01 Input Financieel perspectief per eind maart 2022.pdf

kijk

wij presenteren u...

24-5-2022

1

wij presenteren u...

Inzicht begroting en financieel perspectief Tbv collegeonderhandelingen

24-5-2022

2

kijk

Agenda 1. 2. 3. 4.

Hoofdlijnen Inzicht in de opbouw van de begroting Financieel perspectief Proces financiën richting de begroting 2023

24-5-2022

3

kijk

Terugblik op start college-onderhandelingen 2018 Vertrekpunt bij collegeonderhandelingen 2018 2018

2019

2020

2021

2022

-10,0

-8,5

-9,1

-9,0

-8,5

Besparing optimaliseren/hervormen

3,1

3,5

4,2

5,0

5,5

Tekort sociaal domein

-6,9

-5,0

-4,9

-4,0

-3,0

Ruimte financieel perspectief

0,0

4,8

4,6

5,8

7,6

Ruimte/tekort inclusief sociaal domein

-6,9

-0,2

-0,3

1,8

4,6

pm

pm

pm

pm

pm

Prognose sociaal domein

Nodig voor afwegingen bestaande en nieuw beleid/coalitieprogramma

24-5-2022

4

kijk

Waar staan we nu? Financieel staan we er goed voor (zeker in vergelijking met vele andere gemeenten)

• Ruimte in structureel en incidenteel financieel perspectief (o.a. door winsten MPV) • Weerstandsvermogen op orde • Woonlasten, één van de laagste van de grote gemeenten Maar wel, • Veel onzekerheden • (Kwalitatieve) groei van de stad, opgaven en ambities vragen veel; 2 tot 3 keer meer dan de beschikbare ruimte 24-5-2022

5

kijk

Landelijke ontwikkelingen / medeoverheden

• Uitwerking Regeerakkoord (oa. accres na 2025, groter eigen belastinggebied gemeenten vanaf 2026, opschalingskorting, jeugd, envelop armoede en schulden, uitvoeringskosten klimaat/energie)

• Grote landelijke fondsen (Nationaal groeifonds, Klimaat, Mobiliteit, Woningbouw, Regiodeal, Stikstof)

• • • •

Lobby Herijking Gemeentefonds Prijsinflatie/oorlog Oekraïne/opvang ontheemden Corona (voldoende compensatie Rijk)

24-5-2022

6

kijk

Impact Zwolle 1. Grote groeiopgave, groeien met behoud van kwaliteit 2. Grote transformaties 3. Stad, bestuur en organisatie die dit aan kunnen

momentum

4. In balans groeien: belang van integraliteit en vooruitdenken 5. Optimaal de overige financiële middelen aanwenden (maar brengt ook verplichtingen mee) 6. Instrumentarium op orde

Korte termijn

Lange term

Basis op orde 24-5-2022

7

kijk

Doorwerking instrumentarium • Doorontwikkeling beleidscylus • Inrichting programmabegroting om grote transities/hervormingen beter mogelijk te maken • Instelling SIA (Strategische Investeringsagenda) • Invoering Fonds Bovenwijks (Govo)

24-5-2022

8

kijk

Cofinanciering/kostenverhaal • Rijksbijdragen/cofinanciering uit landelijke fondsen, zoals klimaatfonds, mobiliteitsfonds, regiodeals, woningbouw. (nut SIA) • Provincie als financier of medepartner om (regionale) investeringen van de grond te krijgen • Kostenverhaal via anterieure overeenkomsten voor binnenwijkse en (deels) bovenwijkse kosten • Invoeren nieuw instrument van kostenverhaal via financiële bijdrage (fonds bovenwijks of Govo)

24-5-2022

9

kijk

Woonlasten begroting 2022

24-5-2022

10

kijk

Woonlasten begroting 2022 (2) Woonlasten eigenaar - gebruiker OZB

afval riolering

totaal

Zwolle

€ 394

€ 296

€ 110

€ 800

Gemiddelde

€ 347

€ 342

€ 186

€ 876

inflatie% 2022

1,80%

1,80%

1,80%

24-5-2022

11

kijk

Inzicht in de begrotingsopbouw

24-5-2022

12

kijk

Reguliere begroting 2022 (structureel) Uitgaven begroting 2022 naar domeinen 605 miljoen 69; 11%

sociaal fysiek bestuur en bedrijfsvoering

215; 36% 321; 53%

24-5-2022

13

kijk

Reguliere begroting 2022 naar kostensoorten Uitgaven naar kostensoorten 605 miljoen 30; 5% 83; 14%

