c. Memo inzake Meicirculaire 2022

Memo Van : Aan: C.C: Datum: Betreft:

College van Burgemeester en Wethouders Gemeenteraad Griffie 28 juni 2022 Uitwerking Meicirculaire 2022

Geachte leden van de raad, Op 1 juni 2022 is de meest complexe circulaire tot nu toe uitgekomen. Het heeft ons enige tijd gekost om deze volledig te doorgronden en door te rekenen. Nu de Zomernota 2022 en de Kadernota 2023-2026 binnenkort worden behandeld willen we u informeren over de uitkomsten van deze circulaire.

Samenvatting Verwerking Meicirculaire 2022 Berekening algemene uitkering o.b.v. Meicirculaire 2022

2022

2023

2024

2025

2026

37.503

37.180

38.012

40.187

38.077

Aannames o.b.v. Zomernota 2022 en Kadernota 2023-2026 Accres 2025 doortrekken voor 2026 Correctie opschalingskorting in 2026 Correctie compensatie jeugdhulp Berekening algemene uitkering

37.503

37.180

-422 37.590

-389 39.798

1.202 300 95 39.674

Reeds geraamde algemene uitkering o.b.v. Zomernota/Kadernota

36.326

36.927

36.827

37.911

37.427

Effect Meicirculaire

1.177

253

763

1.887

2.247

7

5 -8

5 -12

5 -12

5 -13

6

6

6

6

Voorgestelde budgettoekenningen: Inburgering: leerbaarheidstoets en eenmalig bedrag Valpreventie bij ouderen Energietoeslag Systeemleren Gezond in de stad Armoedebestrijding Uitvoeringskosten klimaatakkoord Extra capaciteit BOA's

Effect Meicirculaire op het resultaat

504 6 6

6

6

6

195 33 745

32 41

32 37

32 37

32 36

432

212

726

1.850

2.211

Dit heeft het volgende effect op het geraamde resultaat in de Zomernota 2022 en de Kadernota 2023-2026: Resultaat

2022

2023

2024

2025

2026

Geraamd resultaat Zomernota/Kadernota Gevolgen Meicirculaire Geraamd resultaat na de Meicirculaire

-131 432 301

109 212 321

397 726 1.123

744 1.850 2.594

-32 2.211 2.179

1

Memo Positief resultaat Zoals de minister heeft aangegeven is het financiële effect van de Meicirculaire gunstig, dat geldt ook voor onze gemeente. De volgende (niet limitatieve) zaken zijn nog niet meegenomen in het geraamde resultaat of geven een risico weer:  De uitwerking van het coalitieprogramma. De uitwerking van dit programma vindt op dit moment plaats, nog niet duidelijk is welke financiële effecten dit heeft.  De investering in de organisatie Zoals valt te lezen uit het accountantsverslag en de boardletter zijn er nog diverse zaken die opgepakt moeten worden. Op dit moment wordt gewerkt aan een verkort plan van aanpak en inzicht in de wijze waarop dat moet plaatsvinden. Tevens zijn er diverse wetten die ervoor zorgen dat er aanpassingen plaats moeten vinden. Om bij te blijven is investeren noodzakelijk.  De berekening blijft een raming De berekening van de Meicirculaire blijft een raming, de huidige ontwikkelingen rondom energieprijzen, inflatie en de oorlog in Oekraïne zijn nog onzeker. Dit kan invloed hebben op de uitgaven van het rijk.

Toelichting op de opgenomen posten en ontwikkelingen Berekening Algemene uitkering o.b.v. Meicirculaire 2022 Deze Meicirculaire is de meest ingewikkelde circulaire in jaren. De belangrijkste reden is dat de herijking van het gemeentefonds in deze circulaire is verwerkt. Hierdoor is aansluiting met vorige circulaires bijna niet mogelijk, want de maatstaven zijn veranderd, er zijn nieuwe bijgekomen, andere zijn vervallen en weer andere zijn aangepast. De circulaire schrijft hier het volgende over vanaf pagina 3: De afgelopen jaren hebben de fondsbeheerders samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), gemeenten en de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) gewerkt aan de nieuwe verdeling van het gemeentefonds. Op 6 april jl. zijn de Tweede Kamer en gemeenten door de fondsbeheerders geïnformeerd over de invoering van de nieuwe verdeling per 1 januari 2023. Gegeven de ontvangen adviezen van de ROB en de VNG en de reacties van gemeenten hebben de fondsbeheerders besloten het ingroeipad – het pad waarmee gemeenten naar de nieuwe verdeling ingroeien – te beperken tot 3 jaar. Het maximale effect is -/+ € 7,50 per inwoner in 2023 en -/+ € 15 per inwoner in 2024 en 2025. Daarmee komt het maximale effect op -/+ € 37,50 per inwoner in 2025. Voor gemeenten met een beperkte financiële draagkracht en een lage sociaal economische status geldt tot en met 2025 een aangepast ingroeipad.

