Raadsvoorstel Start project Maatschappelijke weerbaar en veekracht

# Zwartewaterland gemeente

Genemuiden • Hasselt • Zwartsluis

Raadsvoorstel Onderwerp: Zaaknummer:

Start project Maatschappelijke weerbaar en veerkracht 998

Datum PFO Datum College: Datum Raad: Portefeuillehouder: Opsteller: Domein/Opgave:

20 april 2026 23 april 2026 21 mei 2026 J. Compagner Martin Grouve Beheer openbare ruimte

Te nemen besluit(en) 1. Uitvoering te geven aan het project Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht binnen gemeente Zwartewaterland, waarbij specifiek aandacht is voor: a. het versterken van de eigen continuïteit van bestuur en organisatie; b. het versterken van de lokale crisisorganisatie, inclusief het starten met de pilot noodsteunpunten; c. het versterken van het sociaal weefsel en de samenredzaamheid in gemeente Zwartewaterland. 2. Voor de uitvoering van het project Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht voor de hele projectperiode in 2026 en 2027 een budget van in totaal € 125.000 beschikbaar te stellen en dit budget te dekken uit de algemene reserve. 3. De integrale financiële afweging voor het budget in 2026 te betrekken bij de Zomernota 2026 en de integrale afweging voor het budget in 2027 te betrekken bij de Programmabegroting 2027-2030.

Samenvatting De wereld wordt geconfronteerd met toenemende en complexere dreigingen, zoals langdurige stroomstoringen, digitale ontwrichting, wateroverlast, extreem weer en hybride dreigingen. Deze ontwikkelingen raken ook Zwartewaterland. Van gemeenten wordt daarom landelijk verwacht dat zij hun maatschappelijke weerbaarheid versterken en voorbereid zijn op langdurige verstoringen. Het project Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht bestaat uit drie pijlers: 1. het versterken van de continuïteit van bestuur en organisatie; 2. het versterken van de lokale crisisorganisatie, waaronder de pilot noodsteunpunten; 3. het versterken van het sociaal weefsel en de samenredzaamheid. Voor de uitvoering van het project Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht is voor de hele projectperiode in 2026 en 2027 een budget van in totaal€ 125.000 nodig.

Doel Het doel van het raadvoorstel is bestuurlijke instemming te verkrijgen voor de uitvoering van het project Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht, en om de benodigde financiële middelen beschikbaar te stellen. Hiermee wordt invulling gegeven aan landelijke verplichtingen, regionale samenwerking en de verantwoordelijkheid van de gemeente om voorbereid te zijn op langdurige verstoringen van de samenleving. Argumenten 1.1 De dreiging van langdurige verstoringen is reëel en neemt toe. Recente nationale en internationale voorbeelden (o.a. langdurige stroomstoringen en digitale ontwrichting) laten zien dat ontwrichting grote maatschappelijke impact heeft. Voorbereiding hierop is noodzakelijk, niet vrijblijvend. 1.2 De gemeente heeft een expliciete verantwoordelijkheid binnen wettelijke taken. De rijksoverheid en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid benadrukken dat gemeenten een sleutelrol hebben bij het versterken van de continuïteit van bestuur, crisisbeheersing, ondersteuning van inwoners en openbare orde en veiligheid. Het project is een noodzakelijke invulling van deze verantwoordelijkheid. Veiligheidsregio IJsselland ondersteunt de gemeenten in deze opgave met inhoudelijke expertise en regionale coördinatie.

Zij vervullen een faciliterende en verbindende rol in gezamenlijke projecten zoals de pilot noodsteunpunten en noodcommunicatie, en voeren de regie over de regionale risicocommunicatie om de bewustwording en handelingsperspectieven van inwoners en ondernemers te vergroten. 1.3 Continuïteit van besluitvorming en dienstverlening staat onder druk bij ontwrichting. Zonder vooraf getroffen maatregelen lopen essentiële processen, ondersteuning van kwetsbare inwoners en de openbare orde risico's bij langdurige uitval van voorzieningen. 1.4 Een projectmatige aanpak met drie pijlers zorgen voor samenhang, bestuurlijke grip en uitvoerbaarheid. De opgave raakt meerdere beleidsterreinen. Een projectmatige aanpak voorkomt versnippering en creëert prioritering, duidelijke verantwoordelijkheden en voortga ngsbewa king. 1.5 Een goed voorbereide organisatie verkleint maatschappelijke en financiële schade. Voorbereiding verhoogt handelingssnelheid en effectiviteit tijdens crises, wat risico's voor inwoners en organisatie verkleint. 1.6 Versterking van het sociaal weefsel vergroot de samenredzaamheid. Door partners, maatschappelijke organisaties en inwoners te betrekken, staat de gemeente er bij ontwrichting niet alleen voor.

2.1/3.1 Vanuit de kaderstellende rol moet de raad een besluit nemen over het beleidskader en het budgettaire kader waarbinnen het weerbaarheidsbeleid wordt vormgegeven in Zwartewaterland. Het project betreft inhoudelijk nieuw/geactualiseerd beleid voor de gemeente om op een goede wijze invulling te kunnen geven aan de weerbaarheid in de Zwartewaterlandse samenleving. Daarnaast vraagt het om budgetinzet die binnen de bestaande begroting niet gedekt kan worden. Maatschappelijke weerbaarheid raakt inwoners, ondernemers, zorgpartijen, verenigingen en vitale partners. Het raadsvoorstel en -besluit zorgen voor transparantie en politiek-bestuurlijke rugdekking.