83; 14%

lonen

21; 3% 115; 19%

subsidies ca verstrekkingen/uitkeringen derden Kapitaallasten

115; 19%

Grondexploitaties Diversen 158; 26%

24-5-2022

14

kijk

Reguliere begroting 2022 (structureel) Inkomsten begroting 2022 605 miljoen 17; 3%

24; 4%

83; 14%

Gemeentefonds OZB 56; 9%

334; 55%

Overige lokale heffingen Specifieke uitkering Rijk grondexploitaties

44; 7%

verhuur vastgoed overig 47; 8%

24-5-2022

15

kijk

Mechanisme meerjarenramingen Automatische verwerking van: • Loon- en prijsaanpassingen, inflatie en rente • Volume of areaaluitbreiding voor beperkt aantal posten (zoals BOR, Wmo en Jeugd) • Gemeentefondsuitkeringen • Ruimte voor vervangingsinvesteringen • Vrijval van kapitaallasten (rente/afschrijving) • Eerder genomen besluiten met doorwerking Alle andere posten worden expliciet via besluitvorming voorgelegd aan de Raad in het voor- en najaarsmoment (integrale afweging) 24-5-2022

16

kijk

Andere begrotingsafspraken Kostendekkendheid gemeentelijke heffingen en leges (afval, riolering, bouwleges etc.) Winstafdracht parkeren, jaarlijks ca 3,0 miljoen Weerstandsratio 80% (weerstandsvermogen ; risico’s) Totaal reserves per 1-1-2022: 232 miljoen, grotendeels ligt er al een bestemming op. De vrije reserves zijn: • Algemene concernreserve (dient als weerstandsvermogen) • Reserve incidentele bestedingen • Investeringsfonds SIA (bestemd voor SIA investeringen Surplus in algemene concernreserve kan toegevoegd worden aan reserve incidentele bestedingen via voorstel aan de Raad

Landelijke boekhoudregels (BBV= Besluit Begroting en Verantwoording) 24-5-2022

17

kijk

Projecten/investeringen begroting 2022 Restantkredieten 1-1-2022: 174 miljoen Dekking: • Reserves 33 miljoen • Bijdrage derden 46 miljoen (cofinanciering) • Activering 95 miljoen (rente/afschrijving) Incidentele projecten 2022: 38 miljoen (vooral dekking uit reserves) Nieuwe investeringen 2022 via afzonderlijk raadsvoorstel: oa passerelle station Grondexploitaties (MPV) mn Stadshagen, Hessenpoort en Voorsterpoort 24-5-2022

18

kijk

Overgang naar actueel financieel perspectief

24-5-2022

19

kijk

Context cijfers financieel perspectief Veel onzekerheden / landelijke ontwikkelingen • Voorlopige uitwerking Regeerakkoord • Accres gemeentefonds vanaf 2026 (‘ravijn’) • Afspraken landelijke hervormingsagenda jeugd • Eigen ontwikkeling jeugduitgaven • Voorlopige uitwerking herijking gemeentefonds • Opvang korting Rijk op beschermd wonen (onze regio agv herijking)

• Fors stijgende inflatie/kostenstijgingen (a.g.v. energie/grondstoffen/oorlog Oekraïne/ arbeidsmarkt)

• Uitkomsten wijzigen maandelijks (Voorjaarsnota rijk – meicirculaire GF) 24-5-2022

20

kijk

Structureel perspectief Structureel perspectief

2022

2023

2024

2025

2026

Actuele stand van zaken (incl. sc)

0,5

5,3

4,5

5,2

6,6

Resultaat Regeerakkoord (voorlopig)

4,8

13,4

17,8

17,6

6,7

Totaal beschikbaar

5,3

18,7

22,3

22,8

13,3

-5,4

-9,0

-9,5

13,3

13,3

13,3

13,3

-5,9

-5,9

-5,9

-5,9

Waarvan incidenteel Structurele begrotingsruimte

Af: ontwikkelingen bestaand beleid Resterende structurele begrotingsruimte Af: risico's zoals prijsstijging/oorlog Oekraïne Af: ruimte voor toekomstige investeringen/opgaves en ambities

