Raadsvoorstel Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland

Raadsvoorstel Raadsvergadering: 19 februari 2026 Agendapunt:

Portefeuillehouder: 5. Weth. H. Rietman. Portefeuille: Omgevingswet Voor informatie: Gerja Rozendaal, telefoonnummer 14038, g.rozendaal@zwartewaterland.nl JOIN-nr.: 20.855 Bijlage(n): 1. Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland met bijlagen a. Visiekaart b. Visie- en waardenkaart Zwartewaterland - Genemuiden c. Visie- en waardenkaart Zwartewaterland - Hasselt d. Visie- en waardenkaart Zwartewaterland - Zwartsluis e. Visie- en waardenkaart Zwartewaterland - Kamperzeedijk f. Visie- en waardenkaart Zwartewaterland - Buitengebied g. Reactienota op zienswijzen ontwerp Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland Onderwerp: Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland

Voorstel: 1. De 'Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland' gewijzigd vast te stellen. 2. Kennis te nemen van de 'Reactienota op zienswijzen ontwerp Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland'. 3. Na vaststelling van de Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland de volgende beleidsdocumenten in te trekken: a. de Omgevingsvisie Zwartewaterland; vastgesteld 30-09-2021 met identificatienummer NL.IMRO.1896.SV0002-VS01; b. Structuurvisie tevens woonvisie Zwartewaterland 2012; vastgesteld 25-04-2012 met identificatienummer NL.IMRO.1896.SV2011-0003.

Aan de gemeenteraad, Onderwerp Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland

Voorstel 1. 2. 3.

De 'Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland' gewijzigd vast te stellen. Kennis te nemen van de 'Reactienota op zienswijzen ontwerp Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland'. Na vaststelling van de Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland de volgende beleidsdocumenten in te trekken: a. de Omgevingsvisie Zwartewaterland; vastgesteld 30-09-2021 met identificatienummer NL.IMRO.1896.SV0002-VS01; b. Structuurvisie tevens woonvisie Zwartewaterland 2012; vastgesteld 25-04-2012 met identificatienummer NL.IMRO.1896.SV2011-0003.

-1-

Samenvatting De gemeenteraad is het bevoegd gezag voor de vaststelling van de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland die nu voorligt is kaartgericht, data-gestuurd en uitgewerkt per gebied. De structuur is daarmee overzichtelijker, waardoor de visie makkelijker te lezen en aan te passen is. De herziening van de Omgevingsvisie is beleidsluw opgesteld en ten opzichte van de "oude" Omgevingsvisie uit 2021 op een aantal onderdelen aangevuld met recenter vastgesteld beleid, zoals de bouwsteen Wonen. Door het vaststellen van de Omgevingsvisie beschikt uw raad over een lange termijn visie voor de fysieke leefomgeving die vanwege de opzet bij nieuwe toekomstige ontwikkelingen relatief gemakkelijk aangevuld en verdiept kan worden. De visie biedt een planologisch afwegingskader voor formele besluitvorming over ruimtelijke initiatieven.

Aanleiding Op 7 maart 2024 stelde uw raad de discussienotitie vast (Join-nr. 20.663). Deze notitie bevat een voorstel voor een aanpak om te komen tot een volledige en actuele Omgevingsvisie. U heeft daarbij onder andere besloten om de huidige visie uit 2021 beleidsluw te herzien zodat deze beter leesbaar en toegankelijk is en is aangevuld met nieuwe beleidsstukken die de afgelopen jaren zijn vastgesteld. Op 8 juli 2025 heeft uw raad van ons college een brief ontvangen (Join-nr. 14373) waarin stond dat we eind 2025 een beleidsluwe herziening van de Omgevingsvisie ter inzage zouden leggen. Deze periode liep tot 5 januari 2026. In deze formele termijn zijn vijf zienswijzen ontvangen. Het gaat om een zienswijze afkomstig van Wetland wonen en vier brieven, met een aanvulling, van belanghebbenden rondom de Willem Egbertsstraat. Daarnaast is een ambtelijke reactie van de provincie ontvangen. Voorgesteld wordt de Omgevingsvisie met alle bijbehorende stukken, waaronder de reactienota volgens artikel 3.1 van de Omgevingswet vast te stellen. Na vaststelling kunnen de oude en inmiddels verouderde beleidsdocumenten worden ingetrokken. Dit is als apart beslispunt in het voorstel opgenomen.

