Raadsvoorstel Toekomst Zwembaden Zwartewaterland

Raadsvoorstel Raadsvergadering:

Agendapunt: (nummer)

Portefeuillehouder: 4. Weth. M. Slingerland.

Portefeuille: Sport / Financiën Voor informatie: René de Vent of Susanne Beldman - Ridderikhoff, telefoonnummer 14038, r. d eve nt@zwa rtewate rla n d. n I of s.beldman@zwartewaterland' nl JOIN-nr.: 20.614 Bijlage(n):

I Geheimhoudingsbesluit raad tr Onderzoeksrapportage Synarchis oktober 2020

I Variantenanalyse Synarchis november 2022 I Raadsbesluit dec 2021 (incl amendement)

X PowerPoint raadsinformatiebijeenkomst november 2022

I Power Point college-informatiebijeenkomst maart 2023 Onderwerp : Toekomst Zwem baden Zwa rtewaterla nd

Voorstel

1. Kennis te nemen van de door het college onder geheimhouding verstrekte bijlagen : twee Power Point Presentaties (zowel voor raad als college) twee Syna rch is ra pporta ges (Onderzoeksra ppoftage en va ria ntena na lyse); 2. Akkoord te gaan met scenario 5 conform de rappoftage van Synarchis, renovat¡e zwembad Bestevaer en n¡euwbouw zwembad de Kragge; 3. Kennis te nemen van de verlengde explo¡tat¡eovereenkomst met Stichting Zwembaden Zwa rtewaterla nd (SZZ); 4. Kennis te nemen van ontw¡kkeling naar wijziging bestuursvorm en samenstelling SZZ; 5. Kennis te nemen van de versch¡llende beheersvormen; 6. Kennis te nemen van de verschillende inkoop/aanbestedingsmogelijkheden; 7. Akkoord te gaan met het activeren van de'slapende'klankbordgroep zwembaden.

-1-

Aan de gemeenteraad, Onderwerp Toekomst Zwem baden Zwartewaterland

Voorstel 1. Kennis te nemen van de door het college onder geheimhouding verstreKe bijlagen : twee Power Point Presentaties (zowel voor raad als college) twee Synarchis rappoftages (ondezoeksrapportage en variantenanaryse); 2. Akkoord te gaan met scenario 5 conform de rapportage van synarchis, renovatie zwembad Bestevaer en nieuwbouw zwembad de Kragge; 3. Kennis te nemen van de verlengde exploitatieovereenkomst met Stichting Zwembaden Zwa rtewaterla nd (SZZ); 4. Kennis te nemen van ontwikkeling naar wijziging bestuursvorm en samenstelling SZZ; 5. Kennis te nemen van de verschillende beheersvormen; 6. Kennis te nemen van de verschillende inkoop/aanbestedingsmogelijkheden; 7. Akkoord te gaan met het activeren van de'slapende'klankbordgroep zwembaden. Samenvatting Synarchis heeft in opdracht van de gemeente Zwartewaterland een onderzoek gedaan naar de toekomst van de Zwembaden in onze gemeente (zie bijlage). In december 2O2L is de rapportage met de conclusie aan uw gemeenteraad voorgelegd (zíe bijlage). Wíj hebben u geadviseerd cóform het in de rapportage benoemde scenario 4, renovatie van de binnenbaden in Genemuiden en Zwartsluis. Het buitenbad ín Hasselt is in prima staat en hoeft enkel normaal onderhouden te worden.

In de kadernota 2022-2025, vastgesteld door uw raad op 24 juni 202L, is tegen het prijspeil van dat moment € 200.000,- extra in de begroting opgenomen om de kosten te kunnen dekken.