24-5-2022

5,3

5,3 7,4 7,4 7,4 7,4 Ernstig rekening houden met nadelige effecten De vraag ligt 2 tot 3 maal hoger dan de beschikbare ruimte

21

kijk

Ontwikkelingen bestaand beleid + toekomst (voorlopige indicaties) • • •

Herijking GF -1,8 miljoen nadeel tov begroting Woonplaatsbeginsel jeugd -1,2 miljoen Jeugdbudget -2,9 miljoen

• • •

Fraterhuis PM De Pol Zwolle-Zuid, overige maatschappelijke voorzieningen PM Formatie SWT PM

• • • •

SIA (aanvulling) toekomstige investeringsvraag > 200 miljoen IHP (onderwijshuisvesting) aanvulling, investeringsvraag > 200 miljoen -10/ Afval (exploitatietekort 1,1 miljoen bij begroting 2022) -18 Vervolgfinanciering incidenteel gedekte projecten (17 miljoen, een deel hiervan is mogelijk structureel) Groei van de stad en van de organisatie/bedrijfsvoering PM Ambities nieuw college en overige ontwikkelingen (o.a. inflatie en beschermd wonen) PM

• •

24-5-2022

-5,9

22

kijk

Verwerking jeugd (RA) in Financieel perspectief Compensatie is 14,6 miljoen, maar loopt door besparingen terug naar 2,7 miljoen. In begroting 2022 is voor 8,4 miljoen beslag gelegd op de compensatie. Hierdoor resteert 5,7 miljoen als stelpost besparing jeugd om budgetneutraal uit te komen.

Compensatiegelden jeugd en inzet middelen x € 1 miljoen 2022 2023 Via gemeentefonds 14,6 13,1 Inzet voor alg. middelen -14,6 -4,0 Niet haalbare besparingen -2,75 -5,1 Vrijvallen behoedzh marge 1,5 1,5 Tlv algemene middelen 1,25 Resultaat jeugd obv RA 0 5,5 Besparing jeugd (stelpost) Resultaat algemene middelen 0 5,5

2024 11,4 -4,0 -5,9 1,5

2025 6,9 -4,0 -5,9 1,5

2026 3,4 -4,0 -5,9 1,5

struct 2,7 -4,0 -5,9 1,5

3,0

-1,5 1,5 0

-5,0 5,0 0

-5,7 5,7 0

3,0

Kanspost 6,2 miljoen (11,9 - 5,7) als alle besparingen zijn te realiseren of indien niet dan compensatie Rijk. Risicopost 5,7 miljoen als alle besparingen niet zijn te realiseren en ook geen compensatie Rijk. Kanspost eerder realiseren besparingen dan nu aangenomen. Huidige gemeentelijke taakstelling op jeugd is circa € 0,3 miljoen. 24-5-2022

23

kijk

Incidenteel perspectief Incidenteel perspectief

2022

Beschikbaar in reserve incidentele bestedingen

9,9

Onttrekking recente besluiten

-0,5

Toevoeging obv uitkomsten Regeerakkoord

2023

2024

2025

5,4

9,0

9,5

2026

Totaal incidenteel beschikbaar

9,4

14,8

23,8

33,3

33,3

Kanspost: MPV resultaten 50% + rek.resultaten

+

+

+

+

+

pm

pm

pm

pm

pm

pm

pm

pm

pm

pm

Benodigde middelen: Ontwikkelingen bestaand beleid Toekomstige opgaves (SIA, IHP, afval, vervolgfinanciering projecten, groei van de stad en organisatie, overig nieuw beleid/ambities

24-5-2022

24

kijk

Potentie creëren structurele ruimte • Eigen inkomsten verhogen (m.n. OZB) • Besparingen op dure zorg, door in te zetten op lichte zorg (open-eind regelingen) • Doorvoeren bezuinigingen door beleidsaanpassingen of stoppen met taken • Doorvoeren bezuinigingen op de organisatie niet realistisch. In de jaren 2011-2015 is er veel bezuinigd op de organisatie. We zien hiervan de afgelopen jaren de weerklank in extra budgetvragen. Vooral het gevolg van de groei van de stad/ambities en opgaven.

