Bijlage a - Gemeente Zwartewaterland - Accountantsverslag 2024 ('was getekend')

16 JUNI 2025

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024

Gemeente Zwartewaterland

BDO Audit & Assurance B.V., Paterswoldseweg 810, 9728 BM Groningen, www.bdo.nl

Aan:

Geachte leden van de raad,

de raad van de gemeente Zwartewaterland T.a.v. mevrouw H.W. SchotanusSchutte, raadsgriffier Postbus 23 8060 AA HASSELT

Wij hebben de jaarrekening 2024 van de gemeente Zwartewaterland gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 5 december 2024, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2024. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2024 van de gemeente Zwartewaterland. Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de ambtelijke organisatie en de verantwoordelijke wethouder. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders.

Groningen, 16 juni 2025

Kenmerk: RHB/JW/SvO/AMT/105622/016

Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente Zwartewaterland bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle. Met het afronden van onze controleopdracht komt onze samenwerking ten einde. Wij wensen de gemeente Zwartewaterland veel succes in de toekomst. Wij vertrouwen er op u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven.

Met vriendelijke groet, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,

w.g. drs R.H. (Rob) Bouman RA Partner BDO en extern accountant gemeente Zwartewaterland

3

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

Inhoudsopgave

01

02

03

Dashboard accountantscontrole

Uitkomsten jaarrekeningcontrole

Resultaat & financiële positie

04

05

06

Belangrijkste bevindingen

Bijlagen

4

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

1. Dashboard accountantscontrole

1.1 Dashboard accountantscontrole

5

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

STREKKING CONTROLEVERKLARING 









 

Wij hebben bij de jaarrekening, inclusief rechtmatigheidsverantwoording, een goedkeurende controleverklaring verstrekt. De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 875.000 respectievelijk € 2.625.000. Het jaarverslag, inclusief de opgenomen informatie in de paragraaf bedrijfsvoering, is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden. De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd. Het college heeft in de paragraaf bedrijfsvoering een totaal van € 1.828.000 aan onrechtmatigheden gerapporteerd. De WNT is nageleefd. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage vastgesteld.

BELANGRIJKE BEVINDINGEN 





Ten aanzien van de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne is geconstateerd dat in 2023 een locatie abusievelijk niet is verantwoord. De gemeente Zwartewaterland is met het Rijk overeengekomen dat een wijzigingsverzoek ingediend kan worden, welke gewaarmerkt is door de accountant. De verzochte nagekomen bijdrage 2023 betreft € 485.000. Dit overlopend actief en de bate uit hoofde van dit verzoek zijn reeds in de jaarrekening verwerkt. Er is sprake van enkele controleverschillen welke in de jaarrekening zijn gecorrigeerd. Er zijn twee controleverschillen met een omvang van € 153.000 die niet zijn gecorrigeerd omdat deze laat in het controleproces zijn geconstateerd. Wij hebben onzekerheden geconstateerd met betrekking tot de prestatielevering in het sociaal domein: • WMO: € 216.000 • JEUGD: € 168.000

AANDACHTSPUNTEN 2025

UW FINANCIËLE POSITIE

Wij zien voor de gemeente Zwartewaterland de volgende aandachtspunten voor 2025:



Uw score in onze landelijke benchmarkrapportage bedraagt een 9.



Gemeente Zwartewaterland heeft gezonde financiële kengetallen.



Als gevolg van de gewijzigde financieringssystematiek van het Rijk ontstaan in de komende begrotingsjaren voorspelde tekorten. Volgens de begroting 2025 wordt tot en met 2028 cumulatief een negatief resultaat (vóór mutaties reserves) geraamd van € 1,1 miljoen. Recent is bekend geworden vanuit de voorjaarsnota van het Rijk dat het tekort gedeeltelijk gecompenseerd zal worden, wij verwijzen hiervoor naar de Kadernota.



Gemeente Zwartewaterland heeft voldoende buffer om deze tekorten op te vangen.





Vanaf boekjaar 2025 wordt de wettelijke controlegrens voor de accountant verhoogd van 1% naar 2%. Fouten en onzekerheden moeten bij elkaar opgeteld (gaan) worden. Vanaf boekjaar 2025 mag de door de raad vastgestelde verantwoordingsgrens maximaal 2% van de totale lasten exclusief de toevoegingen aan de reserves zijn.

RESULTAAT 2024

(x €1.000)

2024

BEGROTING NA WIJZIGINGEN

Saldo van baten en lasten

-3.820

158

Mutatie reserves

1.235

-158

RESULTAAT

-2.586

-

Het gerealiseerde resultaat 2024 wijkt af van de begroting na wijziging. Het gerealiseerde resultaat 2024 bedraagt € 2,6 miljoen positief. Zie voor een andere analyse, de uitgebreide analyse zoals opgenomen in de programma-analyse in het jaarverslag of de programmarekening.

UW FINANCIËLE POSITIE

6

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

2.1 Onze opdracht en controle 2.2 Strekking controleverklaring 2.3 Aandachtspunten 2025

7

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

2.1 Onze opdracht en controle (1) Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente Zwartewaterland, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Opdracht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 5 december 2024. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2024 van de gemeente Zwartewaterland aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij hierbij een goedkeurende controleverklaring afgegeven. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle zijn afdoende behandeld en onze controle is dan ook afgerond.

Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om

bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 875.000. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij rapporteren de tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven € 43.750, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Deze rapporteringstolerantie is 5% van de materialiteit in overeenstemming met BDO richtlijnen. Uit het Controleprotocol 2024 blijkt dat deze rapporteringstolerantie aanvaardbaar is, omdat deze lager is dan de daarin opgenomen tolerantie van € 50.000. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid van de informatie in de WNTverantwoording en de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe.

