4.2.1 Inleidende regels .................................................................................................................. 85 4.2.2 Bestemmingsregels .............................................................................................................. 85 4.2.3 Algemene regels ................................................................................................................... 86 4.2.4 Overgangs- en slotregels ...................................................................................................... 86 4.3 Nadere toelichting op de regels .................................................................................................. 86 5. Economische uitvoerbaarheid .............................. 87 6. Maatschappelijke uitvoerbaarheid ....................... 88 6.1 Algemeen..................................................................................................................................... 88 6.2 Vooroverleg ................................................................................................................................. 88 6.3 Inspraak ....................................................................................................................................... 88 Bijlagen ................................................................... 89 Bijlage 1.
Stedenbouwkundig Ontwikkelingsplan ............................................................................. 89 Bijlage 2. Groenplan .......................................................................................................................... 89 Bijlage 3. Bezonningsstudie ............................................................................................................... 89 Bijlage 4. Parkeeronderzoek.............................................................................................................. 89 Bijlage 5. Memo stikstofdepositie ..................................................................................................... 89 Bijlage 6. QuickScan natuurtoets Schuttevaerkade 80, Zwolle ......................................................... 89 Bijlage 7. Uitgangspuntennotie waterschap ..................................................................................... 89 Bijlage 8. Notitie waterhuishouding en riolering .............................................................................. 89 Bijlage 9. Verkennend en nader bodemonderzoek Schuttevaerkade 80-88 te Zwolle..................... 89 Bijlage 10. Akoestisch onderzoek wegverkeer voor het bouwplan Schuttevaerkade ...................... 89 Bijlage 11.
Akoestische voorzieningen .............................................................................................. 89 Bijlage 12. Vormvrije m.e.r-beoordeling ........................................................................................... 89 Bijlage 13. Windhinder ...................................................................................................................... 89
4
1. Inleiding 1.1 Aanleiding Slokker Vastgoed BV is voornemens om de locatie aan de Schuttevaerkade 80-88 in Zwolle, waar momenteel een kantoorgebouw is gevestigd, te ontwikkelen ten behoeve van woningbouw. De herontwikkeling bestaat uit de sloop van het bestaande kantoorgebouw en de realisatie van een gevarieerd aanbod van maximaal 110 woningen, bestaande uit grondgebonden woningen en appartementen in verschillende segmenten voor verschillende doelgroepen. Daarnaast voorziet het plan in een beperkte commerciële ruimte (350 m2) en worden er fietsenstallingen en een parkeerkelder aangelegd. Op het dak van de parkeergarage wordt een openbaar toegankelijke daktuin aangelegd. De gewenste ontwikkeling past niet binnen het huidige geldende planologische kader. Om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken zal de geldende gemengde bestemming worden gewijzigd in een woonbestemming waarbinnen voor een deel ruimte is voor commerciële functies. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hier in. In dit bestemmingsplan is de ruimte voor kantoren sterk ingeperkt. Dit past in het beleid van de gemeente om de kantorenleegstand te verminderen en het aanbod van oude kantoren op bepaalde plekken in de stad te reduceren. De Zwolse kantorenmarkt wordt hierdoor gezonder. Als basis voor een nieuw bestemmingsplan is een Stedenbouwkundig Ontwikkelingsplan opgesteld.
Dit Stedenbouwkundig Ontwikkelingsplan, dat als bijlage 1 van deze toelichting is opgenomen, is op 25 mei 2021 door de gemeenteraad van Zwolle vastgesteld. In het Stedenbouwkundig Ontwikkelingsplan is voorafgaand aan het opstellen van het bestemmingsplan aangetoond dat de voorgenomen plannen voldoen aan de gemeentelijke ambitie van goede ruimtelijke (ordenings) kwaliteit voor wat betreft gebruikerswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. De juridische vertaling van de plannen is geborgd in voorliggend bestemmingsplan. In artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening staat dat gemeenten ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening bestemmingsplannen vast kunnen stellen. De gemeente mag op basis van de Wet ruimtelijke ordening alleen meewerken aan planontwikkelingen die haalbaar en uitvoerbaar zijn. Ingevolge artikel 3.1.6 Bro dient de toelichting van een bestemmingsplan inzichten te bevatten over de uitvoerbaarheid van een plan dat niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Onderliggende toelichting, als onderdeel van het nieuwe bestemmingsplan, biedt dit inzicht. De initiatiefnemer heeft de gemeente verzocht om de bestemmingsplanprocedure, de procedure voor de omgevingsvergunning(en) en eventueel andere besluiten gecoördineerd te laten verlopen.
De raad heeft in januari 2022 besloten om op grond van artikel 3.30 Wet ruimtelijke ordening de gemeentelijke coördinatieregeling van toepassing te verklaren op dit plan.
1.2 Plangebied Het plangebied betreft de gronden aan de Schuttevaerkade 80-88 in Zwolle. De locatie ligt ten noorden van de historische binnenstad van Zwolle, net buiten de gracht. Op de volgende luchtfoto is de ligging van het plangebied globaal weergegeven.
5
Ligging plangebied . Bron: vastgesteld Stedenbouwkundig Ontwikkelplan
Het plangebied wordt aan de zuidzijde begrensd door de Schuttevaerkade. Aan de westzijde grenst het plangebied aan de Govert Flinckstraat en aan de noordzijde aan de Van Miereveltstraat. De oostzijde van het plangebied grenst aan gronden die in gebruik zijn door het Campanile Hotel en een woonwagenkamp.
