Proces-aanpak Huisvesting arbeidsmigranten
Tekst van het document
Proces-aanpak Huisvesting arbeidsmigranten
Versie
0.1
Datum
21-01-2026
Ambtelijk opdrachtgever
Manager
Bestuurlijk opdrachtgever
Wethouder van der Poel
Opgaveregisseur
Hans Ganzeboom
Inhoudsopgave 1. Inleiding ...........................................................................................................................................3 1.1 Aanleiding ....................................................................................................................................3 1.2 Context ........................................................................................................................................3 1.2.1 Evaluatie ................................................................................................................................3 1.3 Kansen & bedreigingen .................................................................................................................4 2.
De opgave ........................................................................................................................................5 2.1 Beschrijving van de opgave ...........................................................................................................5 2.1.1 Verbeteren van bestaande processen .......................................................................................5 2.1.2 Oplossen van beleidsmatige knelpunten ...................................................................................5 2.1.3 Mogelijk maken van grootschalige huisvesting ..........................................................................5 2.1.4 Versterken van toezicht, registratie en samenwerking ...............................................................5 2.2 Onzekerheden ..............................................................................................................................6 3.
Aanpak .............................................................................................................................................7 3.1 Wat wordt er opgestart? ...............................................................................................................7 3.1.1 Nieuw beleid ..........................................................................................................................7 3.1.2 Informatie voorziening ............................................................................................................7 3.1.3 Klankbordgroep ......................................................................................................................8 3.1.4 Anoniem meldpunt .................................................................................................................8 3.1.5 Actief toezicht ........................................................................................................................8 3.2 Wat loopt er al? ............................................................................................................................8 3.2.1 BRP-inschrijvingen en Nachtregister .........................................................................................8 3.2.2 Verplichten van
SNF-keurmerk.................................................................................................9 3.2.3 Openstaande verzoeken overgangsrecht ..................................................................................9 3.2.4 Klankbordgroep ......................................................................................................................9 3.2.5 Contacten met werkgevers ......................................................................................................9 3.3 Procesfasering en bestuurlijke besluitmomenten .............................................................................9 4. Participatie en communicatie ............................................................................................................11 4.1 Belanghebbenden .......................................................................................................................11 4.2 Communicatie- en participatieaanpak ...........................................................................................11 5.
Organisatie ......................................................................................................................................12 5.1 Proces-organisatie ......................................................................................................................12 5.2 Inzet capaciteit ...........................................................................................................................12 6. Financiën ........................................................................................................................................13
2
1. Inleiding 1.1 Aanleiding In oktober 2025 heeft de gemeenteraad het evaluatierapport huisvesting arbeidsmigranten kunnen in zien. De evaluatie laat zien dat het huidige beleid op verschillende onderdelen effectief is, maar ook knelpunten kent. Deze knelpunten komen in het bijzonder naar voren bij het realiseren van voldoende en passende huisvesting locaties. Tegelijkertijd ervaart de gemeente een groeiende behoefte aan huisvesting voor arbeidsmigranten, zowel vanuit werkgevers als arbeidsmigranten zelf. Dit vraagt om een herijking van het bestaande beleid. Waarbij ruimte wordt geboden voor maatwerk, betere uitvoerbaarheid en een afweging tussen reguleren en faciliteren. De huisvesting van arbeidsmigranten blijkt een gecompliceerd onderwerp. Niet alleen is het interdisciplinair en raakt het verschillende beleidsvelden, zoals economie, wonen, ruimtelijke ordening, burgerzaken, belastingen, vergunningverlening en handhaving. Ook is er sprake van meerdere betrokkenen met conflicterende belangen. Hierom is communicatie en samenwerking een vereiste. Daarnaast zijn arbeidsmigranten een belangrijk thema in de landelijke politiek en daarvoor een gevoelig onderwerp. Wij zijn van mening dat het verblijf van arbeidsmigranten in Nederland, en dus ook in onze gemeente, een gegeven is. Onze economie kan niet draaien zonder de inzet van arbeidsmigranten.
Hierom willen wij ook onze verantwoordelijkheid nemen wat betreft de huisvesting.