Tijdens de behandeling in december 2021 heeft u een amendement ingediend (zie bijlage). Samengevat komt het erop neer dat u aan het college heeft opgedragen om onderzoek te doen om het zwembad in Zwaftluis (De Kragge) niet te renoveren, maar nieuw te bouwen. Daarbij zou het wellicht een goed idee zijn om dit'elders' in Zwartsluis te doen zodat enezijds tijdens de bouw het huidige zwembad open kan blijven en anderzijds op de locatie waar het zwembad nu gesitueerd is woningbouw zou kunnen komen. Samen met Synarchis is onderzoek gedaan en zijn de resultaten van dit onderzoek tijdens een raadsinformatiebíjeenkomst in november 2022met u gedeeld. Naast de resultaten over het nieuwbouwen in Zwartsluis (incl. woningbouw) ten opzichte van renovatie zijn de gevolgen van de prijsstijgingen van oa. bouwkosten kenbaar gemaakt. In de bijlage treft u de Power point van deze avond. Op deze avond was uw algemene reactie dat het een goed ídee zou zijn om in te steken op een nieuw zwembad in Zwartsluis in plaats van een renovatie van het huidige zwembad. De locatie zou dan ten oosten van het huidíge zwembad zijn, De locatie van het huidige zwembad kan dan ingevuld worden met woningen / appaftementen. Tijdens de bouw van het nieuwe zwembad, kan het huidige zwembad open blijven. Ondertussen speelde er naast deze kwestie rondom de zwembaden ook een aantal andere issues.

Vandaar dat niet direct na de raadinformatieb¡-eenkomst overgegaan kon worden tot een raadsvoorstel (met daaropvolgend een raadsbesluit), De exploitatieovereenkomst tussen de gemeente Zwartewaterland en de Stichting Zwembaden Zwartewaterland (SZZ) liep ten einde. Aangezièn deze niet zomaar verlengd kan worden is onderzoek gedaan naar de mogelíjkheden die er zijn voor de toekomst. Het komt er op neer dat de gemeente het exploiteren van de zwembaden niet zomaar één

-2-

op één kan gunnen aan SZZ, maar dat hier een vorm van aanbesteding gevolgd moet worden' Tevens isSZZaan hêt zoeken naar een nieuwe, andere bestuursvorm met nieuwe bestuursleden.

In dit voorstel wordt ingegaan op de toekomst van de zwembaden. Een voorstel voor uw raadsbesluitvorming ovèr het renoveren en/of nieuw bouwen van de baden is onderdeel hieruan. Tevens wordt u gernformeerd over de verdere toekomst van de exploitatie van de zwembaden. Hoe we hier mee om kunnen gaan en welke keuzes hierin gemaakt kunnen worden.

Aanleiding

gebied De gemeenie wíl voldoende zwemgelegenheid in Zwartewaterland op zowel sportief/recreatief op moeten zwembaden De aanbieden. omgeving als u¡t het oogpunt van veiligheid in een waterrijke een efficiënte en kosteneffectieve wijze duurzaam en toekomstbestendig geëxploiteerd worden.

Argumenten

Er1,s geheimhouding opgelegd omdat in de benoemde biilagen fÌnanciële informatie staat die niet

voorãf bekend moet worden, omdat dit het vervolg proces kan beihvloeden In de rapportage zijn ramingen, begrotingen, kostenoverzichten ed. opgenomen. Bij een renovatie en een nieuwbouw van de binnãnbaden moeten we deze werken aanbesteden. Het is niet wenselijk dat de ramingen en de budgetten dan openbaar zijn, Inschrijvers zouden hier hun voordeel mee kunnen doen en m¡nder scherp inschrijven. Omdat de planning van de aanbesteding nog niet bekend is, kan er nog geen einddatum aangegeven worden. lJw raad dient te besluiten over de renovatie of nieuwbouw van de zwembaden In december 2021 heeft uw raad aangegeven voorkeur te hebben voor het behouden van de drie zwembaden. Geadviseerd werd om scènãrio 4 te volgen, waarbij beide binnenbaden gerenoveerd zouden worden. Uw raad heeft uw college middels het amendement opgedragen om scenario 5 te onderzoeken, waarbij in Zwartsluis dan een nieuw zwembad gebouwd zou moeten worden. Middels een raadsinformatiebijeenkomst hebben we uw raad geihformeerd over de uitkomsten van het onderzoek n.a,v. het åmendement. Hoewel de aanwezige raadsleden enthousiast waren over scenario 5 heeft offíciële besluitvorming nog niet plaats gevonden.

