Memo aanvullende informatie van college over Mobiliteitsfonds

Memo JOIN-nr.: Van: Aan: C.C: Datum: Betreft:

12765 College van B&W Gemeenteraad 29 november 2024 Aanvullende informatie Mobiliteitsfonds

Inleiding In vervolg op de beeldvormende bijeenkomst van 21 november en de gestelde vragen biedt dit memo aanvullende informatie over de werking van een mobiliteitsfonds. Mobiliteitsfondsen spelen een steeds belangrijkere rol in het flexibel aanpakken van mobiliteitsvraagstukken, mede doordat hogere overheden hun financieringsstrategieën verbreden van auto-infrastructuur naar algemene mobiliteit. Dit sluit naadloos aan bij de nieuwe Omgevingswet en biedt kansen om parkeerproblemen en bredere mobiliteitsuitdagingen integraal aan te pakken. In dit memo wordt behandeld: 1. Succesvolle voorbeelden van mobiliteitsfondsen in andere gemeenten. 2. De technische werking rondom het berekenen van parkeerplaatsen bij woningontwikkeling. 3. Het beleid voor de besteding van middelen uit het mobiliteitsfonds binnen een redelijke termijn. 1. Succesvolle Voorbeelden van Mobiliteitsfondsen Om een breder beeld te geven van de mogelijkheden van een mobiliteitsfonds, delen we hierbij enkele succesvolle voorbeelden uit andere gemeenten: Gemeente Heerenveen In september 2020 heeft de gemeente Heerenveen de verordening ‘Reserve Mobiliteitsfonds’ vastgesteld. De ervaringen hiermee zijn positief, en het fonds wordt regelmatig ingezet.

De gemeente Heerenveen heeft aangegeven dat het van groot belang is om initiatiefnemers goed te informeren over het feit dat zij met de storting in het mobiliteitsfonds geen ‘eigen’ parkeerplaatsen in de openbare ruimte verkrijgen. Dankzij dit mobiliteitsfonds zijn diverse initiatieven gerealiseerd die anders vanwege het niet voldoen aan de parkeernorm zouden zijn afgewezen. Daarnaast wordt een deel van de opbrengsten gebruikt voor de financiering van een nieuwe parkeergarage op het BK-plein in het centrum van Heerenveen. Gemeente Gilze en Rijen De gemeente Gilze en Rijen gebruikt een mobiliteitsfonds om flexibel om te gaan met parkeervraag, vooral in ruimtebeperkte dorpskernen. Dit fonds biedt mogelijkheden voor flankerende maatregelen in plaats van alleen fysieke parkeervoorzieningen. Het mobiliteitsfonds wordt niet vaak toegepast in de praktijk maar biedt initiatiefnemers wel de mogelijkheid om het bouwplan mogelijk te maken ondanks dat plannen niet voldoen aan de parkeereis. Andere gemeenten met een Mobiliteitsfonds Gemeenten zoals Hilversum, Utrechtse Heuvelrug, Geertruidenberg, Asten en Horst aan de Maas hanteren ook een Mobiliteitsfonds. Buurgemeenten In Elburg, Nunspeet, Oldebroek en Hardenberg wordt het traditionele parkeerfonds gehanteerd. Gemeente Steenwijkerland kent echter geen fonds of regeling voor parkeertekorten.

Naast succesverhalen blijkt dat aanpassing of afschaffing ook een optie is. Zo is in Nijkerk 5 jaar terug een parkeerfonds ingesteld, maar is ook weer vervallen.

Memo 2. Technische Toelichting: Berekening parkeerplaatsen en storting Mobiliteitsfonds Het bepalen van het benodigde aantal parkeerplaatsen gebeurt aan de hand van parkeerkencijfers opgesteld door het CROW. Deze kencijfers zijn gebaseerd op praktijkervaringen en geven een gemiddelde verwachting van de parkeerbehoefte. Parkeernormen en parkeerbalans Een parkeerbalans wordt opgesteld om de verhouding tussen parkeervraag en -aanbod in een gebied te berekenen. Bij het berekenen van de parkeereis worden de volgende factoren meegenomen: • •

Kenmerken van de locatie (bijvoorbeeld stedelijk of landelijk gebied). Functie van de bebouwing (bijvoorbeeld woningen, winkels of kantoren).

De gemeentelijke uitgangspunten, zoals vastgesteld in het parkeerbeleidsplan, stellen dat parkeren op eigen terrein plaatsvindt. Daarbij wordt de gemiddelde waarde binnen de CROW-bandbreedte gehanteerd. Indien een ontwikkeling niet voldoet aan de parkeereis, kan een Mobiliteitsfonds een uitkomst bieden doordat de initiatiefnemer een storting doet in het fonds waarbij de gemeente vervolgens verantwoordelijk is voor het oplossen van de parkeereis door bijvoorbeeld het aanleggen van extra parkeerplaatsen of flankerende maatregelen om het autobezit omlaag te brengen. Berekening bij functiewijziging of verbouw Bij functiewijziging of verbouw wordt de benodigde parkeercapaciteit berekend op basis van het verschil tussen de huidige en de nieuwe situatie. Conform uitspraken van de Raad van State mogen bestaande parkeerproblemen niet worden afgewikkeld op de nieuwe functie. De berekening is als volgt: •

Aantal te realiseren parkeerplaatsen = parkeernorm huidige(oude) situatie - parkeernorm nieuwe situatie.

Een positieve uitkomst betekent dat er voldoende parkeerplaatsen zijn; een negatieve uitkomst geeft aan dat extra plaatsen nodig zijn. Voorbeeldberekening

Bij het bepalen van de parkeervraag wordt uitgegaan van parkeernormen die gebaseerd zijn op de kenmerken van de locatie en het type woning. De normen in het rekenvoorbeeld zijn indicatief en kunnen variëren afhankelijk van de specifieke situatie. Scenario: Een groot appartement met een parkeernorm van 1,8 parkeerplaatsen wordt gesplitst in twee kleinere appartementen, elk met een norm van 1,3 parkeerplaatsen. Berekening • • •

Totale parkeervraag huidige(oude) situatie: 1,8 parkeerplaatsen Totale parkeervraag nieuwe situatie: 2 × 1,3 = 2,6 parkeerplaatsen Berekening: 1,8 – 2,6 parkeerplaats = -0,8 parkeerplaats

Indien de extra parkeerbehoefte van 0,8 (afgerond 1 parkeerplaats) niet op eigen terrein kan worden opgelost, kan de initiatiefnemer gebruik maken van het mobiliteitsfonds. Bij een stortingsbedrag van €10.000 per ontbrekende parkeerplaats leidt dit tot een bijdrage van €8.000 (10.000 x 0,8).

Memo 3. Besteding van Gelden binnen 10 Jaar Volgens jurisprudentie moeten de gelden uit een mobiliteitsfonds binnen een redelijke termijn worden besteed, doorgaans is dit termijn vastgesteld op maximaal 10 jaar. Indien mogelijk worden de middelen eerder ingezet. Het college streeft naar een zo kort mogelijk termijn tussen vergunningverlening en realisatie van parkeerplaatsen of flankerende maatregelen om tijdelijke hoge parkeerdruk te voorkomen. In sommige gevallen kan de aanleg van parkeerplaatsen worden voorgefinancierd. Dit minimaliseert tijdelijke problemen, maar brengt wel het risico met zich mee dat het fonds niet volledig wordt aangevuld.