Raadsvoorstel Ondersteuning stichting Vrienden van Oldematen 2026-2027

Raadsvoorstel Raadsvergadering: Agendapunt: (nummer)

Portefeuillehouder: 5. Weth. H. Rietman. Portefeuille: Ruimtelijke Ordening/Vrijetijdseconomie/Vitaal Platteland Voor informatie: Ruurd Klaver, telefoonnummer 14038, R.Klaver@zwartewaterland.nl. JOIN-nr.: 20.832 Bijlage(n): 1. Brief Vrienden van Oldematen van 16 april 2025. 2. Brief Vrienden van Oldematen + Staatsbosbeheer van 16 april 2025. Onderwerp: Ondersteuning stichting Vrienden van Oldematen 2026 - 2027.

Voorstel: 1. Ten behoeve van de jaren 2026-2027 éénmalig € 18.000,-- beschikbaar te stellen voor de Stichting Vrienden van Oldematen. 2. De bijdrage ten laste te brengen van de Algemene Reserve en het financiële effect te verwerken via de Zomernota 2026.

Aan de gemeenteraad, Onderwerp Ondersteuning stichting Vrienden van Oldematen 2026 - 2027.

Voorstel 1. Ten behoeve van de jaren 2026-2027 éénmalig € 18.000,-- beschikbaar te stellen voor de Stichting Vrienden van Oldematen. 2. De bijdrage ten laste te brengen van de Algemene Reserve en het financiële effect te verwerken via de Zomernota 2026.

Samenvatting Op de locatie 'De Veldschuur' te gemeente Staphorst, eigendom van Staatsbosbeheer (SBB), verzorgde de stichting 'Vrienden van de Oldematen' (VvO) onder andere educatieve activiteiten rond de thema's natuur, cultuur, historie en archeologie. Dat onder andere voor de basisschoolleerlingen uit Zwartewaterland. De locatie werd door de VvO gehuurd. Als gevolg van een landelijke bezuinigingstaakstelling bij SBB in 2024 moest de locatie 'De Veldschuur' voor SBB meer gaan renderen. Hiervoor moest het huurcontract marktconform vernieuwd worden, waardoor de lasten voor de VvO aanzienlijk stegen en de inkomsten daalden (als gevolg van geen financiële bijdragen meer vanuit SBB). Dat bracht de VvO in een financieel niet houdbare positie. Na intensieve onderhandelingen, waarbij betrokken de portefeuillehouders uit beide gemeenten, is een nieuw huurcontract voor onbepaalde tijd afgesloten. SBB en VvO willen langjarig samenwerken op de locatie 'De Veldschuur' (zie de gezamenlijke verklaring in bijlage 2). Bij de VvO is een geheel nieuw bestuur aangetreden. De midden 2024 ontstane situatie leverde de VvO per direct (2025) hogere kosten en lagere inkomsten op. Daar moet de VvO zich op instellen en (per 2026) passende (aanvullende) acties ondernemen. Daar is het nieuwe bestuur voortvarend mee gestart.

Echter dat alles levert niet gelijk in 2026 en 2027 een financieel kloppend plaatje op.

-1-

Om de VvO de kans te geven om zich goed in te richten op de gewijzigde financiële situatie, en onder andere de educatieve lessen te kunnen blijven geven, is aan beide gemeenten verzocht of zij bereid zijn om beide éénmalig een bijdrage ad. € 18.000,- te verlenen in relatie tot de jaren 2026 en 2027.

Aanleiding De locatie 'De Veldschuur' te gemeente Staphorst is eigendom van Staatsbosbeheer (SBB). De stichting 'Vrienden van de Oldematen' (VvO) huurde tot 2025 een deel van het pand op deze locatie. De VvO verzorgde aldaar educatieve activiteiten rond de thema's natuur, cultuur, historie en archeologie. Dat onder andere voor de basisschoolleerlingen uit Zwartewaterland. SBB leverde jarenlang ook een financiële ondersteuning aan de VvO. Als gevolg van een landelijke bezuinigingstaakstelling bij SBB moet de locatie 'De Veldschuur' voor SBB meer gaan renderen. SBB heeft daarvoor het huurcontract met de VvO marktconform vernieuwd. Hierbij is de gebruikelijke jaarlijks bijdrage vanuit SBB ook komen te vervallen. Dat stelde de VvO snel voor financiële problemen. De VvO was daardoor genoodzaakt om al haar activiteiten voor 2025 onhold te zetten, wat leidde tot directe inkomstenderving. Deze situatie is op 23 mei 2025 kort in uw gemeenteraad besproken. De portefeuillehouder kreeg de opdracht om met de betrokken partijen, waaronder de gemeente Staphorst, in gesprek te gaan. De locatie 'De Veldschuur' bevindt zich ten slotte op grondgebied van de gemeente Staphorst. De gesprekken hebben, met ondersteuning van externe procesbegeleiders, ertoe geleid dat SBB en VvO een nieuw huurcontract hebben afgesloten. Het betreft een huur voor onbepaalde tijd.

