CDA Algemene beschouwingen 2025

Zomernota en kadernota 2024 Algemene beschouwingen

De zomernota, kadernota en de algemene beschouwingen zijn aan de orde. Het moment om te reflecteren en vooruit te kijken naar de komende tijd. Het afgelopen jaar is ook weer hard aan onze gemeente en samenleving gewerkt. Complimenten voor iedereen die zich, vanuit dit huis, of zich als vrijwilliger inzet voor de samenleving.

Voorzitter, dit zijn de laatste algemene beschouwingen in deze raadsperiode. Volgend jaar maart gaan onze inwoners naar de stembus en zal er een nieuwe coalitie en college gevormd moeten worden. Wij als CDA denken dat het daar ook tijd voor wordt. Hoe de stemverhouding dan ook zal zijn, het is tijd voor een nieuwe impuls. Als we kijken naar het huidige coalitieprogramma zien we veel acties vermeld die inmiddels in gang zijn gezet of zijn afgerond. Als we kijken naar de agenda van raadsvergaderingen zien we dat ook terug. Weinig onderwerpen waarbij de visievorming centraal staat, vrijwel geen startnotities waarbij de kaders ontworpen moeten worden. Veel werk in uitvoering, stand van zaken en onderwerpen die gedurende een raadsperiode geactualiseerd moeten worden. Wat ons betreft geeft het een beetje een uitgebluste indruk, dus tijd voor nieuwe impulsen. Wij als CDA zijn er klaar voor en willen graag onze bijdrage doen aan die nieuwe impulsen. Desondanks moeten er wel paar dingen gebeuren het komende jaar, want de wereld om ons heen staat niet stil. Wij als CDA voorzien 5 grote ontwikkelingen waar we aandacht voor vragen: -

De kosten van de zorg. Of het nu jeugdzorg, Wmo of participatiewet is. We maken ons zorgen over de alsmaar groeiende kosten. Dit doen overigens alle partijen. We moeten hier meer grip op krijgen. De budgetten worden zowel in de Zomernota voor dit jaar als de Kadernota voor volgend jaar aangepast. Het geven van zorg, wat onze verplichting is, kan dus doorgaan. Maar hoe gaan we grip krijgen op de uitgaven? Moeten we ook niet middelen reserveren om nu eens goed in beeld te krijgen waar het

mis gaat en wat we er zelf aan kunnen doen om die grip te krijgen? Kunnen we dit zelf oppakken? Of is het eens goed om ons van buiten te laten adviseren? -

Het te kort aan woningen, met name sociale huur Landelijk is er een te kort aan woonruimte. Als je onze woonvisie, woonbehoefte-onderzoek of bouwsteen wonen er bij pakt zou je kunnen denken dat dit voor Zwartewaterland niet geld. Als we wat zachte plannen omzetten naar hard, en wat meer woningen plannen in Zwartsluis, dan zouden we tot 2030 wel goed zitten. Er zouden dan tussen de 700 en 1000 woningen bij komen en het zou allemaal wel goed zijn. Het CDA is het daar niet mee eens. Wij missen totaal de urgentie. Welke plannen zijn nou afgelopen jaar van zacht naar hard omgezet? Welke nieuwe plannen zijn er in Zwartsluis bedacht? Wat voor ontwikkeling gaat er nu plaatsvinden aan de Kamperzeedijk? We zien er nog niets van. We zijn inmiddels een jaar na het woonbehoefteonderzoek en er zijn nog geen concrete stappen gezet. Onze grootste zorg zit het in het aanbod van sociale huurwoningen. Nog steeds geen nieuwe woningen bij de Meente in Genemuiden, nog steeds geen woningen in de Steenbergenstraat in Genemuiden. De optelsom van deze 2 projecten komen overigens niet tot de extra opgave van 70 huurwoningen in Genemuiden, want deze woningen behoren tot sloop-voor-nieuwbouw. Tegelijk gaat Wetland Wonen niet op Binnenveld-Zuid bouwen. Waar dan wél is de vraag. Het gaat ons dus niet lukken om voor 2030 de 70 benodigde sociale huurwoningen in Genemuiden te bouwen.

