Raadsvoorstel Vaststellen Kadernota 2026

Raadsvoorstel Raadsvergadering: 26 juni 2025 Agendapunt: (nummer)

Portefeuillehouder: 4. Wethouder M. Slingerland. Portefeuille: Financiën Voor informatie: Pieter Goedhart, telefoonnummer 14038, p.goedhart@zwartewaterland.nl JOIN-nr.: 20.779 Bijlage(n):

1. Kadernota 2026 2. Persbericht

Onderwerp: Kadernota 2026

Voorstel: 1. De Kadernota 2026 als richtinggevend document voor de begroting 2026 vast te stellen. 2. De (financiële) uitgangspunten voor de meerjarenbegroting 2026-2029 vast te stellen.

Aan de gemeenteraad, Onderwerp Kadernota 2026

Voorstel 1. 2.

De Kadernota 2026 als richtinggevend document voor de begroting 2026 vast te stellen. De (financiële) uitgangspunten voor de meerjarenbegroting 2026-2029 vast te stellen.

Samenvatting De Kadernota heeft tot doel uw raad te ondersteunen in haar kaderstellende, controlerende en vertegenwoordigende rol. Met deze nota schetsen wij belangrijke thema's voor de komende jaren en de wijze waarop wij daarmee strategisch om willen gaan. Wij vragen uw raad via algemene beschouwingen reacties te geven op deze nota. En wij stellen voor de financiële uitgangspunten voor de begroting 2026-2029 vast te stellen. Uw reacties en uw besluit worden meegenomen in het opstellen van de begroting 2026 en het meerjarenperspectief tot en met 2029.

Aanleiding We hebben een planning- & controlcyclus afgesproken. Een onderdeel daarvan is de Kadernota. s

«rei

Kad ernota

[okt

[nov dec

Be!

apr

mei

0Ling

De Kadernota is het startdocument voor het opstellen van de Programmabegroting. In de Kadernota 2026 hebben wij de ambities en de belangrijkste opgaven voor de komende jaren beschreven. Ook geven wij inzicht in de financiële ruimte en de uitgangspunten voor het opstellen van de begroting.

-1-

Argumenten 1.1 De Kadernota geeft richting aan het beleid in 2026. De Kadernota is het document waarmee uw raad de hoofdlijnen voor het beleid in 2026 vaststelt. Dit door ons voorgestelde beleid is in hoofdzaak gebaseerd op het coalitieakkoord 'In vertrouwen verder bouwen'. Daarbij hebben wij rekening gehouden met de ontwikkelingen in de afgelopen jaren. We leven in een tijd waarin we te maken hebben met mondiale, nationale en lokale ontwikkelingen. De ontwikkelingen hebben invloed op onze samenleving en bepalen mede ons beleid. 1.2 De raad wordt gevraagd algemene beschouwingen te geven over de Kadernota. De raad heeft een kaderstellende rol. Door via de algemene beschouwingen een reactie te geven op de Kadernota en de daarin voorgestelde visie en keuzes geeft de raad kaders mee voor de programmabegroting 2026. 2.1 De raad geeft de kaders aan voor de opstelling van de (meerjaren)begroting. In deze Kadernota beschrijven we ook de financiële uitgangspunten voor het opstellen van de programmabegroting 2026 en de meerjarenbegroting 2026-2029. 00k geven wij u een overzicht van nu bekende budgetvragen die het gevolg zijn van autonome (niet-beïnvloedbare) ontwikkelingen en onze (beleids)voornemens. Door de uitgangspunten vast te stellen geeft uw raad aan hoe financiële ontwikkelingen meegenomen worden in de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029.

Dat geeft ons duidelijkheid bij de opstelling van de begroting.

Kanttekeningen 1.1 Voor de realisering van de opgaven en ambities is uitvoeringskracht nodig. We willen zorgen voor kwalitatief en kwantitatief voldoende personeel. De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt geven aanleiding om extra in te zetten op het werven en vasthouden van personeel. De resultaten van die inzet zijn afhankelijk van de arbeidsmarkt en de beschikbaarheid van kwalitatief voldoende personeel. Dat bepaalt in belangrijke mate in welk tempo wij de opgaven en ambities kunnen realiseren. 2.1 Er is onzekerheid over de omvang van de rijksbijdrage. Het kabinet heeft in de afgelopen jaren forse bezuinigingen op de bijdragen aan gemeenten aangekondigd. In de Voorjaarsnota van het rijk zijn voor de eerste jaren extra middelen beschikbaar gesteld. Het totaal van de rijksbijdrage en andere inkomsten is niet toereikend voor de uitvoering van de taken, die de gemeenten hebben. Vanaf 2028 zijn door het rijk nieuwe bezuinigingen (met name op de Jeugdzorg) ingeboekt. 2.2 We moeten maatregelen nemen om de uitgaven in het sociaal domein te beheersen. Bij maatregelen denken we aan preventieactiviteiten, collectieve welzijnsvoorzieningen en de toepassing van de zogenaamde doorbraakmethode. We hebben dat beschreven in programma 2 'Positieve gezondheid, participatie en preventie' in de Kadernota.

