Raadsvoorstel Aanpassing krediet renovatie OBS Aremberg

Raadsvoorstel Raadsvergadering: 23 januari 2025 Agendapunt:

Portefeuillehouder: 4. Weth. M. Slingerland. Portefeuille: Onderwijs Voor informatie: Jelle Romkes, telefoonnummer 14038, j.romkes@zwartewaterland.nl JOIN-nr.: 20.707 Bijlage(n): - Raadsbesluit d.d. 21 september 2023 (Renovatie obs Aremberg) Onderwerp: Aanpassing krediet renovatie OBS Aremberg

Voorstel: 1. Het door de gemeenteraad voor de renovatie van obs Aremberg in Zwartsluis reeds beschikbaar gestelde krediet van€ 1.409.366 overeenkomstig het door de VNG vastgestelde prijsindexcijfer voor de onderwijshuisvesting in het jaar 2024 met€ 103.622 te verhogen naar€ 1.512.988. 2. Het krediet met€ 100.000 te verhogen naar€ 1.612.988 ten behoeve van het multifunctioneel inzetten van het gebouw en het waarborgen van het concept van de brede buurtschool. 3. Het investeringskrediet met€ 28.000 te verhogen naar€ 1.640.988 om het consultatiebureau te huisvesten in de brede buurtschool. 4. De afschrijvingstermijn van het investeringskrediet te verlengen van 25 naar 30 jaar. 5. De voor de uitvoering van het project benodigde tijdelijke huisvesting niet te financieren vanuit dit krediet, maar hiervoor een apart budget van € 88.500 beschikbaar te stellen in de programmabegroting 2025 en dit te dekken uit de algemene reserve.

Aan de gemeenteraad, Onderwerp Aanpassing krediet renovatie OBS Aremberg

Voorstel 1.

2. 3. 4. 5.

Het door de gemeenteraad voor de renovatie van obs Aremberg in Zwartsluis reeds beschikbaar gestelde krediet van€ 1.409.366 overeenkomstig het door de VNG vastgestelde prijsindexcijfer voor de onderwijshuisvesting in het jaar 2024 met€ 103.622 te verhogen naar€ 1.512.988. Het krediet met€ 100.000 te verhogen naar€ 1.612.988 ten behoeve van het multifunctioneel inzetten van het gebouw en het waarborgen van het concept van de brede buurtschool. Het investeringskrediet met€ 28.000 te verhogen naar€ 1.640.988 om het consultatiebureau te huisvesten in de brede buurtschool. De afschrijvingstermijn van het investeringskrediet te verlengen van 25 naar 30 jaar. De voor de uitvoering van het project benodigde tijdelijke huisvesting niet te financieren vanuit dit krediet, maar hiervoor een apart budget van€ 88.500 beschikbaar te stellen in de programmabegroting 2025 en dit te dekken uit de algemene reserve.

Samenvatting Door middel van dit voorstel vragen wij u in te stemmen met een verhoging van het door uw raad al eerder beschikbaar gestelde krediet voor de renovatie van obs Aremberg in Zwartsluis naar

-1-

€ 1.612.988. Tegelijkertijd vragen wij u een budget van € 88.500 beschikbaar te stellen voor de tijdelijke huisvesting van de school gedurende de uitvoering van de werkzaamheden. Ook vragen wij u een krediet van € 28.000 beschikbaar te stellen om het consultatiebureau te kunnen huisvesten in het gebouw van de brede buurtschool.

Aanleiding Op 21 september 2023 hebben wij de door stichting Op Kop ingediende businesscase voor de realisatie van de brede buurtschool Zwartsluis aan u voorgelegd. Overeenkomstig ons voorstel heeft u naar aanleiding hiervan een krediet van€ 1.409.366 beschikbaar gesteld voor dit project. Het schoolbestuur is daarna samen met de Stichting Kinderdagcentra Zwartewaterland (SKZ) en de gemeente aan de slag gegaan met de uitvoering. Helaas is er inmiddels de nodige vertraging opgelopen ten opzichte van de destijds gepresenteerde planning. Met name omdat er een aanvullend fauna-onderzoek uitgevoerd diende te worden. En helaas brengt deze vertraging ook een kostenstijging met zich mee. naar aanleiding van het definitief ontwerp bleek dat het project niet langer in de beoogde vorm kan worden uitgevoerd binnen de kostenraming zoals deze destijds is gepresenteerd in de businesscase. Ook hebben wij moeten constateren dat de kosten voor tijdelijke huisvesting gedurende de uitvoering van het project niet via het bouwkrediet over een langere periode mogen worden afgeschreven, maar in lx ten laste van de lopende begroting moet worden gebracht. Ook is er in de tussentijd een nieuwe partner in beeld gekomen om te participeren in de brede buurtschool. En dat is het consultatiebureau van de GGD.

