Startnotitie parkeerbeleidsplan

Startnotitie Parkeerbeleid gemeente Zwartewaterland 1

Inhoud 1

Inleiding ........................................................................................................................................... 3 1.1 Aanleiding ...................................................................................................................................... 3 1.2 Doelstelling .................................................................................................................................... 3

2

Vertrekpunten ................................................................................................................................. 4 2.1 Enquête onder inwoners ............................................................................................................... 4 2.2 Stellingen gemeenteraad .............................................................................................................. 4 2.3 Parkeeronderzoek ......................................................................................................................... 5 Genemuiden .................................................................................................................................... 5 Hasselt ............................................................................................................................................. 5 Zwartsluis......................................................................................................................................... 6 2.4 Coalitieakkoord 2022-2026 ........................................................................................................... 6 2.5 Trends ............................................................................................................................................ 6

3

2

Organisatie en participatie .............................................................................................................. 8 3.1

Interne organisatie .................................................................................................................. 8

3.2

Participatie .............................................................................................................................. 8

1 Inleiding 1.1 Aanleiding In het coalitieakkoord 2022-2026 staat het parkeerbeleidsplan op de bestuurlijke agenda. We deden onderzoek naar de parkeerdruk in de kernen en stellen aan de hand hiervan een parkeerbeleidsplan op. We gaan aan de slag met het bijbehorende meerjarige uitvoeringsprogramma. Parkeren leeft binnen de gemeente Zwartewaterland, het is een thema dat iedereen in onze gemeente raakt, bewoners, bezoeker en ondernemers. Steeds meer inwoners bezitten een auto. Hierdoor neemt de parkeerdruk toe en komt de leefbaarheid onder druk te staan. Het centrum van Genemuiden, Hasselt en Zwartsluis zijn niet ontworpen op deze verhoogde parkeervraag. Per situatie moeten we kijken hoe we daar mee om willen gaan. Deze startnotitie wordt aangeboden aan het college van B&W en de gemeenteraad ter informatie over de eerste bevindingen op gebied van parkeren.

1.2 Doelstelling Parkeren is geen doel op zich, maar de manier waarop de gemeente ermee omgaat kan bijdragen aan doelstellingen op het gebied van leefbaarheid, aantrekkelijke winkelgebieden, bereikbaarheid, duurzaamheid en verkeersveiligheid. Om deze doelen te kunnen halen zal het parkeerbeleid moeten zorgdragen voor een goede balans tussen de vraag en het aanbod van parkeren. Binnen de gemeente Zwartewaterland hebben we op dit moment niet veel maatregelen om het parkeren te reguleren. In elke kern hebben we een blauwe zone. Er is gebleken dat deze niet altijd even effectief is. Daarnaast hebben we geen eenduidig beleid over het aantal te realiseren parkeerplaatsen bij nieuwe ontwikkelingen. In deze startnotie wordt de huidige situatie onder de loep genomen en hiermee wordt een basis gevormd voor het parkeerbeleidsplan. Het parkeerbeleid zal rekening moeten houden met de verwachte groei op gebied van ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteit die daar mee gepaard gaat. Bovendien is het belangrijk om alvast in te spelen op trends en (nieuwe)ontwikkelingen op gebied van (elektrische)fiets, elektrische voertuigen, openbaar vervoer en nieuwe mobiliteitsconcepten.

3

2 Vertrekpunten Vertrekpunten voor het parkeerbeleidsplan zijn: • • • •

de online-enquête die is afgenomen onder de inwoners van de gemeente bij de opstelling van het Gemeentelijke Verkeers- en VervoersPlan (GVVP); de antwoorden op de stellingen, die in het kader van het GVVP die aan gemeenteraadsleden zijn voorgelegd in september 2021. de resultaten van het parkeerdrukonderzoek; het coalitieakkoord 2022-2026

Ook zal het nieuwe parkeerbeleidsplan rekening moeten houden met trends en toekomstige vormen van mobiliteit.

2.1 Enquête onder inwoners In het kader van het opstellen van een GVVP is een brede enquête uitgezet onder bewoners. Onderstaand staan de belangrijkste resultaten weergegeven die betrekking hebben op het onderwerp ‘parkeren’. • • •

•

Binnen de komgrenzen is er behoefte aan parkeervoorzieningen voor vrachtwagens; Bijna 2/3 van de respondenten vindt dat er in woonwijken onvoldoende parkeerplaatsen zijn; In de (oude) centra wordt een parkeercapaciteitstekort ervaren en is de regulering niet optimaal; bijna 80% van de respondenten vindt dat er te weinig parkeerplaatsen in het centrum van Hasselt zijn. In Genemuiden ligt dit percentage op 40% en in Zwartsluis op ongeveer 60%; Het elektrisch laden is vooralsnog geen groot thema in de gemeente. Bijna 60% van de respondenten heeft hier geen mening over. Van de respondenten die wel een mening heeft, vindt bijna 75% dat er te weinig openbare laadpunten zijn.