1.2 Context De gemeente wil de huisvesting van arbeidsmigranten op een zorgvuldige en evenwichtige manier reguleren. Dit was de aanleiding van het vaststellen van diverse besluiten en beleidsregels in de afgelopen jaren. Naast het beperken van overlast, was als doel gesteld om arbeidsmigranten een verantwoorde en kwalitatief goede woonplek te bieden. De uitvoering van dit beleid heeft de afgelopen periode geleid tot nieuwe inzichten, ervaringen en aandachtspunten die nu aanleiding vormen voor het opstellen van dit plan van aanpak. De oorspronkelijke doelstellingen richtten zich op het verkrijgen van inzicht in bestaande huisvestingslocaties en werkplekken, het borgen van voldoende kwaliteit van de huisvesting en het waarborgen van een goed woon- en leefklimaat voor alle inwoners. Daarbij horen voorwaarden zoals de beschikbaarheid van een beheerder, spreiding van huisvestingslocaties en het beheersen van de parkeerdruk. Daarnaast wilde de gemeente ruimte bieden voor grootschalige huisvesting en werd participatie vormgegeven via een klankbordgroep van inwoners. Op verschillende doelstellingen zijn wij geslaagd. Wij hebben zicht verkregen op bestaande situaties, vergunningen verstrekt en de kwaliteit van huisvesting verbeterd. Ook is er in enkele gevallen sprake geweest van handhaving. Daarnaast realiseren wij ook dat niet alle situaties in beeld zijn gebracht.
Hierom werken wij aan nieuwe regels en zetten wij in op het actualiseren van het beleid. Wij kijken met name naar wat wél kan. In het najaar van 2025 is de evaluatie afgerond, die de basis vormt voor dit plan van aanpak.
1.2.1 Evaluatie Uit de evaluatie is gebleken dat het huidige beleid rondom kamerbewoning en huisvesting van arbeidsmigranten in Zwartewaterland strikt is. De voorwaarden in het beleidskader zijn zo beperkend dat slechts een klein aantal nieuwe aanvragen konden worden uitgevoerd. Afwijzingen komen met name voort uit beleid rondom spreiding en parkeren. Het realiseren van grootschalige huisvesting komt niet van de grond door strenge afstandseisen en beperkte vergunningstermijnen. Werkgevers en uitzendbureaus ervaren het beleid als te regulerend en geven aan behoefte te hebben aan meer ruimte. Daarnaast is gebleken dat de gemeente beperkt zicht heeft op de huisvestingslocaties en werkplekken van arbeidsmigranten. Hoewel er sprake is van vermeldingen voor het overgangsrecht, wordt er vernomen dat er nog verschillende locaties functioneren zonder toestemming. De registratie van arbeidsmigranten in de Basisregistratie Personen blijft ook achter. Hoewel er een lichte stijging te zien is in het aantal BRPinschrijvingen, wordt er vermoed dat het merendeel nog steeds niet geregistreerd is. Het gebruik van het nachtregister, bedoelt als alternatief, wordt daarnaast beperkt bijgehouden. 3
De kwaliteit van de huisvesting wordt binnen de gemeente goed geborgd door de verplichte certificering van het SNF-keurmerk. Alle bij de gemeente bekende uitzendbureaus voldoen aan deze norm en in alle verleende toestemmingen voor kamerbewoning is het keurmerk als voorwaarde opgenomen. Ook de klankbord groep, bestaande uit inwoners, huisvesters en uitzendbureaus, heeft de afgelopen 5 jaar waardevolle bijdrages geleverd. De groep fungeert als adviesorgaan en heeft zowel gevraagd als ongevraagd advies geleverd. Het plan van aanpak is opgesteld op basis van de evaluatie, gesprekken met betrokken partijen en de adviezen van de klankbordgroep. Het richt zich op het verder uitwerken van de doelstellingen, het oplossen van knelpunten en het creëren van een uitvoerbaar en toekomstbestendig beleidskader. Daarbij blijft het uitgangspunt dat zowel de belangen van inwoners als die van arbeidsmigranten en werkgevers worden meegewogen.
