raadsvoorstel herijking sociaal domein

gcmc~

Zwartewaterland Genemuiden • Hasselt • Zwartsluis

Raadsvoorstel Onderwerp: Zaaknummer:

245

Datum PFO Datum College: Datum Raad: Portefeu i I lehouder: Opsteller: Domein/Opgave:

7 april 2026 21 april 2026 28 mei 2026 M. Slingerland en J. van der Poel Maaike Varwijk Sociaal Domein

Raadsvoorstel Herijking visie Sociaal Domein

Te nemen besluit(en) 1. De herijkte visie Sociaal Domein 2026-2032 vast te stellen

Samenvatting Het sociaal domein staat onder druk. De vraag naar ondersteuning neemt toe, vraagstukken worden complexer en de betaalbaarheid en uitvoerbaarheid staan onder spanning. Tegelijkertijd kent Zwartewaterland een sterke sociale basis en een betrokken samenleving. Met de herijkte visie Sociaal Domein 2026-2032 wordt een duidelijke koers gekozen voor de komende jaren. De gemeente zet in op een beweging naar meer preventie, nabijheid en samenredzaamheid, zodat ondersteuning dichter bij inwoners wordt georganiseerd en zwaardere zorg waar mogelijk wordt voorkomen. De visie beschrijft drie samenhangende lijnen: het versterken van de sociale basis (waaronder het welzijnswerk), het tijdig en nabij organiseren van ondersteuning en het doelgericht inzetten van specialistische hulp wanneer dat nodig is. Welzijn - en de wijze waarop we welzijn in onze gemeente gaan organiseren - krijgt een plek in het uitvoeringsplan onder lijn 1: het versterken van de sociale basis. Met deze visie legt de raad het strategisch kader vast voor het Sociaal Domein voor de periode 2026-2032.

Doel Met dit voorstel wordt de gemeenteraad gevraagd het strategisch kader voor het Sociaal Domein voor de periode 2026-2032 vast te stellen. De visie geeft richting aan de verdere ontwikkeling van het Sociaal Domein en vormt de basis voor toekomstige beleidskeuzes, uitvoeringsplannen en inzet van middelen.

Argumenten 1.1 Het sociaal domein vraagt om een duidelijke koers en herijking De druk op het Sociaal Domein neemt toe door stijgende vraag, complexere problematiek en financiële spanning. De visie geeft richting aan hoe hiermee wordt omgegaan en maakt keuzes voor de komende jaren.

1.2 De visie zet in op preventie, nabijheid en samenredzaamheid Door sterker in te zetten op het gewone leven en de sociale basis, wordt ondersteuning dichter bij inwoners georganiseerd en kan zwaardere, duurdere zorg waar mogelijk worden voorkomen. Dit heeft naast financiële voordelen, ook maatschappelijke voordelen.

1.3 Er wordt gewerkt vanuit samenhang: één Sociaal Domein De drie lijnen (sociale basis, stevig lokaal integraal team en specialistische hulp) versterken elkaar en zorgen voor een integrale aanpak van vraagstukken.

1. 4 De visie bouwt voort op een sterke lokale basis Zwartewaterland kent een betrokken samenleving met veel vrijwilligers en mantelzorgers en een relatief gunstige sociaaleconomische positie. De visie sluit hierop aan en versterkt wat al goed gaat.

1.5 De visie is breed tot stand gekomen en gedragen Inwoners, partners en professionals zijn actief betrokken bij de totstandkoming van de visie. Dit vergroot het draagvlak en de uitvoerbaarheid. De Adviesraad Sociaal Domein heeft een positief advies uitgebracht.

Risico's en kanttekeningen 1.1 De beweging naar preventie vraagt tijd en consistentie De effecten van investeren in preventie en de sociale basis zijn niet direct zichtbaar en vragen om een lange adem.

1.2 Druk op het Sociaal Domein blijft aanwezig Ondanks de gekozen koers blijven externe ontwikkelingen zoals vergrijzing, complexere problematiek en arbeidsmarktkrapte invloed hebben op het sociaal domein.

