Raadsvoorstel Krediet asbestsanering OBS Aremberg

Raadsvoorstel Raadsvergadering: 22 januari 2026 Agendapunt: (nummer)

Portefeuillehouder: 4. Weth. M. Slingerland. Portefeuille: Gebouwenbeheer Voor informatie: Freddie van der Kamp, telefoonnummer 14038, f.vanderkamp@zwartewaterland.nl JOIN-nr.: 20.841 Bijlage(n):

1. Raadsbrief van 8 september 2025

Onderwerp: Krediet asbestsanering OBS Aremberg

Voorstel: 1. 2. 3.

Een krediet van € € 414.000,-beschikbaar te stellen voor asbestsanering van OBS Aremberg. Een krediet van € 180.000,- beschikbaar te stellen voor de meerkosten gerelateerd aan de sanering. Het totale krediet van€ 594.000 te dekken uit de Algemene reserve en de kapitaallasten van € 24.000 vanaf 2027 op te nemen in de begroting en daarvoor de 14° begrotingswijziging 2025 vast stellen.

Aan de gemeenteraad, Onderwerp Krediet asbestsanering OBS Aremberg

Voorstel 1. 2. 3.

Een krediet van € € 414.000,-beschikbaar te stellen voor asbestsanering van OBS Aremberg. Een krediet van € 180.000,- beschikbaar te stellen voor de meerkosten gerelateerd aan de sanering. Het totale krediet van€ 594.000 te dekken uit de Algemene reserve en de kapitaallasten van € 24.000 vanaf 2027 op te nemen in de begroting en daarvoor de 14 begrotingswijziging 2025 vast stellen.

Samenvatting Met de verbouwing en renovatie van OBS Aremberg zorgen we voor een eigentijds, multifunctioneel en veilig schoolgebouw. Tijdens de werkzaamheden is asbest ontdekt. Deze asbest moet verwijderd worden. Voor de kosten daarvan is extra geld nodig.

Aanleiding OBS Aremberg in Zwartsluis wordt stevig verbouwd en gerenoveerd om van de school een brede buurtschool te maken. De verwachting was dat verbouwing 6 tot 9 maanden zou duren. In die tijd worden de 125 leerlingen ondergebracht in diverse tijdelijke locaties. In verband met de voorgenomen renovatie en gedeeltelijke sloop van het schoolgebouw is een extra asbestonderzoek uitgevoerd. Tijdens de voorbereiding van het project was al aangegeven dat asbest een reëel risico is voor dit project. Het gebouw is volledig onderzocht op de aanwezigheid van asbesthoudende toepassingen. Er is veel asbest gevonden in het te slopen gedeelte en op het dak van het te renoveren gedeelte. Dit heeft gevolgen voor de planning en de kosten.

-1-

Argumenten 1.1 De gemeente is verantwoorde/ijk voor de financiering van het verwijderen van asbest Op basis van wetgeving over huisvesting van scholen is de verantwoordelijkheid van de gemeente om te zorgen voor nieuwbouw en uitbreiding, vervanging van een gebouw en / of het beschikbaar stellen van een bestaand gebouw. De gemeente is ook verantwoordelijk voor herstel van constructiefouten of schade aan het gebouw. Het verwijderen van asbest is te zien als herstel van materialen, die bij de bouw zijn toegepast en nu niet meer mogen worden gebruikt. Deze (financiële) verantwoordelijkheid van de gemeente is ook beschreven in het Integraal Huisvesting Plan (IHP) en getoetst bij de PO Raad ("grip op asbestproblematiek bij onderwijshuisvesting 2023'') 1.2 De verbouw van OBS Aremberg is in het IHP opgenomen Er is een inspanningsverplichting om daadwerkelijk tot realisering van de in het IHP opgenomen afspraken te komen. Tijdens de uitvoering van de bouwwerkzaamheden is meer asbest aangetroffen dan uit voorafgaand onderzoek bleek. Het saneren van de asbest is geen onderdeel is van de eerder begrote projectkosten, waarvoor een krediet door de raad beschikbaar is gesteld. 1.3 De kosten van sanering en bijkomende kosten zijn begroot op € 414.000 Via een raadsbrief van 8 september 2025 bent u geïnformeerd over de kosten van de asbestsanering van het te slopen gedeelte van het gebouw.

Wij hebben daarvoor een bedrag van€ 80.000 genoemd. In die brief hebben we aangegeven onderzoek te doen naar asbest in het te renoveren gedeelte van het gebouw. En via een raadsvoorstel bij u terug te komen op de financiële gevolgen. 1. 4 Sanering van het asbest is noodzakelijk Er is gekeken of er niet of beperkt gesaneerd kon worden. De conclusies was dat beide opties niet mogelijk waren. Redenen daarvoor zijn: • Het kleven of lijmen van nieuwe isolatie op de bestaande bitumenlaag is technisch niet uitvoerbaar. • Het verwijderen van de dakbedekking tot aan de laatste, op de dakvloer gelijmde laag biedt geen werkbare oplossing. • Het aanbrengen van een nieuwe bitumenlaan op de ondergrond zou leiden tot het vrijkomen van asbest. Dat is wettelijk gezien en vanuit veiligheidsoogpunt niet mag. • Met andere materialen het dak isoleren is niet mogelijk vanwege de constructieve draagkracht van het bestaande dak. 2.1 Naast de saneringskosten zijn er kosten door vertraging van de uitvoering van de verbouw We zijn nog in overleg met schoolbestuur van Stichting Op Kop wie er primair verantwoordelijk is voor de meerkosten van de vertraging van de verbouwing. Wet- en regelgeving zal hierin leidend zijn. Verdere vertraging in het proces is echter zeer ongewenst om twee redenen: 1. Het heeft impact op bedrijfsvoering van de school. 2. Het leidt tot verdere kostenverhoging.