1.3 Kansen & bedreigingen De evaluatie en gesprekken met betrokken partijen laten zien dat de herijking van het beleid niet alleen noodzakelijk is vanwege knelpunten, maar ook belangrijke kansen biedt om de huisvesting van arbeidsmigranten toekomstbestendig in te richten. Tegelijkertijd is er ook sprake van risico’s die moeten worden overwogen bij het uitwerken van het nieuwe beleidskader. Kansen: •
•
•
•
•
•
Meer ruimte om aan te sluiten bij de huisvestingsbehoefte: Door het beleidskader te verruimen en duidelijker te formuleren, ontstaat er ruimte voor maatwerk en flexibiliteit. Dit maakt het mogelijk om per locatie of initiatief passende voorwaarden te stellen, zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit en leefbaarheid. Verbeterende samenwerking met werkgevers, huisvesters en uitzendbureaus: De evaluatie laat zien dat werkgevers, huisvesters en uitzendbureaus bereid zijn om actief mee te denken en te investeren in kwalitatief goede huisvesting. Door hen vroegtijdig te betrekken, kunnen initiatieven sneller en effectiever worden gerealiseerd. Creëren van toekomstbestendige en grootschalige huisvestinglocaties: Door het heroverwegen van de afstandseis en het vergroten van het termijn van vergunningen ontstaat ruimte voor grotere, professionele huisvestingslocaties. Dit kan bijdragen aan minder druk op woonwijken, vrijspelen van woningen, betere spreiding en hogere kwaliteit van voorzieningen. Groter draagvlak door vroegtijdige en brede participatie Het voorgestelde plan van aanpak biedt ruimte voor inwoners, ondernemers, werkgevers en huisvesters om eerder en structureler betrokken te zijn. Dit kan de uitvoering van het nieuwe beleid later versoepelen.
Betere onderbouwing en verdieping van beleidskeuzes Een goed uitgewerkt proces met evaluaties, gesprekken met betrokkenen en participatie zorgt voor meer inzicht in de behoeften, knelpunten en risico’s. Hierdoor kunnen beleidskeuzes beter worden onderbouwd en toekomstbestendiger worden gemaakt. Transparantie en voorspelbaarheid Een helder proces met duidelijke stappen en communicatie creëert vertrouwen bij initiatiefnemers en inwoners. Dit kan leiden tot minder discussie en sneller besluitvorming.
Bedreigingen: •
•
•
Juridische en landelijke ontwikkelingen: Landelijke wetgeving rondom arbeidsmigranten, huisvesting en ruimtelijke ordening is in beweging. Nieuwe richtlijnen kunnen invloed hebben op vergunningverlening, eisen aan kwaliteit en beheer en mogelijkheden voor grootschalige locaties. Vertragingen door uitgebreide participatie en afstemming Een zorgvuldig en participatief proces kost tijd. Dit kan leiden tot vertraging in besluitvorming of uitvoering, zeker wanneer belangen uiteenlopen. Complexiteit door veel betrokken partijen Hoe meer belanghebbende worden betrokken, hoe groter de kans op tegenstrijdige belangen. Dit kan het proces ingewikkelder maken en besluitvorming bemoeilijken en vertragen. 4
2. De opgave 2.1 Beschrijving van de opgave De evaluatie van het beleid huisvesting arbeidsmigranten maakt duidelijk dat de huidige beleidskaders onvoldoende aansluiten op de praktijk, terwijl de behoefte aan passende en kwalitatief goede huisvesting blijft toenemen. De opgave bestaat uit het doorvoeren van verbeterpunten die uit de evaluatie naar voren zijn gekomen, het versterken van bestaande processen en het opstarten van nieuwe beleidsmatige ontwikkelingen. De opgave kan worden samengevat in de volgende vier onderdelen:
2.1.1 Verbeteren van bestaande processen De gemeente heeft al diverse instrumenten ingericht, maar deze kunnen beter benut worden. Het gaat onder andere om: • • • • •
Het stimuleren van BRP-inschrijvingen en het verbeteren van het gebruik van het nachtregister Het benutten van het regionale WIN-punt voor informatievoorziening Het borgen van kwaliteit via het SNF-keurmerk Het afronden van openstaande verzoeken voor toepassing van het overgangsrecht Het versterken van bestaande klankbordgroep en contacten met werkgevers
