Bijlage 5 - Reactienota Ontwerp Bouwsteen visie buitengebied

Reactienota Het ontwerp Bouwsteen visie buitengebied heeft van 23 september tot 5 november ter inzage gelegen. In deze periode zijn er zes reacties binnen gekomen. Deze reactienota geeft de ingekomen reacties weer, beantwoordt gestelde vragen en geeft weer tot welke wijzigingen het heeft geleid.

Reactie 1 Inwoner Reactie Bij punt 5.6.1 staat eigenlijk dat er alleen meegewerkt wordt aan enkele woningen rondom de kerk van Mastenbroek. Maar hiermee wordt uitbreiding aan de rand van Genemuiden beperkt. Dit lijkt mij niet verstandig temeer omdat door de uitbreiding van de industrie en omdat er in het overstromings gebied van de Zuiderzee polder geen verdere uitbreiding meer mogelijk is. Hierdoor verplicht je mensen die in Genemuiden werken om elders te gaan wonen, gezien de verkeerssituatie rondom Hasselt door de enorme stroom van Woon-Werk verkeer is dit natuurlijk niet wenselijk. Ook in het kader van het beperken van de Co2 uitstoot en het parkeer probleem in de steden is het belangrijk dat mensen zo dicht mogelijk bij hun werk kunnen wonen. Veel gezinnen hebben nu 2 auto’s omdat ze allebei werken, op de fiets naar je werk zou toch prachtig zijn..!!!

Beantwoording Bedankt voor uw reactie. Voor het buitengebied kijken we vanuit de bouwsteen visie buitengebied voor wat betreft woningbouw naar bestaande erven en eventueel clustering rond kleine kernen en buurtschappen zoals Mastenbroek. Dat is waar 5.6.1 over gaat. Met de Bouwsteen ontwikkellocaties (ander proces) kijken we onder andere naar nieuwe woningbouwlocaties nabij kernen. Dit is beschreven in 3.1 van de Bouwsteen visie buitengebied. Uitbreidingen aan de rand van kernen, zoals Genemuiden, worden in de Bouwsteen ontwikkellocaties meegenomen.

Aanpassingen in Bouwsteen visie buitengebied Geen

Reactienota Reactie 2 Gebiedscoöperatie IJsseldelta Reactie Reactie: Uw visie is besproken in ons bestuur. Als reactie op uw visie willen wij als GebiedsCooperatieIJsseldelta (GCIJ) uw gemeente complimenteren voor het in samenspraak met inwoners en andere betrokkenen in beeld brengen van de diverse waarden van het buitengebied. En het behoud en versterking van deze waarden te gebruiken als leidend bij nieuwe ontwikkelingen. De GCIJ waardeert ook dat de gemeente wil faciliteren bij initiatieven gericht op behoud sociale samenhang en leefbaarheid van buurtschappen en kleine kernen alsook goede plannen voor de leefbaarheid wil faciliteren met projecten en subsidies en het vinden van andere subsidies en fondsen. De GCIJ-organisaties betrokken bij het buitengebied van Zwartewaterland blijven zich inzetten voor het behoud en versterking van de waarden van het buitengebied. De GCIJ wenst actief betrokken te zijn/te worden bij verdere uitwerkingen van uw visie buitengebied en staat open voor een gedegen samenwerking.

Beantwoording Bedankt voor de complimenten en de bijdrage die jullie geleverd hebben tijdens het proces en in de klankbordgroep. Bij verdere uitwerking zullen we de verschillende gebiedspartijen weer benaderen en betrekken.

Aanpassingen in Bouwsteen visie buitengebied Geen

Reactienota Reactie 3 Inwoner Reactie Graag geven wij onze zienswijze op de Ontwerp Bouwsteen visie Buitengebied. De visie beoogd, zo lezen wij op pagina 5, in te zetten op het leidend maken van lokale kenmerken, natuurlijke- landschappelijke- cultuurhistorische- en sociale waarden. Er wordt onder voorwaarden ontwikkelruimte geboden voor erftransformaties. In dat licht verbaasd ons de zinsnede in deelgebied Dijken "De kern Kamperzeedijk ligt achter de primaire kering en biedt kansen voor het toevoegen van woningen." Deze zin wekt de suggestie dat er meer mogelijkheden voor woningbouw zijn dan door middel van erftransformaties. Ook wordt een waterveiligheidsargument gebruikt om kansen te zien voor woningbouw. Hiermee lijken lokale kenmerken, natuurlijke- landschappelijke- cultuurhistorische- en sociale waarden niet van belang. Ook is het opmerkelijk dat de visie buitengebied op het thema wonen uitspraken doet die haaks staan op de uitganspunten van de vastgestelde Bouwsteen Wonen waarin is besloten dat toevoeging van de woningvoorraad is beperkt tot gemiddeld 1 á 2 woningen per jaar. De visie Buitengebied lijkt hierin meer mogelijkheden te bieden en onderbouwd dat slechts op grond van een waterveiligheidsargument. De omschreven waarden lijken hierbij ook niet in ogenschouw te worden genomen, dit komt onzorgvuldig over.