Dat geldt eveneens voor gemeenten die tot en met 2022 aanvullende middelen ontvangen vanwege bevolkingsdaling. Deze circulaire bevat informatie over welke gemeenten in aanmerking komen voor het aangepaste ingroeipad en de criteria die daarbij zijn gehanteerd (zie paragraaf 2.5.2 en bijlage 2.5.2a). Het maximale negatieve effect voor gemeenten met een aangepast ingroeipad is € 22,50 per inwoner: - € 5 per inwoner in 2023, - € 7,50 per inwoner in 2024 en - € 10 per inwoner in 2025. De berekeningen op basis van de reeksen in het Coalitieakkoord (accres en opschalingskorting) tonen aan dat geen enkele gemeente er in de periode 2023-2025 financieel op achteruit zal gaan als gevolg van invoering van het nieuwe model. Het model is geen eindstation en zal continu onderhoud vragen. Zoals reeds in de brief van 7 december 2021 aan de VNG aangegeven omarmen de fondsbeheerders het advies van de ROB inclusief de door de ROB voorgestelde onderzoeksagenda. De fondsbeheerders geven hier graag in nauw overleg met de ROB, de VNG en de gemeenten nadere invulling en uitvoering aan. De Tweede Kamer zal nog voor de zomer nader worden geïnformeerd over de onderzoeksagenda. De invoering van het nieuwe model zal tijdig geëvalueerd worden en aan de hand van deze evaluatie zal besloten worden over het traject 2026 en verder.

Op basis van de gegevens uit de Meicirculaire en de nieuwe maatstavenverdeling is wel een berekening gemaakt van de te verwachten algemene uitkering. De gevolgen van 2

Memo de herijking voor onze gemeente zijn positief. De raming is nu € 238.000 structureel per jaar, waarbij het eerste jaar (2023) we boven de € 7,50 per inwoner komen en we voor dat jaar dus € 67.000 gekort worden. Voor de andere jaren is wel gerekend met de € 238.000. Aannames o.b.v Zomernota 2022 en Kadernota 2023-2026 Naast hetgeen is opgenomen in de Meicirculaire zijn in de Kadernota een aantal uitgangspunten opgenomen welke nog niet vertaald zijn in de Meicirculaire. Deze zijn opgenomen in bovenstaande tabel en zijn dus als volgt:  Afslag onderuitputting De verwachting was dat de geraamde uitgaven voor 2022 en 2023 niet gerealiseerd zullen worden door het Rijk. Uit voorzichtigheid zou er daarom een afslag van 25% voor 2022 en van 10% van het accres gedaan worden. Inmiddels is dat achterhaald, aangezien er een akkoord is tussen de VNG en het Rijk over het vastzetten van het volume accres. Daardoor is dit onderdeel komen te vervallen.  Accres 2025 doortrekken voor 2026 Het Rijk houdt rekening met het invoeren van een eigen belastinggebied voor gemeenten vanaf 2026, daarom is het accres voor 2026 in eerste instantie gemaximaliseerd tot € 1 miljard, maar in Meicirculaire is wel aangegeven dat over deze € 1 miljard nog wel indexatie over loon- en prijsontwikkelingen plaatsvind.