Nu we ook de richtingen kennen over de andere zwembad aangelegenheden omtrent bestuursvorm, beheersvorm een aankoop/aanbestedingsvormen kunnen we uw raad over het gehele dossier informeren en uw raad laten besluiten over de renovatie/nieuwbouw' Omdat de jaarlasten voor scenario 5 niet veel hoger zijn dan scenario 4 en een woningbouwlocatie oplevert ß dit een aantrekkeffk scenario groot verschil De doorrekening van scenarió's 4 en 5 laat zien dat er in financieel opzicht niet een heel zit tussen het scenario 4 en scenario 5. In beide scenario's is overigens op termijn (2035) extra budget nodig t.o,v. de momenteel beschikbare middelen in de begroting. Dit betekent dat ook bij het nemãn van ñet besluit voor scenario 4 of 5 direct de aanvullend benodigde dekkíng in de begroting moet worden opgenomen. Nieuwbouw in Zwaftsluis leveft daarnaast nog de mogelijkheid op om een woningbouwlocatie te ontwikkelen op de plaats van het oude/huidige zwembad. Daarmee ontstaat in het totaal vanuit financieel oogpunt een aantrekkelijker businesscase, omdat renovatie van het zwembad op de huidige locaüé geen mogelijkheden geeft op woningbouw op die locatie in Zwartsluis.

Daarnaast is er dan dé mogel'rjkheid om een nieuw zwembad te bouwen dat qua exploitatie- en duurzaamheidseisen aan dé nõrmen van deze tijd voldoet en in die zin ook meer toekomstbestendig is, Overigens moet bij beide scenario's de kanttekening worden gemaakt dat ze zijn doorgerekend op het prijsñiveau en te verwachten prijsstijgingen zoals dat bij het opstellen van de raming bekend was. oe inflãtie van bouwkosten, met name de materialen en grondstoffen die in de bouw gebruikt moeten worden, is in 2022 hoog geweest (ongeveer 7o/o opjaarbasis voor nieuwbouw van utiliteitswerken)' Die prijscorrectie is in dã gepresenteerde berekeningen nog niet volledig opgenomen. Voor het relatief kleine lerschil tussen sceñai¡o 4 of 5 heeft dat geen gevolgen, Het tekort aan middelen van de scenario's zal groter worden als het wordt doorgerekend naar de huidige prijsniveaus, omdat de werkelijke inflãt¡e over 2022 hoger is geweest dan waarmee in de berekeningen rekening is gehouden. óaarnaast levert de gekozen locatie, aan de oostzijde van het huidige zwembad, een potentiële woningbouwlocatie õp. Uit het onderzoek bl|kt dat deze locatie ook de minste risico's met zich mee brengt.

-3-

De exploitatÞovereenkomst met de Stichting Zwembaden Zwartewaterland (SZZ) is op 3I december 2022 uan rechtswege beëindigQ evenals de hteraan verbonden erfpachtovereenkomst De exploitatie van zwembaden is een zogenaamde concessie. De nieuwe exploitatieovereenkomst dient in overeenstemming te zijn met de vigerende inkoop- en aanbestedingsregels. Het één op één langjarig verlengen van de overeenkomst met SZZ lijkt juridisch/technisch niet mogelijk, gelet àp de (drempel)waarde van de concessie. Op basis van deze uitgangspunten is een t¡aei¡te exploitatieovereenkomst met SZZ afgesloten voor de duur van één jaar, d.w.z. vooi zoz3. Daarmee wordt de continuÏteit van de exploitatie van de drie zwembaden geborgd en voldoende tijd en ruimte gecreëerd om in 2023 het inkoop en aanbestedingstraject zorgvu-ldig vãor te bereiden, uit te voeren en af te ronden.

De bedrfifsvoering van SZZ kent op korte termän een aantal wi¡2igingen Naast de voorgenomen investeringen in de zwembaden en de actuele inkoop- en aanbestedingsregels zijn er ook bestuurlijke ontwikkelingen dÍe hiervan niet los gezien kunnen worden. Het bestuuivan de stichting onderzoekt momenteel een nieuwe bestuursvorm, die past bij de huidige en toekomstige bedrijfsmatige opgaven, Synarchis begeleidt het bestuur bij die oriëntatie. Ook zullen er wijzigingen plaatsvinden in de samenstelling van het huidige bestuur. Enkele kandidaat bestuursleden nemen daarom deel aan de verkenningssessies over een passend bestuursmodel.