Beantwoording Bedankt voor uw reactie.

Aanpassingen in Bouwsteen visie buitengebied Geen

Er is tijdens de participatieavonden meerdere keren uitgesproken dat er behoeft is aan meer woningen in het buitengebied. Binnen de visie buitengebied zien we vooral kansen voor woningbouw op bestaande erven en eventueel clustering rond kleine kernen en buurtschappen zoals Mastenbroek (5.6.1) en Kamperzeedijk (5.5.1).

De lokale kenmerken, natuurlijke- landschappelijkecultuurhistorische- en sociale waarden zijn belangrijke uitgangspunten voor nieuwe ontwikkelingen en moeten worden meegewogen. Dit wil niet zeggen dat deze waarden tot in de eeuwigheid blijven zoals ze nu zijn. Nieuwe ingrepen moeten er rekening mee houden en zo mogelijk waarden behouden, versterken en/of toevoegen aan de omgeving zoals beschreven in de Bouwsteen visie buitengebied 4.1.2 punt 1,2 en 3. Het waterveiligheidsaspect wordt expliciet genoemd omdat het deelgebied waar de kern Kamperzeedijk in ligt volgens de Kenmerkenkaart onderdeel uit maakt van de zeekleipolders. Het grootste deel van deze polders is gebied dat kan overstromen. Iets wat dus niet van toepassing is op Kamperzeedijk omdat het wel achter een primaire kering ligt. Waterveiligheid alleen is geen goede onderbouwing voor

5.5.1 Wonen Ja mits; het op een bestaand erf is en het geen belemmeringen oplevert voor omliggende agrarische bedrijven. Bij ontwikkelingen op het erf ruimte rond de dijk vrijhouden. De kern Kamperzeedijk heeft zich onderaan de dijk ontwikkeld en biedt kansen voor het toevoegen van woningen. Het is mogelijk om aan te sluiten bij bestaande bebouwing, de bereikbaarheid is goed is, er zijn voorzieningen aanwezig en het ligt achter de primaire kering.

Reactienota woningbouw. Waterveiligheid is net als de lokale kenmerken, natuurlijke- landschappelijke- cultuurhistorische- en sociale waarden één van de vele aspecten die meegewogen worden. Kamperzeedijk is ook genoemd omdat het daar mogelijk is om aan te sluiten bij bestaande bebouwing, de bereikbaarheid goed is en er voorzieningen aanwezig zijn. Wij verzoeken u om de Bouwsteen visie Buitengebied in lijn te brengen met de Bouwsteen Wonen en een eventuele afweging voor kansen voor woningbouw breder af te wegen dan 'het ligt achter de primaire kering'. Wij begrijpen dat dat mee kan spelen, maar het doet de natuurlijke- landschappelijkecultuurhistorische- en sociale waarden te kort. Graag zien wij hierin een brede onderbouwde afweging waarom hier een kans gezien word, zeker nu dit niet in lijn is met de omgevingsvisie en de bouwsteen Wonen.

Net als de Bouwsteen wonen noemt de Bouwsteen visie buitengebied geen exacte locatie waar deze woningbouw in Kamperzeedijk plaats kan vinden. De Bouwsteen wonen maakt woningbouw locaties groter dan 1 á 2 woningen niet onmogelijk. Het is mogelijk om binnen locaties te faseren en de behoeft te clusteren. De Bouwsteen visie buitengebied noemt geen hoeveelheden en is wat dat betreft niet tegenstrijdig met de Bouwsteen wonen. Wij zijn het met u eens dat er bij nieuwe ontwikkelingen, zoals woningbouw, altijd een goede onderbouwing en afweging van de verschillende opties gemaakt moet worden. Daarom wordt er vanuit de Bouwsteen ontwikkellocaties (ander proces, zie 3.1 Bouwsteen visie buitengebied) een brede afweging gemaakt voor woningbouw en bedrijvigheid rond de verschillende kernen, zo ook voor de Kamperzeedijk.