 Correctie opschalingskorting in 2026 Voor de huidige kabinetsperiode is de opschalingskorting bevroren, vanaf 2026 is deze volledig ontdooid tot een macro bedrag van € 675 miljoen. Dat heeft voor onze gemeente het effect van afgerond € 300.000. De verwachting is dat voor 2026 de opschalingskorting bevroren blijft of zelfs in zijn geheel wordt afgeschaft. Daarom wordt voor 2026 de verwachte uitkering daarvoor gecorrigeerd.  Correctie compensatie jeugdhulp vanaf 2024 Zoals eerder al is aangegeven is het kabinet akkoord met het advies van de commissie van Wijzen en ook de bedragen die daaraan gekoppeld zijn. Ook de door het kabinet voorgestelde korting is van de baan. Deze zal niet beschikbaar worden gesteld, maar is voor rekening en risico van het Rijk. Toch zijn de bedragen vanaf 2024 nog niet vrijgegeven, want men wil eerst een akkoord over de hervormingsagenda. Aangezien er nog veel onzekerheid is en de lijn van de provincie is om maximaal 75% van de verwachte bedragen voor jeugdhulp opgenomen mogen worden, wordt de 100% (welke was opgenomen in de kadernota) teruggedraaid naar 75%. Voorgestelde budgettoekenningen In de Meicirculaire worden diverse budgetten voor specifieke doelen beschikbaar gesteld. In de bijlage is hierop een toelichting gegeven. Een deel van deze beschikbaar gestelde bedragen zijn ook noodzakelijk voor de uitvoering.

In het schema zijn de voorgestelde budgettoekenningen opgenomen. Hierna worden de verzoeken toegelicht:  Inburgering Voor inburgering wordt een eenmalig bedrag in 2022 beschikbaar gesteld en een structureel bedrag voor de leerbaarheidstoets vanaf 2023. Mede in het kader van de opgelegde verhoogde taakstelling is het budget noodzakelijk.  Valpreventie bij ouderen Eén van de doelen van het kabinet is om de valpreventie bij ouderen te 3

Memo









 

voorkomen. Hiervoor is een eenmalig bedrag beschikbaar gesteld (Decembercirculaire 2021) en wordt ervan uitgegaan dat daarmee de kosten voor ouderen die vallen in de jaren erna lager zullen zijn. Deze korting wordt hierbij verwerkt. Energietoeslag Er is € 529.000 beschikbaar gesteld vanuit de algemene reserve voor de uitvoering van de regeling inzake de energietoeslag. Dit was vooruitlopend op de bijdrage aan het rijk. In de Meicirculaire is een bedrag van € 504.000 beschikbaar gesteld. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Wanneer blijkt dat er meer aanvragen dan de genoemde € 504.000 gehonoreerd moeten worden, dan zal hiervoor een verzoek bij het rijk worden ingediend. Systeemleren In de reactie van het kabinet van 15 januari 2021 op het rapport Ongekend onrecht van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) is toegelicht dat naast de hersteloperatie voor getroffen ouders en kinderen, ook maatregelen nodig zijn die structureel tot brede verbeteringen in beleid en uitvoering moeten leiden. Onderdeel hiervan is het versterken van de dienstverlening bij alle onderdelen van de overheid, waaronder de gemeenten. Er is vanaf 2023 een extra structureel bedrag toegekend. Deze wordt toegevoegd aan het budget voor wmo waarbij de meest kwetsbaren kunnen worden ondersteund.

Gezond in de stad In de septembercirculaire 2021 zijn voor 2022 middelen toegekend in verband met de verlenging van het stimuleringsprogramma Gezond in de Stad (GIDS). In de meicirculaire wordt het bedrag verhoogd met macro € 4,6 miljoen, voor onze gemeente is dat een bedrag van € 6.000. Het programma geeft onze gemeente extra ruimte om de gezondheid van mensen in een lage sociaaleconomische positie structureel en duurzaam te verbeteren. Armoedebestrijding kinderen Er is macro € 85 miljoen beschikbaar gesteld voor de armoedebestrijding bij kwetsbare kinderen. Voor onze gemeente is dit structureel een bedrag van € 6.000. Uitvoeringskosten klimaatakkoord De uitvoeringskosten voor het klimaatakkoord zijn naar voren gehaald. Extra capaciteit Boa’s De Tweede Kamer heeft d.d. 23 september 2021 de motie Hermans c.s. aangenomen. Met deze motie, waarmee structureel € 200 miljoen is vrijgemaakt voor handhaving en veiligheid, is onder meer aan het kabinet de opdracht meegegeven om de capaciteit van (wijk)agenten en BOA’s in de openbare ruimte te vergroten. Dit is een structurele bijdrage welke ook structureel wordt toegevoegd aan het budget.

4