2.2/3.2 Dekking via de Algemene reserve is passend voor incidentele meerjarige uitvoeringskosten. Het project betreft tijdelijke versterking en valt niet onder structurele lasten. De Algemene reserve is daarvoor een passend instrument. Risico's en kanttekeningen 1.1 De dreigingsomgeving verandert snel. Een projectmatige aanpak vraagt om flexibiliteit: het projectplan moet gedurende de looptijd kunnen worden aangepast aan nieuwe inzichten of landelijke kaders. 1.2 De opgave is breed en raakt meerdere beleidsvelden. Er is risico op scope-uitbreiding. Door te werken met drie duidelijke pijlers wordt dit risico beheerst. 1.3 Regionale en landelijke ontwikkelingen beïnvloeden lokale keuzes. Onze aanpak kan op onderdelen gaan afwijken van de regionale en landelijke aanpak. Voor de uitvoering kijken we naar wat past bij Zwartewaterland. Waar mogelijk sluiten we wel zoveel als mogelijk aan bij de regionale samenwerking. 2.1/3.1 Uitvoering van het project is afhankelijk van de beschikbare middelen. De uitvoering van het project kan pas starten zodra de raad het benodigde budget daadwerkelijk heeft toegekend. Tot dat moment kunnen alleen voorbereidende werkzaamheden plaatsvinden. Achtergrond De wereld wordt geconfronteerd met toenemende mondiale instabiliteit, hybride dreigingen, digitale risico's en klimaatgerelateerde verstoringen.

Zowel nationale strategieën als Kamerbrieven uit 2024 en 2025 onderstrepen dat gemeenten hun maatschappelijke weerbaarheid moeten versterken. De VNG-handreiking en het rapport Samen werken aan weerbaarheid en veerkracht van Veiligheidsregio Jsselland geven richting voor lokale uitvoering. De drie pijlers van het project sluiten hier volledig op aan en zijn afgeleid uit landelijke en regionale kaders. Financiën Voor de start van de uitvoering van het project is een budget benodigd voor projectleiding, de inhoudelijke uitwerking van de drie pijlers, afstemming met partners, communicatie en participatie. In totaal is voor de hele projectperiode in 2026 en 2027 € 125.000 nodig. Hiervan is naar verwachting€ 50.000 benodigd in 2026 en€ 75.000 in 2027. Het voorstel is om het bedrag voor 2026 te betrekken wij bij de Zomernota 2026. Daarnaast wordt voorgesteld het bedrag voor 2027 van € 75.000 te betrekken bij de Programmabegroting 2027-2030. Voor de dekking van deze middelen wordt voorgesteld om een beroep te doen op de Algemene reserve. Juridisch De maatschappelijke weerbaarheidsopgave vloeit voort uit bestaande wettelijke verantwoordelijkheden op basis van onder meer: - Gemeentewet (art. 172-175); - Wet veiligheidsregio's; - Wet publieke gezondheid; - Wet maatschappelijke ondersteuning; - Veiligheidsstrategie voor het Koninkrijk der Nederlanden;

- Kamerbrieven 2024-2025. Het project betreft geen nieuwe wettelijke taak, maar een versterking van bestaande plichten in het licht van actuele dreigingen. Communicatie In de uitvoeringsfase communiceren we actief met inwoners, maatschappelijke organisaties, kerken, ondernemers en vitale partners. Hierbij wordt aangesloten op bestaande netwerken in de kernen en op de regionale communicatie van Veiligheidsregio IJsselland. De communicatie richt zich op bewustwording, handelingsperspectief, samenredzaamheid en het betrekken van partners bij de pilot noodsteunpunten en andere onderdelen van het project. Het projectplan bevat een uitgewerkt communicatie- en participatiekader. Participatie De uitvoering van het project vindt plaats in nauwe samenwerking met inwoners, maatschappelijke organisaties, kerken, ondernemers, vrijwilligers en vitale partners. De raad wordt betrokken via reguliere P&C-producten en themabijeenkomsten. Planning Het project loopt tot en met december 2027. AIie concrete activiteiten, mijlpalen, communicatie en monitoring zijn nader uitgewerkt in het bijgevoegde projectplan. Bijlagen 1. Raadsbesluit 'Start project Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht' 2. Projectplan Maatschappelijke Weerbaarheid en Veerkracht, gemeente Zwartewaterland 3. Handreiking Weerbaarheid en Veerkracht op lokaal niveau (VNG) 4.

Samen werken aan weerbaarheid en veerkracht - Veiligheidsregio IJsselland 5. Kamerbrieven over maatschappelijke weerbaarheid (december 2024, juli 2025, december 2025) 6. Presentatie Project Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht - themabijeenkomst college d.d. 23 april 2026

Zwartewaterland, 23 april 2026 wethouders van Zwartewaterland,