1.3 Geldende bestemmingsplan De voorziene woonbebouwing is in strijd met het vigerend planologisch regime ter plaatse. Tot het moment waarop het voorliggende bestemmingsplan in werking treedt, gelden voor de gronden binnen het plangebied de volgende bestemmingsplannen: -
bestemmingsplan ‘Diezerpoort’ (2013) Zwolle, parapluplan parkeren (2017) Zwolle, parapluplan zelfstandige woonruimte (2020) Zwolle, parapluplan bouw- en cultuurhistorie (2021)
Bestemmingsplan Diezerpoort Binnen het bestemmingsplan ‘Diezerpoort’ en heeft plangebied de enkelbestemming ‘Gemengd 1’, (gedeeltelijk) de dubbelbestemming ‘Waarde – archeologie’ en (gedeeltelijk) de dubbelbestemming ‘Waterstaat – waterkering’. De voor ‘Gemengd 1’ aangewezen gronden zijn bestemd voor gronden ten behoeve van: 6
1. bedrijven, waaronder horecabedrijven als genoemd in de categorieën 1 tot en met 6 van de lijst met horecacategorieën, welke als een bijlage bij de regels is opgenomen; 2. maatschappelijke voorzieningen; 3. sport. De voor ‘Waarde – archeologie’ aangewezen gronden zijn bestemd voor het behoud van de archeologische monumenten die ter plaatse aanwezig zijn en het behoud van de archeologische monumenten, waarvan de aanwezigheid redelijkerwijs vermoed wordt. De voor 'Waterstaat - Waterkering' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor de aanleg, de verbetering en het onderhoud van de waterkeringen langs de Schuttevaerhaven, de Achtergracht, de Stadsgracht en de Nieuwe Vecht. Op de verbeelding van het bestemmingsplan is tevens een maximaal bebouwingspercentage aangegeven (50%) en een maximale bouwhoogte (15 meter). Op de volgende afbeelding is een uitsnede uit de verbeelding van het geldende bestemmingsplan opgenomen.
Uitsnede verbeelding bestemmingsplan Diezerpoort. Bron : www.ruimtelijkeplannen.nl.
Bestemmingsplan ‘Zwolle, parapluplan parkeren’ Het ‘Parapluplan parkeren’ voorziet in een regeling om bij (gewijzigde) plannen, te voldoen aan het geldende parkeerbeleid van de gemeente Zwolle. Het ‘Parapluplan parkeren’ vormt een toetsingskader bij ruimtelijke plannen. In hoofdstuk 3 is onderbouwd op welke wijze voorliggend plan voldoet aan het geldende parkeerbeleid.
7
Bestemmingsplan ‘Zwolle, parapluplan zelfstandige woonruimte’ Het parapluplan ‘Zelfstandige woonruimte’ voorziet in regelgeving met als doel om overlast als gevolg van het toevoegen van zelfstandige woonruimte(n) te beperken en de kwaliteit van de woningen en hun omgeving veilig te stellen. In de regeling zijn randvoorwaarden ten aanzien van de omvang van woningen opgenomen waar ook voorliggend plan aan voldoet. Zwolle, parapluplan bouw- en cultuurhistorie Gemeenten dienen cultuurhistorische waarden mee te wegen in bestemmingsplannen. Om dat te doen, heeft de gemeente het parapluplan bouw- en cultuurhistorie vastgesteld. Ter plaatse van het plangebied geldt de gebiedsaanduiding ‘overige zone – Diezerpoort’. Op basis van deze aanduiding bevinden zich binnen het plangebied geen als cultuurhistorisch waardevolle percelen aangeduide percelen, panden of ensembles. Relatie met het initiatief Op onderdelen wijkt het bestemmingsplan af van het geldende planologische regime. De voorziene woningen zijn binnen het bestemmingsplan niet toegestaan, de omvang van een aantal woningen wijkt af van de minimale omvang uit het ‘Parapluplan zelfstandige woonruimte’, het plan wijkt af van de geldende bouwhoogte en ook wordt een deel van de bebouwing buiten het huidige bouwblok gerealiseerd.
In hoofdstuk 3 van deze toelichting, en eerder in het vastgestelde Stedenbouwkundig Ontwikkelingsplan, wordt nader onderbouwd dat deze afwijkingen niet leiden tot een aantasting van een goed woon- en leefklimaat.
8
2. Beleidskader 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt het plan aan relevant beleid getoetst. Het gaat daarbij om Rijksbeleid, provinciaal beleid en gemeentelijk beleid.
2.2 Rijksbeleid 2.2.1 Novi Inleiding Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (hierna: NOVI) vastgesteld. De NOVI is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI geeft richting en helpt om keuzes te maken; te kiezen voor slimme combinaties van functies; uit te gaan van de specifieke kenmerken en kwaliteiten van gebieden. En er nu mee aan de slag te gaan en beslissingen niet uit te stellen of door te schuiven. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal. Dat wil zeggen dat alle plannen met oog voor de natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt moeten worden. Bij de NOVI hoort een Uitvoeringsagenda. Hierin staat hoe uitvoering wordt gegeven aan de NOVI. Binnen de NOVI zijn acht voorlopige aandachtsgebieden geformuleerd als zogeheten NOVI-gebied. Regio Zwolle is aangewezen als voorlopig NOVI-gebied. In een NOVI-gebied krijgt een aantal concrete vraagstukken extra prioriteit. Dit helpt om grote veranderingen en ruimtelijke opgaven in een regio beter te realiseren. Opgaven
Er is in Nederland sprake van een aantal dringende maatschappelijke opgaven. Deze opgaven kunnen niet apart van elkaar worden opgelost. Ze moeten in samenhang bekeken worden. Ze grijpen in elkaar en vragen meer ruimte dan beschikbaar is in Nederland. Niet alles kan, niet alles kan overal. Op het niveau van nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven aan de omgeving in Nederland, verwoord in vier opgaven: -
Ruimte maken voor klimaatverandering en energietransitie De economie van Nederland verduurzamen en het groeipotentieel behouden Steden en regio’s sterker en leefbaarder maken Het landelijk gebied toekomstbestendig ontwikkelen
Realiseren opgaven In de NOVI is een tweetal instrumenten opgenomen om de opgaven te realiseren: 1. De Omgevingsagenda. Voor Oost-Nederland is een omgevingsagenda opgesteld, waar Regio Zwolle onderdeel vanuit maakt. In de Omgevingsagenda agenderen het Rijk en regio de gezamenlijke vraagstukken en de gewenste aanpak daarvan. De Omgevingsagenda biedt een basis voor uitvoeringsafspraken en inzet van programma’s en projectbesluiten van Rijk en regio. 2. De NOVI-gebieden.
