Presentatie raad 12 januari 2023 Oplegnotitie bij welstandsnota

Beeldvormende bijeenkomst 12 januari 2023

Duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

CONCEPT oplegnotitie bij welstandsnota 2016 1

Agenda 1. Inleiding 2. Doel beeldvormende raad 3. Huidige insteek verruimen beleid 4. Brede marge advisering experts 5. Beleid andere gemeenten 6. Meer duidelijkheid vooraf? 7. Nu nog meer verruimen? 8. Vervolg

12-01-23

CONCEPT Oplegnotitie duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

2

1. Inleiding o Wat is de aanleiding? • Welstandsnota ‘Slimmer Bekeken’ 2016 • Urgentie verruimen beleid in beschermd stadsgezicht • Maatschappelijke opgave energietransitie en huidige energiecrisis • Veel afwijzingen aanvragen vergunning zonnepanelen/ -collectoren

12-01-23

o Wat ging vooraf? • Opstellen oplegnotitie met interne en externe experts: stadsbouwmeester en lid monumentenraad • Ter inzage legging van 13 oktober t/m 24 november • Twee zienswijzen ingediend

CONCEPT Oplegnotitie duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

3

2. Doel beeldvormende raad o Standpunten ophalen Bij dit onderwerp spelen strijdige belangen: • Bescherming cultuurhistorische waarden • Doelstellingen energietransitie • Particuliere energierekening

12-01-23

o Resultaat • Input voor beantwoording zienswijzen • Input voor aanpassen oplegnotitie • Afstemming om zo snel mogelijk tot een verruimd toetsingskader te komen

CONCEPT Oplegnotitie duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

4

3. Huidige insteek verruimen beleid o Waarom voorzichtig verruimen? • Panelen op daken toevoegen is eenvoudiger dan ze er afhalen • Ontwikkelingen gaan snel: mogelijk zijn er op korte termijn beter inpasbare maatregelen haalbaar • Het behalen van doelstellingen energietransitie valt of staat niet met zonnepanelen in beschermd stadsgezicht* • Vasthouden van energie door goede isolatie heeft prioriteit (duurzaamheid, ‘cradle to cradle’), maar van zonnepanelen gaat wel een wervende werking uit (‘ambassadeurs’) • Meer maatregelen mogelijk maken kán na half jaar evaluatie

20-12-22

* Op 1 ha. grond passen ca. 3000 panelen. Dat levert, onder de Nederlandse zon, per jaar grofweg 1.000.000 Wh aan elektriciteit op. Dit komt overeen met het gemiddelde jaarlijkse stroomverbruik van ca. 250 Nederlandse huishoudens. Ter vergelijking: de twee windmolens van Nieuwleusen Energie produceren genoeg energie voor 8000 huishoudens (32x zoveel).

CONCEPT Oplegnotitie duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

5

4. Brede marge advisering experts o Advisering panelen op daken • Huidige welstandsnota 2016 • Vlaanderen (België o.a. Brugge) • CONCEPT oplegnotitie betreft voorzichtige verruiming • Vraagstuk 1: meer verduidelijking n.a.v. zienswijzen en vergelijking beleid andere gemeenten? • Vraagstuk 2: nog meer verruiming n.a.v. zienswijzen?

12-01-23

CONCEPT Oplegnotitie duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

6

5. Beleid andere gemeenten o Advisering panelen op daken • Urk • Kampen • Rheden • Hasselt (nu, voor evaluatie) • Haarlem

Onduidelijk vooraf

• Hasselt, conceptbeleid: − Niet mogelijk aan voorzijde − ‘Trapsgewijze benadering’ − 2 bijzondere gebieden met beperkte mogelijkheden • Urk en Kampen: voorzijde mogelijk, mits dak structuur /-landschap niet wezenlijk wordt aangetast (maatwerk) 12-01-23

Duidelijk vooraf

• Rheden en Haarlem: duidelijkheid vooraf door kaart met indicatie welstandsbeoordeling per gebied of per pand • Urk, Kampen en Hasselt: geen kaart met stedenbouwkundige waardering per gebied of onderscheid ‘moderne’ panden

CONCEPT Oplegnotitie duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

7

6. Meer duidelijkheid vooraf? Waardering locatie en pand (A) o Stedenbouw, bouwjaar pand en monument 1. − − 2. − − − 3. − − − − − 4. − − − − −

