Document · PDF

Raadsvoorstel Beheer groenvakken

Beeldvormende bijeenkomst 8 mei 2025, gemeente ZwartewaterlandBij agendapunt: Beeldvormende bespreking Raadsvoorstel beheerplan groenvakken1.973 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Raadsvoorstel Raadsvergadering: Agendapunt: (nummer)

Portefeuillehouder: Maarten Slingerland Portefeuille: Beheer openbare ruimte Voor informatie: , telefoonnummer 14038, E.tenkKate@zwartewaterland.nl JOIN-nr.: 20.13805 Bijlage( n): Bijlage I Bijlage Ila Bijlage Ilb Bijlage Ile Bijlage III Bijlage IV Bijlage V

Toelichting op het vervangingsplan Inventarisatie beplanting Genemuiden Inventarisatie beplanting Hasselt Inventarisatie beplanting Zwartsluis Voorbeeld beplantingsplan Verschil cultuurlijke en natuurlijke beplanting Foto's plantvakken

Onderwerp: Beheerplan groenvakken

Voorstel: 1. 2.

Het vervangingsplan groenvakken 2026-2030 vast te stellen; Bij de bespreking van de Kadernota af te wegen om voor het vervangingsplan groenvakken een investeringskrediet van €1.400.000 beschikbaar te stellen en om de kapitaallasten daarvan van€ 47.000 vanaf 2031 te verwerken in de begroting.

Aan de gemeenteraad, Onderwerp Vervangingsplan groenvakken Voorstel 1. 2.

Samenvatting In 2020 heeft u het groenbeleidsplan 'Groen leeft en Verbindt' vastgesteld. Aanleiding van dit plan is het belang van groen en bomen in de gemeente Zwartewaterland. Door meer aanplant van bomen te realiseren is het goed (en steeds beter) wonen en werken in de gemeente Zwartewaterland. Een van de onderdelen uit het groenbeleidsplan die hieraan moet bijdragen is het 1000 bomenplan waar nu uitvoering aan wordt gegeven. In het groenbeleidsplan wordt ook de ambitie genoemd om groen in de bebouwde kom duurzaam te beheren zodat het langdurig de beoogde functies kan vervullen. Het vervangingsplan groenvakken draagt hier aan bij. Het vervangingsplan groenvakken is tot stand gekomen uit een uitgebreide inventarisatie naar alle -1-

groenvakken. De inventarisatie geeft inzicht in het areaal, de kwaliteit en de verwachte restlevensduur van de beplanting. Hieruit bleek dat in de komende vijf jaar circa 25 procent van de cultuurlijke beplantingsvakken (denk aan plantvakken langs wegen) en circa 4 procent van de natuurlijke beplantingsvakken (ook wel bosplantsoenen genoemd) wordt ingeboet, omgevormd of vervangen moet worden (zie bijlage IV voor verschil tussen cultuurlijk en natuurlijk). Met het vervangingsplan groenvakken willen we in de komende vijf jaar een inhaalslag doen op de kwaliteit van de beplanting, zodat de plantvakken aan beeldkwaliteitsniveau B voldoen. Het uitvoeringsplan dat we opstellen bevat een integrale werkwijze, rekening houdend met onder andere participatie en afstemming op andere projecten in de openbare ruimte. Na vijf jaar wordt er opnieuw een inspectie uitgevoerd, waaruit zal blijken welke structurele middelen er nodig zijn om de plantvakken duurzaam in stand te houden. Aanleiding Volgend op het groenbeleidsplan 'Groen leeft en verbindt' is het groenbeheerplan vastgesteld. Het groenbeheerplan heeft als doel het vertalen en uitwerken van het groenbeleid naar praktische richtlijnen en instrumenten ten behoeve van operationeel beheer en de dagelijkse uitvoering.

Ten aanzien van de groenvakken is gesignaleerd dat het huidige groenbudget vooral is bestemd voor regulier onderhoud, en er geen voldoende structurele renovatiegelden voor de vervanging van technisch afgeschreven groen zijn. Door toenemende uitval en schade door droogte en ouderdom van groen is het huidige budget niet toereikend. Openbaar groen is een levend goed dat continu in ontwikkeling is. Beplanting groeit, bloeit, verandert met de seizoenen mee, maar kan op termijn ook ziek worden, kapot gaan of afsterven. Daar waar voor andere kapitaalgoederen zoals riolering, bomen en wegen renovatie- en vervangingsgelden beschikbaar zijn, is dit voor groenvakken niet het geval. Er is geen structureel budget beschikbaar om groenvakken te renoveren, wat een duurzame instandhouding onmogelijk maakt. Om zicht te krijgen op de staat van de groenvakken hebben we een inventarisatie gedaan naar alle groenvakken. Deze inventarisatie geeft inzicht in het areaal, de kwaliteit en de verwachte restlevensduur van de beplanting. Op basis van deze inventarisatie is inzichtelijk gemaakt welke vakken niet voldoen aan het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau B en de komende vijf jaar ingeboet, vervangen of omgevormd moeten worden en welk budget hiervoor benodigd is. Argumenten 1.1.