9
Een NOVI-gebied is een instrument waarbij Rijk en regio meerdere jaren verbonden zijn aan de gezamenlijke uitwerking van de verschillende opgaven in het ruimtelijke domein. Vaak wordt voortgebouwd op bestaande samenwerkingstrajecten. Denk aan een Regio Deal en een verstedelijkingsstrategie. Relatie met initiatief Gelet op de te realiseren opgaven uit de NOVI kan de conclusie worden getrokken dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de NOVI. Het plan draagt bij aan het toevoegen van woningen en bouwt daarmee voort op de verstedelijkingsdeal.
2.2.2 Besluit Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Barro) De juridische borging van de nationale belangen uit de SVIR vindt plaats in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is op 22 augustus 2011 vastgesteld (en aangevuld op 28 augustus 2012) en heeft als doel om vanuit een concreet nationaal belang een goede ruimtelijke ordening te bevorderen. De algemene regels bewerkstelligen dat nationale ruimtelijke belangen doorwerken tot op lokaal niveau. Relatie met initiatief Onderliggend initiatief maakt geen onderdeel uit van de nationale ruimtelijke hoofdstructuur, waardoor de Barro niet van toepassing is.
2.2.3 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) Artikel 3.1.6, lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), zoals die geldt vanaf 1 juli 2017, bevat de verplichting om in de toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving te geven van de behoefte aan die ontwikkeling. Daarnaast, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, dient een motivering te worden gegeven waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. In artikel 1.1.1 van het Bro is omschreven wat verstaan moet worden onder een stedelijke ontwikkeling. Namelijk een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Volgens de Handreiking Ladder voor duurzame verstedelijking van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) vallen onder het begrip 'andere stedelijke voorzieningen' onder meer accommodaties voor onderwijs, zorg, cultuur, bestuur en indoor sport en leisure. Bovendien zijn er inmiddels meerdere uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State, waarin het begrip stedelijke ontwikkeling verder is verduidelijkt. Of bij een bovengenoemde voorziening sprake is van een stedelijke ontwikkeling, hangt af van de omvang en de gebruiksmogelijkheden.
In de uitspraak van 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953 is bepaald dat woningbouwplannen met een omvang vanaf 12 woningen als stedelijke ontwikkeling kunnen worden gezien, terwijl in de uitspraak van de Afdeling van 16 september 2015 (ECLI:NBL:RVS:2015:2921) een plan van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling werd gezien vanwege de beperkte omvang.
10
Dit betekent dat er voor wat betreft het bouwplan ‘Schuttevaerkade’, dat voorziet in de realisatie van maximaal 110 wooneenheden, wel sprake is een woningbouwlocatie, welke aan te merken is als een stedelijke ontwikkeling. Derhalve is de ladder van duurzame verstedelijking wel van toepassing. De voorziene commerciële functies binnen het plangebied komen overeen met de mogelijke functies binnen het huidige bestemmingsplan. Omdat het aantal vierkante meters commerciële functies afneemt ten opzichte van de huidige bestemming, is een laddertoets op dit onderwerp niet noodzakelijk. Relatie met initiatief Nu de ladder van toepassing is, moet worden omschreven wat de behoefte is aan de woningen die mogelijk gemaakt worden binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de woningbouwontwikkeling. Daarbij zijn de aard en omvang van de ontwikkeling leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Tevens moet op basis van de aard en omvang van het woningbouwplan worden bepaald of er regionale afstemming nodig is. Indien het plan voorziet in een behoefte en gepland is buiten het bestaand stedelijk gebied, dient te worden gemotiveerd waarom niet binnen bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.
Daarvan is hier geen sprake aangezien het plangebied binnen bestaand stedelijk gebied van Zwolle ligt, waarbij bestaande stedelijke functies worden verwijderd ten behoeve van de voorziene woningbouw. Behoefte binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied en afstemming Kort gezegd is de 'behoefte' het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). De provincie Overijssel heeft eind 2014 een regionale woonvisie West Overijssel vastgesteld. Ter uitvoering hiervan is in 2015 het Regionale Woonprogrammering (RWP West-Overijssel, 7 december 2015) opgesteld. Het doel hiervan is om tot een betere balans van vraag en aanbod op de woningmarkt te komen, kwantitatief en kwalitatief, waarbij iedere gemeente bouwt voor de lokale behoefte. In dit document - RWP West-Overijssel (Regionale Woon Programmering) - zijn afspraken gemaakt over woonregio's en nadere afspraken over aantallen woningen en afstemming met de regio. De gemeenten en de provincie hebben op 27 januari 2016 de samenwerkingsovereenkomst getekend. Het RWP West-Overijssel wordt tweejaarlijks geactualiseerd, zo ook in het voorjaar van 2021. Daarbij zijn tussen de gemeenten in West-Overijssel en de provincie ambities uitgesproken over de woningmark in (West) Overijssel.
Daarbij is onder andere gesproken over het toevoegen van 60.000 woningen in geheel Overijssel, het versnellen van de woningproductie, het voorsorteren op een veranderende woningvraag en het vergroten van de toegankelijkheid van de woningmarkt en doorstroming. Voor Zwolle wordt gesproken over een totale plancapaciteit van 12.700 woningen tot 2030. De gemeente Zwolle is verantwoordelijk voor een actueel en onderbouwd woonbeleid en woningprogramma. Daar heeft de gemeente Zwolle invulling aan gegeven.