2.1.2 Oplossen van beleidsmatige knelpunten De evaluatie laat zien dat het huidige beleid op meerdere punten te strikt, onvoldoende uitvoerbaar of juridisch kwetsbaar is. Om het beleid beter aan te laten sluiten bij de praktijk en duurzamer kan worden toegepast is het de opgave is om: • • • •
Beleidsvoorwaarden te heroverwegen, zoals de afstandseis, aangewezen parkeerplekken en het termijn van vergunningen Juridische knelpunten op te lossen, zoals de eis dat arbeidsmigranten binnen de gemeente moeten werken Te verkennen of er meer ruimte kan worden geboden voor maatwerk en flexibiliteit Voorwaarden te verduidelijken zodat ze beter handhaafbaar zijn
2.1.3 Mogelijk maken van grootschalige huisvesting De evaluatie toont aan dat grootschalige huisvestingslocaties nauwelijks van de grond komen, terwijl dit een belangrijke bijdrage kan leveren aan het verminderen van druk op woonwijken en het invullen van behoeftes van werkgevers en arbeidsmigranten. De opgave is om: • •
• •
Een apart beleidskader voor grootschalige locaties te ontwikkelen Onderzoeken welke belemmeringen weggenomen of verkleind kunnen worden, zoals de afstandseisen en het maximum aantal arbeidsmigranten, waarbij nog wel voldaan wordt aan een evenwichtige toedeling van functies Mogelijkheden op en nabij bedrijfsterreinen te onderzoeken Duidelijke afspraken met ondernemers mogelijk te maken, hierin kan een convenant mogelijk een rol spelen
2.1.4 Versterken van toezicht, registratie en samenwerking De gemeente heeft beperkt zicht op waar arbeidsmigranten wonen en werken, waardoor het lastig is om tijdig in te grijpen bij ongewenste situaties en om passende ondersteuning te bieden. Om een vollediger en actueel beeld te schetsen van de leef- en werkomstandigheden van arbeidsmigranten is het van belang om: • • • •
Toezicht actiever in te richten Een anoniem meldpunt in te richten om illegale huisvesting in beeld te krijgen De BRP-inschrijving van arbeidsmigranten verder te verbeteren en het gebruik van het nachtregister verder te bevorderen De samenwerking met werkgevers, huisvesters en regionale partners te bevorderen 5
2.2 Onzekerheden Hoewel hiermee de opgave helder is, zijn er verschillende onzekerheden die van invloed kunnen zijn op de uitvoering en het tempo waarin resultaten kunnen worden behaald. Hoewel deze onzekerheden in zekere mate constanten zijn, worden ze meegenomen in de te ondernemen inspanningen. Deze onzekerheden vragen om flexibiliteit en maatwerk: •
•
•
•
Onvoldoende zicht op niet-gereguleerde huisvesting: Het ontbreken van volledige registratie en toezicht maakt het lastig om ongewenste situaties te voorkomen of te corrigeren. Onveilige of kwalitatief slechte huisvestingsvormen blijven bestaan en handhaving staat tegenover onvoorspelbare situaties. Risico op vertraging in besluitvorming en uitvoering: Het vraagstuk is complex en betrokken partijen hebben uiteenlopende belangen. Dit kan leiden tot vertraging in het realiseren van nieuwe huisvestingslocaties en vergroot het risico dat werkgevers en arbeidsmigranten uitwijken naar ongewenste of informele oplossingen. Beperkte uitvoeringscapaciteiten binnen de organisatie: Het realiseren van het nieuwe beleidskader vraagt om voldoende capaciteit voor vergunningverlening, toezicht, handhaving en communicatie. Recent is er capaciteit beschikbaar gekomen om verschillende onderdelen te ondersteunen. Wanneer deze capaciteit niet volledig kan worden ingevuld kan dit de effectiviteit van het beleid ondermijnen. Afname van draagvlak van inwoners: Wanneer nieuwe huisvestingsinitiatieven onvoldoende worden afgestemd met de omgeving of wanneer overlast onvoldoende wordt aangepakt, kan dit leiden tot toenemende weerstand. Onder andere kan dit de realisatie van toekomstige locaties bemoeilijken.
