Raadsvoorstel Organisatie wateropgaven

Raadsvoorstel Raadsvergadering: n.t.b. Agendapunt: (nummer)

Portefeuillehouder: H. Rietman, M. Slingerland Portefeuille: Ruimtelijke ordening, beheer openbare ruimte. Voor informatie: , telefoonnummer 14038, G. Frederiks, g.frederiks@zwartewaterland.nl of I. Zwartkruis, i.zwartkruis@zwartewaterland.nl JOIN-nr.: 20.13872 Bijlage(n): Bijlage I Bijlage II

Inventarisatie wateropgaven Cirkel van invloed en betrokkenheid

Onderwerp: Organisatie wateropgaven

Voorstel: 1. 2.

De inventarisatie van de wateropgaven en bijbehorende formatie-uitbreiding vast te stellen. De financiële effecten voor de formatie-uitbreiding voor 2025 te verwerken in de zomernota en de structurele effecten vanaf 2026 te betrekken bij de integrale afweging in de Kadernota.

Aan de gemeenteraad, Onderwerp Organisatie wateropgaven

Voorstel 1. 2.

De inventarisatie van de wateropgaven en bijbehorende formatie-uitbreiding vast te stellen. De financiële effecten voor de formatie-uitbreiding voor 2025 te verwerken in de zomernota en de structurele effecten vanaf 2026 te betrekken bij de integrale afweging in de Kadernota.

Samenvatting De gemeente Zwartewaterland bevindt zich in de kwetsbare IJssel-Vechtdelta en wordt steeds vaker geconfronteerd met de gevolgen van extreem weer. Dit leidt tot een toename van wateropgaven- en ontwikkelingen op zowel nationaal, regionaal als lokaal niveau. Een voorbeeld hiervan is de sponsstrategie voor de IJsseldelta, en de gebiedsuitwerking voor Genemuiden. Uit een analyse blijkt dat veel wateropgaven doorwerken op de gemeente Zwartewaterland, maar dat de meeste taken momenteel niet of nauwelijks worden ingevuld. Er is onvoldoende capaciteit om de strategische opgaven te verankeren in beleid en dagelijks handelen. Het aanstellen van een strategisch adviseur wateropgaven moet zorgen voor een goede borging van wateropgaven in beleid, regelgeving en werkwijze binnen de organisatie. Het document 'inventarisatie wateropgaven' (bijlage I) en de 'cirkel van invloed en betrokkenheid (bijlage II) dient als kader voor de functieomschrijving en werkzaamheden van de strategisch adviseur wateropgaven.

-1-

Aanleiding De gemeente Zwartewaterland bevindt zich in de uiterst kwetsbare IJssel-Vechtdelta. Steeds vaker worden we geconfronteerd met de gevolgen van extreem weer. Het urgentiebesef op het gebied van water en klimaat groeit. Nationaal en regionaal leidt dit tot een stroomversnelling aan ontwikkelingen en opgaven die op ons afkomen. Een voorbeeld hiervan is de sponsstrategie voor de IJsseldelta met een gebiedsuitwerking voor Genemuiden, waarover u in de beeldvormende raadsbijeenkomst van 30 januari 2025 bent geïnformeerd. Een ander voorbeeld is de actualisatie van de Beleidslijn Grote Rivieren, met grote gevolgen voor de toekomstige gebruiks- en ontwikkelmogelijkheden in de Kampereilanden. Er is een analyse uitgevoerd naar de impact van deze wateropgaven, inclusief water en bodem sturend. Veel wateropgaven hebben doorwerking op de gemeente Zwartewaterland. Per opgave is onze mate van betrokkenheid bepaald. Geconcludeerd kan worden dat de meeste taken nu niet of nauwelijks worden ingevuld, en dat regie en coördinatie mist. We beschikken op dit moment niet over voldoende capaciteit om de (strategische) opgaven te volgen, op te pakken en te verankeren in ons beleid en in ons dagelijks handelen. Een capaciteitsuitbreiding in de vorm van een strategisch adviseur wateropgaven is daarom noodzakelijk.

Argumenten 1.1.

Er zijn veel nationale en regionale wateropgaven die van invloedzijn op de gemeente Zwartewaterland;

Als gevolg van klimaatverandering en daarop volgende landelijke en regionale trends- en ontwikkelingen (zoals water en bodem sturend) zien we een toename in wateropgaven op zowel strategisch, tactisch als operationeel niveau die van invloed zijn op de organisatie. Ook ervaren we in de praktijk steeds vaker knelpunten en overlastsituaties, zoals het hoogwater in december 2023. We hebben al deze wateropgaven in beeld gebracht en bepaald wat onze mate van betrokkenheid is of zou moeten zijn. Uit deze analyse blijkt dat het overgrote deel van deze opgaven niet of onvoldoende belegd zijn binnen onze organisatie.

1.2.

We beschikken op dit moment niet over voldoende strategische capaciteit;

Vanwege onze kwetsbare ligging en toekomstige ontwikkelingen is het van groot belang dat we ons goed kunnen organiseren. Dit vraagt om een strategisch adviseur wateropgaven. De strategisch adviseur wateropgaven draagt zorg voor een borging van de wateropgaven in beleid, regelgeving en organisatie. Daarnaast zorgt de strategisch adviseur wateropgaven zowel intern (eenheidoverstijgend) als extern (rijk, provincie, waterschap) voor de nodige coördinatie.

Kanttekeningen 1.1.