11
Voor Zwolle is de woningbehoefte in de periode 2017-2027 circa 5.500 - 6.000 woningen en 4.000 na 20271. Deze raming is in de Omgevingsvisie ‘Mijn Zwolle van morgen’ overgenomen. Sinds 2017 groeit Zwolle echter veel sneller, met gemiddeld 1.000 woningen per jaar in plaats van de voorspelde 600 woningen. Deels is sprake van een inhaalvraag, maar de gemeente constateert ook een groeiende behoefte naar stedelijk wonen en een trek uit de Randstad naar andere grote steden met goede verbindingen over weg en spoor zoals Zwolle. De landelijke trend naar stedelijk wonen en de overloop van de Randstad betekenen dat Zwolle serieus rekening moet houden met een hogere groei dan in de Woonvisie. In Zwolle is sprake van een overspannen woningmarkt, waardoor de kwalitatieve groei van een inclusieve stad onder druk staat en de beschikbaarheid van betaalbare woningen is afgenomen. De niet goed functionerende markt vertaalt zich vooral in een veel grotere vraag naar (stedelijke)woningen. De oplossing voor de stijgende woningprijzen en de toegankelijkheid van de woningmarkt zit dan ook met name in het creëren van nieuw aanbod. In de Ontwikkelstrategie wonen 2019-2024 is daarom rekening gehouden met een groei van 1.000 woningen per jaar.
Een uitdaging voor Zwolle is dat de huidige woningvraag grotendeels binnenstedelijk moet worden opgelost, maar het huidige aanbod aan (centrum)stedelijke woonmilieus beperkt is. Over het algemeen is er schaarste aan binnenstedelijke en (centrum)stedelijke locaties. Gelet op de huidige krapte op de woningmarkt in Zwolle moet goed worden gekeken waar huidige bebouwing kan worden verdicht en waar mogelijkheden zijn voor transformatie van winkels, kantoren en werklocaties. In de binnenstad en de schil van Zwolle wordt sterk ingezet op de woonfunctie om de stad levendig te houden. Een centrumstedelijk woonmilieu sluit aan bij de behoefte van diverse doelgroepen. Tot 2019 gold voor de gemeente Zwolle het Regionaal Woonprogramma (RWP) West Overijssel 2017 als kader voor de kwantitatieve behoefte en de regionale afstemming van woningbouwplannen. Op 25 maart 2021 heeft de provincie Overijssel De Woonagenda West Overijssel vastgesteld. Hierin zijn nieuwe regionale woonafspraken gemaakt voor de periode 2021-2025. In de Woonagenda West Overijssel is het volgende opgenomen ten aanzien van de woonbehoefte: ‘Volgens de prognoses groeit het aantal huishoudens in de regio met circa 25.000 tot ruim 251.000 huishoudens in 2030.
Mede in het licht van de huidige regionale woningtekorten (gemiddeld 3%, dus een kleine 7.000 woningen) en andere ontwikkelingen zoals de verstedelijkingsopgave in Deventer en Zwolle, de toenemende marktdruk (met name in het stedelijk gebied) en migratiestromen willen we als regio een groei van 35.000 - 40.000 huishoudens tot 2030 accommoderen. Tabel 1 laat zien dat de gemeenten in West-Overijssel samen tot 2030 een kleine 26.000 woningen in harde en zachte plancapaciteit hebben. Dat betekent dat naast het realiseren van harde en zachte plannen ingezet zal worden op het toevoegen van extra plancapaciteit voor 9.000 - 14.000 woningen in West-Overijssel in de periode tot 2030, waarvan ongeveer de helft (5.500) voor autonome behoefte en ongeveer de helft voor de extra (verstedelijkings)ambities. De huidige capaciteit, en dus de omvang en verdeling van de zoekopgave naar extra capaciteit voor autonome behoefte en voor verstedelijkingsambities, verschilt per gemeente. De genoemde aantallen in tabel 2 vormen een voorstelling van de behoefte en geven de richting aan, maar zijn uiteindelijk de uitkomst van het sturen op kwaliteiten.’
1
Woonvisie ‘Ruimte voor Wonen’, 2017-2027
12
Motivering locatiekeuze Ter plaatse van het plangebied waren een kantoor en een kliniek gevestigd. Ten gevolge van de economische marktomstandigheden is de vraag naar kantoorlocaties de afgelopen jaren teruggelopen. De kans op leegstand van een gebouw van de omvang zoals die in het plangebied staat is zowel ruimtelijk als economisch niet wenselijk. Leegstand kan afbreuk doen aan de ruimtelijke en sociale kwaliteit van de leefomgeving ter plaatse. Daarom is, in samenwerking met de gemeente Zwolle, met in achtneming van kantoor- en woningmarktontwikkelingen, gezocht naar een passende invulling van het gebied. Die is gevonden in de vorm van sloop en vervangende nieuwbouw in de vorm van wonen en ondergeschikte commerciële functies. Dit sluit aan op de gemeentelijke Woonvisie, waarin transformatie van bestaand vastgoed naar een woonfunctie een beleidsuitgangspunt is. De voorgenomen ontwikkeling bestaat uit de bouw van een gevarieerd aanbod van maximaal 110 woningen waarvan het merendeel zal bestaan uit appartementen. Vier woningen zijn grondgebonden. Deze appartementen en de grondgebonden woningen hebben verschillende woonoppervlaktes. Een deel van de appartementen wordt ingericht als penthouse. Dit betekent dat de woningen zullen variëren qua prijsklasse waardoor ook een mix van verschillende prijsklassen zal ontstaan in het goedkope, middeldure en dure segment.
De verdeling in het plan is als volgt: -
ca. 20 appartementen goedkope koop (ca. 20%) 13
-
ca. 10 appartementen middelduur 1 koop (ca. 10%) ca. 30 appartementen middelduur 2 koop (ca. 25%) ca. 50 appartementen / grondgebonden woningen dure koop (ca. 45%)
2.2.4 Conclusie Rijksbeleid Onderliggend plan sluit aan op de hiervoor genoemde ambities uit de gemeentelijke Woonvisie en de Regionale Woon Programmering. Hiermee is de behoefte aangetoond en draagt het plan met maximaal 110 grondgebonden woningen en appartementen bij aan de groeiambitie van Zwolle. Daarnaast wordt duurzaam met de ruimte omgegaan door op basis van sloop en vervangende nieuwbouw van bestaand vastgoed, een inbreidingslocatie te transformeren naar woningen en in beperkte mate commerciële functies. De woningen bieden mede door de variatie in omvang, in woningtypologie en de ligging nabij het centrum, woonruimte voor diverse doelgroepen. Gezien het vorenstaande wordt geconcludeerd dat dit project voldoet aan de ladder van duurzame verstedelijking.
