Raadsvoorstel Herziening beleid Lokaal eigendom, zeggenschap en participatie opwek duurzame energie 2025

Raadsvoorstel Raadsvergadering: 06-11-2025 Agendapunt: (nummer)

Portefeuillehouder: 5. Weth. H. Rietman. Portefeuille: duurzaamheid Voor informatie: Marnix Idema, telefoonnummer 14038, m.idema@zwartewaterland.nl JOIN-nr.: 20.810 Bijlage(n): I. HR Beleidsregel lokaal eigendom, zeggenschap en participatie rond opwek duurzame energie via één of meerdere zonnepark(en) of windturbine(s) II. HR Reactienota zienswijzen ontwerpbeleidsregel lokaal eigendomsbeleid grootschalige energieopwekking Zwartewaterland III. HR Oplegnotitie harmoniseren lokaal eigendomsbeleid grootschalige opwekking ZSDZ IV. HR was-wordt tabel PDF V. HR Concept beleid LE grootschalige opwek Zwartewaterland voor participatie 16-06-2025 Onderwerp: Herziening beleid Lokaal eigendom, zeggenschap en participatie opwek duurzame energie 2025

Voorstel: 1. Kennis te nemen van de reactienota, ZSDZ-oplegnotitie, de was-wordt-tabel en het "Concept beleid LE grootschalige opwek Zwartewaterland voor participatie 16-06-2025". 2. De "Beleidsregel lokaal eigendom, zeggenschap en participatie rond opwek duurzame energie via één of meerdere zonnepark(en) of windturbine(s) gemeente Zwartewaterland 2025" vast te stellen.

Aan de gemeenteraad, Onderwerp Voorstel 1. Kennis te nemen van de reactienota, ZSDZ-oplegnotitie, de was-wordt-tabel en het "Concept beleid LE grootschalige opwek Zwartewaterland voor participatie 16-06-2025". 2. De "Beleidsregel lokaal eigendom, zeggenschap en participatie rond opwek duurzame energie via één of meerdere zonnepark(en) of windturbine(s) gemeente Zwartewaterland 2025" vast te stellen. Samenvatting De herzieningstermijn voor het huidige lokaal eigendomsbeleid grootschalige energieopwekking is verlopen. In samenwerking met Zwolle, Staphorst, Dalfsen (ZSDZ) en de provincie is er een conceptbeleid opgesteld, dit beleid is te vinden in de bijlage. Hierin is de ZSDZ-oplegnotitie, in de bijlage, meegenomen. Het conceptbeleid is voorgelegd voor participatie aan (overheids-) instanties via e-mail en aan inwoners via de gemeentewebsite en een inloopavond. De uitvoering en resultaten van de participatie zijn te vinden in de reactienota in de bijlage. Bovenstaande is verwerkt in de nieuwe beleidsregel die te vinden is in de bijlage.

-1-

Aanleiding Vanaf 26 maart 2022 is het huidige lokaal eigendomsbeleid grootschalige opwekking energie in Zwartewaterland geldig. In dit beleid staat dat deze na 2 jaar geëvalueerd wordt. Toen deze periode verstreken was is er besloten dat er gewacht werd met de herziening van het beleid tot het Provinciaal programma energiestrategie (PPE) gepubliceerd was zodat het provinciaal beleid in het gemeentelijk beleid meegenomen kan worden. Het PPE is gepubliceerd in oktober 2024. In de gemeenten Zwolle, Dalfsen, Staphorst en Zwartewaterland (ZSDZ) is de bestuurlijke wens om beleid tussen de gemeenten te harmoniseren. Deze bestuurlijke opdracht is afgerond met het opleveren van de "oplegnotitie harmoniseren lokaal eigendomsbeleid grootschalige energieopwekking ZSDZ". De oplegnotitie is tijdens het bestuurlijk ZSDZ-overleg op 23 april 2025 goedgekeurd en terug te vinden in de bijlage. De betrokken gemeenten hanteren deze oplegnotitie bij het herzien van hun lokaal eigendomsbeleid. Zij bepalen zelf wanneer zij dit doen. Door bovenstaande redenen is er genoeg aanleiding om het lokaal eigendomsbeleid grootschalige energieopwekking van Zwartewaterland te herzien. Er is door Zwartewaterland gewerkt aan een concept herzien beleid.

Hier is onder andere de "Modelverordening lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek" van de Regionale Energie Strategie (RES), de ZSDZ-oplegnotitie en ambtelijke input van ZSDZ-gemeenten en provincie als input voor gebruikt. Het "Concept beleid LE grootschalige opwek Zwartewaterland voor participatie 16-062025", samen met een tabel waarin de veranderingen ten opzichte van het huidige beleid (was-wordttabel) wordt weergegeven, zijn te vinden in de bijlage. Dit conceptbeleid is op 3 juli 2025 voorgelegd aan een klankbordgroep van de gemeenteraad. Hier is besloten dat er een participatietraject gestart zou worden voor inwoners en voor (overheids)instanties. Het resultaat en de opzet van de participatie is terug te vinden in de reactienota in de bijlage. De ontvangen zienswijzen, interne feedback en alle voorgaande stappen zijn verwerkt in de nieuwe "Beleidsregel lokaal eigendom, zeggenschap en participatie rond opwek duurzame energie via één ofmeerdere zonnepark(en) of windturbi ne(s)"zoals te vinden in de bijlage. Argumenten 1.1 Het nieuwe lokaal eigendomsbeleid grootschalige energieopwekking zorgt voor aansluiting in het beleid bij de provincie en de ZSDZ-gemeenten. Het beleid van de provincie en de ZSDZ gemeenten is afgestemd in een bestuurlijk overleg. Deze afstemming heeft geleid tot een oplegnotitie voor het herzien van het lokaal eigendomsbeleid.