Om het proces niet te vertragen vragen wij een krediet voor de totale vertragingskosten aan. Deze zijn begroot op€ 180.000. 2.2 Financiële handelingen moeten plaats vinden binnen de door de raad vastgestelde begroting In de verordening financieel beleid, beheer en organisatie Zwartewaterland 2025 staat: "Voor de verantwoording over rechtmatige uitvoering is het belangrijk dat rekening wordt gehouden met de hoogte van de baten en lasten in de door de raad vastgestelde begroting en de door de raad vastgestelde investeringskredieten". Daarom is het belangrijk dat uw raad de begrotingswijziging vaststelt, zodat de besteding en verantwoording van het krediet rechtmatig is. 3.1 De algemene reserve is toereikend om de onttrekking van € 594.000 te doen De verwachte beschikbare weerstandcapaciteit is na deze onttrekking ruim€ 31 miljoen. De weerstandsratio is dan 4,92 en is daarmee nog steeds gekwalificeerd als "uitstekend". 3.2 De kapitaal/asten worden geactiveerd als alle werkzaamheden zijn uitgevoerd. Als het krediet beschikbaar is kan gestart worden met de werkzaamheden. De verwachting is dat de werkzaamheden eind 2026 zijn afgerond, waardoor de kapitaallasten van investering vanaf 2027 in de

-2-

begroting moeten worden opgenomen. Want ons beleid schrijft voor dat de afschrijving van investeringen start in het eerste jaar na afronding van de werkzaamheden.

Kanttekeningen 1.1 De uitvoering van dit project is gebonden aan kaders van de stikstofvergunning De hoeveelheid asbest die is aangetroffen is een onvoorziene omstandigheid en vraagt om extra inzet van materieel en extra vervoersbewegingen, die niet kunnen worden ondervangen binnen de huidige stikstofvergunning. Het overschrijden hiervan kan zorgen voor het opleggen van financiële sancties vanuit de provincie. Daarom zijn scenario's onderzocht om de stikstofhoeveelheid te beperken. Het advies van deskundigen is om te kiezen voor handmatig saneren. Dit bied de meeste zekerheid in de planning en heeft naar verwachting beperkte impact op de stikstofberekening.

Randvoorwaarden Financiën: De totale kosten voor het verwijderen van asbest bij OBS Aremberg: Totaal Saneringskosten: Sanering te slopen deel: Sanering te renoveren deel:

€ 80.000 (raadsbrief 8 september) € 334.000 €414.000

Additionele kosten vanwege vertraging:

€ 180.000 € 594.000 incl. BTW

Het voorstel is dit bedrag ten laste te brengen van de Algemene reserve. De investering wordt afgeschreven in 30 jaar. Deze afschrijvingstermijn is vastgesteld met een raadsbesluit op 23 januari 2025. Bij de afschrijving over 30 jaar, bedragen de kapitaallasten € 24.000 per jaar.

Communicatie en participatie De uitvoering van de asbestsanering wordt besproken met OBS Aremberg in het Bouwteamoverleg. Bij OBS Aremberg is vanwege de beoogde asbestsanering een forse vertraging in het bouwproces ontstaan. De gemeente heeft hier echter geen regierol in (bouwheerschap ligt conform IHP bij onderwijsinstelling). We willen als gemeente echter toch meer zicht krijgen op de voorbereiding van renovatie bij onderwijsgebouwen. De situatie bij OBS Aremberg had hier niet mee voorkomen kunnen worden, omdat de impact pas duidelijk werd na destructief onderzoek. Situatie OBS Aremberg is wel een signaal geweest dat we voor de toekomst als gemeente dat risico willen inschatten. De gemeente gaat in Ql van 2026 een inventarisatie opstarten van alle geplande renovaties voor de komende 5 jaar. Er zal met de betreffende onderwijsinstellingen contact gezocht worden om concreet uitgewerkte asbestinventarisatierapporten (conform "grip op asbestproblematiek" 2023 2.3a. van de PO Raad) mee te sturen met de Business Cases. Van het bestuur van de onderwijsinstellingen wordt verwacht dat ze dit onderdeel maken van de opdrachtverstrekking aan directie voerende partijen. Doel hierbij is zicht te hebben op benodigde budget voor de asbestsanering om het College en Raad daarbij op tijd te kunnen informeren.

Planning:

-3-

De renovatie van de school ligt op dit moment stil. Zodra het krediet voor asbestsanering is toegekend wordt de asbestsanering opgestart en gaan de bouwwerkzaamheden verder. De verwachting is dat OBS Aremberg in november 2026 weer in haar schoolgebouw kan.

Burgemeester en wethouders van Zwartewaterland,

-4-

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zwartewaterland; Overwegende, dat er asbest is geconstateerd tijdens de verbouw en de renovatie van OBS Aremberg in Zwartsluis; Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 16 december 2025; Gelet op het bepaalde in artikel 189 en artikel 212 van de Gemeentewet

Besluit: 1. 2. 3.

Een krediet van€€ 414.000,-beschikbaar te stellen voor asbestsanering van OBS Aremberg. Een krediet van € 180.000,- beschikbaar te stellen voor de meerkosten gerelateerd aan de sanering. Het totale krediet van€ 594.000 te dekken uit de Algemene reserve en de kapitaallasten van € 24.000 vanaf 2027 op te nemen in de begroting en daarvoor de 14° begrotingswijziging 2025 vast stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zwartewaterland van (datum).

de griffier,

de voorzitter,

ing. H.W. Schotanus - Schutte

drs. J. Compagner

JOIN-nr.: 20.841

-5-