2.2 Stellingen gemeenteraad Aan de hand van een aantal stellingen is in het najaar van 2021 de gemeenteraad gepeild in het kader van het gemeentelijk verkeers-en vervoersplan. Een aantal stellingen hadden ook betrekking op parkeren. Onderstaand worden de belangrijkste resultaten weergeven; •

• •

• •

4

Een ruime meerderheid van de gemeenteraadleden is het eens met de stelling: ‘als gemeente stimuleren we, zowel in- als extern, het thuiswerken om daarmee o.a. een voorbeeld te zijn voor andere werkgevers om uiteindelijk de verkeer- en parkeerdruk te verminderen’. Een meerderheid van de gemeenteraadsleden is het eens met de stelling: ‘in de centra van de kernen zetten we in op meer parkeerregulering in plaats van extra parkeerplaatsen’. Een meerderheid van de gemeenteraadsleden is het oneens met de stelling: ‘als gemeente zetten we door parkeerregulering in op het verbeteren van de parkeergelegenheid voor bezoekers en dagjesmensen. Bewoners in de centra moeten accepteren dat ze niet altijd dicht bij hun woning kunnen parkeren’. Een ruime meerderheid van de gemeenteraadsleden is het oneens met de stelling: ‘betaald parkeren is een acceptabele manier van parkeerregulering’ Als laatste is een stelling voorgelegd waarbij de gemeenteraadsleden konden kiezen voor een aantal maatregelen om de parkeerdruk in woonwijken tegen te gaan. Hieruit kwam de volgende volgorde uit aan maatregelen van veel stemmen naar weinig stemmen;

1. Met parkeerregulering (vergunningszone) alleen parkeren voor bewoners toestaan. 2. Concentratie op één parkeerplaats, waardoor bewoners niet meer voor de deur kunnen parkeren. 3. Breedte rijbaan versmallen (eenrichtingsweg) en parkeerplaatsen toevoegen. 4. Geen extra parkeerplaatsen, maar door andere maatregelen (deelauto’s) het aantal auto’s verminderen. 5. Groen in de wijk verminderen en parkeerplaatsen toevoegen. Hieruit kan geconcludeerd worden dat het meerendeel voorstander is om de parkeerdruk op te lossen door een vorm van parkeerregulering (blauwe-zone of vergunninghouders-parkeren). Ook is het concentreren van parkeerplaatsen aan de randen van wijken een mogelijke oplossing. Het opofferen van groen in ruil voor parkeerplaatsen is geen optie.

2.3 Parkeeronderzoek In april 2022 is een parkeerdrukonderzoek uitgevoerd om beeld te krijgen bij de huidige parkeerdruk en parkeercapaciteit in de drie kernen van de gemeente Zwartewaterland. Het onderzoek is uitgevoerd in de kernen en aangrenzende (woon)wijken. De resultaten van de tellingen zijn weergegeven in de rapportage ‘parkeeronderzoek gemeente Zwartewaterland’. Onderstaand worden per kern de belangrijkste uitkomsten puntsgewijs genoemd:

Genemuiden • • •

• •

In de kern van Genemuiden is de parkeerbezetting tijdens koopavond het hoogst, namelijk 88%. Op donderdagnacht is de parkeerbezetting 79%. Binnen de blauwe zone van Genemuiden is de parkeerbezetting 100% op de zaterdagmiddag. Op vrijdagavond (koopavond) is de bezettingsgraad 92% binnen de blauwe-zone. In de wijk Noordoost Genemuiden (omgeving Achterstraat, Burgermeester ten Veldestraat) is de parkeerdruk in de nacht en op vrijdagavond boven 100%. Dit komt doordat de parkeerbezetting (aantal geparkeerde auto’s) hoger is dan de parkeercapaciteit (beschikbare parkeerruimte) vanwege foutparkeerders (geparkeerde auto’s op plaatsen waar het niet is toegestaan). In de wijk Binnenlanden-West is de bezettingsgraad tijdens de nachtmeting het hoogst, met een bezettingsgraad van 73%. De parkeerterreinen aan de Bereklauw tegenover de kerk en het parkeerterrein aan de Koppel zijn ook meegenomen in het onderzoek. Beide parkeerterreinen zijn tijdens het drukste moment met ongeveer 30% bezet.