Er is sprake van een aantal trends en ontwikkelingen die weerslag hebben op de staat van onze groenvakken;

Hierdoor zijn de groenvakken niet meer volgens het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau B te onderhouden. Zo is er sprake van groenvakken met verouderde beplanting en kale plekken (zie de kans krijgt om te groeien. Dit leidt tot hogere beheerkosten en een onverzorgd beeld. Daarnaast zien we dat het veranderde klimaat van invloed is op de groenvakken. Gemiddeld gezien wordt het zowel warmer, natter als droger. De soorten die ooit of destijds zijn toegepast in de openbare ruimte zijn hier niet altijd voldoende tegen bestand of werkt ongewenste wortelonkruiden (bijvoorbeeld kweekgras) in de hand. We kunnen technisch en budgettair niet meer volstaan met deze jaarlijkse inboetronde (herplanten) omdat vakdelen leeg zijn. Renoveren (herstellen en gedeeltelijk vernieuwen) of vervangen van groenvakken is in deze gevallen (zie bijlage V voor voorbeeld). Open groenvakken zijn lastiger te beheren, omdat het onkruid hier sneller onvermijdelijk. Vakken moeten gerenoveerd worden en beplant worden met soorten die meer bestand zijn tegen de komende veranderingen. 1.2.

Er is een uitgebreide inventarisatie gedaan naar de staat van de groenvakken;

In de afgelopen periode hebben we een uitgebreide inventarisatie gedaan naar alle groenvakken. De inventarisatiegegevens geven inzicht in het areaal, de kwaliteit en verwachte restlevensduur van de beplanting. Op basis van deze inventarisatie zijn renovatie- en beplantingsplannen opgesteld om het areaal weer op niveau te krijgen, wat inzicht geeft in kosten (zie bijlage III voor voorbeeld beplantingsplan).

-2-

1.3.

Een uitvoeringsplan voorziet in een planmatige en integrale aanpak.

Op basis van de inventarisatiegegevens stellen we een uitvoeringsplan op. Het uitvoeringsplan richt zich op de wijze waarop de ergste achterstanden in de groenvakken worden weggewerkt. Centraal staat het op orde brengen van ons areaal. Het uitvoeringsplan moet ervoor zorgen dat de kwaliteit van de groenvakken binnen vijf jaar weer op niveau is en blijft. In het uitvoeringsplan gaan we in op prioritering, beheer en onderhoud, integrale en planmatige aanpak en participatie. In het uitvoeringsplan willen we een aanpak opnemen die soortgelijk is aan hoe wij ons wegbeheer vormgeven. We leggen de combinatie tussen de vervangingsopgave groenvakken en andere (civiele) projecten in de openbare ruimte, vanuit bijvoorbeeld wegen en riolering. Kanttekeningen 1.1. Het vervangingsplan en de inventarisatietekeningen moeten jaarlijks geactualiseerd worden. Het jaarlijkse uitvoeringsprogramma Werken & Projecten, in samenhang met het uitvoeringsplan, bepaalt definitief welke plantvakken in een bepaald jaar worden vervangen of gerenoveerd. De huidige inventarisatie en het vervangingsplan vormen hierbij de basis, maar de uitvoering wordt jaarlijks opnieuw beoordeeld. Op basis van een schouw en meekoppelkansen, zoals lopende projecten in de openbare ruimte en buurtinitiatieven, stemmen we de planning af.

Zo zorgen we ervoor dat de aanpak van plantvakken goed aansluit bij andere ontwikkelingen en participatietrajecten in de wijk. 2.1. We beschikken op dit moment niet over voldoende middelen voor renovatie of vervanging; In de huidige begroting is enkel budget geraamd voor inboet (circa. €60.000). Dit budget is onvoldoende toereikend om de vervanging en renovatie te bekostigen. Op basis van de inventarisatie vragen we een eenmalig budget waarmee we een inhaalslag kunnen plegen op onze groenvakken om zo de kwaliteit weer op niveau te krijgen. 2.2. We vragen alleen nu alleen een investeringskrediet aan voor de periode 2026 - 2030; Op dit moment voldoet 25% van het areaal niet aan het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau. Er is een investeringskrediet van €1.400.000 benodigd om in de komende vijf jaar de noodzakelijke achterstanden in deze plantvakken weg te werken. Het investeringskrediet van €1.400.000 is in 2030 volledig benut. Hiermee is 25% van het areaal weer op orde gebracht. Dit brengt vanaf 2031 een structurele kapitaallast van €47.000 met zich mee. Periode na 2030 Op basis van de huidige inventarisatiegegevens verwachten wij vanaf 2030 geen grote vervangingspiek in de resterende 75% van het areaal. Met de huidige inventarisatiegegevens wordt er een cumulatieve kapitaallast voor de jaarlijkse investering na 2030 van circa €7.500 per jaar verwacht.