Grondslagen financiële verslaggeving De jaarstukken 2024 van de gemeente Zwartewaterland bestaan uit:  het jaarverslag 2024 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen);  de jaarrekening 2024 (rechtmatigheidsverantwoording, balans met toelichtingen, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden). In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag is informatie opgenomen over ‘wat hebben we gedaan’, ‘wat hebben we bereikt’ en ‘wat heeft het gekost?’. De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar.

8

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

2.1 Onze opdracht en controle (2)

De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2024. In 2024 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd.

Wij hebben voor de volgende risico’s in onze controle verhoogde aandacht gehad:  Schattingen grondexploitaties ten aanzien van de nog te maken kosten en te realiseren opbrengsten zijn mogelijk onaanvaardbaar.  Het risico op management override of controls; dit betreft het risico dat de reguliere interne beheersing wordt doorbroken door het management of bestuur.

Controleaanpak Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte en gegevensgerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening.

Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. De interim-controle heeft, net als in voorgaande jaren, meerdere tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze management letter 2021.

Onafhankelijkheid Op basis van Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de ‘Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assuranceopdrachten’ (ViO), is vereist dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen.

9

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

2.2 Strekking controleverklaring 1/4

Controleverklaring 2024 Wij hebben bij de jaarrekening 2024, inclusief SiSa-bijlage, van de gemeente Zwartewaterland een goedkeurende controleverklaring afgegeven. Dit betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2024 als van de activa en passiva per 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld en de met de raad gemaakte afspraken hierover zijn nageleefd. Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd van beperkte omvang die door de gemeente zijn gecorrigeerd. Daarnaast hebben wij onderstaande verschillen geconstateerd welke niet zijn verwerkt in de jaarrekening. Wij rapporteren de tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 43.750, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. ONGECORRIGEERDE CONTROLEVERSCHILLEN 2024 #

Omschrijving

Post/toelichting

1

In 2025 ontvangen facturen met betrekking op 2024 zijn niet volledig gereserveerd in de overlopende passiva.

2

Betreft verschil in winstneming grondexploitatie, zie toelichting op volgende pagina TOTAAL

Fouten (in €)

Onzekerheden (in €)

Overlopende passiva

80.000

-

Grondexploitatie

73.000 153.000

-

Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)

875.000

2.625.000

Uitvoeringsmaterialiteit (70% van de materialiteit)

612.500

1.837.500

Rapporteringstolerantie

43.750

Rapporteringstolerantie uit Controleprotocol 2024

50.000

Verwijzing

Wij hebben, voor zover mogelijk, het college verzocht om deze controleverschillen te corrigeren. Het college heeft gemotiveerd aangegeven waarom zij deze verschillen niet heeft verwerkt en dat zij van oordeel is dat deze posten zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel. Deze verschillen en de analyse van de impact zijn bevestigd in de bevestiging van het college bij de jaarrekening. Wij concluderen dat de resterende niet-verwerkte controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt met betrekking tot de getrouwheid van de jaarrekening 2024.

10 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

2.2 Strekking controleverklaring 2/4

Toelichting bij controleverschil winstneming grondexploitatie De commissie BBV raadt aan om de wijze waarop met de toerekening van bovenwijkse voorzieningen wordt omgegaan, vast te leggen in de paragraaf grondbeleid, een nota grondbeleid of de financiële verordening ex artikel 212 Gw. Binnen deze documenten zijn geen formele afspraken gemaakt over de manier waarop gemeente Zwartewaterland omgaat met de bovenwijkse voorzieningen. Tijdens de jaarrekeningcontrole is geconstateerd dat investeringen met betrekking tot een rotonde en andere bovenwijkse voorzieningen zijn gerubriceerd onder materiële vaste activa, terwijl deze zelfde investeringen ook opgenomen zijn in de raming van de desbetreffende grondexploitatie. De kosten zien voornamelijk toe op de aanleg van een rotonde. Deze investeringen hebben betrekking op de ontsluiting van Zevenhont Oost en Zevenhont Zuid. Omdat sprake is van kosten die toezien op bovenwijkse voorzieningen die direct gerelateerd zijn aan de ontsluiting van een nieuw gebied dienen de kosten naar rato te worden verdeeld over de betrokken locaties. Dit betekent dat € 2.094.548 gecorrigeerd is vanuit de materiële vaste activa naar de grondexploitatie van Zevenhont Oost. Bovenstaande heeft ook impact op de Percentage of Completion (winstneming binnen de grondexploitatie). De winstneming is hierdoor € 73.000 hoger dan verwerkt in de jaarverantwoording 2024.

Dit verschil is gezien de timing van het controleverschil niet gecorrigeerd.

11 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

2.2 Strekking controleverklaring 3/4

Vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen Op basis van artikel 12 van de Financiële-verhoudingswet kunnen gemeenten bij langdurige financiële tekorten een beroep doen op een extra uitkering uit het gemeentefonds. Omdat de omvang van het gemeentefonds hierdoor niet wijzigt betalen andere gemeenten daar dus aan mee. Om die reden moeten gemeenten aan allerlei voorwaarden voldoen om deze aanvullende uitkering te kunnen ontvangen. Maar in principe kunnen gemeenten hierdoor niet failliet gaan. Het gevolg hiervan is dat crediteuren en andere stakeholders nooit benadeeld kunnen worden door een faillissement. Desalniettemin is de financiële positie vanuit het perspectief van raadsleden van belang en moet het college van burgemeester en wethouders inzicht geven in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Met de invoering van de aangepaste Nederlandse Standaard 700 dienen accountants voor gemeenten in hun controleverklaringen bij jaarrekeningen naast fraude te rapporteren over de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie.

Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze controleverklaring 2024.

12 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

2.2 Strekking controleverklaring 4/4

Fraude en non-compliance Bij de planning van de jaarrekeningcontrole houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie of een risico omtrent het niet-naleven van wet- en regelgeving. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties met verschillende personen binnen de organisatie. Het voorkomen en mitigeren van frauderisico’s is primair de verantwoordelijkheid van het college. Daarom hebben wij op diverse momenten met u en uw auditcommissie, medewerkers VIC en medewerkers afdeling financieel beheer over dit onderwerp van gedachten gewisseld. Deze besprekingen en onze controlewerkzaamheden hebben geen indicaties voor materiële fraude opgeleverd. Het is van belang om dit onderwerp regelmatig onder de aandacht te brengen en te houden, met als doel de gehele organisatie bewust te laten zijn van fraudeen corruptierisico’s. Naast directe schade kan immers ook belangrijke reputatieschade optreden.

Wij hebben specifiek aandacht besteed aan de veronderstelling dat er bij de opbrengstverantwoording frauderisico’s bestaan. Wij hebben in onze controleverklaring melding gemaakt van de belangrijkste frauderisico’s en hoe wij deze hebben geadresseerd. Tijdens de controle van boekjaar 2024 betroffen dat de volgende risico’s:  Het risico op management override of controls; dit betreft het risico dat de reguliere interne beheersing wordt doorbroken door het management of bestuur. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de frauderisico’s verwijzen wij naar onze controleverklaring 2024. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor materiële fraude(risico’s) of vermoedens van materiële fraude(risico’s).

13 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

2.3 Aandachtspunten 2025 Inleiding Naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2024 hebben wij een aantal bevindingen en aanbevelingen over het afgelopen boekjaar weergegeven. Daarnaast willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, de volgende aandachtspunten voor het komende jaar benoemen: Aanpassing materialiteit naar 2% voor 2025. Op 16 april 2025 zijn de wetswijzigingen gepubliceerd waarmee de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel is geworden van de wet en ook de materialiteitswijziging per 1 januari 2025 is doorgevoerd. De materialiteitswijziging houdt in dat de wettelijke materialiteit van de accountantscontrole wijzigt naar 2% voor fouten en onzekerheden gecumuleerd. De grondslag voor de berekening van de materialiteit bedraagt vanaf boekjaar 2025 enkel de werkelijke lasten. Dotatie reserves worden dus vanaf 2025 niet meer meegenomen. De maximale verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording is ook 2%. Doordat fouten en onzekerheden bij elkaar opgeteld moeten gaan worden zal dit landelijk naar verwachting gaan leiden tot een toename van het aantal niet-goedkeurende controleverklaringen bij decentrale overheden. Met name gemeenten met omvangrijke onzekerheden, als het gaat om prestatieleveringen binnen het sociaal domein, lopen een risico.

Wij verwachten daarom vooralsnog geen problemen voor gemeente Zwartewaterland, desalniettemin adviseren wij de raad om tijdig het gesprek met de organisatie aan te gaan en waar nodig actie te ondernemen om de onzekerheden binnen het sociaal domein te minimaliseren. Wij adviseren de raad om in 2025 de financiële verordening en het Controleprotocol aan te passen en opnieuw vast te stellen en deze wijziging te evalueren voor andere documenten waarin de materialiteit staat genoemd.

Het landelijk adviescollege openbaarheid en informatiehuishouding licht in de nota van toelichting van de wetwijziging toe dat zij een lichte stijging van de regeldruk verwachten voor accountants en openbare lichamen. NIS2 - digitale weerbaarheid verankerd in wet- en regelgeving vanuit de EU Om de digitale weerbaarheid van organisaties te verhogen is de NIS2 (Network and Information Security 2) richtlijn vanuit de EU vastgesteld. De NIS2 richtlijn is een update van de in 2016 ingevoerde NIS-richtlijn. In Nederland ook wel bekend als NIB2 (Netwerk- en informatiebeveiligingsrichtlijn) en/of de Wbni (Wet Beveiliging Netwerk- en Informatiesystemen). Gemeenten zijn door de NIS2 aangewezen als organisaties die van vitaal belang zijn voor de samenleving. De gemeente Zwartewaterland is dus verplicht om de NIS2-maatregelen te implementeren. In het derde kwartaal 2025 wordt NIS2 naar Nederlandse wetgeving vertaald en nadien van kracht onder de noemer ‘Cyberbeveiligingswet’. Belangrijk is dat NIS2 aanvullende eisen stelt, die niet volledig door de huidige Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) worden afgedekt, wat betekent dat in de komende periode additionele maatregelen moeten worden getroffen ten einde aan NIS2 te voldoen.

De volgende verplichtingen vallen onder NIS2:  Zorgplicht: organisaties dienen een risicobeoordeling uit te voeren en op basis daarvan passende maatregelen te nemen om hun diensten te beveiligen.  Opleidingsplicht: bestuursorganen dienen opgeleid te zijn om informatiebeveiligingsrisico’s te identificeren, impact te bepalen en beveiligingsmaatregelen te selecteren.  Meldplicht: informatiebeveiligingsincidenten dienen binnen 24 uur bij de toezichthouder te worden gemeld. Tevens dient een incident ook bij een sectorspecifiek Computer Security Incident Response Team (CSIRT) te worden gemeld, wat eventueel hulp en bijstand kan verlenen.  Toezicht: een onafhankelijk toezichthouder zal naleving van de verplichtingen uit de richtlijn borgen.