6
3. Aanpak De opgave vraagt om een samenhangende aanpak waarin bestaande activiteiten worden versterk, nieuwe beleidslijnen worden ontwikkeld en de uitvoering wordt verbeterd. In dit hoofdstuk wordt uiteengezet wat wij gaan doen, welke inspanningen en resultaten wij nastreven, wat de eerstvolgende stappen zijn, welke risico’s wij voorzien en hoe deze opgave zich verhoudt tot andere gemeentelijke taken en programma’s. De aanpak is verdeeld in twee secties: ‘wat wordt er opgestart?’, en ‘wat loopt er al?’. Hierdoor maken wij onderscheid tussen lopende activiteiten en nieuwe initiatieven.
3.1 Wat wordt er opgestart? 3.1.1 Nieuw beleid Naar aanleiding van de evaluatie start de gemeente met het actualiseren van het beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Dit nieuwe kader richt zich op verruiming en flexibilisering, het verbeteren van het woon- en leefklimaat en het versterken van beheer. Er wordt een apart beleidskader ontwikkeld voor grootschalige huisvesting, omdat het huidige beleid zulke locaties te veel beperkte en vooral geschikt was voor kleinschalige initiatieven. Ook ontbreken duidelijke handvatten voor afspraken met ondernemers. Het convenant kan hierin voorzien: het legt afspraken vast over kwaliteit, registratie, beheer en samenwerking, en verduidelijkt verantwoordelijkheden om naleving te verbeteren. De inspanningen richten zich op beleidsanalyse, juridische toetsing en participatie. Het gewenste resultaat is een toekomstbestendig, uitvoerbaar en juridisch houdbaar kader dat kan worden aangeleverd medio 2026. Vervolgstappen: • Opzetten concept beleidskaders huisvesting arbeidsmigranten • Opzetten concept beleidskaders grootschalige huisvestinglocaties arbeidsmigranten • Convenant aanpassen waar nodig en betrekken
3.1.2 Informatie voorziening Informatie moet op een laagdrempelige manier toegankelijk zijn. Wij werken aan een manier om onze inwoners beter te informeren over de huisvesting van arbeidsmigranten. Verschillende gemeentes werken met een website pagina waarin informatie te vinden is. Hierop worden vragen beantwoord over de sociale omgeving, participatie, economie en huisvesting. Daarnaast kan hier informatie over bijeenkomsten gedeeld worden. Op deze manier krijgen arbeidsmigranten, huisvesters, uitzendbureaus en inwoners actuele informatie en bronnen over huisvesting van arbeidsmigranten. Daarnaast wordt de groep arbeidsmigranten beter in beeld gebracht. Niet alleen voor de gemeente, maar ook voor de arbeidsmigrant zelf en de inwoners van gemeente Zwartewaterland. Deze informatie zal voornamelijk in het Nederlands beschikbaar zijn. Veel arbeidsmigranten spreken echter een andere taal. Hierom werken wij samen met Work in NL (WIN). Dit is een fysiek en digitaal informatiepunt waar arbeidsmigranten terecht kunnen voor betrouwbare informatie in hun eigen taal. De arbeidsregio Zwolle werkt aan de ontwikkeling van een regionaal WIN-punt. De gemeente neemt actief deel aan de regionale werkgroep en onderzoekt hoe dit instrument lokaal kan worden ingezet.