Deze voorziening moest halverwege 2024 onverwacht de door hen gehuurde locatie bij basisschool De Wijngaard in Zwartsluis verlaten en moest toen op zoek naar alternatieve huisvesting. Die is nu tijdelijk gevonden bij een kerk in Zwartsluis. Voor een deel van de consulten zullen de ouders uit Zwartsluis echter vooralsnog naar Hasselt moeten reizen. Als definitieve oplossing van dit huisvestingsprobleem is de brede buurtschool in beeld. Dit alles brengt ons ertoe om u hierbij een verzoek tot aanpassing van het krediet voor te leggen en u tevens te vragen een apart budget beschikbaar te stellen voor de tijdelijke huisvesting.

Argumenten 1.1 Het risico van te lage prijsindexatie is in het oorspronkelijke raadsvoorstel al benoemd In het raadsvoorstel van 21 september 2023 (bijgevoegd) zijn onder het kopje kanttekeningen al nadrukkelijk een aantal risico's benoemd. Eén daarvan betrof de prijsontwikkeling. Ten tijde van de behandeling van het oorspronkelijke raadsvoorstel in september 2023 had de VNG de verwachte prijsindex voor de onderwijshuisvesting in 2024 nog niet bekend gemaakt. Daarom werd bij de bepaling van de hoogte van het krediet een schatting gemaakt van deze index. We zijn uitgegaan van 5%. De daadwerkelijke index blijkt echter 12,72% te zijn. Een verschil van bijna 8% dus. In geld uitgedrukt een verschil van € 103.622. 2.1 De brede buurtschool is van meerwaarde voor de kern Zwartsluis Uit de doorrekening van het definitief ontwerp bleek helaas dat het plan zoals beoogd in de businesscase niet voor het beschikbare budget kan worden gerealiseerd. Daarbij is al uitgegaan van een aantal versoberingen in het ontwerp, voor zover deze geen grote gevolgen hebben voor de functionaliteit. Het is in principe wel mogelijk de renovatie uit te voeren binnen het beschikbare budget, maar dan moet de nieuwe voorgevel met achterliggende ruimte worden geschrapt.

Dat betekent een fundamentele aanslag op het multifunctionele karakter van het ontwerp en daarmee de brede buurtschool-gedachte die hieraan ten grondslag ligt. Het tekort bedraagt naar verwachting € 100.000,=. Door het beschikbaar stellen van dit extra budget kan het concept van de brede buurtschool overeind blijven. Er ontstaat dan een multifunctioneel gebouw dat behalve voor onderwijs en kinderopvang breed inzetbaar is voor allerlei andere activiteiten. Ook is het gebouw daarmee beter voorbereid op een eventuele groei van het leerlingenaantal in de toekomst. Met een relatief kleine extra investering, is dus een veel toekomstbestendiger gebouw te realiseren. De jaarlijkse kapitaallasten voor de gemeente zullen hierdoor niet significant toenemen.

-2-

3.1 Passende oplossing voor huisvestingsvraagstuk consultatiebureau Een aantal maanden geleden kreeg de GGD te horen dat het huurcontract voor de door hen gebruikte ruimte bij Kindcentrum De Wijngaard per 1 augustus 2024 zou worden beëindigd. Accrete heeft deze ruimte nodig voor eigen activiteiten. Dat plaatste de GGD voor een groot probleem. Er is niet zomaar een geschikt alternatief in Zwartsluis te vinden. Dit probleem is nu vooralsnog opgelost door de consulten te verplaatsen naar het consultatiebureau in Hasselt. Daarnaast is een ruimte gevonden voor een wekelijks inloopspreekuur in Zwartsluis. Toch willen we in de toekomst graag weer alle activiteiten in Zwartsluis kunnen aanbieden. De brede buurtschool biedt hiertoe een uitgelezen kans. De activiteiten van het consultatiebureau passen uiteraard naadloos bij die van de school en de kinderopvang. Om de huisvesting van het consultatiebureau mogelijk te maken zullen echter wel een aantal (relatief kleine) aanpassingen aan het ontwerp moeten plaatsvinden. Dat heeft te maken met de eisen die vanuit de GGD aan de ruimten worden gesteld. De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvestingskosten van de consultatiebureaus. De benodigde extra investering van € 28.000,= wordt dan ook ten laste worden gebracht van het begrotingsproduct gezondheid en niet ten laste van de onderwijsbegroting.

