Presentatie door Provincie Overijssel aan gemeenteraden NWO (26 mei 2023)

Gemeenteraden Noordwest Overijssel Proces PPLG: Harke Dijksterhuis Inhoud PPLG: Hero Klinker Gebiedsprogramma NWO: Geertje Martens

26 mei 2023

Welkom • Welkom fysieke en online deelnemers • Streeftijd afsluiting: 15:00 uur • Inhoudelijke toelichting : Harke Dijksterhuis, Hero Klinker en Geertje Martens (provincie Overijssel) • Vragen: • •

Ruimte voor vragen aan het einde van de presentatie (verduidelijkende vragen tussendoor) Tijd is beperkt: we proberen zoveel mogelijk vragen te beantwoorden: fysiek en via chat

• Vervolg: bespreking in uw eigen gemeente: • • • • •

Kampen: college maakt concept, raadsfracties kunnen hierop reageren en college verwerkt deze Staphorst: opiniërende bespreking in Statencommissie op 7 juni en op 14 juni wensen en bedenkingen via moties in de gemeenteraad Zwartewaterland: 1 juni raadsinformatiebijeenkomst Zwolle: gemeenteraad 19 juni: wensen en bedenkingen via moties Steenwijkerland: informatienota. Het college laat het aan de raad om evt nog met een eigen reactie te komen

Doel van deze middag • Bijpraten PPLG op proces en inhoud • Bijpraten gebiedsprogramma Noordwest Overijssel

=> Input voor gesprek en discussie in uw eigen gemeente

Overijssel: indrukwekkend platteland > 500.000 Overijsselaars wonen en werken hier 6.200 boerenbedrijven zijn stevig geworteld 324 dorpen en kleine kernen Ambitie: natuurrijk, economisch sterk en leefbaar platteland

>90%

landbouw en natuur

WAAROM (nu) een PPLG Overijssel? Herstel van de natuur, slot er af, leefbaar landelijk gebied Onderbouwing voor afhouden Intrekkingsverzoeken vergunningen Gedeeltelijke oplossingen kunnen ontstaan voor de PAS-melders Geld: zonder PPLG geen rijksmiddelen; we komen bovenop de stapel Wettelijke verplichting Wsn: gebiedsplan stikstof 1 juli 2023 Gebieden willen dat we nu doorgaan, verlies aan energie in de gebieden Urgente vraagstukken: we hebben flink wat te doen in Overijssel We willen (helpen) versnellen

>90%

landbouw en natuur

Drie kerndoelen PPLG Overijssel

Aanpak PPLG Overijssel

Toekomstbestendig perspectief landbouw

Aanpak: gebiedsgericht

Aanpak: gebiedsgericht

Planning Procesplanning

Doelstelling • 1 - Schoon water, robuuste natuur en minder emissies van broeikasgassen • Deel van doelen voor natuur, water en klimaat zijn bekend en verdeeld.

• Veenweide gebieden Noord West Overijssel • KRW-waterlopen en de landbouwgebieden daaromheen • Natura2000-gebieden

Leefbare en economisch sterke toekomst

Versterken sociaal-economische kwaliteit • Inzicht - Wat is de sociaal-economische impact van het PPLG Overijssel op de gebieden? • Samen met Wageningen Universiteit (WUR ontwikkelen we objectieve impactmeting (pilot Salland)

• Uitzicht - Wat is het sociaal-economisch perspectief ? • Uitvoering – Welke maatregelen zijn hiervoor nodig per gebied?

Sociaal-economische kwaliteit > Noordwest Overijssel • Landschappelijke kwaliteit en grondsoorten: unieke veenweide gebieden en oude polders. Landbouw beeldbepalend. Opvallend weinig landgoederen in deze regio. • Identiteit en erfgoed: bijzondere clustering van beeldbepalende boerderijen rondom Staphorst. • Economie: sterke economische regio met bovengemiddelde groei in werkgelegenheid, ten opzichte van Overijssel en Nederland. Landbouw zorgt voor relatief veel banen in de regio • Brede welvaart: gemiddelde score. Hoogste netto arbeidsparticipatie van Nederland, zeer lage werkloosheid. Mensen zijn zeer tevreden over woning en woonomgeving. Nw Overijssel heeft de op één na hoogste positie in Nederland als het gaat om ervaren gezondheid.

Toekomst voor boeren

Toekomstbestendig perspectief landbouw > Noordwest Overijssel Aandachtspunten: 1.

Relatief groot aandeel hoogproductieve landbouw – moet gaan voldoen aan basiskwaliteit natuur, hetgeen naar verwachting grotendeels kan worden ingevuld met managementmaatregelen (weidegang, voer, mestaanwending, e.d.).

2.

In extensievere gebieden, zoals in de veenweidegebieden en rondom Natura 2000, zal een basiskwaliteit natuur plus gehaald moeten worden, waarbij meer agrobiodiversiteit en ecosysteemdiensten financieel kunnen ondersteunen.

3.

Ter versterking van de boer- burgerverbinding liggen er rondom steden zoals Zwolle en Kampen, kansen voor verbreding van agrarische bedrijfsmodellen (korte keten, zorg, recreatie, ed.) en groen- blauwe - bruine (recreatiepaden) dooradering.

4.

Landschappelijke achteruitgang kan worden gekeerd door invulling te geven aan groen- blauwe - bruine (recreatiepaden) dooradering.

5.

Hoge veedichtheid – aandachtspunten als grondgebondenheid maatgevend wordt (om te kunnen voldoen aan de opgaves voor water, klimaat en natuur zal de veestapel krimpen)

6.

