1. Bestaanszekerheid Zwolle: huidige maatregelen

voorstel

Datum

4 oktober 2022

Bijlage 1 Bestaanszekerheid Zwolle: huidige maatregelen 1. Huidige aanpak dienstverlening inwoners en ondernemers Binnen dienstverlening gebeurt heel veel om de inwoners te bereiken. Zo worden inwoners, van wie we weten dat ze mogelijk recht hebben op een minimaregeling, per regeling gericht aangeschreven om hiervan gebruik te maken. Aan minimaregelingen wordt publiciteit gegeven (bv. in de Swollenaer) waarbij ook gebruik wordt gemaakt van twitter en facebook om het bereik te vergroten. Alle vormen van inkomensondersteuning staan op de website van de gemeente Zwolle. Inwoners kunnen via de tool Berekenuwrecht zien welke regelingen passend zijn voor hun situatie en of ze daar mogelijk recht op hebben. Bij een aanvraag wordt zoveel mogelijk de administratieve last voor de inwoner beperkt. Gegevens die al bekend zijn worden niet opnieuw uitgevraagd. Waar mogelijk wordt gewerkt vanuit het vertrouwen in de inwoner. In de persoonlijke contacten van consulenten met inwoners is aandacht voor het gebruik van minimaregelingen. Jaarlijks wordt in samenwerking met Sociaal Raadslieden/OpOrde in de maanden november/december een actie georganiseerd om inwoners te helpen bij het kiezen van een passende zorgverzekering.

Daarbij is inloop voor een persoonlijk contact ook mogelijk en wordt gebruik gemaakt van de tool Voorzieningenwijzer om te beoordelen van welke voorzieningen nog meer gebruik gemaakt kan worden. Energietoeslag Voor het jaar 2022 kunnen inwoners bij de gemeente Zwolle energietoeslag aanvragen ter hoogte van 1300 euro (800 euro tot 1 oktober 2022 met additioneel 500 euro vanaf oktober 2022). Voor het gebruik van deze regeling geldt geen vermogenstoets en de regeling staat in Zwolle ook open voor uitwonende studenten. Als inkomensgrens geldt dat het inkomen (en inkomen van een eventuele partner) niet hoger is dan 130% van de bijstandsnorm. Landelijk is dat 120%. Aanvragen zijn mogelijk tot 1 februari 2023. Tijdelijk kan bijzondere bijstand ook worden aangevraagd in situaties waarin mensen ondanks de energietoeslag een bovengemiddeld hoog bedrag aan voorschotten moeten betalen of bij de jaarafrekening. De energietoeslag wordt al volop aangevraagd door met name huishoudens die we als gemeente al kennen en die we actief kunnen attenderen op deze regelingen. Waar mogelijk keren we automatisch uit aan bijstandsgerechtigden en mensen met AOW en aanvullende bijstand. Zoals hierboven beschreven treffen de financiële problemen nu ook huishoudens die eerder geen beroep op gemeentelijk ondersteuning hebben gedaan. Die willen we nu ook bereiken.

Vindbaarheid en benutting van inkomensvoorzieningen om (energie)armoede tegen te gaan In Zwolle hebben we veel ondersteunende armoederegelingen, die op de site van Zwolle, armoedepagina van SamenZwolle en van het SWT (sociaal wijk team) worden genoemd. Denk hierbij aan onder meer sport en muziekles voor kinderen, participatie voor volwassen of tegemoetkoming in zorgkosten.

1

voorstel

Datum

4 oktober 2022

Om onderbenutting van inkomensvoorzieningen tegen te gaan, kan opvolging worden gegeven aan de aandachtspunten en aanbevelingen die uit recente onderzoeken (inspectie SZW, 2021, en Veel financieel kwetsbare ouderen maken geen gebruik van inkomensvoorzieningen | Nationale ombudsman) naar voren komen. In 2022 richten we de focus op de vindbaarheid en gebruik van de energietoeslag voor inwoners die recht hebben op deze toeslag en op de regeling Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) voor ondernemers. De energietoeslag kan bij de gemeente Zwolle op dit moment zowel digitaal als schriftelijk worden aangevraagd. Inwoners kunnen bellen met de gemeente waarna zo spoedig mogelijk een formulier wordt toegezonden dat handmatig kan worden ingevuld. Daarnaast is het van belang om onze professionals en vrijwilligers en werknemers over de maatregelen te informeren. Zij kunnen het gebruiken in contacten met de doelgroep, maar er is ook een grote kans dat ze zelf doelgroep zijn geworden. Om het gebruik van gemeentelijke regelingen te vergroten vindt momenteel onderzoek plaats naar mogelijkheden van een stadspas voor Zwolle. Aanvullend onderzoek naar het uitbreiden van de toepassing van deze stadspas naar andere diensten zoals het OV kan worden uitgevoerd bij verder stijgende energieprijzen.

