CDA algemene beschouwingen 2023

Algemene beschouwingen – Inbreng CDA Voorzitter, de kadernota is altijd het moment om vrijelijk algemene beschouwingen te houden. We mogen het overal over hebben, en vooral aangeven wat wij als politieke partijen belangrijk vinden. Dit doen we in Zwartewaterland vaak pragmatisch en veel op de inhoud. Maar juist vandaag moeten eigenlijk de kernwaarden en intrinsieke motivatie van de partijen centraal staan. Het CDA staat bekend als “christendemocratische middenpartij”. Althans, dat vinden we zelf. De buitenwereld ziet toch vaak anders en ziet het CDA als een partij van grijze muizen. Ruud Lubbers, Dries Van Agt, Balkenende. En speciaal voor de Sluuzigers: Jan de Koning. Die laatste – Jan de Koning – was een van de oprichters van het CDA en is betrokken geweest bij de totstandkoming van onze kernwaarden: Publieke gerechtigheid, gespreide verantwoordelijkheid, solidariteit en rentmeesterschap. Mooie woorden! Maar een mond vol en soms lastig uit te leggen.

Het CDA in Zwartewaterland is geen partij van grijze muizen. De fractie bestaat 3 jonge heren en een jongedame. Daar zijn wij trots op! We zien dit overigens op veel meer plekken in andere gemeenten en ook in de Tweede Kamer. Jonge gezichten bij het CDA. Zonder de echte CDA kernwaarden te kort te doen, leggen wij onze kernwaarden toch liever anders uit: -

Recht doen: afspraken maken en elkaar daar aan houden

-

Eigen en gezamenlijke verantwoordelijkheid: Samen maken we de gemeenschap, iedereen heeft daarin zijn eigen verantwoordelijkheden

-

Omzien naar elkaar: We zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden, dus zorg voor elkaar

-

En Doorgeven wat van waarde is: Wees zuinig op wat je hebt, je kinderen moeten er ook van kunnen genieten.

Dat zijn de kernwaarden waar wij als CDA Zwartewaterland ons op richten en de wijze waarop we het politieke debat graag aan gaan. Misschien noemen we - en met we bedoel ik alle partijen hier - onze eigen kernwaarden en motivaties niet vaak genoeg. Ik zelf ben daar ook niet altijd goed in. Het zou een mooi streven zijn voor de komende periode om het politieke debat te voeren op basis van dié kernwaarden en dié motivaties.

CDA-Algemene Beschouwing juli 2023

-1-

Voorzitter, de kadernota is helder en duidelijk – maar tegelijk ook erg onzeker. Er komen heel wat ontwikkelingen op ons af. En daarvan is veel nog niet concreet. We wachten met name nog op belangrijke besluiten van het Rijk. Denk aan; de financiering van gemeenten, de Hervormingsagenda Jeugd, Stikstof en “perspectief voor de boeren”. Veel besluiten komen maar niet. En daar ervaren wij als gemeente hinder van. Daarnaast zijn er ook ontwikkelingen zoals de rente, asielinstroom en energiekosten, waar we met onzekerheid naar staan te kijken. Vanaf 2026 is het totaal onduidelijk hoe de financiële positie van de gemeente zal zijn. Wat dat betreft kunnen we de meerjarenbegroting eigenlijk nauwelijks van goed commentaar voorzien. We weten nog onvoldoende. Ik neem dat onze landelijke CDA kopstukken ook kwalijk. Teveel besluiteloosheid en vooral geen duidelijkheid. En dat is waar wij als gemeente, maar volgens mij ook alle inwoners op zitten te wachten: Duidelijkheid en besluiten. Tegelijk moeten we ook kijken naar wat ze zélf kunnen doen aan de problemen die er zijn. Met alleen wijzen komen we er ook niet.

Bijvoorbeeld als het gaat om Wonen. Wij als gemeente zijn aan zet om voldoende locaties beschikbaar te stellen om de woningtekorten op te lossen. We hebben Tag West, Om de Weede, Binnenveld. Maar in Zwartsluis hebben we nog altijd geen grote locatie waar we woningbouw kunnen gaan uitvoeren. In alle gesprekken met Sluuzigers komt het naar voren. Het tekort aan betaalbare woningen. ➔ Een vraag aan de raadsleden: Weten jullie hoeveel bestaande woningen onder de 3 ton er nu in Zwartsluis op Funda staan? Voorzitter, wij als CDA willen dat er in 2024 een voorstel naar de raad komt voor een uitleglocatie in Zwartsluis. Het komende jaar kan dan gebruikt worden om dit uit te zoeken. Kan de wethouder dit toezeggen? Zo niet, dan zullen wij met een motie komen. Ook als het gaat om Sociale huurwoningen moeten we naar onszelf kijken. WIJ zijn verantwoordelijk voor het aanbod van Sociale huurwoningen. Wetland Wonen is maar een uitvoerder, die we blijkbaar niet onder controle kunnen krijgen. Wij als gemeente zijn verantwoordelijk voor voldoende aanbod, niet de uitvoerder. En zo zien inwoners dat ook.