De huurprijs is wel hoger dan voorheen. Beide partners willen langjarig samenwerken op de locatie 'De Veldschuur' (zie de verklaring in bijlage 2). Het bestuur van de VvO is gelijke tijd geheel vernieuwd. Voor de VvO is de veranderde financiële situatie een behoorlijke opgave. Er vallen structurele ontvangsten vanuit SBB weg, en een structurele kostenpost (de huur) stijgt. De VvO zal inkomsten moeten gaan verhogen door bijvoorbeeld het aantrekken van nieuwe sponsoren en het ontwikkelen van nieuwe betaalde activiteiten. Daar heeft zij tijd voor nodig. Om zich goed in te kunnen stellen op de nieuwe financiële situatie heeft het nieuwe bestuur van de VvO beide gemeenten verzocht (zie brief in bijlage 1) of zij in de opbouwjaren 2026 en 2027 financieel willen ondersteunen. Verzocht wordt een éénmalig totaal bedrag van € 18.000,- per gemeente, dan wel € 9.000,-- in 2026 en € 9.000,-- in 2027 per gemeente. De portefeuillehouder en Burgemeester hebben midden 2025 een kennismakingsgesprek gevoerd met het nieuwe bestuur van de VvO. Daar is de hernieuwde samenwerking tussen VvO en SBB geduid, als ook een deel van de toekomstplannen. Het financiële verzoek ad € 18.000-- aan het college B&W Zwartewaterland is herhaald. Het kennismakingsgespreek is als constructief ervaren.

In oktober 2025 heeft de VvO haar voorgestelde sponsordeal ten behoeve van de te benaderen mogelijke sponsoren aan de portefeuillehouder bekendgemaakt. Die sponsordeal wordt in de komende periode met de drie bedrijvenkringen in Zwartewaterland besproken.

Argumenten 1.1 De educatieve en de cultuur-toeristische activiteiten die de VvO uitvoert op de locatie 'De Veldschuur'zijn van groot belang voor onder andere de basisschoolleerlingen in Zwartewaterland. Via haar educatieve lessen bereikt de VvO jaarlijks vele basisschoolleerlingen. Daarnaast organiseert de VvO jaarlijks een aantal lezingen over onderwerpen die maatschappelijk in de belangstelling staan. Ook worden er jaarlijks diverse (toeristische)evenementen georganiseerd met linken naar de thema's natuur, cultuur en archeologie. De locatie 'De Veldschuur' is ook een startpunt voor de jongstleden gereviseerde Wandel en Fietsroutenetwerken. 'De Veldschuur' en VvO zijn een belangrijke schakel in de cultuur-toeristische as 'Zwartsluis -Zwartwatersklooster - De Veldschuur - Hooibergenterrein (op termijn wellicht) Hanzestad Hasselt - Mastenbroekerpolder - Genemuiden'. Via de ontwikkeling van regionale cultuurtoeristische arrangementen zullen voorzieningen in onder andere Zwolle en Kampen op termijn aanhaken.

-2-

1.2 Gemeenten Staphorst en Zwartewaterland ondersteunen, in het voorliggende vraagstuk, de VvO financieel {min ofmeer) gelijkwaardig. De realisatie van 'De Veldschuur' is destijds mede betaald door de gemeenten Staphorst en Zwartewaterland. Zij bevindt zich op Staphorster grondgebied. De VvO geeft haar educatielessen voor de basisschoolleerlingen van beide gemeenten, dus ook vanuit Zwartewaterland. Ook inwoners (en toeristen) vanuit Zwartewaterland bezoeken de activiteiten die de WO organiseert. Om de VvO de kans te geven om zich in te stellen op de gewijzigde financiële situatie, en onder andere de educatieve lessen te kunnen blijven geven, is afgesproken dat een ondersteuningsverzoek van de VvO ad€ 18.000,-- met de colleges en gemeenteraden van beide gemeenten zou worden besproken. Het samen min of meer gelijkwaardig financieel ondersteunen lijkt vooralsnog een voorwaarde voor beide gemeenten. Gemeente Staphorst heeft jongstleden€ 18.675,- aan de VvO verleend.