2.3 Provinciaal beleid 2.3.1 Omgevingsvisie Overijssel 2017. Beken kleur. Op 12 april 2017 heeft Overijssel haar nieuwe Omgevingsvisie vastgesteld. De Omgevingsvisie wordt jaarlijks geactualiseerd. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel. Duurzaamheid De provincie hanteert de volgende definitie van duurzaamheid: ‘duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien.’ De provincie heeft 4 duurzame kwaliteitsambities geformuleerd: 1. Een klimaatbestendig Overijssel Dit betekent dat de provincie er voor wil zorgen dat we – nu en in de toekomst – beschermd zijn tegen overstromingen, droge voeten houden en, ook in perioden van droogte, over voldoende en schoon (drink)water beschikken voor bewoners, natuur en (landbouw)bedrijven. En de provincie wil er voor zorgen dat de stad, zelfs bij extreem heet weer, een fijne en gezonde plek blijft om te wonen. Met andere woorden: dat bijvoorbeeld ook hittestress in de steden wordt beperkt. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief ligt aan de rand van de binnenstad van Zwolle. Het overstromingsgevaar is hier klein. Aan de Schuttevaerkade ligt een niet- primaire waterkering.
Over de ligging ten opzichte van deze kering heeft afstemming plaatsgevonden met het waterschap. De uitkomsten van dit overleg zijn meegenomen in het water advies, waarover meer in paragraaf 3.7. Om het plangebied tot een prettige leefomgeving te maken, wordt extra groen toegevoegd op het binnenterrein. Ook is sprake van een herplantplicht voor gekapte bomen. Dit zorgt op kleine schaal voor biodiversiteit en hierdoor wordt hittestress tegen gegaan. Daarnaast wordt hemelwater duurzaam opgevangen en verwerkt, ook bij extreem weer.
14
2. Een duurzame energiehuishouding We ambiëren in Overijssel een duurzame energiehuishouding: hernieuwbare energie voor iedereen beschikbaar en betaalbaar. We zetten in op het vergroten van het aandeel energie uit bronnen als zon, wind, biomassa en ondergrond. Toets aan initiatief Ter plaatse van het plangebied bevindt zich relatief oude bebouwing. Deze bebouwing is niet gerealiseerd op basis van huidige duurzaamheidsvereisten. Sloop en vervangende nieuwbouw is op zich al een vorm van duurzaamheid: een bestaande locatie wordt hergebruikt. De manier waarop dit gebeurt is eveneens duurzaam. Er wordt bij de bouw gebruik gemaakt van duurzame materialen. Ook wordt energie beter benut door gebruik te maken van bodemwarmte. Op een deel van de bebouwing worden mogelijk zonnepanelen geplaatst en de woningen en commerciële ruimten wordt gasloos. 3. Kringlopen sluiten, ofwel: toegroeien naar een circulaire economie De provincie streeft naar een economie die spaarzaam omgaat met grondstoffen, waar winning, gebruik en hergebruik dicht bij elkaar plaatsvinden en waarin reststoffen maximaal worden hergebruikt. Het sluiten van kringlopen staat hierbij centraal. Dit draagt ook bij aan het borgen van een gezonde leefomgeving door het beperken van schadelijke emissies. Toets aan initiatief Waar mogelijk wordt bij de transformatie van het pand gebruik gemaakt van bestaande grondstoffen. 4.
Beter benutten van ruimte, bestaande bebouwing en infrastructuur De provincie heeft de ambitie om bestaande ruimte, bebouwing en infrastructuur beter en slimmer te benutten. Denk aan multifunctioneel en complementair ruimtegebruik (zowel boven- als ondergronds), hergebruik en herbestemming van vrijkomend vastgoed (in stedelijk en landelijk gebied) en het concentreren van ontwikkelingen rond bestaande infrastructuurknooppunten. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief sluit daar op aan. Een bestaand pand wordt gesloopt en de locatie wordt getransformeerd ten behoeve van een toekomstbestendige, duurzame woonfunctie met kleinschalige commerciële functies. De uitwerking van de plannen is duurzaam van aard, zoals hiervoor beschreven. Onderdeel van de plannen is een ondergrondse parkeergarage. Ook worden in een deel van de plint van de voorziene bebouwing commerciële functies gerealiseerd. Hiermee wordt invulling gegeven aan multifunctioneel en complementair ruimtegebruik, zowel onder- als bovengronds. Ruimtelijke kwaliteit Ruimtelijke kwaliteit wordt door de provincie vooral gezien als functioneel, mooi en toekomstbestendig. Dit is een optelsom van: -
gebruikswaarde: functionaliteit, bereikbaarheid, toegankelijkheid, nut en noodzaak van een initiatief dat ontwikkeld wordt belevingswaarde: beeldkwaliteit, het ‘mooie’, de identiteit van een gebied, het gevoel van (toekomstige) gebruikers en bewoners
15
-
toekomstwaarde: het vermogen om ruimtelijke gevolgen van veranderende omstandigheden op te vangen (flexibiliteit, beheerbaarheid)
Toets aan initiatief Onderliggend initiatief sluit aan op voorgaande waarden. De locatie kent een gemengde bestemming die voornamelijk als kantoorruimte werd benut. De vraag naar kantoorruimte neemt af, waardoor naar een passende nieuwe functie is gezocht. Deze is gevonden in woningen. Zoals reeds onderbouwd in paragraaf 4.2, wordt hiermee invulling gegeven aan een marktbehoefte. De wijze waarop de locatie een nieuwe invulling krijgt is ruimtelijk en functioneel afgestemd op de omgeving. De bereikbaarheid is goed, de buitenruimte wordt duurzaam ingericht en de architectonische uitstraling en bouwvolumes sluiten aan op de omgeving. De toekomstwaarde van de voormalige bebouwing was beperkt. Die van de nieuwe bebouwing is groot. Sociale kwaliteit Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of ‘goed voelen’ van de mens. Daarbij spelen zaken als gezondheid en vitaliteit een belangrijke rol, maar ook arbeidsparticipatie (mede in relatie tot onderwijs), sociale uitsluiting en armoede. Sociale kwaliteit gaat ook over leefbaarheid in bredere zin, over binding met de buurt en betrokkenheid bij de eigen leefomgeving. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief voorziet in een woonfunctie en kleinschalige commerciële functies binnen bestaand stedelijk gebied.