Dit is een jaarlijkse investering om de resterende 75% van het areaal op het gewenste kwaliteitsniveau te houden of te brengen te renoveren of te vervangen. Een nieuwe inventarisatieronde in 2030 moet uitwijzen of deze schatting volstaat. Onderhoud, klimaatomstandigheden en de leeftijd zijn van invloed op de benodigde vervangingsopgave. Op basis van de nieuwe inventarisatieronde in 2030 worden structurele middelen aangevraagd om vanaf 2030 de kwaliteit van alle groenvakken duurzaam op orde te houden.

Middelen inzet Bestaande situatie In de huidige begroting is budget geraamd voor inboet (circa€ 60.0000). Hiervan worden kleine projecten in de openbare ruimte opgepakt, maar dit budget is ontoereikend om alle renovatie of vervanging van groenvakken te bekostigen. Nieuwe situatie Op basis van de uitgevoerde inventarisatie en beplantingsplannen zijn de uitvoeringskosten bepaald. Hiermee hebben we inzicht verkregen in het benodigde vervangingsbudget op basis van -3-

marktconforme prijzen. Het totaal benodigde investeringsbudget en onderhoudsbudget die betrokken moet worden in de besluitvorming bij de kadernota bedraagt €1.400.000. We willen deze investering gefaseerd uitvoeren in de periode tussen 2027-2030. In 2026 staat er enkel inboet gepland (vanuit bestaand budget) waardoor investeringen starten in 2027. De totale investering wordt in 2030 afgerond en dit betekent dat er vanaf 2031 een jaarlijkse kapitaallast in de programmabegroting ontstaat. Dit komt uiteindelijk neer op een gemiddelde kapitaallast van €62.000 vanaf 2031, gebaseerd op een afschrijvingstermijn van 30 jaar. Tegelijkertijd levert de renovatie van de groenvakken een besparing op in het huidige inboetbudget, waardoor er €15.000 minder aan inboet uitgegeven hoeft te worden. Het voordeel wordt ook vanaf 2031 gerealiseerd omdat dan de hele investering is afgerond. Per saldo bedraagt de toename van de kosten voor het groenbudget € 47.000 structureel per jaar. Vervolg Na vijf jaar zijn de achterstanden op basis van het vervangingsplan weggewerkt en voldoen de groenvakken weer aan beeldkwaliteitsniveau B. Tegen die tijd wordt er een nieuwe inventarisatieronde gedaan. Deze inventarisatieronde geeft een actueel beeld in de staat van de groenvakken en welke structurele middelen nodig zijn om de kwaliteit op niveau te houden. De uitkomsten worden verwerkt in het groenbeheerplan.

Op basis van de bestaande inventarisatie verwachten we geen grote piek aan vervangingswerkzaamheden na 2030, omdat de meest prioritaire achterstanden tegen die tijd zijn weggewerkt. De daadwerkelijke kosten worden te zijner tijd op basis van een nieuwe inventarisatie bepaald. Communicatie en participatie Communicatie en participatie wordt nader uitgewerkt uitvoeringsplan. Een van de elementen die we hierin nader willen uitwerken is de participatiewijze, waarbij we nadenken over verschillende participatieniveaus afhankelijk van de projectgrootte en meekoppelkansen van andere projecten of initiatieven in de openbare ruimte.

Wij stellen u voor te besluiten conform bijgevoegd ontwerp raadsbesluit. ----.... Burgemeester en wethouders van Zwartewaterland, de secretaris, de burg ester,

- 4-

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zwartewaterland; Overwegende, dat een deel van de groenvakken niet meer te onderhouden is volgens beeldkwaliteitsniveau B en er op basis van een inventarisatie een vervangingsplan is opgesteld om in de komende vijf jaar een inhaalslag te doen op de kwaliteit van de beplanting om weer te voldoen aan beeldkwaliteitsniveau B. Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, d.d. 25 maart; Gezien ; het vervangingsplan groenvakken 2026-2030 Gelet op het bepaalde in het groenbeleidsplan 'Groen leeft en verbindt' waarin de ambitie is opgenomen om structureel groen in de bebouwde kom duurzaam te beheren en het groenbeheerplan 'Groen leeft en verbindt in de praktijk' waarin ten aanzien van groenvakken is gesignaleerd dat het huidige groenbudget bestemd is voor regulier onderhoud, maar dat structurele renovatiegelden ontbreken. Besluit: 1. 2.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zwartewaterland van (datum). de griffier,

de voorzitter,

ing. H.W. Schotanus - Schutte

ing. E.J. Bilder

JOIN-nr.: 20.13805

-5-

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15494563/1