Raadsvoorstel en concept-besluit Onderzoek uitbreiding begraafplaatsen Mastenbroek en Genemuiden

geme~

Zwartewaterland Genemuiden • Hasselt • Zwartsluis

Raadsvoorstel Onderwerp: Zaaknummer:

Onderzoek uitbreiding begraafplaatsen Mastenbroek & Genemuiden 20.875

College: PFO: Portefeuillehouder: Opsteller: Domein/Opgave:

24 maart 2026 2 & 16 maart 2026 M. Slingerland M. Velthuis Beheer openbare ruimte

Te nemen besluit(en) 1. Een onderzoek te starten naar uitbreidingslocaties voor de begraafplaatsen in Genemuiden en Mastenbroek. 2. Een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van €150.000 voor het uitvoeren van het locatieonderzoek en de bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen. 3. Het voorbereidingskrediet te verwerken in de uitbreidingsvoorstellen voor de begraafplaatsen in Mastenbroek en Genemuiden.

Samenvatting In 2025 is er onderzoek gedaan naar het aantal beschikbare plekken op de begraafplaatsen in Zwartewaterland. In Mastenbroek is er nog maar voor een aantal jaar capaciteit. In Genemuiden is er na inbreiding voor 7-10 jaar aan capaciteit, maar hier duurt een locatie zoeken langer. Met dit voorstel wordt gestart met onderzoek naar extra ruimte. Het onderzoek delen we op in twee fases. Participatie en een doordacht omgevingsproces (fase 1) is belangrijk om tot een onderzoeksresultaat met kansrijke locaties te komen. Wanneer dit is bereikt kan gestart worden met het reguliere vervolgonderzoek richting daadwerkelijke realisatie (fase 2).

Doel Het verzamelen van potentiële locaties die getoetst kunnen worden op maatschappelijke, ruimtelijke en financiële haalbaarheid.

Argumenten 1.1 De resterende capaciteit is beperkt Op basis van het gemiddeld aantal nieuwe graven wat jaarlijks wordt uitgegeven en het aantal beschikbare graven is berekend voor hoeveel jaar er nog capaciteit is. Voor begraafplaats Mastenbroek is de resterende capaciteit circa vijf jaar uitgaande van het gemiddelde aantal begrafenissen in de huidige situatie. Voor begraafplaats de Greente in Genemuiden is dat na inbreiding nog zeven tot tien jaar.

1.2

We investeren in een goed participatieproces Wij kiezen nadrukkelijk voor een open proces richting alle betrokkenen. Wij willen omwonenden en belanghebbenden direct bij de start informeren over dat we starten met een verkenning naar uitbreidingslocaties voor begraafplaatsen, en dat wij bij hen willen ophalen wat er leeft aan belangen, wensen, zorgen en ideeën. Met dit zorgvuldige proces creëren we draagvlak voor een kansrijke uitbreidingslocatie. We willen hiermee als gemeente juist niet richtinggevend zijn in locaties, maar faciliteren in het goede gesprek.

1.3

Ruimtelijk en financieel onderzoek is nodig voor verantwoorde keuzes In het participatieproces worden in samenwerking met belanghebbenden mogelijke uitbreidingslocaties aangedragen. Deze locaties worden getoetst op ruimtelijke inpassing, financiêle consequenties en maatschappelijke haalbaarheid. De uitkomsten van dit vooronderzoek (fase 1) vormen de basis voor het vervolgtraject (fase 2). Hieraan wordt projectmatig verder gewerkt door een intern projectteam onder aansturing van een ambtelijke en bestuurlijke opdrachtgever.

1.4

De realisatie van een begraafplaats in Genemuiden neemt circa vijfjaar in beslag Om te zorgen voor een toekomstbestendige begraafcapaciteit moet er onderzoek gedaan worden naar uitbreidingslocaties. Gezien de huidige capaciteit op begraafplaats de Greente wordt geadviseerd om op korte termijn een onderzoek te starten voor een geschikte begraaflocatie in Genemuiden. Van onderzoek tot realisatie van een locatie die geschikt is voor begraven kan dit proces circa 5 jaar in beslag nemen. De zoektocht naar geschikte uitbreidingsruimte in Genemuiden is een complexe puzzel waar veel belangen samenkomen. De mogelijkheden binnen en rondom de kern zijn beperkt en buitendijkse uitbreiding is niet toegestaan wegens strikte regelgeving (o.a. beleidslijn grote rivieren). We willen daarom breed ophalen hoe men in Genemuiden aankijkt tegen alle mogelijke uitbreidingslocaties. Dit vraagt om een zorgvuldig participatieproces.