Door deze passende functies wordt voorkomen dat een bestaand pand leeg komt te staan en de leefomgeving en ruimtelijke kwaliteit van het gebied worden aangetast. Zoals ook bij de rode draden ‘duurzaamheid’ en ‘ruimtelijke kwaliteit’ is aangegeven draagt het initiatief op verschillende schaalniveaus bij aan de opwaardering van de leefomgeving. Niet alleen doordat er een mix van woningen voor diverse doelgroepen en kleinschalige commerciële functies worden gerealiseerd, maar ook door dit te doen op basis van (architectonische) afstemming op de omgeving. Conclusie Onderliggend initiatief sluit aan op de ambities in de Omgevingsvisie. Een locatie met een gebruik waar geen behoefte aan is wordt getransformeerd naar een toekomstbestendige en duurzame bestemming op basis van functionaliteit en ruimtelijke kwaliteit, passend in de omgeving.
2.3.2 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel 2017 geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: -
generieke beleidskeuzes; ontwikkelingsperspectieven; gebiedskenmerken.
Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. 16
Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase de zogenaamde 'SER-ladder' gehanteerd. Deze komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaande bebouwing en herstructurering worden benut, voordat er uitbreiding kan plaatsvinden. Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Ecologische Hoofdstructuur en verbindingszones enzovoorts. De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend. Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelingsperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities.
De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent door vertaald in de ontwikkelingsperspectieven. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en lust- en Leisure laag) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden.
17
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel 2017 (Bron: Provincie Overijssel) .
Toets aan uitvoeringsmodel Generieke beleidskeuzes Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door provinciale generieke beleidskeuzes. In heel Overijssel is een aantal beleidskeuzes van toepassing op nagenoeg alle thema’s en locaties. Dit zijn: 1. 2. 3. 4. 5.
integraliteit toekomstbestendigheid concentratiebeleid (boven)regionale afstemming zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik
Samen geven deze beleidskeuzes invulling aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. 1. Integraliteit De eis van integraliteit houdt in dat alle belangen die bij een ontwikkeling betrokken zijn, zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen. Met deze wettelijke eis uit het Besluit ruimtelijke ordening wordt verzekerd dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening.
18
Toets aan initiatief Ten aanzien van onderliggend initiatief is een integrale afweging gemaakt ten aanzien van beleid, ruimtelijke kwaliteit, omgeving en behoefte. Dit vertaalt zich in onderliggend bestemmingsplan. De keuze voor een woonfunctie sluit aan op de behoefte naar woningen, in aansluiting op een woonomgeving. De kwaliteit waarmee dat gebeurt is afgestemd op en met de omgeving. Met het initiatief wordt gelijktijdig de leegstand aan kantoren binnen Zwolle teruggedrongen en vindt een ruimtelijke kwaliteitsverbetering van de (bestaande) omgeving plaats. Ten aanzien van de commerciële functies is de volgende afweging gemaakt. De binnenstad schil waarin het plangebied zich bevindt, als onderdeel van het centrum stedelijk gebied, is een aantrekkelijk vestigingsgebied voor bepaalde kleinschalige (commerciële) voorzieningen die niet passen in de binnenstad. Bij de invulling van deze ruimte wordt beperkte kantoorruimte (vele malen minder dan in de huidige situatie), horeca, kleinschalige detailhandel en publiekgerichte dienstverlening mogelijk gemaakt. De kantoorruimte zou kunnen worden ingevuld met flexwerkplekken. In Nederland is er namelijk een groeiende behoefte aan het flexibel huren van kantoorruimte en werkplekken. Met het toevoegen van de commerciële functies wordt in de plint van de bebouwing een levendige woon- en werkomgeving gecreëerd.
Op basis van voorgaande kan worden geconcludeerd dat er sprake is van integraliteit. 2. Toekomstbestendigheid De eis dat gekozen oplossingen voor maatschappelijke opgaven toekomstbestendig moeten zijn, houdt in dat een initiatief de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te kunnen voorzien niet in gevaar mag brengen. Initiatieven moeten bijdragen aan een duurzame benadering van ontwikkelingen die voorzien in de behoefte van de huidige generatie, maar die opties openhoudt om ook te voorzien in behoeften van toekomstige generaties. Het gaat dan om een evenwichtige benadering van het welzijn van mensen, economische welvaart en van het beheer van natuurlijke voorraden. Bij toekomstbestendigheid gaat het ook om de effecten van ingrepen op verschillende schaalniveaus (van directe buren tot ver over de grens) en over de vraag of het project over 20 of 30 jaar nog steeds toegevoegde waarde heeft. Toets aan initiatief De duurzame wijze waarop het plangebied op basis van sloop en vervangende nieuwbouw wordt getransformeerd naar wonen en beperkte commerciële functies, voorziet in een toekomstbestendigheid van de locatie. Zwolle heeft als woonstad een groeiambitie voor de komende tientallen jaren. Daar hoort een toename van het aanbod aan woningen, waar onderliggend initiatief invulling aan geeft, bij. 3.
Concentratiebeleid Het concentratiebeleid van de provincie Overijssel houdt in dat stedelijke ontwikkelingen (wonen, werken en voorzieningen) zoveel mogelijk geconcentreerd worden in de stedelijke netwerken Twente (Enschede, Hengelo, Almelo, Oldenzaal en Borne), Zwolle-Kampen en Clean Tech regio Deventer. Daar mag gebouwd worden voor de (boven)regionale behoefte. De kernen Hardenberg en Steenwijk kunnen bouwen voor de regionale behoefte mits dit past binnen de regionale programmering.