We hebben niet overal evenveel invloed op;

We hebben niet op alle wateropgaven evenveel invloed. Zo zijn er landelijke ontwikkelingen die simpelweg op ons afkomen. Denk aan de kamerbrief water en bodem sturend of de actualisatie beleidslijn grote rivieren. Er zijn echter ook opgaven waar we zelf een directe invloed op hebben. Denk aan het opstellen van eigen klimaatadaptatiestrategie of het calamiteitenplan hoogwater. We hebben daarom, als onderdeel van de inventarisatie, een cirkel van invloed en betrokkenheid opgenomen (bijlage II) om te onderscheiden waar wij zelf directe invloed op hebben en bij welke ontwikkelingen wij een bepaalde mate van betrokkenheid hebben.

1.2.

Inbedding in de organisatie vraagt om meer dan alleen een nieuwe functie;

Met alleen een strategisch adviseur wateropgaven zijn we er nog niet. We spreken hier echt van een organisatievraagstuk dat invloed heeft op meerdere beleidsterreinen. Dit vraagt om goede coördinatie en regie. Naast verankering in beleid, moet water ook nadrukkelijker onderdeel worden van onze werkprocessen. -2-

1.3.

Zonder regie en coördinatie van de wateropgaven lopen we het risico dat we belangrijke ontwikkelingen missen ofachter de feiten aan lopen;

In de huidige situatie zijn de watertaken verdeeld over verschillende beleidsmedewerkers en beleidsvelden. Bekende opgaven of lopende projecten worden, in meer of mindere mate, opgepakt of gevolgd. In deze situatie lopen we het risico dat we nieuwe ontwikkelingen missen en komen we niet toe aan beleidsontwikkeling of borging in de organisatie. Een voorbeeld is de consultatieronde van de beleidslijn grote rivieren, waar we voor zijn getipt door de gemeente Kampen. Een ander voorbeeld is dat we door onvoldoende borging het risico lopen geen toekomstbestendige locatiekeuzes te maken voor woningbouw. Dit kan leiden tot suboptimale oplossingen die niet duurzaam zijn op de lange termijn en mogelijk extra kosten met zich meebrengen.

2.1.

Er is voor de korte en de lange termijn geen bestaande formatie om deze functie in te vullen.

Binnen de bestaande formatie is geen ruimte om deze functie in te kunnen vullen. Er zijn extra middelen nodig voor een strategisch adviseur wateropgaven. We stellen voor de incidentele middelen te verwerken in de zomernota (2025), zodat we halverwege het lopende jaar tijdelijk een strategisch adviseur wateropgaven kunnen aanstellen die als kwartiermaker voortvarend met de opgaven aan de slag kan. We stellen voor de structurele effecten vanaf 2026 te betrekken bij de integrale afweging in de kadernota.

Middeleninzet Er zijn extra middelen nodig voor een strategisch adviseur wateropgaven. Deze functie wordt ingeschaald op schaal 11. De jaarlijkse loonkosten hiervoor zijn geraamd op €90.400 (2025). Het streven is om de functie halverwege het lopende jaar ingevuld te hebben. Dit achten wij reëel omdat de werving en selectie na verwachting enige tijd zal vergen gezien de gespannen arbeidsmarkt. Voor 2025 is dan ook naar verwachting maar de helft van het structurele loonbudget benodigd. Op dit moment is er binnen de personeelsbegroting geen loonruimte aanwezig om een strategisch adviseur wateropgaven aan te stellen. De benodigde extra middelen voor 2025 en verder dienen te worden aangevraagd bij de raad. We stellen voor om de financiële effecten (á € 45.200) voor het lopende jaar te verwerken in de zomernota, en de structurele effecten voor 2026 verder te betrekken bij de integrale afweging in de Kadernota 2026.

Planning Na het besluit starten we de sollicitatieprocedure op, met als doel om de functie halverwege 2025 ingevuld te hebben.

Wij stellen u voor te besluiten conform bijgevoegd ontwerp raadsbesluit.

Burgemeester en wethouders van Zwartewaterland de secretaris, de burg eester,

-3-

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zwartewaterland; Overwegende, dat de gemeente Zwartewaterland zich in een uiterst kwetsbare IJssel-Vechtdelta bevindt, we vaker met de gevolgen van extreem weer worden geconfronteerd en we ons hierop als organisatie beter willen voorbereiden; Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, d.d. 4 maart 2025; Gezien; de landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen op het gebied van water, bodem en klimaat zoals opgenomen in bijlage I en bijlage II. Gelet op het bepaalde in; De Beleidsbrief Water en Bodem Sturend (2022): waarin het Rijk vastlegt dat water en bodem leidend moeten zijn bij ruimtelijke keuzes, met directe gevolgen voor woningbouw, landbouw en infrastructuur. De Beleidslijn Grote Rivieren: die kaders stelt voor ruimtelijke ontwikkelingen in en nabij het rivierbed, om waterveiligheid en doorstroming te waarborgen. Het Regionaal Waterprogramma (RWP) van de provincie Overijssel: waarin de provincie haar strategie en ambities op het gebied van waterbeheer, klimaatadaptatie en bodembeheer vastlegt. Het Position Paper van Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta): waarin de koers en inzet van het waterschap voor toekomstbestendig waterbeheer en actieve rol in ruimtelijke ordening worden geschetst. Besluit: 1. 2.

De inventarisatie van de wateropgaven en bijbehorende formatie-uitbreiding vast te stellen. De financiële effecten voor de formatie-uitbreiding voor 2025 te verwerken in de zomernota en de structurele effecten vanaf 2026 te betrekken bij de integrale afweging in de Kadernota.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zwartewaterland van (datum). de griffier,

de voorzitter,

ing. H.W. Schotanus - Schutte

ing. E.J. Bilder

JOIN-nr.: 20.13872

- 4-