4.1 Door verlenging van de afschrijvingstermijn blijven jaarlijkse kapitaal/asten voor de gemeente gelijk De investering zou conform het gemeentelijke afschrijvingsbeleid en het IHP in 25 jaar worden afgeschreven. In het IHP is namelijk vastgelegd dat na renovatie een basisschool in principe na 25 jaar pas weer in aanmerking kan komen voor een nieuwe maatregel. Die nieuwe maatregel kan bestaan uit opnieuw een renovatie of vervangende nieuwbouw. Door de afschrijvingstermijn met vijf jaar te verlengen, blijven de jaarlijkse kapitaallasten voor de gemeente ongeveer gelijk. Dat betekent wel dat de school ook ten minste vijf jaar langer op een volgende maatregel zal moeten wachten. Hier is met het schoolbestuur overeenstemming over bereikt. 4.2 Verlenging afschrijvingstermijn is mogelijk op basis van BBV Het besluit begroting en verantwoording gemeenten en provincies (BBV) vormt het wettelijk kader voor het financieel handelen van de gemeente. In het BBV worden een aantal kaders neergelegd omtrent het beleid dat gemeente moeten voeren ten aanzien van activeren. Op grond van artikel 64, lid 3 BBV dient op vaste activa met een beperkte gebruiksduur jaarlijks afgeschreven te worden volgens een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur. Het BBV schrijft geen afschrijvingstermijnen voor, omdat de gebruiksduur afhankelijk kan zijn van de lokale omstandigheden.

De gemeente dient zelf de gebruiksduur per categorie van de kapitaalgoederen vast te stellen. In de gemeentelijke nota "waarderen, activeren en afschrijven" uit 2018 hebben wij ons afschrijvingsbeleid (inclusief termijnen) vastgelegd. Gebouwen worden in principe in veertig jaar afgeschreven. Een levensverlengende renovatie wordt in 25 jaar afgeschreven. In het IHP uit 2020 gaan we ook uit van deze termijnen. Uw raad kan indien er een gegronde reden voor is in individuele gevallen afwijken van het vastgestelde activabeleid. Hierbij moet wel rekening worden gehouden met de mogelijkheden binnen het BBV en overige relevante wetgeving. De afschrijving van geactiveerde kapitaalgoederen vindt jaarlijks plaats op basis van een vooraf bepaalde gebruiksduur. De afschrijvingstermijn kan aangepast worden (korter of langer), indien de feitelijke gebruiksduur bij nader inzicht afwijkt van de vooraf bepaalde gebruiksduur.

4.3 Grondige aanpak renovatie rechtvaardigt langere afschrijvingstermijn In het geval van de brede buurtschool Aremberg is er sprake van een zeer omvangrijke renovatie. Met name door de forse rijkssubsidie worden bijna alle technische installaties vernieuwd. Het gebouw voldoet hiermee aan de moderne duurzaamheidsvereisten en zal na de renovatie geen gebruik van aardgas meer maken. De gasaansluiting komt daarmee dan ook te vervallen. Door de toepassing van het brede buurtschool-concept is het gebouw bovendien veel flexibeler en multifunctioneel te gebruiken. Ook is het gebouw hiermee beter voorbereid op een eventuele stijging van het leerlingenaantal, ook al is dat nu nog niet zichtbaar in de meest recente prognoses. Er worden ook daadwerkelijk een aantal vierkante meters nieuwbouw aan de voorkant toegevoegd om tot een mooi gevelaanzicht te komen. Dat alles rechtvaardigt het ons inziens om de verlengde levensduur vast te stellen op dertig jaar.

- 3 -

5.1 Kosten tijdelijke huisvesting mogen niet worden meegenomen in het bouwkrediet Eén van de benoemde risico's in het oorspronkelijke raadsvoorstel betrof de tijdelijke huisvesting. Deze kosten horen eigenlijk niet thuis in het bouwkrediet en komen op grond van de geldende wetgeving volledig voor rekening van de gemeente. Op dat moment leek er echter nog€ 67.000,= ruimte te bestaan in het op basis van het integraal huisvestingsplan (IHP) bepaalde krediet van € 1.409.366. Besloten werd deze ruimte als stelpost in te zetten voor de bekostiging van de tijdelijke huisvesting. Achteraf blijkt uit De nieuwste raming (op basis van het definitief ontwerp) dat deze ruimte er helaas niet (meer) is. Het krediet zal volledig nodig zijn voor de realisatie van het project zelf. Daarnaast is ons gebleken dat het financieel-technisch niet is toegestaan om de kosten van tijdelijke huisvesting via het bouwkrediet over een langere periode (in het oorspronkelijke voorstel 25jaar) af te schrijven. In plaats daarvan zullen de kosten in lx ten laste van de lopende begroting moeten worden gebracht. 5.2 De kosten van de tijdelijke huisvesting zijn inmiddels i n beeld Op het moment van het oorspronkelijke raadsbesluit was er nog geen duidelijkheid over hoe de tijdelijke huisvesting van de school zou worden gerealiseerd.