19
Toets aan initiatief Onderliggend initiatief ligt in het concentratiegebied Zwolle-Kampen en geeft daarmee invulling aan de provinciale doelstelling. 4. Bovenregionale afstemming De verplichting tot (boven)regionale afstemming is erop gericht om gemeenten gezamenlijk verantwoordelijkheid te laten nemen voor de regionale programmering van woningbouw, werklocaties en stedelijke voorzieningen. Ook wanneer een gemeente alleen voorziet in haar eigen (lokale) behoefte is onderlinge afstemming gewenst, omdat het aanbod in een gemeente aan woningen, werklocaties en voorzieningen onderdeel uitmaakt van een regionale markt. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief geeft hier invulling aan doordat de voorziene plancapaciteit onderdeel uit maakt van de Regionale Woon Programming West-Overijssel, zoals in paragraaf 2.2.1 beschreven. In dat kader heeft regionale afstemming plaatsgevonden. 5. Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik De eis van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik is erop gericht om onnodig nieuw ruimtebeslag – zowel ondergronds als bovengronds – te voorkomen. De provincie wil het onderscheid tussen het bestaande bebouwde gebied en de onbebouwde groene omgeving scherp houden. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief voorziet in de vorm van sloop en vervangende nieuwbouw in de transformatie van reeds bebouwd stedelijk gebied.
Hiermee wordt zuinig en zorgvuldig met reeds benutte ruimte omgegaan. Ontwikkelingsperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. In onderliggend initiatief zijn gezien de ligging van het plangebied, de ontwikkelingsperspectieven voor de stedelijke omgeving van toepassing. Ontwikkelingsperspectief Stedelijke netwerken De provincie onderscheidt in de Stedelijke Omgeving drie ontwikkelingsperspectieven, ieder met een eigen accent: 1. stedelijke netwerken als motor 2. steden en dorpen als veelzijdige leefmilieus 3. hoofdinfrastructuur: vlot en veilig 1. Stedelijke netwerken als motor Het accent Stedelijke netwerken als motor omvat de drie stedelijke netwerken in Overijssel: Twente (Enschede, Hengelo, Almelo, Oldenzaal en Borne), Zwolle-Kampen en Clean Tech Regio Deventer. Van de ruimtelijke kwaliteitsambitie staat in dit ontwikkelingsperspectief voorop: de ambitie Brede waaier aan woon-, werk- en mixmilieus, elk buurtschap, dorp en stad zijn eigen kleur.
20
In de provinciale verordening is hieraan gekoppeld dat ruimte is voor woningbouw voor (boven)regionale behoefte in de stedelijke netwerken mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Binnen het stedelijk netwerk wordt specifiek aandacht besteed aan woon- en werklocaties. Rond de binnensteden liggen de diverse woon- en werklocaties, elk met hun eigen woon-, werk- of mixmilieu. Herstructurering en transformatie moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur of water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld door in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening te houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Het plangebied ligt tevens binnen de gebiedskenmerken van de ‘Bestaande woonmilieus binnen stedelijke netwerken’.
Doelstelling in deze gebieden is een passend en flexibel aanbod van woonmilieus (typen woningen en woonomgeving) die voorzien in de vraag (kwantitatief en kwalitatief) Toets aan initiatief Het plangebied valt binnen het stedelijke netwerk Zwolle-Kampen en geeft invulling aan de ambitie om op basis van transformatie op een duurzame wijze woningbouw toe te voegen. Door op beperkte schaal commerciële functies mogelijk te maken, wordt invulling gegeven aan het gewenste mix-milieu van wonen en werken. Hierbij worden verschillende doelgroepen binnen de woningmarkt bediend. Het bedienen van deze doelgroepen past zoals eerder onderbouwd binnen de regionale woningbouwafspraken. 2. Steden en dorpen als veelzijdige leefmilieus Het ontwikkelingsperspectief Steden en dorpen als veelzijdige leefmilieus omvat de steden in Overijssel die niet binnen de drie stedelijke netwerken vallen en de dorpen in Overijssel. Toets aan initiatief Aangezien onderliggend plangebied binnen het stedelijk netwerk Kampen-Zwolle valt, is dit ontwikkelingsperspectief niet van toepassing. 3. Hoofdinfrastructuur: vlot en veilig Van de ruimtelijke kwaliteitsambities ligt in dit ontwikkelingsperspectief de nadruk op de ambitie om het contrast tussen dynamische en luwe gebieden te versterken. Daarnaast gelden – net als voor alle andere ontwikkelingsperspectieven – de ruimtelijke kwaliteitsambities: -
zichtbaar en beleefbaar mooi landschap sterke ruimtelijke identiteiten als merken voor Overijssel continu en beleefbaar watersysteem
Toets aan initiatief Gezien de centrumstedelijke ligging van het plangebied is dit ontwikkelingsperspectief niet relevant voor onderliggend plan.
21
Gebiedskenmerken De provincie wil nieuwe ruimtelijke opgaven verbinden met bestaande gebiedskenmerken. De gebiedskenmerken spelen zo een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief invulling kan krijgen. Onder gebiedskenmerken verstaat de provincie de ruimtelijke kenmerken van een gebied of een gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. De provincie onderscheidt de gebiedskenmerken in vier lagen: 1. 2. 3. 4.
de natuurlijke laag de stedelijke laag de laag van de beleving de laag van het agrarisch cultuurlandschap
Voor onderliggend initiatief zijn alleen de natuurlijke en de stedelijke laag van belang. Dit vanwege de centrumstedelijke ligging van het plangebied. 1. Natuurlijke laag De natuurlijke laag is de laag van de bodem, het reliëf, het watersysteem en de natuur die zich hier ‘van nature’ op vestigt. Deze natuurlijke laag is het resultaat van de wisselwerking tussen abiotische (fysische) en biotische factoren en processen. Toets aan het initiatief Het plangebied ligt binnen de gebiedskenmerken van de ‘Dekzandvlakte en ruggen’. De ambitie is de natuurlijke verschillen tussen hoog en laag en tussen droog en nat functioneel meer sturend en beleefbaar te maken. Onderliggend initiatief voorziet in sloop van bestaande bebouwing en nieuwbouw in de vorm van woonbebouwing, beperkte commerciële ruimten en een ondergrondse parkeergarage. De bodem is op basis van de bestaande functie reeds verstoord. Het voorziene plan betreft geen ruimtelijke ingreep die de bodem voor het eerst verstoort of het landschap aantast, waarmee de gebiedskenmerken van de ‘Dekzandvlakte en ruggen’ worden aangetast. 2. Stedelijke laag De stedelijke laag is de laag van de steden, dorpen, verspreide bebouwing, wegen, spoorwegen en waterwegen. Het gaat in deze laag om de dynamiek van de steden en de grote infrastructurele verbindingen, maar ook om de rust van de dorpen en de landelijke wegen en paden.