14 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

3. Resultaat & financiële positie

3.1 Resultaat per programma 3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s 3.3 Ons beeld van uw financiële positie

15 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

3.1 Resultaat per programma Realisatie vs. gewijzigde begroting Het resultaat van gemeente Zwartewaterland over het jaar 2024 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 2,6 miljoen voordelig. In onderstaand overzicht is het resultaat per programma in het kort weergegeven: OVERZICHT REALISATIE PER PROGRAMMA 2024 Programma

Realisatie (in €)

Begroting na wijziging (in €)

Verschil (in €)

Programma 1 – Effectieve samenwerking bestuur en omgeving

1.555.000

1.422.000

-133.000

Programma 2 – Positieve gezondheid, participatie en preventie

19.923.000

22.653.000

2.729.000

Programma 3 – Betaalbaar bouwen voor verschillende groepen

-427.000

490.000

917.000

Programma 4 – Vitale economie, beleefbare kernen en landschap

1.927.000

1.836.000

-92.000

221.000

431.000

211.000

Programma 6 – Duurzaam en toekomstbestendig

2.014.000

2.355.000

341.000

Programma 7 – Onderhoud op orde, veilige wijken en buurten

12.925.000

12.861.000

-64.000

Programma 8 – Transparante en toegankelijke dienstverlening

780.000

820.000

40.000

1.999.000

2.043.000

44.000

Programma 10 – Financieel vitaal

151.000

-85.000

-235.000

Programma 11 – Dekkingsmiddelen

-56.498.000

-56.523.000

-26.000

Programma 12 – Overhead

11.152.000

11.483.000

331.000

458.000

374.000

-84.000

RESULTAAT VOOR RESULTAATBESTEMMING

-3.820.000

158.000

3.979.000

Mutatie reserve (last)

5.634.000

3.270.000

2.364.000

Mutatie reserve (bate)

4.399.000

3.429.000

970.000

Resultaat

-2.585.000

-

-2.585.000

Programma 5 – Bereikbaar en verkeersveilig

Programma 9 – Werken volgens de bedoeling van de Omgevingswet

Programma 13 – Vennootschapsbelasting

16 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

3.1 Resultaat per programma

De grootste afwijking ten opzichte van de begroting na wijzigingen zien wij terug in programma 2 – Positieve gezondheid, participatie en preventie. Hieronder geven wij een korte analyse van de belangrijkste oorzaken. De belangrijkste oorzaak van deze afwijking betreft een voordeel van € 2.655.000 als gevolg van de specifieke uitkering die is ontvangen van het Rijk in het kader van de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Deze bijdrage betreft € 4.950.000 en wordt bepaald op basis van het aantal beschikbaar gestelde bedden door de gemeente, de in 2024 gerealiseerde kosten ter realisatie van de opvang ligt met € 2.295.000 lager. De gemeente Zwartewaterland realiseert hiermee een voordeel van € 2.655.000, wat toegevoegd is aan de reserve Oekraïne/vluchtelingen. Tegelijkertijd zien wij een nadeel van € 1.644.000 op het gebied van Jeugdzorg. Dit nadeel wordt veroorzaakt door een aantal individuele gevallen waarbij de kosten hoger zijn uitgevallen dan in 2023. Dit betreffen nadelen die bij bijstelling van de begroting in zeer beperkte mate te voorzien waren. In de jaarstukken is per programma en in de programmarekening een uitgebreidere analyse weergegeven van de verschillen tussen de begroting en de realisatie 2024.

17 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN

3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden geschetst van de financiële positie van de gemeente Zwartewaterland. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie. Hieronder vindt u een andere toelichting op de ratio's van uw gemeente.

46,00 41,00 36,00 31,00 26,00 21,00 16,00 11,00 6,00 1,00

39,10

19,00

17,00

2021

5,55

2,9

2

2,1

1,5

2022

2023

Jaarrekening

2024

Begroting

Weerstandsvermogen van de gemeente Zwartewaterland is ruim voldoende In de paragraaf Weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De gewenste weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 5,1 miljoen. De beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2024 is een bedrag van € 35 miljoen. In de paragraaf Weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De totale omvang van de risico’s is gestegen ten opzichte van voorgaand jaar, wat resulteert in een lagere ratio weerstandsvermogen. Dit is met name het gevolg van het opnemen van een nieuw risico voor het uitvallen van informatiesystemen (€ 3 miljoen) en de verhoging in omvang van bestaande risico’s. Het weerstandsvermogen van de gemeente Zwartewaterland is volgens het GTK 2020 uitstekend te noemen.

Solvabiliteit De solvabiliteit bedraagt ultimo 2024 44,2%. Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente Zwartewaterland in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. De solvabiliteit ligt in lijn met vorig jaar en is ruim voldoende. De solvabiliteit is door de positieve resultaten van de afgelopen jaren significant verbeterd.

SOLVABILITEITSRATIO 50,0% 40,0%

36,4%

30,0%

29,3% 26,8%

38,9% 33,7% 31,3%

42,7% 39,5% 34,9%

44,2% 39,6%

2023

2024

20,0% 10,0% 0,0% 2021

Jaarrekening

2022

Begroting

Gemid. NL*

De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde voor gemeenten op basis van: BDO Benchmark rapport januari 2025

18 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

NETTO SCHULDQUOTE

3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s

100,0% 80,0% 60,0%

87,1%

84,7% 77,4%

71,0% 61,2% 52,7%

41,0%

40,0% Netto schuldquote De netto schuldquote bedraagt 48,5%. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden.