1.3 Uitwerking is bepalend voor succes De visie biedt richting, maar het uiteindelijke effect hangt af van de concrete uitwerking in beleid, uitvoering en samenwerking met partners. Hier wordt door de eenheid Sociaal Domein hard aan gewerkt en komt terug in de programmabegroting 2027 e.v.

Achtergrond De herijkte visie Sociaal Domein 2026-2032 is opgesteld omdat het Sociaal Domein onder druk staat en vraagt om een herijking van koers en uitgangspunten. De visie is gebaseerd op beschikbare data en inzichten, onder andere uit de GGD Gezondheidsmonitor, gemeentelijke analyses en ervaringen uit de praktijk.

Daarnaast is de visie in gezamenlijkheid tot stand gekomen met inwoners, maatschappelijke partners en de gemeentelijke organisatie. Hiermee sluit de visie aan bij de lokale praktijk en behoeften en biedt het een kapstok voor huidig en toekomstig beleid. Voor de goede orde: Het vaststellen van deze visie betekent dat er geen aparte visie op welzijn komt, zoals ook eerder bij u aangegeven.

Financiën o Ja

• Nee Het vaststellen van de herijkte visie Sociaal Domein 2026-2032 heeft op dit moment geen directe financiële consequenties. De visie geeft richting aan toekomstige keuzes en prioriteiten binnen het Sociaal Domein. Eventuele financiële effecten worden betrokken bij de uitwerking in beleid en verwerkt in de programmabegroting 2027 en verder. Dit sluit aan bij het beleidsarme karakter van de Kadernota.

Juridisch De gemeenteraad is op grond van de Gemeentewet bevoegd om beleidskaders vast te stellen. De herijkte visie Sociaal Domein 2026-2032 vormt een strategisch kader voor de uitvoering van wettelijke taken binnen onder andere de Jeugdwet, Wmo, Participatiewet en aanverwante regelgeving. De visie heeft geen direct rechtsgevolg voor inwoners, maar biedt richting voor nadere beleidsuitwerking en uitvoering.

Communicatie Na vaststelling door de gemeenteraad wordt de herijkte visie actief gedeeld met inwoners, samenwerkingspartners en betrokken organisaties binnen het Sociaal Domein. Hiervoor worden onder andere de gemeentelijke communicatiekanalen en bestaande netwerken benut.

Participatie De herijkte visie is in gezamenlijkheid tot stand gekomen met inwoners en een breed palet aan partners binnen het Sociaal Domein. Inwoners zijn actief betrokken, onder andere via het jongerenpanel, de werkgroep Inclusie en een ouderklankbordgroep. Daarnaast is gesproken met partners vanuit onderwijs, huisartsen, zorgaanbieders, welzijnsorganisaties en de gemeentelijke organisatie. Tijdens onder andere een brede werksessie ('ochtend van de herijkte visie') hebben deze partijen actief bijgedragen aan de inhoud en richting van de visie. De brede betrokkenheid en inbreng hebben geleid tot een visie die aansluit bij de praktijk en op draagvlak kan rekenen bij de betrokken partijen. Ook de Adviesraad Sociaal Domein heeft een positief advies uitgebracht.

Planning Na vaststelling van de herijkte visie, biedt deze nieuwe visie het strategische kader voor het Sociaal Domein de komende jaren. Uitwerking gaat plaatsvinden in uitvoeringsplannen. Deze worden ambtelijk opgesteld, in samenspraak met benodigde betrokkenen. Eventuele benodigde financiën worden betrokken bij de behandeling van de programmabegroting 2027 e.v.

Bijlagen 1. Herijkte visie Sociaal Domein 2026-2032 2. Reactie Adviesraad Sociaal Domein op de herijkte visie 3. Reactie college op het advies van de Adviesraad Sociaal Domein 4. Raadsbesluit Herijking visie Sociaal Domein

Zwartewaterland, 21 april 2026 Burgemeester en wethouders van Zwartewaterland, de secretaris, de burge