1.5

De realisatie van een begraafplaats in Mastenbroek neemt enkelejaren in beslag In Mastenbroek is het zoekproces naar een uitbreidingslocatie naar verwachting waarschijnlijk minder complex dan in Genemuiden. Dit komt mede door het lopende onderzoekstraject naar de grondwaterproblematiek op de bestaande begraafplaats rondom de kerk. In dit traject is er al enige tijd intensief contact met recht- en belanghebbenden waarop het onderzoekstraject naar een nieuwe locatie kan aansluiten. Daarnaast bezit de gemeente al gronden die mogelijk als uitbreidingslocatie gebruikt kunnen worden

2.1

Het is een bevoegdheid van de raad om krediet beschikbaar te stellen Op grond van artikel 5 van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Zwartewaterland 2025 ligt de bevoegdheid om investeringskredieten beschikbaar te stellen bij de raad.

3.1

Het voorbereidingsonderzoek wordt onderdeel van de latere uitbreiding Op dit moment wordt een voorbereidingskrediet aangevraagd voor het benodigde onderzoek. Dit voorbereidingskrediet wordt te zijner tijd opgenomen in de kredietaanvraag voor de uitbreiding van de begraaflocaties. In dat voorstel wordt ook de bijbehorende dekking aangegeven. Voor nu wordt alleen de beschikbaarstelling van het voorbereidingskrediet gevraagd. Dit is gebruikelijk bij soortgelijke onderzoeken en ontwikkelingen.

Risico's en kanttekeningen 1.1 Participatie neemt extra tijd in beslag Een uitgebreid participatietraject neemt extra tijd in beslag. Maar door vroegtijdig te investeren in een goed omgevingsproces creëren we draagvlag en proberen we (juridische) vertraging achteraf juist te voorkomen. Problemen achteraf repareren kost meer tijd. Daarnaast zijn we ervan overtuigd dat een gedegen participatieproces leidt tot betere resultaten.

1.2

Andere ontwikkelingen zijn van invloed op de capaciteitsvraag Voor Mastenbroek loopt reeds een onderzoek naar de grondwaterproblematiek. De uitkomsten daarvan hebben invloed op de restcapaciteit en het gebruik van de begraafplaats. Dit geldt ook voor de inbreiding op begraafplaats de Greente in Genemuiden. Dit onderzoek sluit aan op beide ontwikkelingen en voorkomt daarmee dat er tegenstrijdige besluiten worden genomen.

2.1

Er wordt nu alleen krediet aangevraagd voor onderzoek Dit voorstel betreft enkel het vooronderzoek. De daadwerkelijke grondverwerving en inrichting zullen een aanzienlijke investering vergen. De omvang hiervan wordt pas duidelijk na afronding van dit onderzoek. De werkelijke kosten van dit vooronderzoek zullen t.z.t. worden meegenomen c.q. ingebracht bij de concrete voorstellen en het investeringskrediet voor de uitbreidingslocaties.

3.1

De dekking wordt later vastgesteld Omdat het voorbereidingskrediet wordt opgenomen in de latere kredietaanvraag wordt dan ook de dekking vastgesteld. Tegelijkertijd wordt er ook een raadsvoorstel voor de kostenverdeling rondom begraven voorbereid, zodat dit niet meer per geval besloten hoeft te worden. Dit raadsvoorstel zal in de eerste helft van 2027 aan uw raad aangeboden worden.

Achtergrond Uw raad heeft in februari 2026 een brief ontvangen waarin we de stand van zaken rondom begraven hebben toegelicht. In deze brief is dit voorliggende raadsvoorstel aangekondigd. In 2025 is er namelijk onderzoek uitgevoerd naar de beschikbare capaciteit op de gemeentelijke begraafplaatsen in Zwartewaterland. Hieruit is duidelijk geworden dat deze capaciteit beperkt is en er structurele oplossingen nodig zijn in de vorm van capaciteitsuitbreiding om ook in de toekomst aan de begraafbehoefte te kunnen voldoen. Er dreigt op de middellange termijn namelijk een tekort aan graven te ontstaan in Genemuiden en Mastenbroek. Voor de korte termijn wordt er nu ook gewerkt aan problematiek op de begraafplaatsen de Greente in Genemuiden en begraafplaats Mastenbroek. Op dit moment is de inbreiding van begraafplaats de Greente in Genemuiden in voorbereiding nadat uw raad in februari 2026 hiervoor een krediet beschikbaar heeft gesteld. Deze werkzaamheden zijn naar verwachting begin 2027 afgerond. In Mastenbroek wordt op dit moment samen met inwoners en stakeholders gewerkt aan de grondwaterproblematiek op de begraafplaats. Het te starten onderzoek in dit raadsvoorstel zal parallel lopen aan de beide ontwikkelingen, en waar mogelijk gebruik maken van koppelkansen in het participatietraject.