Geen

Reactienota Reactie 4 Waterschap Drents Overijsselse Delta Reactie

Beantwoording

Aanpassingen in Bouwsteen visie buitengebied Geen

Met belangstelling hebben wij kennisgenomen van de Ontwerp Bouwsteen Visie Buitengebied Zwartewaterland. Deze bouwsteen vormt tezamen met andere bouwstenen de basis voor de uiteindelijke omgevingsvisie Zwartewaterland. Wij constateren dat er met deze bouwsteen stappen worden gezet richting een toekomstbestendige inrichting van het buitengebied. Vanuit onze rol als waterbeheerder hechten wij belang aan een visie waarin water en bodem sturend zijn voor ruimtelijke keuzes. Daarom geven wij u graag enkele aandachtspunten mee die daaraan bijdragen.

Bedankt voor de reactie en de bijdrage die jullie geleverd hebben tijdens het proces en in de klankbordgroep.

1. Water en bodem als fundament Wij onderschrijven de koers om klimaatadaptief, waterveilig en duurzaam te ontwikkelen, met oog voor biodiversiteit en het water- en bodemsysteem. Het is van groot belang dat deze principes niet alleen richtinggevend zijn, maar ook daadwerkelijk leidend worden bij concrete ruimtelijke afwegingen. Dit vraagt om een robuuste verankering in het omgevingsplan en bijbehorende toetsingskaders.

De Bouwsteen visie buitengebied wordt in de loop van 2026 via een gebundelde wijziging geïmplementeerd in de (vastgestelde) Omgevingsvisie. Concrete maatregelen en regels zullen we waar mogelijk verwerken in het omgevingsplan. Hierbij zullen we samenwerking opzoeken met betrokken partijen, waaronder het waterschap.

Geen

2. Veenweidegebieden en bodemdaling De visie benoemt terecht de problematiek van veenoxidatie en bodemdaling, met name in gebieden als Polder Mastenbroek en de Veldiger Binnenlanden. Wij pleiten voor een gebiedsgerichte aanpak waarin het peilbeheer, bodemkwaliteit en agrarisch gebruik in samenhang worden bezien. Het verhogen van grondwaterstanden is essentieel, maar vraagt om maatwerk en afstemming met agrariërs. WDOD is bereid hier actief in mee te denken en te werken aan innovatieve oplossingen.

Wij geloven ook dat een gebiedsgerichte en integrale aanpak de beste manier is om naar deze gebieden met complexe meervoudige opgaven te kijken. We zijn blij dat het waterschap dat ook vindt en mee wil denken.

Geen

3. Waterveiligheid en meerlaagsveiligheid

Wij pakken dit graag samen met het waterschap op zodat

Geen

Reactienota De aandacht voor compartimentering van dijkringen en meerlaagsveiligheid is positief. Wij adviseren om de principes verder uit te werken te operationaliseren in het omgevingsplan en vragen u WDODelta daar tijdig bij te betrekken. Het reserveren van voldoende ruimte voor toekomstige dijkversterkingen blijft daarbij noodzakelijk.

iedere partij dit vanuit zijn eigen bevoegdheid op de juiste plek vast kan leggen en borgen.

4. Waterkwaliteit en Kaderrichtlijn Water (KRW) De KRW-doelen vragen om een continue inzet op verbetering van de waterkwaliteit. Wij zien kansen om dit te koppelen aan agrarisch natuurbeheer, erftransformatie en recreatieve ontwikkelingen. In gebieden grenzend aan Natura 2000, zoals de Olde Maten en Veerslootslanden, is extra aandacht voor nutriëntenbelasting en ecologische verbindingen gewenst. Wij adviseren u de visie Buitengebied te benutten om deze koppelingen te maken.

We zullen de koppeling tussen waterkwaliteit en de andere opgaven vastleggen in de Bouwsteen visie buitengebied.

5. Samenwerking en gebiedsprocessen Wij waarderen dat WDOD als gebiedspartner is betrokken in het participatieproces. Voor de uitvoering van deze visie is blijvende samenwerking essentieel. Wij denken graag mee in gebiedsprocessen zoals die in Mastenbroek, de Zuiderzeepolder en de Veldiger Binnenlanden. Daarbij is het van belang om ook de koppeling te maken met provinciale programma’s en programma’s vanuit de Regio Zwolle.