Want het duurt gemiddeld 8 jaar voordat dergelijke projecten echt van de grond zijn gekomen. In Hasselt. Daar zijn ook 75 sociale huurwoningen nodig. Wie van de coalitie, of van het college gaat ons vertellen wáár deze gaan komen? Waar is de urgentie?! Of vinden we het allemaal wel prima dat onze jeugd bij pa en ma blijft wonen tot ze 35 zijn? En hun gezinsleven uitstellen? Er is nu al veel geklaag over de wachtlijsten, maar we zijn echt ons

eigen probleem aan het creëren als we niet snel met concrete sociale woningbouwplannen gaan beginnen. In dit najaar maakt het college nieuwe prestatieafspraken met Wetland Wonen. Kan het college toezeggen dat wij als raad vooraf worden betrokken bij het maken van deze plannen? Want ondanks dat bijvoorbeeld Wetland Wonen zegt dat het niet nodig is om voorrang voor onze eigen inwoners vast te leggen in een huisvestingsverordening, vinden wij dat dit wel moet gebeuren. We hebben het nog maar eens bekeken: Aantal reacties op woningen volgens de woningzoeker. Hasselt; 267, 337, 90, 81 Genemuiden: 137, 159, 176 Zwartsluis: 158, 119 In Staphorst rond de 50 per woning In Dalfsen hoogte 68 In Heino hoogste 32 -

Stikstof Een van de grootste bedreigingen van woningbouw is het stikstof vraagstuk. Het antwoord op dit vraagstuk moet uit Den Haag komen en wij frustreren ons er ook over dat dit maar niet opgelost wordt. Niet alleen voor de boeren, die perspectief moeten krijgen, maar ook voor de belemmeringen op het gebied van woningbouw, voorzieningen zoals onze zwembaden die aangepakt moeten worden, uitbreiding van industrie en natuurlijk de mooie activiteiten in onze samenleving die onder druk staan.

-

Netcongestie Een andere grote zorg is de netcongestie, de beperkte mogelijkheden van ons energienet, die voor problemen gaat zorgen. Vooralsnog niet op het gebied van woningbouw, maar wel voor bedrijven en voorzieningen. Al onze woningen moeten van het gas af. We willen meer energie opwekken maar ons energienet kan het niet aan.

-

Vergrijzing Voorzitter, de laatste ontwikkeling waar we aandacht voor willen vragen is de vergrijzing. We vinden dit een lelijk woord, maar het maakt wel duidelijk waar het om gaat. De samenleving wordt ouder, jongeren beginnen later aan gezinnen, vertrekken om te studeren,

maar kunnen moeilijk terugkeren naar onze gemeente. Zowel op het gebied van woningbouw als op het gebied van het sociaal domein lijkt het er op dat we hier als gemeente niet klaar voor zijn. Van inwoners die eigenlijk wel graag willen verhuizen naar een woning die levensloopbestendig is, krijgen we als CDA regelmatig te horen dat de woningen die er zijn – en dat zijn er niet veel-, niet geschikt zijn. Ook zien we in al onze kernen te weinig mogelijkheden om in de buurt van voorzieningen nieuwe woningen te bouwen. Dus áls men al langer thuis wil blijven wonen, kunnen we nu die oplossing niet genoeg bieden. Ook op het gebied van wonen met zorg, waarbij intensievere zorg nodig is, zien we niet wat nu de plannen zijn van de gemeente. We weten dat deze groep inwoners gaat toenemen, maar nu moeten inwoners al vaak naar Zwolle uitwijken als de zorgvraag te intensief wordt. We hopen dat de lokale woonzorgvisie hier een antwoord op gaat geven en hopen dat we die spoedig kunnen gaan behandelen in de raad.

Voorzitter, dan nog even wat punten uit de zomernota en kadernota: -

Overschot beschermd wonen is een incidentele meevaller, die we kunnen gebruiken om tegenvallers in het sociaal domein op te vangen.

-

Verdere deelname aan de Regio Zwolle juichen we toe. Onder het mom van, als het regent in Zwolle, druppelt het in Zwartewaterland, hopen we hier economisch beter van te worden. Ook de projecten voor werknemers in Zwartewaterland worden door ondernemers gewaardeerd!

-

Het hoofdstuk over de vernieuwing en hervorming van het Sociaal domein gaat wat ons betreft in de goede richting. Wel vraagt deze lijn commitment van ons als raad. In informatiebijeenkomsten wordt er vaak over gesproken, maar echte uitspraak van de raad hierover is nog niet gedaan. Misschien goed voor het college om dat eens te toetsen of er echt draagvlak voor is.

-

Vorige week ging het al over de huisvesting van arbeidsmigranten. De wethouder gaf aan hier in het najaar op terug te komen. Lijkt ons

verstandig. -

Een nieuwe ronde Verrijk je Wijk lijkt ons een goed idee. Ondanks dat het een beetje over je graf regeren is, lijkt het ons goed om hier mee door te gaan. We hebben al eerder aangegeven dat er wat ons betreft doorgang aan gegeven moet worden en dat we ruimhartig mogen zijn.