VitaalVerbondenZWL-2024

Vitaal Verbonden Zwartewaterland

2

Achtergrond & aanleiding Twee grote uitdagingen waar de gemeente lokaal voor staat zijn het tegengaan van overgewicht en eenzaamheid. Dit is beschreven in de regionale en lokale Preventieakkoorden, waarbij het gewenste eindbeeld is; een zo goed mogelijke algehele gezondheid en welbevinden van de inwoners.

Actuele gezondheidsdata, op basis van het GALA Gemeentebeeld, laten zien dat investeren in het terugdringen van gezondheidsachterstanden noodzakelijk is. Enkele feiten op een rij: • De demografische druk in Zwartewaterland is sterker dan in de regio en in Nederland, waardoor de zorgdruk toeneemt. • Het percentage inwoners in Zwartewaterland met overgewicht

ligt in de meeste leeftijdsgroepen hoger ten opzichte van dezelfde leeftijdsgroepen in de regio IJsselland. • Inwoners onder de 16 jaar voldoen het minst aan de beweegnorm, maar ook volwassenen en ouderen (65 jaar en ouder) scoren lager ten opzichte van dezelfde leeftijdsgroepen in de regio IJsselland. • 43% van de inwoners van Zwartewaterland voelt zich eenzaam, bij 65-plussers komt emotionele eenzaamheid meer voor dan bij dezelfde leeftijdscategorie in de regio. bron: IJssellandscan, mei 2023

Daarnaast zorgt de toenemende druk onder huisartsen ervoor dat passend adviseren over leefstijl- en welzijnsaanbod in de knel komt. Enerzijds vanwege tijdgebrek, maar ook gebrek aan kennis speelt een rol. Om passend leefstijladvies vanuit de eerstelijnszorg te versterken is een integrale aanpak gewenst. Structurele samenwerking tussen de huisarts en het sociaal- en welzijnsdomein is nodig, enerzijds om kwetsbare patiënten te ondersteunen en anderzijds om de huisarts te ontlasten.

Vitaal Verbonden Zwartewaterland

De gemeente Zwartewaterland heeft beide thema’s verankerd in haar integrale Preventienota: ‘Samen zijn we Zwartewaterland. Gezond leven, wonen en werken: nu en later 2022-2028’. Dit projectinitiatief vloeit voort uit het Preventieakkoord ‘Gezond & Gelukkig Zwartewaterland’ dat de gemeente Zwartewaterland heeft gesloten met bijna 50 maatschappelijke organisaties in januari 2023. Voor het realiseren van de preventiedoelen kan de gemeente een beroep doen op de beschikbare middelen uit het GALA: het Gezond en Actief Leven Akkoord, dat het ministerie van VWS, de VNG en de Zorgverzekeraars in februari 2023 hebben gesloten.

Huidige & gewenste situatie

3

Met dit initiatief willen we voortborduren op de geleerde lessen uit het project Samen in Beweging. In dit project wordt uitvoering gegeven aan de interventies Welzijn op Recept (WOR) en Waar is Wally.

We willen aan de slag met het ontwikkelen van een Leefstijlportaal (zowel fysiek als digitaal), met de gezamenlijke inzet van aanbieders van preventieve leefstijl- en welzijnsinterventies, zorgverleners en doorverwijzers in de gemeente Zwartewaterland. Positieve Gezondheid (PG) wordt ingezet om patiënten te begeleiden naar passend aanbod (Huber, 2014). De zes dimensies van PG sluiten aan bij de leefwereld van kwetsbare patiënten. Ook steeds meer huisartsen werken met PG. Ons project heeft de naam gekregen: ‘VitaalVerbonden Zwartewaterland’.

Aan het Leefstijlportaal willen we een ‘verbinder’ als leefstijlcoördinator koppelen. Deze ‘verbinder’ naar voorbeeld van ‘Waar is Wally‘ en Welzijn op Recept neemt de kwetsbare inwoner aan de hand en ondersteunt bij het maken van een keuze voor passend leefstijlaanbod. Kwetsbare inwoners worden bij de ontwikkeling van het portaal betrokken, zodat het aansluit bij hun behoeften. Voor een effectieve en vlotte digitale communicatie m.b.t. de aanmelding en verwijzing door de eerstelijn zorgorganisaties en de terugkoppeling door de leefstijlcoördinator maken we gebruik van Zorgdomein. Dat communicatiesysteem wordt door praktisch alle eerstelijns organisaties al gebruikt en in dit project ook beschikbaar gesteld voor de beide verbinders/leefstijlcoördinatoren van ‘Waar is Wally’ en WOR.

Vitaal Verbonden Zwartewaterland

Om deze interventies succesvol te implementeren is een goede verbinding tussen de huisarts, de paramedici en het welzijnsdomein nodig. Om dit te bewerkstelligen zijn samenwerkingsverbanden ontstaan die we willen inzetten en eveneens willen versterken om te voorzien in effectief leefstijladvies vanuit de eerstelijnszorg (huisarts, paramedici). Enerzijds om de zorgverlener te ontlasten, anderzijds om voor de doelgroep inzichtelijk te maken wat het aanbod is rondom leefstijl en zo een passend leefstijladvies te geven.