Bedankt voor de bijdrage die jullie geleverd hebben tijdens het proces. Bij verdere uitwerking zullen we de verschillende gebiedspartijen, waaronder het waterschap, weer benaderen en betrekken. Tijdens het uitwerken van de visie houden we andere regionale ontwikkelingen in de gaten.

Geen

6. Verankering en uitvoering Tot slot willen wij benadrukken dat de visie Buitengebied een belangrijke stap is, maar dat de daadwerkelijke impact ligt in de

Zie beantwoording punt 1 en 3.

Geen

We zijn blij dat waterkwaliteit al wordt meegenomen in het gebiedsproces Veldiger Binnenlanden. We zijn blij dat het waterschap helpt bij het delen van hun kennis over de waterkwaliteit en meedenkt over oorzaken en oplossingen.

4.2.3 Hoe gaan we aan de slag Samen met partners werken we aan de Gebiedsgerichte aanpak Noordwest-Overijssel. Het doel hiervan is een integrale visie op de veenweideproblematiek, landbouw, klimaat, natuur, waterkwaliteit, landschap en toerisme. Bij nieuwe ontwikkelingen wegen we bodem, waterkwaliteit, waterbeschikbaarheid, waterveiligheid en klimaatadaptatie vroegtijdig mee.

Reactienota uiteindelijke uitvoering. Wij adviseren om bij de verdere uitwerking expliciet te benoemen hoe water- en bodemprincipes worden toegepast bij ruimtelijke planvorming en toetsing van initiatieven. Wij danken u voor de mogelijkheid om te reageren en kijken uit naar verdere samenwerking in het realiseren van een toekomstbestendig buitengebied in Zwartewaterland.

Geen

Reactienota Reactie 5 Inwoner Reactie

Beantwoording

Aanpassingen in Bouwsteen visie buitengebied Geen

Onderwerp: zienswijze visie buitengebied reageren voor 5.11.2025; bouwsteen wonen; wijziging omgevingsplan; bouwsteen ontwikkellocaties en bouwsteen agrarisch natuurbeheer zijn nog in de maak. Recent is ook een bouwsteen natuur verschenen.

De gemeente Zwartewaterland werkt niet aan een Bouwsteen agrarisch natuurbeheer en heeft ook geen Bouwsteen natuur.

Hierbij ontvangt u de mail met zienswijze van 7.7. jl. gericht aan provincie Overijssel. Hierin staat een zin opgenomen over de voorgenomen visie buitengebied van gemeente Zwartewaterland.

De gemeente heeft kennis genomen van het ontwerp omgevingsvisie van de provincie Overijssel. Punten uit dat ontwerp zijn meegewogen bij het opstellen van de Bouwsteen visie buitengebied. Zienswijze bij dit bericht hebben we ter kennisgeving aangenomen.

Geen

Ook heeft er in de Stadskoerier een bericht gestaan over wijziging omgevingsplan. Een gewijzigd omgevingsplan is een vastgesteld omgevingsplan!

Het voorontwerp omgevingsplan heeft ter inzage gelegen. Hierna volgt het ontwerp omgevingsplan en daarna volgt het vastgestelde omgevingsplan.

Geen

Daar de grenzen van de gemeente Zwolle, respectievelijk Zwartewaterland sinds 2001 zijn aangepast, hebben we in ieder geval met deze gemeenten te maken. Eerder gaf u in uw mail aan dat er "ontwikkelingen" zijn in Mastenbroek. Het is de vraag welke ontwikkelingen dat zijn. Het zijn er waarschijnlijk meerdere tegelijkertijd.

We proberen zoveel mogelijk af te stemmen met de aangrenzende gemeenten. Zeker in Polder Mastenbroek.

Geen

In de visie buitengebied hebben we de ontwikkelingen in fase 2 in beeld gebracht. Deze kaart is voorgelegd tijdens de participatieavond maar niet verder aangevuld. Daar staan de verschillende ontwikkelingen genoemd. Voor Mastenbroek gaat het onder andere om de veenweideopgave, het peilbesluit Mastenbroek, weidevogelgebied en woningbouw rond de kerk en de school. De kaart staat in Bijlage 6 van de bouwsteen en op de website.