Toets aan het initiatief Het plangebied ligt binnen de gebiedskenmerken van de ‘Bebouwingsschil 1900 – 1955’. De bebouwingsschil 1900-1955 bestaat uit gemengde stadwijken en woonwijken direct aansluitend op de historische centra en binnensteden. De wijken worden van elkaar gescheiden door doorgaande lanen, singels en stadsstraten. Kenmerkend in de bebouwing is de verwantschap in architectuurstijlen en aandacht voor architectonische details en verbijzondering van gebouwen op specifieke plekken als straathoeken. Toenemende maatschappelijke waardering voor de bebouwing en -structuur van deze wijken leidt tot nieuwe (particuliere) initiatieven. De ambitie voor de bebouwingsschil 1900 – 1955 is doorontwikkeling van de compacte stadskwartieren met de ‘gesloten’ stadsvorm. Waar maar enigszins mogelijk herstellen van de functiemix. Veel ruimte en aandacht voor zorgvuldig individueel (in de individuele wijken) en collectief
22
(in de tuindorpen en fabrieksdorpen) opdrachtgeverschap. Als daar vanuit de (woon)kwaliteit aanleiding toe is ligt er in delen van deze wijken een belangrijke herstructureringsopgave. Zoals eerder aangegeven wordt door middel van onderliggend initiatief invulling gegeven aan herontwikkeling van bestaand bebouwd gebied. De ruimtelijke en functionele invulling van het plangebied zijn daarbij afgestemd op de omgeving. In hoofdstuk 3 is dat onderbouwd. Op basis van het voorziene plan ontstaat zowel een aansluiting op de bestaande woonomgeving als een mix met de omliggende functies, zoals woningbouw in Dieze en bedrijvigheid langs de Burgemeester Roelenweg en de Schuttevaerkade.
2.3.3 Omgevingsverordening De Omgevingsverordening richt zich op de fysieke leefomgeving in de provincie Overijssel. Dit betekent dat regels worden gesteld op het gebied van de ruimtelijke ordening, maar ook op het gebied van mobiliteit, milieu, natuur, water en bodem. Woningbouwontwikkeling op inbreidingslocaties (in de vorm van binnenstedelijke transformatie) is een actueel onderwerp in de verordening. Binnen de Omgevingsverordening wordt sterker gestuurd op het principe ‘inbreiding gaat voor uitbreiding'. Door middel van de principes van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 2.1.3) wordt de verplichting opgelegd om voor stedelijke functies eerst de mogelijkheden te benutten binnen gebieden die al een stedelijke functie hebben, voordat een claim mag worden gelegd op gebieden die nu nog een groene functie hebben. In onderliggend initiatief wordt hier aan voldaan. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat voorliggend initiatief in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
2.4 Gemeentelijk beleid 2.4.1 Omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van morgen 2030’ (2021) Inleiding Ter voorbereiding op de komst van de Omgevingswet heeft de gemeente de omgevingsvisie “Ons Zwolle van morgen 2030” opgesteld. De omgevingsvisie, dat op 13 september 2021 door de raad is vastgesteld, beschrijft de koers voor de fysieke leefomgeving van de gemeente Zwolle vooral op de periode tot 2030. De visie helpt om de volgende stappen te zetten in de ontwikkeling van de gemeente waarin leefbaarheid, gezondheid, wonen, mobiliteit, klimaat, duurzaamheid en economie hoog in het vaandel staan. Steeds meer Zwolle: ambities en kernopgaven Aan de hand van de Zwolse Kernopgaven wordt de omgevingsvisie opgebouwd. “De drager” van de gemeente is het menselijk kapitaal. Centraal staat de ambitie: Zwolle versterkt en benut het menselijk kapitaal van Zwolle. De kwaliteiten op het gebied van landschap, cultuurhistorie en biodiversiteit van de bestaande stad en haar natuurlijke omgeving is een ijzersterk “fundament”, om op verder te bouwen. Centraal staat de ambitie: Zwolle behoudt en versterkt haar ruimtelijke, cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten.
23
De drager en het fundament vormen de structurele verbindingen in het ‘Huis van Zwolle’ te midden van de volgende drie leidende ambities voor de verdere ontwikkeling: -
Zwolle versterkt haar stedelijkheid, wordt nationaal en internationaal aantrekkelijker en bestendigt zo haar (economische) toppositie als regio; Zwolle is in 2050 klimaatbestendig en energieneutraal Vitale, solidaire, gezonde en duurzame stadsdelen.
Dit is terug te vertalen naar de volgende afbeelding:
Ontwikkelingen en opgaven verbonden aan ambitie De wereld om ons heen verandert voortdurend. Er zijn allerlei factoren die van invloed zijn hoe we de ruimte inrichten. Trends en ontwikkelingen op gebieden als leef-, klimaatbestendige-, duurzame- en werkgemeente, een gemeente waar we ons verplaatsen en Zwolle als onderdeel van Nederland en de regio geven inzicht voor de visie met een doorkijk naar de effecten ervan voor Zwolle. Ruimtelijke koers Basis De ruimte om te leven is de belangrijkste waarde. Ruimte om te leven voor mens, plant en dier. Leefbaarheid of kwaliteit van leven staat voorop en is leidend bij iedere ontwikkeling: een gezonde balans tussen welzijn en welvaart. Sturen op kwalitatieve ontwikkeling Voor de inrichting van de stad en van het buitengebied zijn de volgende spelregels en principes van toepassing als sturingsfilosofie: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies. 24