Kan de wethouder toezeggen dat de gemeente bij de volgende onderhandelingen met Wetland Wonen over de prestatieafspraken, hen een resultaatverplichting oplegt om in 2024 te starten met de bouw van sociale huurwoningen in Binnenlanden-West (de Steenbergenstraat en Stuivenbergstraat) en de Meente in Genemuiden? Deze projecten duren al veel te lang! Wij weten niet waar de vertragingen liggen. Wetland Wonen wijst naar de gemeente, de gemeente wijst naar Wetland Wonen. Eigenlijk maakt niet uit. WIJ zijn verantwoordelijk voor voldoende sociale huurwoningen voor onze inwoners. We zijn overigens blij met de toezegging in de kadernota om zo snel mogelijk te werken aan een huisvestingsverordening. CDA-Algemene Beschouwing juli 2023

-2-

Eigenlijk zouden wij het liefste geen economische of sociale binding willen opnemen, want als het aanbod voldoende was geweest dan zou dat ook niet nodig zijn. Maar het aanbod is niet voldoende. Dus staat het CDA er op dat dit opgenomen wordt in de huisvestingsverordening. Wij opteren dan voor kernbinding. Dus Hasselters maken sneller aanspraak op een woning in Hasselt, Geallemuunigers in Genemuiden etc.

Voorzitter, ik doe alvast een aankondiging. Wij zijn niet blij met het systeem van de Woningzoeker die Wetland Wonen hanteert. Het lijkt een soort blackbox. Het is niet doorzichtig hoe een woning wordt toegewezen. Het CDA komt in de loop van het jaar een set met technische vragen die het voor éénieder duidelijk moet maken hoe dat systeem nu eigenlijk werkt. We zijn hier door inwoners meerdere keren over bevraagd. Voorzitter, het laatste punt over Wonen: Meer en meer komen we tot de ontdekking dat we meer klimaat adaptief moeten bouwen en dat er meer ruimte moet zijn voor biodiversiteit in de woonwijken. Wij zullen de plannen voor nieuwbouwprojecten dan ook met dat oog beoordelen.

Voorzitter, in voorbereiding op deze algemene beschouwingen kon ik wel 100 punten opnoemen die wij als CDA, vanuit onze kernwaarden, belangrijk vinden. Het is teveel om op te noemen. Tegelijk moeten we ook realistisch zijn. We schuiven al jaren veel werkzaamheden door naar de volgende jaren. We hebben op dit moment de capaciteit niet om veel nieuwe dingen op te pakken. Het is wel duidelijk dat iedereen in dit huis zich zorgen maakt over de ambtelijke organisatie. Met name personele wisselingen en de juridische kwaliteit. Toch wil ik opmerken dat we horen dat iedereen zijn uiterste best doet om alles zo goed mogelijk te doen. Complimenten daarvoor. En zeker aan diegene die het gevoel heeft gaten van een ander dicht te lopen. Dat verdient een pluim. We zijn blij met de investeringen in de organisatie die in de kadernota gepland staan. Het gesprek hierover zal in het najaar hierover verder gaan.

Voorzitter, tot slot, ondanks die druk op de organisatie zijn er het afgelopen jaar ook punten opgepakt waar het CDA heel erg blij mee is. In het bijzonder willen we daarbij het Preventieakkoord en de plannen daaromheen noemen. Complimenten aan de wethouder en vooral het enthousiaste team op het sociaal domein, we zien hoe dit opgepakt wordt. Preventie is een van de speerpunten uit ons verkiezingsprogramma. We zien dit als één van de punten waar onze kernwaarde “Eigen en gezamenlijke verantwoordelijkheid” in terug komt: -

Aangesloten partners pakken hun verantwoordelijkheid om een draai van zorg naar preventie te maken.

CDA-Algemene Beschouwing juli 2023

-3-

-

Inwoners zijn zelf aan zet om mee te doen en wij als gemeente maken het met beleid mogelijk en jagen het ook aan

Past perfect in de visie die het CDA heeft op het hoe de zorg in onze gemeente zou moeten zijn. Voorzitter, als allerlaatste. De kernwaarde “Doorgeven wat van waarde is” is onlosmakelijk verbonden aan het klimaat. En bij klimaat hoort energieopwekking. Er speelt op dit moment veel. Overijssel is nog niet duidelijk over wat voor beleid er gaat volgen. Dat geldt voor het energiebeleid in het algemeen, maar ook specifiek over de projecten die ons als gemeente raken. Het Nationaal Landschap IJsseldelta en met name de Mastenbroekerpolder is iets dat wij graag door willen geven aan onze kinderen. Wij staan er op dat de ideeën en plannen die nu onderzocht worden, goed en zorgvuldig met onze inwoners worden besproken. Daarbij hebben wij op dit moment niet veel vertrouwen in hoe de provincie dit oppakt. Wij hebben een opgave, ondernemers hebben een opgave, maar allen hebben wij de verantwoordelijkheid om door te geven wat van waarde is.

Dankuwel.

CDA-Algemene Beschouwing juli 2023

-4-