32,8%

32,3%

2022

2023

62,2% 48,5%

20,0% 0,0% 2021 Jaarrekening

Gemid. NL*

2024 Begroting

De netto schuldquote laat een positieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020). De netto schuldquote is de afgelopen jaren significant verbeterd. Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de gemeente Zwartewaterland is 16,3%. De ratio grondexploitatie < 20% is het minst risicovol te noemen volgens het GTK 2020. De realisatie ligt in lijn met de begroting.

RATIO GRONDEXPLOITATIE 25,0% 19,2%

20,0%

15,4%

15,0%

12,8%

10,0%

9,7% 7,7%

17,1% 16,3%

12,3% 6,0%

5,7% 3,1%

2022

2023

5,0% 0,0% 2021

Jaarrekening

Gemid. NL*

2024

Begroting

De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde voor gemeenten op basis van: BDO Benchmark rapport januari 2025

19 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

3.3 Ons beeld van uw financiële positie

Inleiding Een sterk versnipperd landschap, gedeelde onzekerheid. Dat is de titel van ons benchmarkonderzoek gemeenten dat wij in januari 2025 hebben uitgebracht over de financiële positie van gemeenten. Wij concluderen hierin dat de meeste gemeenten over 2023 een positief resultaat hadden (per saldo € 1,7 miljard) terwijl voor de komende vijf jaren grote tekorten worden verwacht (over vijf jaar totaal voor alle gemeenten € 3,9 miljard). Dit is voornamelijk het gevolg van de gewijzigde financieringssystematiek vanuit het Rijk, wat leidt tot een zogenoemd ravijn. Ook bij de gemeente Zwartewaterland zien wij dit terug. Volgens de begroting 2025 wordt tot en met 2028 cumulatief een negatief resultaat (na mutaties reserves) behaald van € 1,1 miljoen. Recent is bekend geworden vanuit de voorjaarsnota van het Rijk dat het tekort gedeeltelijk gecompenseerd zal worden, wij verwijzen hiervoor naar de Kadernota.

Advies Dit betekent dat per saldo het eigen vermogen naar verwachting licht afneemt. Gemeente Zwartewaterland lijkt nog voldoende buffer te hebben om deze tekorten op te vangen. Wat wij verder zien in ons benchmarkonderzoek is dat de gemeenten verschillend anticiperen op dit ravijn. Sommige gemeenten hebben al ombuigingen verwerkt in de begroting, anderen bedenken taakstellingen zonder dat dit volledig geconcretiseerd wordt en er zijn ook gemeenten die afwachten.

Uw score in onze landelijke benchmarkrapportage Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld. In dit GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als basis gebruikt voor het bepalen van uw score en dus financiële positie. Indien uw gemeente voor de komende jaren (2024 t/m 2028) per saldo een negatief resultaat begroot (en inteert op het eigen vermogen), beïnvloedt dit de score. Een uitwerking van deze systematiek beschrijven wij in onze benchmarkrapportage.

20 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

4. Belangrijkste bevindingen 4.1 Sociaal Domein 4.2 Grondexploitaties 4.3 Rechtmatigheidsverantwoording

4.4 BBV, WNT en SiSa

21 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

4.1 Sociaal Domein 1/2

2024

2023

8,0

6,3

Wmo ZIN De productieomvang van Wmo ZIN bij zorginstellingen bedraagt in 2024 circa € 3,1 miljoen. De toekenning van voorzieningen in het kader van Wmo ZIN vindt plaats vanuit de gemeente Zwartewaterland. De gemeente heeft derhalve zelf inzicht in de cliënten en de gemaakte afspraken. Met betrekking tot de lasten Wmo ZIN vraagt de gemeente Zwartewaterland per zorginstelling om een controleverklaring bij de productieverantwoording op basis van het landelijk protocol.

5,2

4,5

Uit onze controle blijkt dat voor het merendeel van de zorginstellingen een controleverklaring is ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht.

13,2

10,8

De lasten van gemeente Zwartewaterland in het programma ‘Sociaal domein’ bedragen over 2024 circa € 13,2 miljoen. In hoofdlijnen zijn deze lasten als volgt opgebouwd: Programma sociaal domein #

Onderdeel Jeugdzorg ZIN, incl PGB Taakveld 6.72, 6.73, 6.74 en 6.82 Wmo ZIN, incl PGB Taakveld 6.6, 6.71, 6.72 en 6.73 en 6.81 TOTAAL

Jeugdzorg ZIN Met betrekking tot de lasten inzake jeugdhulp vraagt de gemeente Zwartewaterland evenals de systematiek Wmo ZIN bij de gecontracteerde jeugdzorginstellingen om een productieverantwoording en gaat voor de overige gecontracteerde instellingen over op finale kwijting. Uit onze controle blijkt dat voor het merendeel van de zorginstellingen een controleverklaring is ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Er is wel nog enige onzekerheid ten aanzien van prestatielevering voor wat betreft de getrouwheid. Uitgaande van de interne beheersing op het proces van beschikkingen tot en met betalingen bij uw gemeente, de ervaringen uit voorgaande jaren, de uitkomsten van de in 2024 ontvangen controleverklaringen en de ontvangen bestuursverklaringen ramen wij de onzekerheid met betrekking tot Jeugdzorg (zorg in natura en PGB) in totaliteit op € 168.000 (2023: € 108.000).