Doelstelling

4

In 2023 | 2024 ontwikkelen we een Leefstijlportaal met de gezamenlijke inzet van aanbieders van preventieve leefstijlinterventies, eerstelijnszorgverleners (huisartsen en paramedici) en kwetsbare inwoners in de gemeente Zwartewaterland. Subdoelen:

Vitaal Verbonden Zwartewaterland

1. Het opzetten van een dekkend netwerk van zorgverleners, doorverwijzers en aanbieders van preventieve leefstijlinterventies in de gemeente Zwartewaterland. 2. Het aanstellen van een ‘verbinder’ (leefstijlcoördinator) die kwetsbare inwoners ondersteunt naar een passend leefstijl- of welzijnsaanbod en daarmee de eerstelijnszorg ontlast. 3. Het digitaal inzichtelijk maken van het aanbod aan leefstijl- en welzijnsinterventies in de eerstelijnszorg en het sociaal domein. Dat willen we realiseren door de bestaande website (digitaal platform) Samen Zwartewaterland en elementen van het Leefstijlroer als basis te gebruiken voor de ontwikkeling van een nieuw digitaal platform: ‘Gezond & Gelukkig Zwartewaterland’. 4. Het ontwikkelen van een fysiek en digitaal Leefstijlportaal, waarbij Zorgdomein als communicatiesysteem wordt ingezet tussen de eerstelijn verwijzers en de verbinder/ leefstijlcoördinator. 5. Het uitvoeren van participatief actieonderzoek waarbij alle stakeholders tijdens de uitvoerings- en borgingsfase van het project betrokken worden. 6. Het ontwikkelen van een borgingsplan met alle betrokken netwerkpartijen.

Resultaten

Inwoner | Patiënt | Cliënt

Succesvol verbinden eerste lijn

De einddoelgroep is de inwoner/patiënt/cliënt waarvan de eerstelijns zorgverlener de inschatting maakt dat deze baat heeft bij doorverwijzing naar een passend leefstijlaanbod.

We zetten participatief actieonderzoek in om nieuwe kennis te ontwikkelen en tegelijk de praktijk te verbeteren. Daarvoor doen we eerst onderzoek in de huisartsenpraktijk van Gabriëlle Rook in Hasselt.

Wij richten ons in het bijzonder op kwetsbare inwoners/patiënten die hier hulp en ondersteuning bij nodig hebben. Als interventiestrategie gebruiken we een voor onze situatie aangepaste versie van het Stappenplan Preventieve Zorg (RIVM, 2022):

Het actieonderzoek bestaat uit werksessies met alle stakeholders binnen het project, dus ook de (kwetsbare) inwoners/patiënten, waar acties/taken uit voortkomen en waar men van elkaar kan leren. Gekoppeld aan het participatief actieonderzoek vindt een proces- en resultaten evaluatie plaats (Eelderink, 2021).

STAP 1 Inzicht in gezondheid en behoeften van (kwetsbare) inwoners STAP 2 Samen prioriteiten kiezen en doelen stellen STAP 3 Leefstijlportaal ontwikkelen STAP 4 Leefstijlportaal implementeren STAP 5 Monitoren en evalueren

Met behulp van participatief actieonderzoek brengen we het proces van betrokkenen in kaart, hierin zijn de verhalen (‘Storytelling’) belangrijk. Effecten worden geëvalueerd door het aantal doorverwijzingen te monitoren middels het Leefstijlportaal en bij te houden naar welke initiatieven inwoners/patiënten zijn doorverwezen. Het te ontwikkelen Leefstijlportaal draagt uiteindelijk bij aan het succesvol verbinden van de hele eerste lijn – huisartsen en paramedici – en het sociaal/welzijnsdomein.

Vitaal Verbonden Zwartewaterland

Scope

5

Stappenplan & tijdpad

6

Juni 2023 – Maart 2025 1. STARTFASE juni 2023 – september 2023

3. ANALYSE juni 2024 – augustus 2024

• Realiseren samenwerkingsverband. • Samen prioriteiten stellen en doelen kiezen. • Gezamenlijke scholing Positieve Gezondheid (PG) organiseren.

• Proces- en resultaten evaluatie.

4 maanden

3 maanden

7 maanden

2. UITVOERINGSFASE oktober 2023 – juni 2024 9 maanden

• In Hasselt het Leefstijlportaal ontwikkelen en implementeren, terwijl de cyclus van het actieonderzoek wordt doorlopen: planvorming, ontwikkeling, studie en reflectie. • Vervolgens het Leefstijlportaal implementeren in overige huisartsenpraktijken en organisaties van paramedici in Hasselt, Zwartsluis, Genemuiden en het buitengebied.

• Aanpak/methodiek borgen in de dagelijkse uitvoeringspraktijk.

Vitaal Verbonden Zwartewaterland

4. BORGINGSFASE september 2024 - maart 2025

7

Projectorganisatie • GGD IJSSELLAND • DE KERN • PROSCOOP • PARAMEDIE GROOT IJSSEL-VECHT • DE DIËTISTEN • GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

Contact | Informatie Lianne van den Berg L.vandenBerg@zwartewaterland.nl René de Vent R.devent@zwartewaterland.nl www.gezondengelukkig.nl

Vitaal Verbonden Zwartewaterland

• DOKTER ROOK HUISARTSENPRAKTIJK