Het WIN-punt kan een belangrijke rol spelen in het verbeteren van de informatievoorziening, het stimuleren van BRPinschrijvingen en het ondersteunen van arbeidsmigranten bij vragen over werk en wonen. Deze werkgroep start in januari 2026, aan de hand van de eerste samenkomst wordt er gekeken welke taken het WIN-punt zou kunnen overnemen of versterken. Vervolgstappen: • Opzetten van een eigen webpagina op www.zwartewaterland.nl • Participeren in de werkgroep • Bekendheid van het WIN-punt versterken
7
3.1.3 Klankbordgroep De huidige klankbordgroep wordt zodanig gesplitst dat de belangen van verschillende partijen beter naar voren kunnen komen. De één zal zich richten op het perspectief van inwoners en omwonende, de ander zal zich richten op werkgevers en ondernemers. De gemeente herkent dat de belangen van inwoners en omwonende, en werkgevers en ondernemers ver uit elkaar staan. Beide groepen kunnen waardevolle input leveren voor het beleid, met name op gebied van grootschalige huisvesting en registratie. Vervolgstappen: • Aanvullen van de gescheiden klankbordgroepen
3.1.4 Anoniem meldpunt De gemeente onderzoekt de mogelijkheid van een anoniem meldpunt voor vermoedens van illegale huisvesting. Inwoners en ondernemers geven aan dat zij wel signalen hebben, maar deze niet willen melden. Een anoniem meldpunt kan deze drempel verlagen. Een voorstel zal worden opgemaakt om een anoniem meldpunt voor huisvesting van arbeidsmigranten in te stellen. Vervolgstappen: • Opzetten voorstel anoniem meldpunt
3.1.5 Actief toezicht De gemeente wil meer risicogericht en actiever te werk gaan. Handhavingsverzoeken krijgen prioriteit en met de komst van een tweede toezichthouder ontstaat meer capaciteit om locaties te controleren. Voor deze positie staat een vacature open. Vervolgstappen: • Invullen van de vacature toezichthouder
3.2 Wat loopt er al? 3.2.1 BRP-inschrijvingen en Nachtregister Het inschrijven van arbeidsmigranten in de BRP blijft een obstakel. Niet alleen helpen inschrijvingen het in kaart brengen van de arbeidsmigrant in de gemeente, maar door een inschrijving telt de arbeidsmigrant ook officieel mee als inwoner van onze gemeente. Daarom zetten we in op het verder stimuleren van BRPinschrijvingen. Wij blijven actief in gesprek met huisvesters, werkgevers en uitzendbureaus om hen te wijzen op hun verantwoordelijkheid. Ook worden arbeidsmigranten zelf benaderd met meertalige communicatie. Wanneer inschrijving toch uitblijft, moet het nachtregister worden bijgehouden. Momenteel wordt er gewerkt aan mogelijkheden om dit te handhaven. Verder onderzoeken we hoe wij de drempel voor inschrijvingen kunnen verlagen, bijvoorbeeld door een groepsmoment, avondopenstellingen of een mobiel team dat op locatie kan inschrijven. Er wordt gekeken of één of twee laagdrempelige inschrijfmogelijkheden als pilot kunnen worden uitgevoerd. De inspanningen richten zich op het vergroten van de toegankelijkheid van de BRP-inschrijvingen en het verbeteren van de naleving van het nachtregister. Het gewenste resultaat is een hogere registratiegraad en daarmee een beter beeld van de omvang en verblijfslocaties van arbeidsmigranten.