Deze oplegnotitie is als basis gebruikt voor de herziening van de beleidsregel van Zwartewaterland. Hiernaast is er meermaals afstemming geweest met de collega's van eerder genoemde instanties. 1.2 de reactienota, was-wordt-tabel en het "HR Concept beleid LE grootschalige opwek Zwartewaterland voor participatie 16-06-2025geven een duidelijk beeld van wat er is veranderd in het beleid. Het beleid is herzien in twee stappen. De eerste stap was van het huidige beleid naar een concept beleid. De veranderingen die hierin zijn doorgevoerd zijn te vinden in de was-wordt-tabel. Dit beleid is aangeboden ter participatie. Daarna zijn de uitkomsten van de participatie verwerkt in de herziene beleidsregel. De veranderingen in deze stap zijn te vinden in de reactienota. 2.1 De raad is bevoegd gezag voor het vaststellen van beleidsregels De herziene beleidsregel moet worden vastgesteld. Dit is een bevoegdheid van de raad waardoor de beleidsregel ter goedkeuring naar de raad moet worden gestuurd. 2.2 Het nieuwe beleid onderscheid duidelijk drie doelgroepen in participatie, dat maakt het beleid eenvoudiger. Het nieuwe beleid maakt duidelijk onderscheid tussen wie lokaal is, wie in de invloedssfeer van een project woont en wie in de directe omgeving van een project woont. Dit maakt duidelijk wie binnen welke doelgroep valt in het kader van inspraak, vergoedingen en lokaal eigendom.

-2-

2.3 Het beleid maakt grens ontkennend werken eenvoudiger door niet alleen gemeentegrenzen te hanteren maar ook afstandsnormen voor bijvoorbeeld de definitie van lokaal eigendom te noemen. In de nieuwe definitie van lokaal eigendom telt iedereen binnen de gemeente(n) grenzen als lokaal maar ook iedereen binnen 5 kilometer van een turbine of binnen 1 kilometer van een zonnepark. Hierdoor kan er beter samengewerkt worden met buurgemeenten. 2. 4 Er is participatie toegepast bij de totstandkoming van het nieuwe beleid waardoor het beleid in grotere mate maatschappelijke gedragen zal zijn. Er is participatie georganiseerd met inwoners van Zwartewaterland en verschillende (overheids)instanties. Op deze manieren hebben wij opmerkingen vanuit de maatschappij ontvangen en verwerkt in het beleid. Kanttekeningen 2.1 Het beleid heeft een beperkte toepasbaarheid Momenteel zijn een beperkt aantal grootschalige energieopwekkingsinitiatieven in de gemeente actief. Zon op land wordt niet meer toegestaan door provincie Overijssel. Door gewijzigd beleid van de provincie is er maar één geschikte locatie voor windturbines. Hierdoor is de herziene beleidsregel lokaal eigendom grootschalige energieopwekking op het moment van schrijven van toepassing op slechts één gebied. Het is echter goed om in de toekomst voorbereid te zijn op nieuwe initiatieven.

Verder kan het herziene beleid de samenwerking met buurgemeenten ondersteunen wanneer zij initiatieven rond de gemeentegrens willen gaan realiseren.

Middeleninzet Aan het voorstel zijn geen directe kosten verbonden. Communicatie en participatie In de reactienota is te zien hoe communicatie en participatie voor het opstellen van de beleidsregel is vormgegeven. Planning Wij stellen u voor te besluiten conform bijgevoegd ontwerp raadsbesluit.

Burgemeester en wethouders van Zwartewaterland, de secretaris, de burgem

-3-

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zwartewaterland; Overwegende, dat ... • Het gewenst is om een herziene beleidsregel lokaal eigendomsbeleid grootschalige energieopwekking vast te stellen •

In het Klimaatakkoord, de Regionale Energie Strategie West-Overijssel en de gemeenteraad van Zwartewaterland is uitgesproken dat zeggenschap en lokaal eigendom gewenst is voor de acceptatie van de opwekking van duurzame energie via zonneparken en/of windmolens (lasten en lusten lokaal)

•

De herziene beleidsregel grens ontkennende samenwerking met de buurtgemeenten Zwolle, Staphorst en Dalfsen (ZSDZ) makkelijker maakt.

•

Participatie van belang is voor het ontwikkelen van sociaal gedragen lokaal eigendomsbeleid.

Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, 30-09-2025; Gezien; l. Beleidsregel zeggenschap en lokaal eigendom opwek duurzame energie via één of meerdere zonnepark(en) of windmolen(s) gemeente Zwartewaterland 2022 2. Oplegnotitie harmoniseren lokaal eigendomsbeleid grootschalige energieopwekking ZSDZ Gelet op het bepaalde in ...; Artikel 149 van de gemeentewet Besluit: 1. Kennis te nemen van de reactienota, ZSDZ-oplegnotitie, de was-wordt-tabel en het "Concept beleid LE grootschalige opwek Zwartewaterland voor participatie 16-06-2025". 2. De "Beleidsregel lokaal eigendom, zeggenschap en participatie rond opwek duurzame energie via één of meerdere zonnepark(en) of windturbine(s) gemeente Zwartewaterland 2025" vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zwartewaterland van 06 november 2025. de griffier,

de voorzitter,

ing. H.W. Schotanus - Schutte

drs. J. Compagner

JOIN-nr.: 20.810

-4-