Argumenten 1.1

Gemeenten zijn verplicht tot het hebben van een Omgevingsvisie Een gemeente kan slechts één Omgevingsvisie hebben. Een Omgevingsvisie bevat in ieder geval, volgens artikel 3.2 van de Omgevingswet: • Een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving • De hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied • Hoofdzaken van het voor de fysieke leefomgeving te voeren integrale beleid. De voorliggende Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland voldoet aan deze voorwaarden. In de Omgevingsvisie schrijft de gemeente op wat zij wil bereiken voor de leefomgeving. De visie is het overkoepelend kader voor andere plannen, zoals het omgevingsplan en programma's en biedt een planologisch afwegingskader voor ruimtelijke initiatieven.

1.2

De raad is bevoegd gezag De gemeenteraad is het bevoegd gezag voor de vaststelling van de Omgevingsvisie. De raad is in het voortraject geïnformeerd over de voorbereidende werkzaamheden, over het ontwerp van de Omgevingsvisie en over de terinzage termijn. Voorgesteld wordt uw raad te vragen de Omgevingsvisie met alle bijbehorende stukken, zoals de reactienota volgens artikel 3.1 van de Omgevingswet vast te stellen.

1.3

De voorliggende Omgevingsvisie biedt een stevige basis waarin bouwstenen inpasbaar zijn De Omgevingsvisie heeft een duidelijke en vaste structuur die jarenlang mee kan. Tegelijk is er ruimte om de visie aan te vullen of deels te wijzigen. Zo is de bouwsteen Wonen die op 16 oktober 2025 door uw raad is vastgesteld, al beleidsluw verwerkt. Andere bouwstenen, zoals de visie Buitengebied en het programma Herijking energietransitie, worden begin 2026 afzonderlijk vastgesteld. De bouwsteen Ontwikkellocaties volgt verderop in 2026. Alle

-2-

bouwstenen worden daarna gebundeld en verwerkt in de tweede herziening van de Omgevingsvisie. Het onderstaand plaatje verduidelijkt deze werkwijze. Maart 2024

Febr./ maart 2026

November 2026

Herzieningstraject Eerste herziening (beleidsluw)

al-

Bouwsteen wonen Bouwsteen energietransitie Bouwsteen buitengebied Bouwsteen Waterhart

as-a manmnmmnnmmmmnmmm

a al

s m a nn e n

aa

m n nnnn n

Bouwsteen ontwikkellocaties Tweede herziening (integratie) Ev. andere bouwstenen

••••••••••••••••••••••••••• •••••••••••► Verwerking bouwstenen in Omgevingsvisie

2.1

Het ter inzage leggen van het ontwerp is verplicht voor de Omgevingsvisie Van toepassing is het artikel 3: 16 van de Awb, dat regelt dat een ontwerp zes weken ter inzage moet liggen. Op de Omgevingsvisie zijn vijf zienswijzen binnengekomen, waarvan een van Wetland wonen en de overige afkomstig van betrokkenen rondom de Willem Egbertsstraat. Daarnaast is een mail ontvangen van de provincie met daarin een ambtelijke reactie. De ingediende zienswijzen geven geen aanleiding tot inhoudelijke wijziging van de herziening van de Omgevingsvisie Zwartewaterland. Wel leidde de ambtelijke reactie van de provincie tot ambtelijke wijzigingen van de Omgevingsvisie. Deze staan opgenomen in de reactienota.