Zowel vanwege de kosten als vanwege ruimtelijke aspecten had gebruik van bestaande gebouwen echter wel de voorkeur boven het plaatsen van tijdelijke units. Inmiddels is er overeenstemming bereikt met een drietal kerken in Zwartsluis. Over het tijdelijk gebruik van ruimten in hun gebouwen ten behoeve van het onderwijs van obs Aremberg en de kinderopvang van SKZ. De totale kosten van de tijdelijke huisvesting, voor zover die voor rekening van de gemeente komen, worden momenteel geraamd op€ 88.500,-. Hierin zitten de kosten van huur, noodzakelijke aanpassingen en kosten van verhuizing en tijdelijke opslag. Kosten van energie en schoonmaak zijn voor rekening van het schoolbestuur.

Kanttekeningen De kanttekeningen uit het oorspronkelijke raadsvoorstel blijven onverkort van toepassing. Ten aanzien van de verlenging van de afschrijvingstermijn kunnen we de volgende kanttekeningen maken. 4.1 Er kan ook worden gekozen voor handhaving van de huidige afschrijvingstermijn Indien de huidige afschrijvingstermijn van 25 jaar wordt gehandhaafd, dan stijgen de jaarlijkse kapitaallasten met ongeveer€ 11.500 toenemen. Voordeel hiervan is dat we voor dit project dan geen uitzondering op de regel hoeven te maken en er een eenduidige afschrijvingstermijn van 25 jaar voor renovatie van gebouwen geldt. Het nadeel is dat de school dan na 25 jaar in principe weer in aanmerking komt voor een nieuwe maatregel. Al met al zullen de kosten voor de gemeente dus hoger uitvallen. Dat zal in de begroting moeten worden verwerkt. 4.2 Alternatief is uitvoering vereenvoudigde versie van het plan Het is mogelijk het plan dusdanig aan te passen, waardoor uitvoering binnen het oorspronkelijk beschikbaar gestelde krediet mogelijk is. Dat gaat dan wel ten koste van de kwaliteit, functionaliteit en multifunctionaliteit van het gebouw. De meerwaarde van het brede buurtschool-concept gaat hierdoor grotendeels verloren.

Middeleninzet Per beslispunt wordt hieronder de financiële effecten uitgewerkt: 1. Het verschil (van 7,72%) tussen de vastgestelde VNG-index (12,7%) en de ingeschatte VNG-index (5%) moet gecorrigeerd worden. Dit betekent dat het budget voor de renovatie, wat reeds door de gemeenteraad beschikbare is gesteld, verhoogd moet worden met€ 103.622,- (van€ 1.409.366,- naar€ 1.512.988,-). De jaarlijkse kapitaallasten zullen daardoor verhoogd worden met€ 5.181,-. 2. Om de multifunctionaliteit en het concept van de brede buurtschool te waarborgen dient het krediet met€ 100.000,- verhoogd te worden. Het totale krediet komt daarmee op€ 1.612.588,- ( € 1.512.988,- + € 100.000). De jaarlijkse kapitaallasten zullen daardoor verhoogd worden met€ 5.000. 3. Om de huisvesting van het consultatiebureau in de brede buurtschool te realiseren dient het krediet met€ 28.000,- verhoogd te worden. Het totale krediet komt daarmee op€ 1.635.992,- ( € 1.612.588,- + € 28.000). De jaarlijkse kapitaallasten zullen daardoor verhoogd worden met€ 1.400,-. 4. Indien wordt ingestemd met het aanpassen van de afschrijvingstermijn van 25 naar 30 jaar, dan worden de extra kapitaallasten hierdoor opgevangen (geen verhoging van de jaarlijkse last, maar een langere looptijd van de afschrijvingslasten). - 4-

In de onderstaande tabel presenteren we het effect van beide afschrijvingstermijnen: De oorspronkelijke kapitaallast o.b.v. 25 jaar afschrijving bedraagt€ 70.468. De aanpassingen leiden tot een verhoging van de kapitaallast met€ 10.037 tot een totaal van€ 82.049. Wanneer we de afschrijvingstermijn verlengen naar 30 jaar, dan wordt de totale kapitaallast (incl. aanpassingen) € 71.109: een stijging t.o.v. de oorspronkelijke kapitaallast van€ 641 (€ 71.109 straks - € 70.468 nu). Dit bedrag is verwaarloosbaar. Financiele samenvatting