Om deze opgave uit te voeren wordt nauw samengewerkt met sociaal domein, KCC en burgerzaken. Vervolgstappen: • Contact onderhouden met huisvesters, werkgevers en uitzendbureaus over inschrijvingen • Arbeidsmigranten benaderen met meertalige informatie • Onderzoeken en uitvoeren van een pilot voor laagdrempelige inschrijfmogelijkheden • Handhaven van het nachtregister
8
3.2.2 Verplichten van SNF-keurmerk Het SNF-keurmerk blijft een verplicht onderdeel van het gemeentelijk beleid en is een vereiste voor het verkrijgen van een vergunning voor huisvesting arbeidsmigranten. Het keurmerk borgt de kwaliteit van huisvesting en geeft duidelijke normen voor ruimte, veiligheid, hygiëne en beheer. Alle bekende locaties beschikken inmiddels over het keurmerk. De gemeente blijft het keurmerk als een verplichting houden met als doel dat arbeidsmigranten veilig en verantwoord kunnen wonen en dat overlast wordt beperkt. Het SNFkeurmerk wordt ook meegenomen in het opzetten van het beleid voor grootschalige huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten. Vervolgstappen: • Keurmerk behouden als vereiste • Keurmerk integreren in beleid voor grootschalige huisvestinglocaties
3.2.3 Openstaande verzoeken overgangsrecht De gemeente heeft het merendeel van de verzoeken voor het overgangsrecht inmiddels afgehandeld. In meer dan vijftig gevallen is het overgangsrecht toegepast. De resterende dossiers worden op korte termijn afgerond. Vervolgstappen: • Openstaande dossiers afronden
3.2.4 Klankbordgroep De bestaande klankbordgroep blijft een belangrijk adviesorgaan. De groep heeft de afgelopen jaren waardevolle punten aangedragen en zal opnieuw worden betrokken bij de actualisatie van het beleid. Door hen vroegtijdig mee te nemen, vergroten we het draagvlak en zorgen we dat het beleid aansluit op de praktijk. Vervolgstappen: • Bijeenkomst plannen voor het concept nieuwe beleidskaders
3.2.5 Contacten met werkgevers De gemeente wil de samenwerking met werkgevers intensiveren. Werkgevers spelen een cruciale rol in het stimuleren van BRP-inschrijvingen, het bieden van goede huisvesting en het melden van knelpunten. Door structureel in gesprek te gaan, krijgen wij een beter beeld op werkplekken van arbeidsmigranten en kunnen wij ondersteuning bieden waar nodig.
3.3 Procesfasering en bestuurlijke besluitmomenten Omdat er sprake is van verschillende onzekerheden, werken wij met een gefaseerde aanpak. De eerste stappen kunnen concreet worden benoemd; vervolgstappen worden gaandeweg uitgewerkt zodra meer informatie beschikbaar is. Door deze fasering ontstaat duidelijkheid over verwachtingen, besluitmomenten en momenten waarop participatie plaatsvindt. Tegelijkertijd is er sprake van verschillende inspanningen die niet altijd overéénkomen met de fase van het geheel. Sommige worden later opgepakt en andere zijn al in de uitvoering. De volgende tabel is een globale uitwerking van de procesfasering. Fase Fase 1 – Start en verkenning
Periode Q1–Q2 2026
Doel Fundament leggen voor beleidsontwikkeling
Hoofd activiteiten • Opstellen conceptbeleidskaders • Splitsen en aanvullen klankbordgroepen • start participatie inwoners/werkgevers • Opzetten van een webpagina en versterken informatie • Voorstel anoniem meldpunt uitwerken
Besluitmomenten • Februari 2026: informerende raadsbijeenkomst • Collegebesluit over uitgangspunten en proces (uiterlijk april 2026)
9
Fase 2 – uitwerking en toetsing
Q2 2026
Verdiepen, toetsen en aanscherpen van conceptbeleid
Fase 3 – besluitvorming
Q3 2026
Vaststellen definitief beleidskader
Fase 4 – implementatie
vanaf Q4 2026
Invoering en monitoring van het nieuwe beleid
• Juridische toetsing en afstemming omgevingswet • Regionale afstemming (WIN) • Participatie via klankbordgroepen • Uitwerken van convenant- en beheerafspraken • Uitvoeren en evalueren pilots • Verwerken reacties uit participatie • Opleveren definitief beleidskader
• Collegebesluit concept beleidskader (mei-juni 2026) • Raadsbijeenkomst beeldvorming (juni 2026)
• Aanpassen vergunningverlening en toezicht • Implementeren convenantafspraken • Monitoring naleving en BRP-inschrijvingen
• Collegebesluit uitvoeringsprogramma • Jaarlijkse rapportage aan de raad
• Collegebesluit beleidskader • (zonodig) raadsbesluit vaststelling beleidskader
10
4. Participatie en communicatie Participatie en communicatie vormen een belangrijk onderdeel van deze opgave. De komende periode richten wij ons op een aanpak die stap voor stap wordt opgebouwd. De eerste stappen zijn concreet te plannen; vervolgstappen worden gaandeweg uitgewerkt zodra meer informatie beschikbaar is. De denklijn voor de te ondernemen eerste stappen is als volgt: •
•
•
•
Vroegtijdig informeren In februari 2026 wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de opgave, het proces en de eerste hoofdlijnen van het nieuwe beleid. Dit vormt het startpunt voor brede communicatie richting inwoners en betrokkene. Structuur en participatie opzetten De klankbordgroep wordt gesplitst in tweegroepen. Hiermee ontstaat een duidelijke structuur om belangen gescheiden te houden en gericht informatie op te halen. Deze input vormt de basis van de concept-beleidskaders. Transparante informatievoorziening Een webpagina wordt ingericht waar inwoners, arbeidsmigranten en ondernemers actuele informatie kunnen vinden over huisvesting, bijeenkomsten en veel gestelde vragen. Dit draagt bij aan vertrouwen en voorspelbaarheid. Regionale afstemming Via het WIN-punt en de regionale werkgroep wordt afgestemd hoe informatievoorziening en ondersteuning voor arbeidsmigranten regionaal kan worden versterkt.