2.2

De herziening van de Omgevingsvisie is beleidsluw De voorliggende herziening van de Omgevingsvisie heeft een beleidsluw karakter. In deze herziening worden geen nieuwe beleidskeuzes of locatie-specifieke besluiten gemaakt, maar waarbij bestaand beleid is geactualiseerd of technisch is verwerkt zonder inhoudelijke koerswijzigingen. Concrete afwegingen over de inzet van locaties voor toekomstige woningbouw maken daarom geen onderdeel uit van deze herziening. De Omgevingsvisie van de gemeente Zwartewaterland bestaat uit drie onderdelen: De visie begint met een toekomstbeeld voor de leefomgeving vertaald in ambities. Daarna volgen thema's, waarin we per onderwerp aangeven wat we willen bereiken en hoe we dat willen doen. Vervolgens beschrijven we per kern en voor het buitengebied welke koers we kiezen, welke waarden we willen beschermen en wat de gemeente gaat doen - allemaal in hoofdlijnen.

2.3

Zienswijzen leiden niet tot aanpassing, wel worden enkele ambtelijke wijzigingen voorgesteld Wetland Wonen heeft een positieve zienswijze ingediend. De overige zienswijzen zijn afkomstig van inwoners uit de omgeving van de Willem Egbertsstraat en zien op zorgen over mogelijke toekomstige woningbouw op het voormalig school- en speelterrein. Deze locatie is reeds in de vorige Omgevingsvisie aangewezen als mogelijke als beoogde woningbouwlocatie voor 12-14 woningen en is daarom ongewijzigd overgenomen. De provincie heeft per e-mail een ambtelijke reactie gegeven. Deze is niet aangemerkt als formele zienswijze, maar heeft wel aanleiding gegeven tot enkele ambtelijke aanpassingen.

3.1

Intrekken Omgevingsvisie en Structuurvisie Volgens artikel 3.1 van de Omgevingswet kan er per gemeente slechts één Omgevingsvisie bestaan. De huidige Omgevingsvisie van Zwartewaterland (vastgesteld op 30-09-2021) en de Structuurvisie tevens Woonvisie uit 2012 worden daarom ingetrokken. Dit is een administratieve stap om te zorgen dat alle strategische keuzes en kaders op één plek vindbaar en beheersbaar zijn: de nieuwe Omgevingsvisie Zwartewaterland. Hiermee wordt duidelijkheid

-3-

geboden en blijft de Omgevingsvisie het centrale, richtinggevende document voor de ruimtelijke en beleidsmatige ontwikkeling van onze gemeente. Eventuele toekomstige wijzigingen of aanvullingen volgen in toekomstige herzieningen van de Omgevingsvisie.

Kanttekeningen 1.1 Er is geen milieueffectrapport opgesteld De beleidsluwe herziening van de Omgevingsvisie heeft uitsluitend betrekking op het actualiseren en technisch verwerken van bestaand beleid. Omdat er geen sprake is van nieuw beleid of ingrijpende ruimtelijke keuzes is geconcludeerd dat voor de herziening geen sprake is van een MER-plicht. Bij de tweede herziening van de Omgevingsvisie wordt wél een MER opgesteld, omdat het beleidsrijke beleid zoals de bouwsteen ontwikkellocaties wonen en bedrijvigheid, mogelijk significante milieueffecten kan veroorzaken, op bijvoorbeeld Natura 2000-gebieden, waterkwaliteit en biodiversiteit. De MER brengt deze effecten in beeld en ondersteunt een zorgvuldige afweging.

2.1

De ingediende zienswijzen over de Willem Egbertsstraat zijn betrokken bij de besluitvorming rondom de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) AIie zienswijzen van de inwoners zijn procesmatig beantwoord. Hoewel inwoners beleidsrijke en locatiespecifieke onderwerpen hebben ingebracht, vallen deze onderwerpen buiten de reikwijdte van de beleidsluwe herziening van de Omgevingsvisie. Omdat de terinzagelegging van de herziening van de Omgevingsvisie vrijwel gelijktijdig plaatsvond met de terinzagelegging van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) voor de tweede (en beleidsrijke) herziening van de Omgevingsvisie, zijn deze zienswijzen in dit NRD-proces meegenomen. De raad ontvangt een afzonderlijk voorstel om de NRD met bijbehorende reactienota vast te stellen.