Er is wel nog enige onzekerheid ten aanzien van prestatielevering voor wat betreft de getrouwheid. Uitgaande van de interne beheersing op het proces van beschikkingen tot en met betalingen bij uw gemeente, de ervaringen uit voorgaande jaren, de uitkomsten van de in 2024 ontvangen controleverklaringen en de ontvangen bestuursverklaringen ramen wij de onzekerheid met betrekking tot Wmo (zorg in natura, Wmo en PGB) in totaliteit op € 216.000 (2023: € 164.000).

22 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

4.2 Grondexploitaties 1/3 Actualisatie en bijstelling grondexploitaties Een belangrijke post in de jaarrekening van de gemeente Zwartewaterland betreft de grondexploitaties. Door de invloed van de parameters (zoals kostenstijgingen, stikstofproblematiek, bouwvrijstelling, fluctuatie verkoopprijzen, rente-effecten) die bepalend zijn voor de in de toekomst te realiseren opbrengsten hebben wij bij onze controle de grondexploitaties diepgaand gecontroleerd. De risico's voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot drie P’s:  Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.  Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen, etc.) in de projecten in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente? Grondexploitaties (x € 1.000)

Boekwaarde 1-12024



Prijs: is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd, rekening houdend met het risico dat gronden later of in het geheel niet worden afgenomen?

Deze drie P’s zijn tijdens de jaarrekeningcontrole besproken met uw medewerkers. Tijdens deze gesprekken zijn de uitgangspunten getoetst. De grondexploitaties zijn met deze uitgangspunten per 31 december 2024 geactualiseerd. Tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. Boekwaarde grondexploitaties: De ontwikkeling van de boekwaarden van de exploitaties is onderaan deze pagina opgenomen:

Investeringen

Inkomsten

Resultaatneming/ verlies

Boekwaarde 31-122024

Hasselt om de Weede

7.778

1.305

4.250

865

5.698

Zevenhont-Oost

3.738

7.954

2.754

334

9.272

Binnenveld

1.160

232

-

-

1.392

104

170

-

-

274

12.780

9.661

7.004

1.199

16.636

AHoed TOTAAL

23 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

4.2 Grondexploitaties 2/3

Ontwikkelingen actieve grondexploitaties Per jaareinde 2024 is sprake van vier actieve grondexploitaties. Bij drie grondexploitaties: Hasselt om de Weede (woningbouw), Binnenveld (woningbouw) en Zevenhont-Oost (bedrijventerrein) is sprake van significante nog te realiseren kosten en opbrengsten. Inherent aan het opstellen van de jaarrekening en het actualiseren van de grondexploitaties is dat de gemeente schattingen moet maken welke jaarlijks naar het beste inzicht van het management worden geactualiseerd. Tijdens onze controle hebben wij daarom uitgebreid de gemaakte schattingen en gehanteerde parameters getoetst. Onze conclusie is dat de door de gemeente gemaakte inschattingen aanvaardbaar en consistent worden toegepast.

Zevenhont-Oost In Zevenhont-Oost is in 2024 voor het eerst sprake van kavels die zijn geleverd, totaal € 2,75 miljoen, hetgeen heeft geleid tot een winstneming van € 334.000. De verkoop van de overgrote meerderheid van de kavels ligt inmiddels vast middels overeenkomsten, naar verwachting zullen de resterende kavels in 2025 worden geleverd. Gedurende 2024 is circa € 8,0 miljoen geïnvesteerd. Per saldo leidt dit tot een toename van de boekwaarde naar circa € 9,3 miljoen.

Hieronder zijn de belangrijkste ontwikkelingen per complex beschreven. Zie voor een meer uitgebreide analyse de paragraaf Grondbeleid welke in het jaarverslag is verantwoord.

Binnenveld Op basis van de laatste inzichten is in 2024 een nieuwe raming opgesteld, hetgeen leidt tot hogere geraamde kosten in het bouw- en woonrijp maken van de exploitatie. Gedurende 2024 is € 232.000 geïnvesteerd. Naar verwachting is de eindwaarde van Binnenveld € 1.008.000 positief.

Hasselt om de Weede In 2024 is voor circa € 4,25 miljoen aan opbrengsten gerealiseerd middels de verkoop van grond voor de ontwikkeling van 64 woningen. De nog te verwachten grondopbrengsten in Fase 1B zijn opnieuw berekend op basis van een actueel grondprijsadvies van de Stec Groep en lokale makelaars. De kostenraming is bijgesteld naar aanleiding van een aanbestedingsvoordeel voor het bouwrijp maken van Fase 1B. Anderzijds is sprake van aanvullende geraamde sloop- en saneringskosten van de Boerderijlocatie. Gedurende 2024 is voor circa € 1,3 miljoen geïnvesteerd. Naar verwachting bedraagt de eindwaarde van Hasselt om de Weede € 2.215.000 positief. Op basis van verwachte eindwaarde en het percentage gerealiseerde kosten en opbrengsten is er in 2024 een tussentijdse winst genomen van € 865.000.

De kostenraming is naar beneden bijgesteld, met name vanwege lagere verwervingskosten van doorsteken voor de verbindingswegen. De verwachte eindwaarde van Zevenhont-Oost bedraagt € 6.024.000 positief.

AHoed Naar verwachting zal de kavel AHoed in 2025 geleverd worden. De opbrengst is geraamd op € 500.000 waarmee sprake is van een naar verwachting winstgevende exploitatie met een eindwaarde van naar verwachting € 137.000. Aangezien nog geen sprake is van gerealiseerde opbrengsten is nog geen winstneming toegepast bij AHoed.