1.3 De gemeenteraad is toegezegd dat zij over de ontwikkelingen op de hoogte gehouden wordt. In de raadsvergadering van 23 mei 2024 is kort met de raad gesproken over de ontstane situatie tussen SBB en VvO. De raad heeft de portefeuillehouder verzocht om met betrokken partijen in contact te treden. Aan de raad is vervolgens toegezegd dat zij over de ontwikkelingen op de hoogte wordt gehouden. Op 10 april 2025 heeft de portefeuillehouder de gemeenteraad kort bijgepraat. Een huurovereenkomst tussen VvO en SBB zou op korte termijn getekend worden (is inmiddels gebeurd), en een overzichtelijke éénmalige financiële bijdrage zou op korte termijn aan de gemeente(n) verzocht worden. Dat laatste is in onderhavig document het bespreekpunt. Het gaat om een éénmalige bijdrage van€ 18.000,- die als volgt verleend zal worden:€ 9.000,-- in 2026 en € 9.000,-- in 2027.

2.1 De autonome begroting biedt geen ruimte tot het verlenen van de verzochte bijdrage. Binnen de beleidsthema's 'Recreatie en Toerisme' (subsidies FETA) en 'Cultuur' (subsidies FECA) is geen financiële ruimte voor een subsidie van deze omvang. De hoogte van de verzochte gaat de maximaal toe te kennen bijdrage te boven. Het college mag hiervan afwijken, maar dan drukt de te verlenen bijdrage te zwaar op de beperkt beschikbare financiële ruimte, waardoor nieuwe initiatieven in de jaren 2026-2027 slechts zeer sporadisch gehonoreerd kunnen worden. Dat beperkt de (door)ontwikkeling van die beide beleidsthema's in die jaren te veel.

Kanttekeningen 1.1 De beoogde financiële gemeentelijke ondersteuningen geven geen garantie dat het financieel goed gaat met de VvO na 2027 e.v. De VvO heeft enige reserve, maar de extra jaarlijkse kosten, als gevolg van het handelen van SBB, tikken wel aan. De VvO moet dus echt werk maken van het vinden van voldoende (en meerjarige) sponsoren. Daarnaast moeten nieuwe betaalde activiteiten worden ontwikkeld. Het bestuur van de VvO is nieuw, maar wordt als capabel ingeschat. Laat onverlet dat er flink wat werk door hen en de VvO-beheerder gedaan moet worden. De gepresenteerde planideeën (inclusief de jongstleden al gerealiseerde waterspeelplaats voor kinderen (doelgroep gezinnen)) en voorgelegde sponsordeals geven goede hoop tot succes, maar een gemeentelijke vinger aan de pols van de VvO is passend. Vandaar de voorgestelde tweedelige ondersteuningsverlening, en niet in één keer in begin 2026.

Middeleninzet Een éénmalige bijdrage van€ 18.000,- wordt aan uw raad verzocht. Door het College B&W te verlenen in twee gelijke delen van € 9.000,- aan het begin van de jaren 2026 en 2027.

-3-

Communicatie en participatie Na een positief besluit van uw raad zal het bestuur van de VvO hiervan officieel op de hoogte gesteld worden. Ook zal er, in afstemming met de VvO, een persbericht uitgegeven worden.

Planning Wij stellen u voor te besluiten conform bijgevoegd ontwerp raadsbesluit.

Burgemeester en wethouders van Zwartewaterla , de secretaris, de b emeester,

- 4-

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zwartewaterland; Overwegende, dat een éénmalige bijdrage van € 18.000,- aan de Stichting Vrienden van Oldematen voor de jaren 2026 en 2027 ervoor zorgt dat zij haar activiteiten in 2026 en 2027 kan uitvoeren en zich kan instellen op het in 2025 financieel veranderde (huur)regime, en zij daardoor ook na 2027 haar activiteiten kan voortzetten. Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, d.d. 11 november 2025; Gezien; De (verzoek)brief van de Stichting Vrienden van Oldematen van 16 april 2025, alsmede de samenwerkingsverklaring van de Stichting Vrienden van Oldematen en Staatsbosbeheer, eveneens van 16 april 2025. Gelet op het bepaalde in artikel 189 van de Gemeentewet; De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om de begroting vast te stellen. De gemeenteraad bepaalt welke financiële middelen beschikbaar worden gesteld. Via de begroting geeft de gemeenteraad het College B&W toestemming om uitgaven te doen. • Besluit: 1. Ten behoeve van de jaren 2026-2027 éénmalig € 18.000,-- beschikbaar te stellen voor de Stichting Vrienden van Oldematen. 2. De bijdrage ten laste te brengen van de Algemene Reserve en het financiële effect te verwerken via de Zomernota 2026. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zwartewaterland van ............ 2026. de griffier,

de voorzitter,

ing. H.W. Schotanus - Schutte

drs. J. Compagner

JOIN-nr.: 20.832

-5-