Externe verzelßtandiging blijft het uitgangspunt bij het afsluiten van een nieuwe overeenkomst. In het rapport van Synarchis over de Toekomst Zwembaden Zwaftewaterland (oktober 2020) zijn de

verschillende beheersvormen uitgewerkt met het oog op een toekomstbestendige exploitatie. Dãarbij is een onderscheid gemaakt tussen interne verzelfstandiging (gemeentelijk beheer) en elterne verzelfstandiging (marktpartU) met verschillende tussenvormen. In 2008 is destijds bewust gekozen voor de route van privatisering. Er is geen aanleiding of noodzaak om van die route, richting een nieuwe langjarige exploitatieovereenkomst vanaf 2024, af te wijken. In bijlage power poínt Presentatie van de college informatiebijeenkomst van maart 2023 is de tabel uit het rapport van Synarchis weergegeven, waarin de verschillende beheer- en exploitatievormen zijn uitgewerkt door middel van een score (risicoanalyse) op verschillende indicatoren. Op basis van deze vãrgelijking wordt voorgesteld de externe verzelfstandiging te continueren en te onderzoeken welke beheerãvorm daarbij toekomstbestendig is, met inachtneming van de positie van de huidige exploitant (SZZ). De huidige aanbestedingsregels leveren 2 scenanob op: aanbesteden en (quasr) tnbesteden. Zowel ONS (inkoopbureau) alsook de juridische adviseurs van Nysingh hebben verkend welke ínkoop/aanbestedings- en/of subsidievarianten van toepassing zijn bij een meerjarige exploitatieovereenkomst voor het beheer van de drie zwembaden.

Het opnieuw afÀluiten van een nieuwe overeenkomst met SZZvanaf 2024 isjuridisch en aanbestedingstechnisch gezien geen haalbaar scenario door de (drempel) waarde van de concessie. Ook een subsidievorm kent de nodige juridische beperkingen en risico's, omdat mededinging (door marktpartijen) ook hierbij het uitgangspunt is. Daarnaast is het kenmerk van een subsidierelatie dat er geen sturíngsmogelijkheden zijn, omdat in principe een financiële overeenkomst wordt afgesloten en geen prestatieovereenkomst. In bijlage van de Power Point Presentatie van de college informatiebijeenkomst zijn de verschillende inkoop- en aanbestedingsvormen op dezelfde wijze weergegeven als in het overzicht van de verschillende beheersvormen; een risicoanalyse op verschillende indicatoren. Deze analyse en vergelijking laat zien dat er twee (voorkeurs)routes zijn rondom de inkoop van de beheersvorm: aanbesteden of (quasí) inbesteden. Aanbesteden betekent dat beheer, toezicht en exploitatie in handen zijnlkomen van een derde part¡-, Bij inbesteden heeft/behoudt de gemeente een bestuurlijke, toezichthoudende en/of aandeelhoudende rol bij een organisatie (stichting, NV of BV) aan wie één op één wordt gegund.

Middels het activeren van de klankbordgroep kunnen we uw raad constant laten aanhaken op de ontwikkelingen rondom het complete zwembaddossier In het verleden was er een 'klankbordgroep'vanuit uw raad waarmee regelmatig afstemming plaats vond' Gelet op alle genoemde actuele ontwikkelÍngen willen we u vragen om deze klankbordgioep weer in het leven te roepen.

-4-

Kanttekeningen

Keuze voor scenario 4 of 5 betekent dat op termtjn meer budget in de begroting beschikbaar moeten komen dan momenteel is opgenomen. Doorrekening van zowel scenario 4 als scenario 5 laat zien dat bij beide varianten de eerste jaren voldoende middelen in de begroting zijn opgenomen om de gemiddelde jaarlast die bij dat scenario hoort te dekken. In beide scenario's nemen de kapitaallasten van de noodzakelijke investeringen vanaf 2030 zodanig toe dat een tekort ontstaat ten opzichte van het beschikbare budget in de begroting. In de jaren tot 2030 is er juist ruimte tussen het beschikbare budget en de werkelijke koiten in die ¡aren. Om het moment dat de begroting opgehoogd moet worden zo ver mogelijk naar de toekomst door te schuiven kan op het moment dat het besluit voor een scenario door de raad wordt genomen worden besloten om de middelen die in de eerste jaren nog niet nodig zijn in een reserve kapitaallasten te storten. Op het moment dat het tekort dan ontstaat kan in eerste instantie de reserue ingezet worden om een aantaljaren de (extra) kapitaallasten te dekken. Dan kan ophoging van de structurele bijdrage in de begroting uitgesteld worden tot 2035/2036. De ophoging van het benodigde budget bedraagt afhankelijk van het gekozen scenario € 280.000 tot € 300'000 in 2035.