24 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

4.2 Grondexploitaties 3/3

Winstneming Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van de grondexploitaties. In de notitie Grondexploitaties van de commissie BBV is opgenomen dat voor winstneming de Percentage of Completion (POC) methode geldt. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Dit is mogelijk wanneer het waarschijnlijk is dat de economische voordelen die aan het project verbonden zijn naar de gemeente zullen toevloeien. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; 2. de grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; 3. de kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). Voor een overzicht ultimo boekjaar, zie het hieronder opgenomen schema: Grondexploitaties

Verwacht resultaat

Totale genomen winst ultimo 2024

POC-percentage

Hasselt om de Weede

€ 3.675.000

€ 1.390.000

37,83 %

Zevenhont-Oost

€ 6.365.000

€ 334.000

5,25 %

Binnenveld

€ 630.000

-

0%

AHoed

€ 140.000

-

0%

25 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

4.3 Rechtmatigheidsverantwoording 1/3

Status wijziging wet– en regelgeving Het wetgevingstraject rondom de rechtmatigheidsverantwoording is voor gemeenten nog niet afgerond. De gedelegeerde regelgeving die relevant zijn voor het opstellen van de jaarrekening (BBV) en voor de uitvoering van de accountantscontrole 2024 en oordeelsvorming in de controleverklaring (BADO) zijn op het moment van schrijven van dit accountantsverslag voor advisering voorgelegd aan de Raad van State. In oktober 2024 is de kadernota rechtmatigheid geactualiseerd. De actualisatie leidt voor de gemeente Zwartewaterland beperkt tot wijzigingen ten opzichte van vorig jaar. De belangrijkste wijziging betreft een tekstuele aanpassing in de modelverordening ten aanzien van de geconstateerde bevindingen, specifiek in relatie tot de omvang van niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten, lasten en balansmutaties en welk deel acceptabel is op basis van de vastgestelde afspraken. Strekking van de rechtmatigheidsverantwoording van de gemeente Zwartewaterland De raad van de gemeente Zwartewaterland heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 3% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 2.708.000.

Blijkens de rechtmatigheidsverantwoording stelt het college van de gemeente Zwartewaterland vast dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 1.828.000 bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens van € 2.708.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college van de gemeente Zwartewaterland overigens een bedrag van € 1.162.000 acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. De door het college gerapporteerde afwijkingen kunnen als volgt worden samengevat (fouten en onduidelijkheden worden niet bij elkaar opgeteld):

BEVINDINGEN IN HET KADER VAN RECHTMATIGHEID Onrechtmatigheden

Acceptabel (in €)

Niet-acceptabel (in €)

Totaal afwijkingen (in €)

Onduidelijkheden (in €)

0

536.000

536.000

0

1.162.000

129.000

1.291.000

0

0

0

0

0

TOTAAL

1.162.000

665.000

1.827.000

0

Verantwoordingsgrens (3%)

2.708.000

Voorwaardencriterium Begrotingscriterium

Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium

Rapportagegrens

50.000

26 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

4.3 Rechtmatigheidsverantwoording 2/3

Onze bevindingen bij de rechtmatigheidsverantwoording en paragraaf bedrijfsvoering van de gemeente Zwartewaterland Het is onze rol om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2024 van de gemeente Zwartewaterland te controleren. Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening een getrouw beeld geeft. Onze controle richt zich op het bepalen of de opsomming van de onrechtmatigheden door het college toereikend is onderbouwd. De rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening richt zich op een drietal criteria die wij hieronder nader hebben toegelicht. Voor de SiSa-bijlage heeft het college negen rechtmatigheidscriteria in acht genomen. Hierbij stellen wij vast of de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld in overeenstemming met de afspraken die gemaakt zijn tussen de gemeenteraad en het college. Deze afspraken zijn vastgelegd in het normenkader van de gemeente Zwartewaterland, dat d.d. 12 december 2024 door de gemeenteraad is vastgesteld, en de financiële verordening. Bij de uitvoering van onze werkzaamheden hebben wij vastgesteld dat de organisatie toereikende werkzaamheden heeft uitgevoerd om de opsomming van de onrechtmatigheden in de rechtmatigheidsverantwoording te onderbouwen. De paragraaf Bedrijfsvoering is onderdeel van het jaarverslag.

Wij hebben deze paragraaf gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of deze paragraaf materiële afwijkingen bevat. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Op grond van onze werkzaamheden zijn wij van mening dat de paragraaf Bedrijfsvoering verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat.

Voorwaardencriterium Het college toetst bij de uitvoering van haar controlewerkzaamheden of bij de uitvoering van financiële beheershandelingen binnen de geldende wet- en regelgeving is gehandeld. De relevante wet- en regelgeving is tussen het college en de raad afgestemd door middel van het normenkader. Het voorwaardencriterium is met name relevant bij de processen: subsidieverstrekkingen, participatiewet en aanbestedingen. Indien is vast komen te staan dat de gemeente niet aan het voorwaardencriterium heeft voldaan is sprake van een onrechtmatigheid. Europese aanbestedingen In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording 2024 heeft het college de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen gecontroleerd aan de hand van een zogenaamde spend-analyse. Over 2024 blijkt uit de spend-analyse een totaal aan onrechtmatigheden van € 536.000. Deze afwijking is als volgt opgebouwd: (x €1.000)

BEDRAG

Afwijkingen vanuit 2023 die doorlopen in 2024

302

Nieuwe afwijkingen met ingang van 2024

234

TOTAAL

536

Registratie Dossiervorming en registratie ten aanzien van afgeronde aanbestedingen blijft een aandachtspunt. De documentatie was uiteindelijk aanwezig, maar was niet altijd gestructureerd opgeslagen. Ook ontbreekt nog steeds een contractenregister waarmee inzichtelijk is welke lopende contracten de gemeente heeft en wat de looptijden daarvan zijn. Een dergelijk register zou helpen om het inkoop- en aanbestedingsproces beter onder controle te krijgen.