2.2

De beleidsluwe herziening van de Omgevingsvisie heeft een beperkt participatieproces doorlopen Bij de beleidsluwe herziening van de Omgevingsvisie is gekozen voor een beperkt participatieproces, omdat deze herziening geen nieuw beleid bevat. Het betreft een zogenoemde beleidsluwe herziening, waarbij bestaand beleid is geactualiseerd of technisch verwerkt zonder inhoudelijke koerswijzigingen. Wel is voorzien in een formele inspraakperiode waarin belanghebbenden hun zienswijze konden indienen, en op 10 december 2025 is een inloopbijeenkomst georganiseerd die door 14 personen is bezocht. Deze aanpak sluit aan bij ons participatiebeleid, waarin de omvang van participatie wordt afgestemd op de impact van beleidsontwikkelingen.

2.3

Een beleidsrijke herziening ophanden Momenteel worden aanvullende beleidsstukken ontwikkeld die beleidsrijk van aard zijn. Het betreft de bouwstenen voor het Buitengebied, Ontwikkellocaties, Waterhart Zwartsluis en de Energietransitie. Deze bouwstenen vormen de basis voor de tweede herziening van de Omgevingsvisie. Met deze herziening wordt de visie aangevuld en verdiept, zodat zij beter aansluit bij actuele opgaven en toekomstige gewenste ontwikkelingen. De tweede herziening is al in voorbereiding en gaat gepaard met een actiever participatietraject. Bij vaststelling van deze herziening zal een participatieverslag worden gevoegd.

3.1 Middeleninzet De kosten voor het opstellen van de visie komen ten laste van het budget Omgevingswet en zijn hiermee gedekt.

Communicatie en participatie Een persbericht is na het collegebesluit uitgezonden. De indieners van zienswijzen hebben persoonlijk bericht ontvangen na het collegebesluit.

- 4-

Planning Na vaststelling van de Omgevingsvisie zal een kennisgeving en publicatie van de Omgevingsvisie plaatsvinden. Dit gebeurt volgens de technische standaarden van de Omgevingswet; digitaal via het gemeenteblad en het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

Wij stellen u voor te besluiten conform bijgevoegd ontwerp raadsbesluit.

Burgemeester en wethouders van Zwartewaterland, de secretaris, de burgemees

-5-

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zwartewaterland; Overwegende, dat een gemeente slechts één Omgevingsvisie kan hebben. Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, d.d. 27 januari 2026; Gezien; de vijf ontvangen zienswijzen op het ontwerp van de Omgevingsvisie op de van toepassing zijnde artikel 3:16 van de Awb, dat regelt dat een ontwerp zes weken ter inzage moet liggen en de bijbehorende reactienota Gelet op het bepaalde in; artikelen 3.1, lid 1 en 16.26 van de Omgevingswet en artikel 3.40 van de Algemene wet bestuursrecht: a. de gemeenteraad voor het gehele grondgebied van de gemeente Zwartewaterland een Omgevingsvisie vaststelt; b. afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing is waarin staat dat iedereen bij de gemeenteraad een zienswijze mag indienen. c. een Omgevingsvisie in werking treedt met ingang van de dag na de dag waarop het besluit is bekendgemaakt. Besluit: 1. De 'Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland' gewijzigd vast te stellen. 2. Kennis te nemen van de 'Reactienota op zienswijzen ontwerp Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland'. 3. Na vaststelling van de Omgevingsvisie gemeente Zwartewaterland de volgende beleidsdocumenten in te trekken: a. de Omgevingsvisie Zwartewaterland; vastgesteld 30-09-2021 met identificatienummer NL.IMRO.1896.SV0002-VS01;

b.

Structuurvisie tevens woonvisie Zwartewaterland 2012; vastgesteld 25-04-2012 met identificatienummer NL.IMRO.1896.SV2011-0003.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zwartewaterland van (19 februari 2026).

De interim-griffier,

de voorzitter,

G.H. Hagelstein

J. Compagner

JOIN-nr.: 20.855

- 6-