In de hoogproductieve kringlooplandbouw gebieden zijn we zuinig op goede geschikte landbouwgronden, dus weinig extra nieuwe functies die belemmerend kunnen werken mogelijk maken.

7.

Grond is goed en schaars… van stoppers aankopen… en grotendeels weer uitgeven aan andere agrariërs.

Gecombineerde aanpak: DENKLIJN • Spoor 1 – Naar een grondgebonden melkveehouderij Provincie breed geleidelijk realiseren van een grondgebonden melkveehouderij (binnen de kaders van het verwachte Landbouwakkoord) • Spoor 2 – Gebiedsgerichte opgaven Gebiedsgericht realiseren van een aanpak voor de KRW-opgave op met name de droge zandgronden in Twente, de veenweide opgave in Noordwest Overijssel, de opgave voor minder stikstofemissie en extra (boerenland) natuur in de overgangsgebieden rond Natura 2000-gebieden en de opgave voor de groenblauwe dooradering • Spoor 3 - Bedrijfsgerichte- en ketengerichte maatregelen Bedrijfsgericht uitvoeren van maatregelen voor toekomstbestendige landbouw binnen de randvoorwaarden voor milieu en met goede verdienmodellen • Spoor 4 - Inzet op vitaal platteland met hechte gemeenschappen

Kostenraming 5 miljard Spoor gecombineerde opgave

Globale raming

1

Bevordering grondgebonden melkveehouderij en vermindering emissies veehouderij

€ 1,8-2,0 miljard

2

Gebiedsgerichte opgave voor natuur, water en klimaat in de uitwerkingsgebieden**

€ 1,7-2,0 miljard (deels 30-jarige afspraken)

3

Bedrijfsgerichte- en ketengerichte maatregelen

€ 175-250 miljoen

4

Sociaal-economische kwaliteit

€ 100 miljoen (aan rijksinvesteringen, financiering vanuit EU, provincie, partners, met mogelijkheden voor vermeerdering vanuit bestaand beleid)

5

Proceskosten gebiedsprocessen

€ 175-220 miljoen (nader te ramen aantal projecten per categorie)

6

Inflatielasten (bij 3%)

750 miljoen

Totaal

€ 4,7-5,3 miljard

Gebiedsprogramma Noordwest Overijssel (concept)

Samenwerking in Noordwest Overijssel

Programmateam en Regiegroep NWO Gebied als geheel: Zwolle, Kampen, Zwartewaterland, Staphorst, Steenwijkerland 3 deelgebiedscommissies: - Weerribben-Wieden - Staphorsterveld - Mastenbroek-Kamperveen Gebiedsdagen Participatie PPLG en Nieuwe Omgevingsvisie

concept Gebiedsprogramma Noordwest Overijssel Inhoud is niet nieuw, de gestapelde opgave is groot

•

concept-Startdocument, gebiedsanalyse NWO en een gebiedsagenda stikstof

•

Samenwerkingsproduct: opgesteld door gebiedsteam in nauwe samenwerking met Programmateam

Inhoud

•

Uitwerking van de PPLG doelen voor NWO: uniek in kwaliteiten maar ook uniek in opgaven

•

Realisatiestrategie

•

Aanpak

Reacties •

Bedrijfseconomische effecten en sociaal economische effecten

•

Capaciteit

•

Waardering

Realisatiestrategie • Gecombineerde aanpak door o.a. extensivering en vernatting

• Gebiedsprocessen in kleinere werkgebieden • Sociaaleconomische kwaliteit

• Lange termijn perspectief voor de veenweidegebieden • Leren door onderzoek, lerende evaluatie en koploperprojecten zoals de Baarlingerpolder

•

Het real

Ondertussen werken we door in de gebieden Uitvoeren projecten en onderzoeken, b.v: •

IBP projecten: o.a. biomassastromen NP Weerribben Wieden & herstel petgaten met minder CO2

•

GLB pilots weidevogelbeheer en remmen veenoxidatie (agrarische collectieven NWO)

•

Barsbeker-Binnenpolder: vernatting voor weidevogels en Valuta voor veen

•

Veenweide onderzoeken polder Mastenbroek en Koekoekspolder

•

Veenweide strategie 1.0

Uitwerken plannen en initiatieven, b.v: •

Gebiedsprocessen in Baarlingerpolder, Boeren Blokzijl, Veldiger Binnenlanden

•

Coöperatief plan Staphorst

•

1-loket voor subsidies en maatschappelijke diensten

Kennis en netwerken, b.v: •

Gebiedsdagen

•

Pilots onderwaterdrainage en meetlocaties

•

Excursies en informatiebijeenkomsten

•

Deelnemen in veenweide innovatieprogramma VIPNL: overlagen & profielkeren, riet als natte teelt

Baarlingerpolder

Koploper projecten

Gebiedsproces Junne

Proeftuinen Twente

Sociaal-economische impact

Ontwikkelen Borkeld (Project Staatsbosbeheer)

Praktijkleernetwerken en KPI’s in de praktijk ism De Land Bouwers Ontwikkelen gebiedsgerichte biodiversiteitsmonitor Overijssel breed

Planning: aan de slag

Meer vragen? Neem contact op met de beleidsmedewerker van uw gemeente. Presentatie wordt beschikbaar gesteld aan de gemeenten.

• • • • •

Gemeente Zwartewaterland: Iris Zwartkruis Gemeente Steenwijkerland: Petra Wagenaar Gemeente Zwolle: Arjan Kisjes Gemeente Kampen: Warner Poortman Gemeente Staphorst: Wouter Dijk en / of Jasper Prick •

Het real

VRAGEN?