Financiën • Ja o Nee Toelichting: Er wordt nu eerst alleen voorbereidingskrediet van € 150.000 gevraagd om onderzoek te kunnen doen naar geschikte uitbreidingslocaties van de begraafplaatsen. Dit voorbereidingskrediet, althans de werkelijke kosten van de onderzoeken worden t.z.t. meegenomen in de voorstellen voor kredietaanvragen om de daadwerkelijke uitbreidingslocaties uit te voeren. De dekking van de kapitaallasten wordt in die voorstellen aangegeven. Juridisch Nadat potentiële locaties zijn aangedragen worden deze getoetst op ruimtelijke inpassing, en juridische en maatschappelijke haalbaarheid. De uitkomsten van dit vooronderzoek (fase 1) vormen de basis voor het vervolgtraject (fase 2). Bij het juridisch en ruimtelijk toetsen wordt gebruik gemaakt van externe expertise. Communicatie Uw raad is in februari 2026 middels een raadsbrief geïnformeerd over de ontwikkelingen die spelen rondom het thema begraven binnen de gemeente. Verdere communicatie zal via het participatieproces lopen. Participatie In zowel Genemuiden als in Mastenbroek is uitbreiding van de begraafcapaciteit nodig. Echter vragen beide locaties wel om een andere aanpak. Belangrijk hierin is dat we in beide gevallen nadrukkelijk kiezen voor een open proces richting alle betrokkenen.

Dit houdt in dat wij omwonenden en andere belanghebbenden in een vroeg stadium willen informeren over dat we starten met een verkenning naar uitbreidingslocaties, en dat wij in de samenleving willen ophalen wat er leeft aan ideeën, belangen, wensen en zorgen. We willen hiermee als gemeente juist minder richtinggevend zijn (hier komt een nieuwe begraafplaats), maar faciliteren in het goede gesprek (wat zou u een goede plek vinden voor een begraafplaats). Het participatieproces maakt dus belangrijk onderdeel uit van het locatie onderzoek. Op basis hiervan kan 'regulier' vervolgonderzoek opgestart worden zoals geotechnisch onderzoek, milieuaspecten, ecologische waarden, archeologie etc. en wordt gestart met juridische en planologische onderzoeken. Planning Q2 2026: Start locatieonderzoek en voorbereiding participatie Q2 2026: Participatietrajecten Q4 2026: Oplevering uitkomsten participatietrajecten Q4/QS: Bestuurlijke besluitvorming locatiekeuze Genemuiden en Mastenbroek Vanaf Q4 2026: Vervolgonderzoek, waaronder: - Technische onderzoeken (geotechnisch) Planologische onderzoeken (water, bodem, milieu, ecologie, archeologie etc.) - Ontwerpfase (programma van eisen, visualisaties, voorontwerp, definitief ontwerp, inrichtingsplan Bestek, raming, aanbesteding en realisatie

Bijlagen Begrotingswijziging BW8-2026 onderz uitbr begraafpl Mbroek-Gnm

Zwartewaterland, 23 april 2026 Burgemeesteren wethouders van Zwartewaterland, d retaris, de burgem

geme~

Zwartewaterland Genemuiden • Hasselt • Zwartsluis

Raadsbesluit Onderwerp: Zaaknummer:

Onderzoek uitbreiding begraafplaatsen Mastenbroek & Genemuiden 20.875

De raad van de gemeente Zwartewaterland; Overwegende, dat - er beperkte capaciteit is op de begraafplaatsen de Greente in Genemuiden en op begraafplaats Mastenbroek, het realiseren van extra capaciteit meerdere jaren kan duren, het belangrijk is om voldoende tijd te nemen voor dit proces. Gelet op de Wet op lijkbezorging (Wlb). Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 24 maart 2026.

Besluit: 1. Een onderzoek te starten naar uitbreidingslocaties voor de begraafplaatsen in Genemuiden en Mastenbroek. 2. Een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van €150.000 voor het uitvoeren van het locatieonderzoek en de bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen. 3. Het voorbereidingskrediet te verwerken in de uitbreidingsvoorstellen voor de begraafplaatsen in Mastenbroek en Genemuiden. Besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zwartewaterland op 23 april 2026.

Interim-griffier, P.M.H. van Ruitenbeek

Voorzitter, J. Compagner