Kapitaallast obv 30 jaar

1.409.365

Kapitaallast obv 25 jaar 70.468

103.622 100.000 28.000 231.622

5.181 5.000 1.400 11.581

4.490 4.333 1.213 10.037

1.640.987

82.049

71.109

Budget

Reeds beschikbare krediet Voorgestelde aanpassingen 1. Correctie: indexering 12,7% in plaats van 5% 2. Multifunctionaliteit /concept vd brede buurtschool waarborgen 3. Huisvesting GGD realiseren op de locatie van Aremsberg Sub-totaal Totaal

61.072

5. De voor de uitvoering van het project benodigde tijdelijke huisvesting kan obv wet en regelgeving niet gefinancierd worden vanuit het investeringskrediet. Hetgeen betekent dat er een apart budget beschikbaar gesteld moet worden. De planning is dat werkzaamheden in mei 2025 zullen starten. De tijdelijke huisvesting is dan ook benodigd. De kosten worden op basis van de huidige inzichten geraamd op € 88.500. Deze middelen zullen in zijn geheel onttrokken moeten worden aan de algemene reserve omdat binnen het huidige IHP en begroting hiervoor geen middelen zijn opgenomen. We verhogen hiervoor in 2025 het budget onderwijshuisvesting met€ 88.500. Verwerking van de financiele effecten • Extra kapitaallasten (structureel effect) Met het afschrijven van de investering wordt begonnen in het begrotingsjaar dat volgt op het jaar waarin deze gereed komt. De planning is dat de renovatie in 2025 uitgevoerd wordt en de afschrijving start in 2026. Tijdelijke huisvesting (eenmalig budget) Voor de tijdelijke huisvesting stellen we in 2025 een apart budget beschikbaar ten laste van algemene reserve.

Communicatie en participatie Stichting Op Kop, SKZ en de gemeente zijn , samen met de externe projectbegeleiding, vertegenwoordigd in een stuurgroep die gedurende de voorbereiding en realisatie van de projecten Aremberg en Vogelaar periodiek bij elkaar komt. Het schoolbestuur (stichting Op Kop) is bouwheer en primair verantwoordelijk voor de communicatie rondom de projecten. Dit uiteraard in afstemming met de andere betrokken partijen.

Planning Als gezegd is de start van de werkzaamheden behoorlijk vertraagd. De planning is er nu op gericht om rond de meivakantie 2025 daadwerkelijk te kunnen starten met de renovat 1chting is dat het vernieuwde schoolgebouw dan begin 2026 in gebruik wordt gen Wij stellen u voor te besluiten conform bijgevoegd ontwer Burgemeester en wethouders van Zwartewaterla de secretaris, e b

/

I -5-

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zwartewaterland; Overwegende, dat - Uw raad op 21 september 2023 heeft ingestemd met de door Stichting Op Kop ingediende businesscase voor de renovatie van obs Aremberg en de realisatie van de brede buurtschool Zwartsluis: - Uw raad destijds voor de realisatie van dit plan een investeringskrediet beschikbaar heeft gesteld; - Actuele ontwikkelingen nu vragen om aanvullende besluitvorming. Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, d.d. 17 december 2024; Besluit: 1. Het door de gemeenteraad voor de renovatie van obs Aremberg in Zwartsluis reeds beschikbaar gestelde krediet van€ 1.409.366 overeenkomstig het door de VNG vastgestelde prijsindexcijfer voor de onderwijshuisvesting in het jaar 2024 met€ 103.622 te verhogen naar€ 1.512.988. 2. Het krediet met€ 100.000 te verhogen naar€ 1.612.988 ten behoeve van het multifunctioneel inzetten van het gebouw en het waarborgen van het concept van de brede buurtschool. 3. Het investeringskrediet met€ 28.000 te verhogen naar€ 1.640.988 om het consultatiebureau te huisvesten in de brede buurtschool. 4. De afschrijvingstermijn van het investeringskrediet te verlengen van 25 naar 30 jaar. 5.

De voor de uitvoering van het project benodigde tijdelijke huisvesting niet te financieren vanuit dit krediet, maar hiervoor een apart budget van € 88.500 beschikbaar te stellen in de programmabegroting 2025 en dit te dekken uit de algemene reserve. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zwartewaterland van 23 januari 2025. de griffier,

de voorzitter,

ing. H.W. Schotanus - Schutte

ing. E.J. Bilder

JOIN-nr.: 20.707

- 6-