Ook in het nieuwe beleid basisvaardigheden wordt aandacht besteed aan het bereiken van de doelgroep die niet digitaal vaardig is. Hulp bij het aanvragen van energietoeslag Als inwoners moeite hebben met het invullen van het formulier om energietoeslag aan te vragen dan kunnen ze worden geholpen door medewerkers van sociaal raadslieden tijdens de inloopspreekuren van Op Orde. Voor hulp bij het aanvragen van een DigiD kunnen inwoners terecht bij een informatiepunt digitale overheid (IDO) in (één van de filialen van) de Stadkamer. Bestaande ondernemersdienstverlening Als ondernemers financieel in de knel komen dan kunnen ze terecht bij het Regionaal Bureau Zelfstandigen (Rbz) waarbij zij gebruik kunnen maken van de regeling Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen) met mogelijkheden voor bedrijfskapitaal of een inkomensvoorziening). Meer informatie hierover is te vinden op www.rbzzwolle.nl. Als de regeling Bbz niet voldoende helpend is, wordt ondernemers de mogelijkheid geboden om met schuldhulpdienstverlening een oplossing te zoeken. Bijzonder genoeg ziet het Rbz tot nu toe nog geen toename van het aantal aanvragen (4 oktober 2022) en heeft het geen signalen gekregen via mail van ondernemers die in financiële nood zijn gekomen door de energiecrisis.

Het gemeentelijke team Ondernemers en Geldzaken heeft tot nu toe één aanmelding ontvangen van een ondernemer die naar eigen zeggen door de energieprijzen in de problemen komt. Via Kennispoort komt het signaal dat veel ondernemers het zwaar hebben en een enkeling stopt, maar het is niet altijd duidelijk of dit door energiekosten komt. Ondernemers kunnen ook altijd nog gebruiken maken van de scan Vitaal Vooruit, waarbij door deskundigen wordt meegedacht met ondernemers m.b.t. hun financiële positie.

2

voorstel

Datum

4 oktober 2022

Regio Zwolle Brigade onderhoudt contacten met ondernemers en gemeenten in de regio. Er zijn wel ondernemers die er nu mee stoppen omdat ze niet langer in staat zijn een salaris te verdienen. Regio Zwolle Brigade onderneemt nu, begin oktober nog geen proactieve acties naar ondernemers in het kader van de energiecrisis. Zij zullen weer ondernemers gaan informeren op het moment dat de maatregelen vanuit het Rijk bekend zijn. Ze horen van andere gemeenten in Regio Zwolle dat momenteel iedereen wacht op hetgeen het Rijk gaat regelen. Voor ondernemers geldt dat zij, zoals tijdens de Covid-pandemie gebleken is, terughoudender zijn in het zoeken van steun bij de gemeente. 2. Energiespoor in relatie tot bestaanszekerheid Huidige aanpak energiespoor De gemeente faciliteert op het moment via meerdere projecten de verduurzaming van wijken in Zwolle om energiearmoede tegen te gaan. Deze inzet valt samen met het streven van de gemeente om in 2040 klimaatneutraal te zijn zoals geformuleerd in het coalitieakkoord. Recent (en per oktober 2022 in gang gezet) is er aan de hand van TNO-criteria een aanpak ontwikkeld, getiteld Warm Thuis, waarbij via twee sporen op korte termijn kwetsbare huishoudens uit de brand kunnen worden geholpen. De website van Warm Thuis, www.warmthuiszwolle.nl gaat op 17 oktober live.

De gemeente subsidieert het adviseren en installeren van kleine isolatiemaatregelen (zoals tochtstrippen en waterbesparende douchekoppen) voor een grote groep Zwollenaren in een huur- of koopwoning. Het gaat hier om huishoudens met een inkomen tot 130% van het minimumloon, met relatief hoge energiekosten of een huis met relatief lage energiekwaliteit. De isolatiemaatregelen die worden getroffen dienen uit de woning te kunnen worden verwijderd vanwege het verbod op staatssteun. Voor een kleine groep woningeigenaren met een inkomen tot 130% van het minimumloon, die in een huis met een relatief lage energiekwaliteit wonen en niet op eigen kracht kunnen verduurzamen, worden grote isolatiemaatregelen getroffen. Laatstgenoemde groep betreft 175 huishoudens. Dergelijke maatregelen omvangen kierdichting, glasisolatie, gevelisolatie of vloerisolatie. Het is vooralsnog niet te overzien in welke mate de begrote capaciteit zal worden opgebruikt door de beoogde doelgroep; het is daarom voorstelbaar om in geval van voldoende middelen de doelgroep te verbreden tot bijvoorbeeld 150% van het minimumloon. De nadruk Bij Warm Thuis ligt in eerste instantie op het identificeren, bereiken en interesseren van de doelgroep. Hierbij zijn maatschappelijke instellingen als Travers en Stichting Voor Elkaar Zwolle nauw betrokken.