24-5-2022

25

kijk

Potentie vergroten incidentele ruimte • MPV resultaten • Eerste 4 jaar nog substantieel, daarna minder • Kwalitatieve investeringen in grex beperken toekomstige winstname • Jaarrekeningresultaten • De afgelopen jaren 8 tot 10 miljoen voordeel per jaar • Vooral incidentele onderuitputting op structurele budgetten (op wisselende budgetten)

24-5-2022

26

kijk

MPV winstnemingen komende jaren MPV 2022 voordeel 27,3 miljoen Verwachte winstnames: 2023: 2024: 2025: 2026:

13,5 – 22,0 11,0 – 16,0 8,0 – 14,0 8,0 – 12,0

Totaal toekomstige winstnames 84 miljoen Exclusief nieuwe grondexploitaties en risico’s, zoals forse kostenstijgingen Actief grondbeleid? Afspraak MPV resultaat: 50% SIA en 50% Alg.Res 24-5-2022

27

kijk

Incidentele voordelen 2018 - 2021 Resultaten jaarrekeningen en MPV 40,0 35,0 30,0 25,0 20,0 15,0 10,0 5,0 0,0

2021

2020

2019

2018

MPV

27,3

12,8

17,3

12,8

jaarrekening

8,0

7,9

10,2

13,6

24-5-2022

28

kijk

Investeringsruimte SIA Investeringsruimte Investeringsfonds (x 1 mln) Investeringsfonds beschikbaar Surplus algemene concernreserve (50%) (PPNbesluit) 50% MPV resultaat over 2021 50% MPV resultaat vanaf 2022 (voorlopig) Investeringsruimte via Investeringsfonds Investeringsruimte vanuit structureel budget Totale investeringsruimte Af: reeds genomen besluiten tot onttrekking Resterende investeringsruimte Restant structureel budget 50% kap.l / 50 % ond.h

2022 6,7 10,5 13,6 6,7 37,5 16,4 53,9 -33,0 20,9

2023

2024

2025

2026

5,5

4,0

4,0

pm

26,4

30,4

34,4

34,4

0,3

0,4

0,4

0,4

De totale investeringsvraag SIA ligt boven de € 200 miljoen. Met structureel € 0,5 miljoen kan ongeveer een investering van € 10 miljoen gedekt worden. Voeding kan structureel en incidenteel

24-5-2022

29

kijk

Weerstandsvermogen • Afspraak: normratio 80% (weerstandsvermogen : risicobedrag) • Weerstandsvermogen 58,1 miljoen • Risicobedrag 48,6 miljoen (excl. risico prijsstijgingen / oorlog Oekraïne)

• Huidig weerstandsratio = 119%, dit betekent een surplus van 20 miljoen. • Advies: surplus voorlopig in weerstandsvermogen houden, gelet op nog niet te kwantificeren risico’s • Onderzoek naar gevolgen van de forse prijsstijgingen op de begroting is gaande

24-5-2022

30

kijk

Voorlopige indicatie indexen begroting 2023 Lonen 2,5% (Huidig CAO loopt tot 1-1-2023) Prijzen 4,8% (obv prijsindex BBP van het CPB), opgebouwd uit 3,0% jaarschijf 2023 + 1,8% bijstelling jaarschijf 2022

Subsidies 3,0% (obv uitgangspunt 80% loongevoelig en 20% prijsgevoelig) Inflatiepercentage gemeentelijke tarieven 3,65% (obv uitgangspunt 50% loongevoelig en 50% prijsgevoelig) Parkeerbelasting: 1 x per 3 jaar aan inflatie aanpassen (2023 ev jaar)

Omslagpercentage rente ligt op 0,9%, effect rentestijging tot 2% is in financieel perspectief ingebouwd

24-5-2022

31

kijk

Proces richting de begroting 2023 voor wat betreft het financieel perspectief In april mogelijk meer zicht standpunt kabinet op extra bezuiniging jeugd (0,5 miljard) In mei/juni Voorjaarsnota Rijk en meicirculaire GF (o.a vertaling Regeerakkoord en loon- en prijscompensatie)

Nieuw college: financiële kaders en richtinggevende uitspraken In juli/augustus opstellen basisbegroting 2023 In september collegebehandeling begroting inclusief integrale weging (alle) aanvragen/ambities en richtinggevende uitspraken nieuw college, dan ook definitief financieel perspectief

24-5-2022

32

kijk

Vragen?

24-5-2022

33