Hasselt •

• • •

5

De hoogste bezetting in de kern van Hasselt is gemeten op vrijdagavond en zaterdagmiddag. Op vrijdagmiddag is de bezettingsgraad gemeten van 95% (490 van de 514 van de parkeerplaatsen waren bezet). Op zaterdagmiddag is een bezettingsgraad gemeten van 90% binnen de kern.* Op zaterdagmiddag was de parkeerbezetting in de blauwe zone 78%. Op vrijdagavond is een bezetting gemeten van 100% binnen de blauwe zone. In de wijken Hasselt- Dedemsvaart en Hasselt-Dedemsvaart zuid (de wijken ten zuiden van de Dedemsvaart) is de hoogst gemeten bezetting 50% tijdens de donderdagavond. In de wijken Nadorst en Ter Wee’s Hoek (ten noorden van de Dedemsvaart) is de hoogst gemeten bezetting rond de 55% tijdens de nacht en op zaterdagmiddag.

*Het parkeeronderzoek is uitgevoerd in de tijd dat het parkeerterrein aan het Diamanten Bolwerk nog niet was aangelegd.

Zwartsluis •

•

• •

In het centrum van Zwartsluis is de bezetting op zaterdagmiddag het hoogst, er is een bezettingsgraad gemeten van 83%. Op de overige meetmomenten is de parkeerbezetting in het centrum van Zwartsluis rond de 60%. Als we kijken naar de bezetting in de woonwijken dan is de hoogste bezetting gemeten in de wijk De Nieuwesluis tijdens de nacht, 310 van de 388 parkeerplaatsen waren bezet tijdens dit meetmoment. Dit betekent een bezettingsgraad van 80%. Rondom het buitenkwartier is de parkeerbezetting op de zaterdagmiddag het hoogst met een bezettingsgraad van 71%. In de wijken Achter het Singel, Prinsessenbuurt en de omgeving van de Zomerdijk is de bezettingsgraad tijdens het drukste moment ongeveer 60%.

2.4 Coalitieakkoord 2022-2026 Het coalitieakkoord 2022-2026 vormt een belangrijk kader voor de koers van het parkeerbeleidsplan. In het coalitieakkoord hebben we de ambities over mobiliteit opgenomen: we willen een goede en veilige bereikbaarheid van onze kernen en bedrijventerreinen. De leefbaarheid komt onder druk te staan doordat het autobezit en daarmee ook de parkeerdruk toeneemt. De parkeeroverlast in centra en woonwijken wordt onder andere tegengegaan door de inrichting van centrale parkeerplaatsen en als het kan parkeervoorzieningen aan de rand van de wijk realiseren of uitbreiden. Diverse vormen van duurzame mobiliteit worden gestimuleerd door o.a. het toegankelijk maken van kernen en bedrijventerrein voor OV en de fiets. Daarnaast wordt het elektrisch- vervoer gestimuleerd door het realiseren van voldoende oplaadpunten in de openbare ruimte. Bij voorkeur aan de randen van wijken of geclusterd op parkeerterreinen. De koers voor het parkeerbeleid is daarmee: ‘faciliteren en clusteren van parkeren aan de randen van de stadskernen en de parkeerdruk in de kernen en (toekomstige)woonwijken beheersen met inzet van duurzame vormen van mobiliteit en waar nodig reguleren’. Passend bij de visie zijn de volgende principes leidend bij het nemen van parkeermaatregelen: 1. Stimuleren van duurzaam vervoer, zoals o.a.

autodelen, elektrisch vervoer, OV en de fiets zodat bewoners en bezoekers minder afhankelijk zijn van de auto. 2. Parkeerdruk in de openbare ruimte beheersen en waar nodig reguleren. 3. Clusteren en realiseren van parkeerplaatsen aan de randen van stadskernen en woonwijken.

2.5 Trends Om ook in de toekomst voorbereidt te zijn kunnen op gebieden van parkeren, richten we ons op trends die op dit moment gaande zijn. Op deze trends kan worden ingespeeld met het nieuwe parkeerbeleidsplan om in de toekomst niet voor verassingen komen te staan. Onderstaand is een aantal van deze trends genoemd: Toename autobezit Op basis van de afgelopen jaren zien we het autobezit stijgen binnen de gemeente Zwartewaterland. In de afgelopen 8 jaar is het inwonersaantal toegenomen met ongeveer 2% en het autobezit is toegenomen met ongeveer 6%. Omdat de groei van het aantal personenauto’s groter is dan het aantal inwoners, stijgt het autobezit en de parkeerdruk binnen de gemeente. 6

Elektrisch vervoer In de afgelopen jaren zien we een forse toename van het aantal elektrische auto’s en is de vraag naar openbare elektrische laadpunten toegenomen. De dekking van het laadpalennetwerk zal de komende tijd worden verbeterd. Hoewel we elektrisch vervoer willen stimuleren binnen de gemeente Zwartewaterland, zien we ook dat het discussies oplevert bij omwonenden. Er worden namelijk steeds meer parkeerplaatsen aangewezen die uitsluitend gebruikt mogen worden voor het opladen van elektrische voertuigen. Toename ontwikkeling autodelen Het aanbod van deelauto’s neemt in Nederland steeds meer toe. In het jaar 2015 waren ongeveer 14 duizend deelauto’s in Nederland. In 2021 waren dit er 1 miljoen. Deelauto’s worden op moment aangeboden op twee verschillende manieren, namelijk: • •

door particulieren die auto’s inzetten om te delen. ook worden commerciële deelautobedrijven zoals Greenwheels en Go Sharing steeds populairder onder consumenten.