Daarvoor is extra expertise en een integrale benadering nodig, onder andere door inzet van gezinscoaches en jongerenwerkers. Hiervoor zijn nog geen financiële middelen in de Kadernota opgenomen. Wij komen mogelijk binnenkort met een voorstel om daaraan invulling te geven.

Middeleninzet In de Kadernota zijn autonome (niet of nauwelijks te beïnvloeden) begrotingsmutaties verwerkt. Dit gaat vooral om: Rijksbijdragen; Loon- en prijsontwikkelingen; Hogere bijdragen voor verbonden partijen; Bijdrage regio Zwolle; Hogere budgetten voor uitvoering van de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet. In een paar voorstellen die in de afgelopen periode aan de raad zijn gedaan is besloten "de financiële consequenties van het voorstel te betrekken bij de Kadernota 2026". De bedragen bij deze voorstellen zijn opgenomen in de Kadernota. Het gaat om de volgende wensen:

-2-

B d

I

* € 1.000

Overzicht van wensen

I

2026

2028

2027

2029

Actualisatie IHP (integraal huisvestingsplan scholen)

-9

-109

-109

-109

Wateropgaven

-90

-90

-90

-90

Voor het opstellen van een soortenmanagementplan is 2 * € 150.000 opgenomen. De toelichting is opgenomen in programma 6 Duurzaam en toekomstbestendig. De budgettaire ontwikkelingen zijn beschreven in de Kadernota. Met de nu bekende informatie hebben we in 2026 een sluitende begroting. In 2027 is het begrotingssaldo positief. In 2028 verwachten we een negatief saldo, met name door voorgenomen bezuinigingen van het rijk op de jeugdzorg. Het rijk gaat er vanuit dat gemeenten vanaf 2028 jaarlijks€ 260 miljoen meer opbrengsten zullen hebben door de voorgenomen eigen bijdrage in de jeugdzorg. Ook denkt het rijk dat gemeenten vanaf 2028 68 miljoen euro per jaar kunnen besparen door te sturen op een kortere trajectduur in de jeugdzorg. Het financiële beeld is samengevat:

Uitgangspunt Kadernota 2026-2029

113

Mutaties Kadernota 2026

372

I

1.281 n

3.199

RI 1.098

Saldo Kadernota 2026-2029 Communicatie en participatie

Op 10 juni 2025 wordt de pers geïnformeerd over de Kadernota 2026. De Kadernota wordt gepubliceerd op de website van de gemeente (zwartewaterland.pcportal.nl).

Planning Wij stellen u voor te besluiten conform bijgevoegd ontwerp r

Burgemeester en wethouders van Zwarte de secretaris, ¢ '«

..-"

.-

ster,

le/

,-

.."

van der Zwaag

-3-

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zwartewaterland;

Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 27 mei 2025; Gelet op het bepaalde in: • Artikel 212 lid 1 van de Gemeentewet, waarin staat: "De raad stelt bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vast"; •

Artikel 4 lid 1 van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie, waarin staat: "Het college stuurt elk jaar voor 1 juli aan de raad een Kadernota. In deze nota doet het college een voorstel voor het beleid en voor de financiële kaders van de begroting voor het volgende begrotingsjaar en de meerjarenraming. De raad geeft zijn algemene beschouwingen over het voorgestelde beleid en stelt de (financiële) uitgangspunten voor de meerjarenbegroting vast";

Besluit: 1. De Kadernota 2026 als richtinggevend document voor de begroting 2026 vast te stellen. 2. De (financiële) uitgangspunten voor de meerjarenbegroting 2026-2029 vast te stellen. Vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zwartewaterland van 26 juni 2025.

de griffier,

de voorzitter,

ing. H.W. Schotanus - Schutte

ing. E.J. Bilder

JOIN-nr.: 20.779

-4-