Het tijd kopen voor ophogíng van de begroting heeft in het geadviseerde scenario 5 in combinatie met woningbouw op de locatie van het huidige zwembad nog het bijkomende voordeel dat er dan een aanbllaren tijd is om de grondexploitatie van de woningbouwlocatie zodanig vergevorderd te hebben dat er inkomsten uit grondverkoop zijn die inkomsten vormen voor de gemeente t.o.v. de extra uitgaven aan de exploitatie van de zwembaden.

In het geval van guasi-inbesteding krilgt de gemeente een ander rol en positie.

Als de keuze uiteíndelijk valt op het quasi-inbesteden zal de gemeente een rol moeten krijgen die we op dit moment niet hebben. De gemeente zal een rol moeten kríjgen in bijvoorbeeld een raad van toezicht, of raad van bestuur, of raad van commissarissen. De gemeente kan ook een directeur leveren. Tevens gaat de gemeente over de benoemíng van de bestuursleden, Een en ander is afhankelijk de straks gekozen bestuursvorm. Deze keuze wordt op een later tijdstip gemaakt.

Middeleninzet

Alle genoemde bedragen in de diverse rapportages en presentaties over dit onderwerp zijn berekend lrlaaihet prüspeil van dat moment en voor de doorrekening naar latere jaren is zowel voor de inkomsten/omzet als de uitgaven/kosten geïndexeerd met voor de exploitatie van zwembaden

gebruikelijke gemiddelde inflatiecijfers. Over 2022is de inflatie voor bouwkosten (installaties, machines, gebouwen) zeer hoog geweest. Doorrekening van het huidige prUspeíl gaat leiden tot een hoger benodigde bijdrage in de begroting, Daar staat tegenover dat er ook een aantal voordelen kuñnen zijn, zoals bijvoorbeeld verlenging van de SPUK regeling i.v.m, BTW vrijstelling spoft na2023, die juist een drukkend effect op de benodigde exploitatiebijdrage kunnen hebben.

Communicatie en paftici Patie

Indien u conform kiest voor scenario 5, zullen de twee projecten (renovatie Genemuiden, nieuwbouw Zwartsluis opgezet worden. U zult daar dan de nodige informatie en besluitvorming voor ontvangen. Ook zal er te zijner tijd een project planning gedeeld worden,) Onderdeel van deze twee projecten, met name het project in Zwartsluis omdat dit nieuwbouw op een andere locatie betreft, is de participatie.

Planning Wij stellen u voor te besluiten conform b Burgemeester en wethouders van

de secretaris,

drs. D.S. Ruddijs

E.J, Bi

-5-

Raadsbesluit De raad van de gemeente Zwartewaterland;

Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, d.d. (datum); Besluit:

1. Kennis te nemen van de door het college onder geheimhouding verstrekte bijlagen : twee Power Point Presentaties (zowel voor raad als college) twee Synarchis rappoftages (Onderzoeksrapportage en variantenanalyse 2. Akkoord te gaan met scenario 5 conform de rapportage van synarchis, renovatie zwembad Bestevaer en nieuwbouw zwembad de Kragge; 3. kennis te nemen van de verlengde exploitatieovereenkomst met Stichting Zwem baden Zwa rtewaterla nd (SZZ) ; 4. kennis te nemen van ontwikkeling naar wijziging bestuursvorm en samenstelling SZZ; 5. kennis te nemen van de verschillende beheersvormen; 6. kennis te nemen van de verschillende inkoop/aanbestedingsmogelijkheden; 7. akkoord te gaan met het activeren van de 'slapende' klankbordgroep zwembaden.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zwartewaterland van

(datum). de griffier,

de voorzitter,

ing. H.W. Schotanus - Schutte

ing. E.J. Bilder

-6-