Presentatie Luchtkwaliteit en Gezondheid Zwartewaterland
Tekst van het document
Luchtkwaliteit en Gezondheid Raadsbijeenkomst gemeente Zwartewaterland
13 april 2023
www.ggdijsselland.nl
Inleiding Gezonde leefomgeving: voorwaarde voor (positieve) gezondheid Behoefte aan concrete kennis en data, ter ondersteuning bij inzet Omgevingswet Wet Publieke Gezondheid: signaleren en adviseren – ook op het gebied van Gezonde Leefomgeving
Inleiding Luchtverontreiniging heeft veel gezondheidsimpact
In NL is gezondheidsimpact vergelijkbaar met ongezond eten of onvoldoende bewegen
Wetenschappelijk bewijs is omvangrijk en consistent
Inleiding (3) Luchtverontreiniging heeft veel gezondheidsimpact
In NL is gezondheidsimpact vergelijkbaar met ongezond eten of onvoldoende bewegen
Wetenschappelijk bewijs is omvangrijk en consistent
WHO heeft in sept 2021 de ‘Air Quality Guidelines’ stevig aangescherpt WETTELIJKE GRENSWAARDEN
PM2,5
25 µg/m3
PM10
40 µg/m3
NO2
40 µg/m3
Luchtkwaliteit Overijssel tov landelijk Hoe is het met luchtkwaliteit en gezondheid in Overijssel?
Context Zwartewaterland ten opzichte van: • Huidige EU norm: voldoet ruim. • WHO adviesnorm 2021: • PM10: voldoet grotendeels (muv industrieterrein Hasselt) • PM2.5: voldoet nergens • NO2: voldoet grotendeels niet.
• Ontwikkeling aanpassing EU normen • Voorstel voor aanscherping norm per 2030 (waar Zwartewaterland grotendeels aan voldoet) • WHO Advieswaarden: uiterlijk 2050
Blootstelling luchtverontreiniging Stikstofdioxide NO2
Stikstofdioxide (NO2) komt vrij bij verbrandingsprocessen.
KAARTEN
Blootstelling luchtverontreiniging Fijn stof PM10 en PM2,5
Fijn stof komt vrij bij veel verschillende processen.
Gezondheidsimpact in Overijssel
Inwoners sterven gemiddeld 10 maanden eerder
1 op de 7 longkankerpatiënten
Bijna 1 op de 6 kinderen met astma
Meer dan 1 op de 5 volwassenen met een hartvaatziekte vergelijkbaar met het meeroken van 4,1 sigaret per dag
Gezondheidsimpact in Overijssel
Inwoners sterven gemiddeld 10 maanden eerder
1 op de 7 longkankerpatiënten
Jaarlijks ca 100 ziekenhuisopnames voor luchtweg- of hartvaatziekte De longfunctie van kinderen is gemiddeld 1,5 tot 2% kleiner
Bijna 1 op de 6 kinderen met astma
Jaarlijks 50 baby’s geboren met een te laag geboortegewicht
Meer dan 1 op de 5 volwassenen met een hartvaatziekte vergelijkbaar met het meeroken van 4,1 sigaret per dag
Ter vergelijking heel Nederland: - sterven 11 mnd eerder - vergelijkbaar met 4,6 sigaret
Grote verschillen in gemeenten Vroegtijdige sterfte per gemeente is uiteenlopend van bijna 9 tot bijna 11 maanden.
Verschillen (grofweg) door belangrijke bronnen: - landbouw - houtstook - verkeer - industrie
Bronnen van luchtverontreiniging in Zwartewaterland NOx Aan welke knoppen kunnen jullie draaien? 35% bijdrage door wegverkeer 20% bijdrage mobiele werktuigen (voertuigen gebruikt voor bijv. landbouw- en bouwprojecten)
Bron: RIVM, gcn-app.rivm.nl
Bronnen van luchtverontreiniging (fijn stof) in Zwartewaterland Aan welke knoppen kunnen jullie draaien? • 51% bijdrage van consumenten (=vnl. houtstook) • 27% bijdrage van industrie
PM2,5
Bron: RIVM, gcn-app.rivm.nl
GGD Advies
Iedere verbetering leidt tot gezondheidswinst!
Neem bronmaatregelen
Gevoelige bestemmingen beleid bouw geen woningen nabij drukke weg of veehouderij (of vice versa)
Gezamenlijke opgave EU, rijk, provincie, gemeente, bedrijf en burger.
Gezondheid expliciet meewegen bij beleid en ontwikkelingen
Onderteken Schone Lucht Akkoord profiteer mee van kennis en ervaring
GGD advies: benut de vele meekoppelkansen! Laat gezondheid meewegen in de keuzes die (moeten) worden gemaakt
Gezondheid expliciet meewegen bij beleid en ontwikkelingen
Klimaat
Stikstof
Gezonde mobiliteit
Houtstook
Verminderen gezondheidsverschillen
Woningbouw opgave
Voorbeeld: houtrook
• Beleid op houtrook beïnvloedt zowel de luchtkwaliteit als de ervaren geurhinder!
Gezondheid expliciet meewegen bij beleid en ontwikkelingen
Schone Lucht Akkoord Themagroep houtstook (3 sporen) 1. Voorlichting en informatie Bewustwording impact Bewustwording schoner stoken
2. Regelgeving uitstoot 3. Handhaving houtrook Routewijzer houtstook en overlast
4. 2 pilots Houtstookvrije/arme wijken Stookverbod bij een stookalarm
Vervolg
• Eind 2023: Waarschijnlijk een update van het luchtrapport, data 2021. • Januari 2024: Inwerkingtreding Omgevingswet • Hoogstwaarschijnlijk per 2030: nieuwe normen voor luchtkwaliteit
Dank voor uw aandacht!
www.ggdijsselland.nl