Geen

Het transparant en open en eerlijk communiceren over ontwikkelingen kan nog steeds beter. Bijvoorbeeld over het aanwijzen van een zandwinzone en

Als gemeente doen we ons best om inwoners zo goed mogelijk te informeren. Hierbij hebben de verschillende partijen een eigen verantwoordelijkheid. Voor de zandwinplas

Geen

Reactienota uitbreiding van de zandwinning. Of wat wordt gezien als karakteristiek en wat daarvan de betekenis is. Wat betekenen "natte bufferzones" voor de dagelijkse praktijk.

zijn bijvoorbeeld afspraken gemaakt wie waarvoor verantwoordelijk is. De gemeente communiceert bijvoorbeeld over de ruimtelijke procedures waar de gemeente verantwoordelijk voor is. De provincie Overijsel en de initiatiefnemer hebben hun eigen verantwoordelijkheden met betrekking tot de communicatie. Natte bufferzones worden in de Bouwsteen visie buitengebied niet genoemd.

Vorig jaar november gaf u aan dat de gemeente Zwartewaterland bij thema wonen Mastenbroek "betrokken" was. De vraag is hoe?

De gemeente heeft een principe verzoek vanuit Mastenbroek binnen gekregen en deze behandeld. Hierbij is een positieve houding vanuit het college uitgesproken over het toevoegen van een beperkte aantal woningen rond de kerk en de school. Hieraan zijn echter wel een aantal voorwaarden verbonden en er is gevraagd om een verdere uitwerking.

Geen

In stukken van gemeente Zwartewaterland staat dat zij binnenkort wil starten met "gebiedsgericht" werken. In dit verband zend ik een document door van Stichting Stikstof claim, waarin nog maar een keer wordt gewezen op het tot nu toe niet adequaat helpen van de PAS-melders, daarvan zijn er in Overijssel 350. Ondanks het feit dat er nog een periode van drie jaar bij aan geplakt wordt, tot 1 maart 2028.

De gemeente werkt al langere tijd samen met partners in Noordwest Overijssel aan een gebiedsgerichte aanpak. De Bouwsteen buitengebied is ook zoveel mogelijk gebiedsgericht uitgewerkt. De gemeente heeft geen rol bij het legaliseren van de PAS melders. Stikstof is ook niet opgenomen in de Bouwsteen visie buitengebied.

Geen

Daarnaast heeft LTO (30.9.2025) in reactie op publiceren Nota Ruimte het volgende opgeschreven: "nieuwe ontwikkelingen geen negatieve afwenteling hebben op de bestaande activiteiten van bestaande land- en tuinbouw bedrijven".

In 4.4.2 van de Bouwsteen visie buitengebied staat dat we inzetten op behoud van de grondgebonden agrarische sector. De wenselijkheid van nieuwe ontwikkelingen en de voorwaarden die daarbij gelden zijn per deelgebied uitgewerkt.

Geen

Reactienota Reactie 6 LTO Noord Afdeling West Overijssel Reactie

Beantwoording

Onlangs heeft u het “Ontwerp Bouwsteen visie Buitengebied” ter inzage gelegd en biedt u belanghebbenden de mogelijkheid om hierop te reageren. Van deze mogelijkheid willen wij graag gebruik maken.

Bedankt voor de complimenten en de bijdrage die jullie geleverd hebben tijdens het proces. Goed om te horen dat de opgehaalde input herkend wordt in het ontwerp Bouwsteen visie buitengebied.

Aanpassingen in Bouwsteen visie buitengebied Geen

Allereerst willen we u complementeren met de route om samen met inwoners en belanghebbenden te komen tot dit ontwerp. Als LTO Noord hebben we zitting mogen nemen in de klankbordgroep. Dit hebben we als zeer prettig ervaren en de inbreng die diverse partijen in deze groep geleverd hebben, herkennen wij terug in het ontwerp. Daarnaast hebben we het als positief ervaren dat er een brede uitnodiging gedaan is naar inwoners van het buitengebied om tijdens bijeenkomsten actief bij te dragen aan de ontwerp Bouwsteen. Hier is massaal gebruik van gemaakt en we herkennen de daar opgehaalde input terug in de ontwerp Bouwsteen. Inhoudelijk vinden wij ook dat de gekozen hoofdlijnen correct zijn. In de inleiding maakt de wethouder ook terecht de opmerking “ons buitengebied is vooral boerenland is wat we willen behouden maar het is nadrukkelijk geen openluchtmuseum”. De agrarische sector is en blijft de drager van het buitengebied. Maar er gebeurt veel op het agrarische erf waardoor de bedrijven veranderen en daarmee ook het buitengebied. Dat deze Bouwsteen uitstraalt dat desondanks de agrarische sector de belangrijkste drager blijft van het buitengebied is naar onze mening ook zeer terecht. Reactie op de visie (hoofdstuk 4) In hoofdstuk 4 staat de visie. Bij een aantal punten willen we graag onze reactie op geven. Een aantal zaken willen we