Het concept gaat uit van sociale besmetting, waarbij wordt verondersteld dat inwoners zich sneller zullen aanmelden wanneer zij dit in een collectief (met buren) doen. Buurtinitiatieven als 50 tinten groen Assendorp leveren hier een grote bijdrage aan. Ook vindt er nauw overleg plaats tussen het sociaal en fysiek domein om met behulp van sociale wijkteams en maatjes de kwetsbare huishoudens te identificeren. Om tot de groep van 175 huishoudens te kunnen worden gerekend, wordt naast een inkomens- en vermogenstoets een checklist isolatiegraad afgewerkt, die aangeeft dat de betreffende woning slecht (genoeg) is geïsoleerd voor deelname. In goede verstandhouding met aannemers worden de isolatiemaatregelen vervolgens op korte termijn (eind 2022 en/of begin 2023) uitgevoerd. Voor huishoudens die niet voldoen aan de gestelde criteria zijn per buurt energiecoaches en energieklussers beschikbaar om kleine energiebesparende maatregelen te adviseren of uit te voeren.

3

voorstel

Datum

4 oktober 2022

Dit betreft maatwerk, aangezien elke woning en elke leefsituatie anders is. Ook de 175 huishoudens waarbij grote isolatiemaatregelen worden getroffen kunnen aanspraak maken op een energiecoach en/of -klusser. Het werven en opleiding van de coaches en klussers wordt gedaan door partners in de stad, te weten Blauwvinger Energie en Stichting Voor Elkaar Zwolle, en worden door de gemeente gesubsidieerd. 3. Bestaanszekerheid en samenwerking met de sociale basis Huidige aanpak bestaanszekerheid In de visie op de sociale basis hebben raad en college vastgesteld dat we juist willen dat alle inwoners mee kunnen doen en sociale contacten en een zinvolle dagbesteding hebben. Het liefst via werk of onderneming, maar ook als vrijwilliger of mantelzorger of door deel te nemen aan activiteiten. Het gaat daarbij ook om het tegengaan van vereenzaming. Daarnaast is het onze ambitie dat inwoners vitaal en gezond zijn en iedereen gelijke kansen op een zelfredzaam leven heeft. Door de grote financiële problemen voor huishoudens en bedrijven komen deze ambities onder druk te staan. Zwolle monitort de financiële situaties van huishoudens zorgvuldig via de Minimaeffectrapportage. Samenwerking De gemeente werkt sterk samen met de inwoners in stadsdialoog Zwolle armoede vrij! om ervaringen en tips op te halen en samen te kijken wat de beste oplossingen zijn voor opgaven die we samen tegenkomen.

De eerst volgende staddialoog vindt plaats op 27 oktober met als thema: Waarom professionals soms de plank misslaan. Zwolle heeft een uitgebreid netwerk in de stad met samenwerkingspartners en maatschappelijke voorzieningen. Deze spelen een belangrijke rol voor de inwoners. Vitaal en gezond Rond gezondheid en sport zijn er veel partners in de stad die inwoners motiveren om vitaal en gezond te zijn en blijven, ook nu in tijden van financiële stress en voor sommigen ook nog langdurige coronaklachten. Samen met deze partners zetten we nu volop in op laagdrempelige en zoveel mogelijk gratis sport- en beweegactiviteiten. Ook in de buitenruimte ontwikkelingen we mogelijkheden hiervoor. Sociale Wijkteam Vanuit het Sociale Wijkteam zijn er verschillende samenwerkingsverbanden waarbij vanuit preventie en vroegsignalering (Participatiewet) gewerkt wordt. Zo is er onder andere een samenwerking met de woningbouwcoöperaties om op te trekken rondom achterstanden van huur, een samenwerking met inkomensondersteuning / schulddienstverlening rondom vroegtijdig signaleren van (meervoudige) schuldenproblematiek en is op iedere school een schoolmaatschappelijk werker aanwezig vanuit het wijkteam. De school “De Springplank” is een mooi voorbeeld hoe integrale samenwerking vorm kan krijgen op het gebied van onder andere scholing, taal, gezondheid, opvoedings-/gezinsproblematiek, sport en vrije tijd.

Het sociaal wijkteam bespreekt binnen de casuïstiek het gebied van financiën en trekt hierin op met Sociale Raadslieden. Verder is het wijkteam aangehaakt bij Zwolle Gezonde Stad (sluit aan bij beleid Gezondheid) en het thema laaggeletterdheid waarbij contactpersonen van SWT zijn gekoppeld aan beleid vanuit de gemeente op deze thema’s. Ook speciale doelgroepen als statushouders, de

4

voorstel

Datum

4 oktober 2022

Oekraïense vluchtelingen en de gedupeerden van de toeslagenaffaire hebben de aandacht binnen het Sociaal Wijkteam.

5