Fiets wordt steeds populairder Sinds het begin van de coronacrisis zijn er in verhouding meer fietsen verkocht dan in voorgaande jaren. Ook groeit het aandeel elektrische fietsen en speedpedelecs fors in Nederland. Het grote voordeel van een elektrische fiets is dat er een grotere afstand kan worden afgelegd in dezelfde tijd als met een ‘gewone’ fiets. Voor afstanden tussen de 10 en 20 kilometer kan de elektrische fiets een vervanging zijn voor de auto. Met een speed-pedelec zijn afstanden van 20 tot 30 kilometer goed te doen en is daarmee een goed alternatief voor de auto. Bezorgen van pakketjes en maaltijden Een landelijke trend is dat er steeds meer online besteld wordt. Dit heeft deels te maken met de lockdown van winkels gedurende de coronapandemie. Echter voor de coronapandemie zagen we ook al dat het aantal online bestellingen is toegenomen. Als deze trend doorzet is de verwachting dat het minder druk wordt in winkelgebieden en drukker in woonwijken. Splitsen van woningen In de afgelopen jaren zien we steeds vaker dat gezinswoningen gesplitst worden in woningen met meerdere kamers. Aan de kamers wordt een lage parkeernorm gekoppeld, volgens de parkeercijfers gaat het om een parkeernorm van 0,3 tot 0,5. Dit betekent dat een woning getransformeerd kan worden in een woning met 4 kamers zonder dat dit in theorie een parkeerprobleem zal opleveren.

Echter is de lage norm in eerste instantie bedoeld voor studentenwoningen. De praktijk is echter dat de kamers worden verhuurd aan arbeidsmigranten. In tegenstelling tot studenten is het autobezit bij arbeidsmigranten doorgaans hoog. De woningen zijn veelal gelegen in oude woonwijken waar geen rekening is gehouden met het hoge autobezit.

7

3 Organisatie en participatie 3.1 Interne organisatie Eind december 2021 heeft een (digitale)bijeenkomst plaatsgevonden binnen de interne organisatie waarin input is opgehaald over huidige problemen die spelen op gebied van parkeren. Daarnaast zijn verschillende speerpunten genoemd voor het nieuwe parkeerbeleidsplan. Het parkeerbeleidsplan zal integraal worden opgesteld samen met andere disciplines. Het parkeerbeleid heeft raakvlakken met andere beleidsvelden. Voor de afstemming tussen deze beleidsvelden is het van belang om voor de gehele gemeente een eenduidig beleid te voeren en geen tegenstrijdigheden te introduceren. Het gaat o.a. om de volgende beleidsstukken: • • • •

Ruimtelijkbeleid Groenbeleid Leefbaarheidsplannen GVVP*

*Het GVVP wordt ook in 2022 opgesteld, er is gekozen om het parkeerbeleids-plan parallel te laten lopen met het opstellen van het GVVP. Beslissingen in het kader van het GVVP kunnen van invloed zijn op het parkeerbeleidsplan. Het GVVP en het parkeerbeleidsplan zullen elkaar op moment van vaststelling moeten aanvullen en versterken.

3.2 Participatie Omdat niet iedereen vertegenwoordigd wordt of zich vertegenwoordigd voelt door een belangenvertegenwoordiging is aan het begin van het proces, via een enquête gevraagd input te leveren voor het parkeerbeleidsplan. Dit kunnen problemen maar ook suggesties, aandachtspunten en ideeën zijn. Omdat het parkeerbeleidsplan zich op een hoger abstractieniveau afspeelt dan de specifieke straten of buurten, wordt voor het op te stellen parkeerbeleidsplan gebruik gemaakt van de input die is verkregen door de enquête. Pas na vaststelling van het parkeerbeleidsplan door de gemeenteraad, wordt een uitgebreid participatietraject gevolgd waarbij bewoners, ondernemers en belanghebbenden hun ideeën en suggesties kenbaar kunnen maken op straat en wijkniveau. Deze ideeën en suggesties worden vervolgens uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma.

8

Colofon Betreft:

Startnotitie parkeren

Versie:

1.0

Auteur:

K. Eilander

9