Rheden: Hoge bescherming en maatwerk (oranje) Plaatsing onder voorwaarden (geel) Leiden: In zicht niet toegestaan (oranje) Onder voorwaarden toegestaan (blauw) In beginsel altijd toegestaan, plat dak (groen) Haarlem Monument, niet zichtbaar (grijs) Niet toegestaan (rood) In zicht met legplan (oranje) Schuine daken uit zicht (blauw) Platte daken, uit zicht (groen) Amersfoort: Monumentale daken (paars) Beeldbepalende daken (rood) Beeld-ondersteunende daken (oranje) Afwijkende daken (geel) Platte daken (groen)

12-01-23

Opvallend: Leiden en Haarlem veel daken ‘uit zicht’

1

2

3

4

CONCEPT Oplegnotitie duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

8

7. Nu nog meer verruimen? Vergunningvrij/ -plichtig (A) o Dit mag al vergunningvrij • Bij schuine daken aan achterzijde, die niet grenzen aan openbaar toegankelijk gebied en onder voorwaarden wijze plaatsing* • Op niet-beschermde bouwwerken bij een monument, onder voorwaarden wijze plaatsing*

*Voorwaarden: −

mogen niet uitsteken voorbij nok, dakvoet of dakranden

−

direct op dakvlak, zonder opbouw

−

hellinghoek gelijk aan dak

−

overige onderdelen van installatie binnen gebouw

o Vergunning nodig • Monumenten altijd • Niet-monumenten vergunning nodig bij hellende voor- en zijdakvlakken en op platte daken • Plaatsing op de grond rondom gebouw 12-01-23

CONCEPT Oplegnotitie duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

9

7. Nu nog meer verruimen? Zienswijzen (B) o Twee zienswijzen

Ridderstraat 33

• Gezamenlijke zienswijze Eiland (17 adressen) • Ridderstraat 33 (aan ingang Heerengracht)

Eiland

Eiland

12-01-23

CONCEPT Oplegnotitie duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

10

7. Nu nog meer verruimen? Toetsing panden zienswijzen (C) o Wat is niet mogelijk in het concept-beleid Achterzijden woningen Eiland: • geen panelen op hoofdgebouwen. Deze zijn zichtbaar vanaf Zwarte Water Ridderstraat 33: • geen panelen op het hoofdgebouw. Deze zijn zichtbaar vanaf alle zijden, waaronder Zwarte Water

o Wat is wel mogelijk • Plaatsing op maaiveld en/ of op bijgebouw. • Zonthermische daken = warmtewinsysteem met leidingen onder bestaande dakbedekking • Isoleren woning

Dakvlakken zijn beeldbepalend op markante en historisch waardevolle locaties

12-01-23

CONCEPT Oplegnotitie duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

11

7. Nu nog meer verruimen? Vraagstukken (D) o Nog verder verruimen? Vraagstukken zijn onder meer:

• Meer mogelijk maken bij woningen Eiland en Ridderstraat 33? • Nu monumenten meenemen in oplegnotitie onder voorwaarden? • PV dakpannen mogelijk maken op niet-monumentale bijgebouwen? • Na evaluatie afweging: PV dakpannen mogelijk maken op hoofdgebouw van niet-monumenten? • Panelen aan voorzijde voorlopig niet mogelijk maken?

12-01-23

CONCEPT Oplegnotitie duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

12

8. Vervolg o Voorstel vervolgstappen 1.

2. 3. 4.

5.

Aanpassen oplegnotitie + beantwoording zienswijzen Besluitvorming raad, mogelijk begin maart Evalueren effecten verruimd beleid Toevoegen ‘verwachtingen-kaart’: Markante dakvlakken, waar cultuurhistorisch belang zwaarder kan wegen dan particulier belang. Actualisatie gehele welstandsnota: besluitvorming raad mogelijk in 3e kwartaal 2023

12-01-23

Voorbeeld ‘verwachtingenkaart’

CONCEPT Oplegnotitie duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

13

EINDE PRESENTATIE Bedankt voor uw aandacht

12-01-23

CONCEPT Oplegnotitie duurzaamheidsmaatregelen beschermd stadsgezicht Hasselt

14