27 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

4.3 Rechtmatigheidsverantwoording 3/3

Begrotingscriterium Het begrotingscriterium richt zich op het budgetrecht van de raad. Overschrijdingen van de lasten en overschrijdingen van investeringsbudgetten (kredieten) zijn op basis van de Gemeentewet onrechtmatig. Het totaal van de begrotingsonrechtmatigheden van gemeente Zwartewaterland heeft de verantwoordingsgrens niet overschreden. Overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) zijn op zichzelf niet onrechtmatig. Deze zijn echter wel onrechtmatig als deze niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld. Het college en de raad hebben door middel van de financiële verordening afspraken gemaakt over wanneer overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) in een begrotingswijziging aan de raad voorgelegd moeten worden. Het college van de gemeente Zwartewaterland heeft de overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) tijdig voorgelegd aan de raad en er is in dit kader geen sprake van begrotingsonrechtmatigheden. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Als laatste dient het college een uitspraak te doen over de naleving van bepalingen die in wet- en regelgeving zijn opgenomen met betrekking tot misbruik en oneigenlijk gebruik.

Hiervoor stelt het college vast welke verplichte handhaving noodzakelijk is en welke maatregelen binnen de gemeente genomen zijn om dit te kunnen uitvoeren. Tevens stelt het college vast of de getroffen maatregelen werken. Indien geconstateerd wordt dat beleid niet bestaat of niet wordt nageleefd dan wordt dit toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering.

28 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

4.4 BBV, WNT en SiSa Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat gemeente Zwartewaterland verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd.

de

wettelijke

Observaties informatiewaarde jaarverslag Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn en voldoen aan de eisen in het BBV voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2024 niet meer bedragen dan € 233.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening.

Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 van de gemeente Zwartewaterland niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2024 van de gemeente Zwartewaterland voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening 2024 genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2024. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens 5.1. In bijlage 1 van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2024 wordt ingegaan op de Wet Inburgering 2021. Vanaf 1 januari 2022 is het nieuwe inburgeringsstelsel ingegaan waarin de Wet Inburgering 2021 wordt uitgevoerd door gemeenten en verantwoord in de SiSa-bijlage 2024. Uit onze werkzaamheden ten aanzien van de bestedingen 2024 en opvolging IB signalen uit eerdere jaren volgen geen controleverschillen en/of onzekerheden. In opzet zijn voldoende maatregelen opgenomen om het M&O-risico te mitigeren. Er is een geformaliseerd M&O-beleid aanwezig conform de rechtmatigheidsvoorschriften van VNG, Divosa en het Ministerie van SZW. De opvolging van de IB-signalen vinden conform het vastgestelde beleid plaats. Wij concluderen dat het M&O-beleid met betrekking tot de Wet Inburgering in 2024 adequaat en toereikend is. Indien van toepassing hebben wij tevens de werking van de getroffen maatregelen vastgesteld.

Wij zien een landelijke trend dat Ministeries steeds vaker een Specifieke regeling kiezen voor het verstrekken van subsidies aan decentrale overheden. Het aantal SiSa-regelingen is daardoor exponentieel toegenomen. Dit geeft een hoge druk op de organisatie binnen gemeente Zwartewaterland, andere gemeenten en decentrale overheden en de accountantskantoren. Voor uw gemeente is echter een lichte afname te zien, waarbij sprake is van 24 SiSa-regelingen in 2024 tegenover 26 SiSa-regelingen in 2023.

29 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

5. Bijlagen

5.1 Bevindingen SiSa-bijlage

30 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

5.1 Bevindingen SiSa-bijlage 1/3

Inleiding Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. De gemeente Zwartewaterland heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen: Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2024 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.

STREKKING CONTROLEVERKLARING 2024 Strekking controleverklaring getrouwheid (jaarrekening)

Goedkeurend

Strekking controleverklaring rechtmatigheid (SiSa-bijlage)

Goedkeurend

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

FOUT OF ONZEKERHEID

B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

N/A

C62

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

N/A

C92

Regeling specifieke uitkering informatiepunten Digitale Overheid

N/A

D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026

N/A

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

N/A

D23

Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

N/A

E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

N/A

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)

N/A

E84

Regeling stimulering verkeersveilighedsmaatregelen 20222023

N/A

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

31 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

5.1 Bevindingen SiSa-bijlage 2/3 NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

FOUT OF ONZEKERHEID

E110B

Tijdelijke regeling specifieke uitkering mobiliteitspakketten ten behoeve van woningbouw

N/A

G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2024

N/A

G3

Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2024 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024

N/A

G10

Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2024

N/A

G12

Kwijtschelding publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024

N/A

G13

Onderwijsroute_ deel gemeente 2024

N/A

H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025

N/A

H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

N/A

H35B

Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)

N/A

J32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

N/A

J55

Aanpak energiearmoede

N/A

J94

Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming […] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties

N/A

K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

N/A

M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

N/A

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

32 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 - <KLANTNAAM>

5.1 Bevindingen SiSa-bijlage 3/3

Tozo NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

FOUT OF ONZEKERHEID

G4

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

N/A

G4

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

N/A

G4

Tozo 2_gemeentedeel 2024

N/A

G4

Tozo 3_gemeentedeel 2024

N/A

G4

Tozo 4_gemeentedeel 2024

N/A

G4

Tozo 5_gemeentedeel 2024

N/A

G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2024

N/A

G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2024

N/A

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

33 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 - <KLANTNAAM>