4.1 Belanghebbenden De opgave rondom de huisvesting van arbeidsmigranten raakt een brede groep belanghebbenden. Voor een zorgvuldige en toekomstbestendig beleidskader is het essentieel om deze partijen tijdig en passend te betrekken. In de eerste fase richten wij ons op het in kaart brengen van deze belangen en de verwachtingen en zorgen die daar bij horen. Deze zullen worden meegenomen in de uitwerking van de concept-beleidskaders. De belanghebbende zijn als volgt: •
•
•
•
•
•
•
Arbeidsmigranten Zijn direct afhankelijk van veilige, betaalbare en betrouwbare huisvesting. Hun perspectief is van belang voor het verbeteren van informatievoorzieningen, toegankelijkheid en registratie. Inwoners en omwonende Ervaren direct de gevolgen van huisvestingslocaties in hun leefomgeving. De zorgen van deze groep richten zich op leefbaarheid, veiligheid en overlast. Werkgevers en ondernemers Zijn verantwoordelijk voor het aantrekken van arbeidsmigranten en spelen een belangrijke rol in het bieden van goede huisvesting en het bevorderen van de BRP-inschrijvingen. Huisvesters en uitzendbureaus Zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit, registratie en het beheer van huisvestinglocaties. Zij leveren input voor uitvoerbaarheid en naleving. Regionale partners Spelen een rol in informatievoorziening, ondersteuning en regionale afstemming. Hier vallen onder andere het WIN-punt en de arbeidsregio Zwolle onder. Interne gemeentelijke afdelingen Zoals Economie, Ruimtelijk Ordening, Toezicht en Handhaving, Sociaal Domein, KCC en burgerzaken zijn betrokken bij verschillende onderdelen van deze opgave. Gemeenteraad en college Bepalen de kaders, bewaken het proces en nemen formele besluiten.
4.2 Communicatie- en participatieaanpak Aan te vullen
11
5. Organisatie 5.1 Proces-organisatie De opgave wordt opgepakt binnen team wonen als een lijnopdracht. Daarnaast zijn er periodieke lijnen met Economie, Sociale Domein en Burgerzaken. Ook wordt er nauw samengewerkt met het Programma huisvesting vluchtelingen, asielzoekers en arbeidsmigranten. Hierin zijn de key personen vanuit de verschillende disciplines zoals hieronder vermeld. Wonen: • Hans Ganzeboom (Coördinator wonen) • Kylee van Loon (Trainee arbeidsmigranten) Economie: • Jason Stel
(Beleidsadviseur Economie)
Sociaal Domein: • Mieke Tennekes
(Beleidsmedewerker Sociaal Domein)
Burgerzaken: • Jolanda Mos (Coördinator Burgerzaken & BRP specialist) • Ali Hammer-Selles (Belastingen en WOZ) Programma Huisvesting vluchtelingen, asielzoekers en arbeidsmigranten • Arjen Netjes (Projectleider, Kerncoördinator Genemuiden en Opgavenregisseur
5.2 Inzet capaciteit Uren worden gerealiseerd binnen de bijbehorende functies onder normaal dienstverband.
12
6. Financiën Aan te vullen
13