Geen

Reactienota nadrukkelijk onderschrijven. Maar ook een aantal zaken hebben wij een andere kijk op het onderwerp of willen we wat aandachtspunten meegeven. Afwisselend en waardevol landschap met zichtbare ontstaansgeschiedenis (4.1) Binnen deze paragraaf willen we vooral een aandachtspunt meegeven wat betreft het onderwerp lichtvervuiling (4.1.2). In de visie wordt gesproken over de waarde “duisternis” en het beperken van lichtvervuiling. Wij snappen deze intentie maar hier zit wel een spanningsveld. Moderne stallen hebben steeds meer een open karakter met het oog op dierenwelzijn en -gezondheid. Daarnaast is vanuit het oogpunt van dierenwelzijn- en gezondheid ook steeds meer aandacht voor voldoende kunstlicht. Dierenwelzijn- en gezondheid zijn zeer belangrijke thema’s. Naar onze mening ontkomen we daarom niet aan enige mate van lichtvervuiling en zou dit onderschikt moeten zijn aan de aspecten dierenwelzijnen gezondheid. Een ander aspect is het thema veiligheid en criminaliteit. Het buitengebied is voor criminelen een geliefd werkgebied. Onder andere dat het er donker is en ze daardoor ongezien te werk kunnen gaan. Steeds meer agrarische ondernemers kiezen er daarom voor om hun terrein te verlichten. Dit geeft de nodige lichtvervuiling maar draagt wel bij aan het voorkomen van criminaliteit.

Laaggelegen (veen)polders in de IJssel-Vechtdelta (4.2) - Wat betreft de veenweideproblematiek onderschrijven wij de inzet op een toekomstperspectief voor het behoud en gebruik van de veenweidegebieden. In onze ogen zijn veehouderij en het veenweidegebied onlosmakelijk met elkaar verbonden. - We snappen dat er ingezet wordt op het voorkomen van ontwikkelingen die latere oplossingen in de weg staan bijvoorbeeld in de randzone Koekoekspolder en langs primaire waterkeringen.

We zijn ons ervan bewust dat verlichting bij wegen, erven of bedrijventerreinen een doel heeft en bijvoorbeeld bijdraagt aan de veiligheid. Met deze visie willen we inzetten op functioneel, veilig, spaarzaam en duurzaam verlichten. Het gaat ook om een stukje bewustwording. Kan er gerichter verlicht worden, kan er verlicht worden waar en wanneer dit echt nodig of kan verlichting anders geplaatst of gericht worden zodat er minder uitstraling naar de omgeving is? Bij dit laatste aspect kan een goede landschappelijk inpassing ook nog een rol spelen.

Geen

Geen

Het doel van deze tekst is vooral om in de genoemde gebieden extra scherp te zijn op de nieuwe ontwikkelingen. Enerzijds om toekomstige oplossingen niet onnodig complex te maken maar anderzijds om investeringen duurzaam en

Reactienota Tegelijkertijd moet dit niet betekenen dat bedrijven die op dergelijke locaties gevestigd zijn volledig op slot komen wat betreft ontwikkeling. De keuzes rond de randzone Koekoekspolder lijken niet op korte termijn concreet te worden waardoor er nog lang sprake van onzekerheid kan zijn. - In overstromingsgevoelige gebieden ligt de focus op duurzame ruimtelijke ontwikkeling. In onze ogen moet hier altijd wel aandacht blijven voor het feit dat sommige gewenste ontwikkelingen niet altijd praktisch of financieel haalbaar zijn en dat soms gekozen wordt voor een alternatief wat vanuit het perspectief van overstromingsgevoeligheid minder wenselijk is. Denk hierbij aan een uitbreiding van een bestaande stal waarbij vanuit waterveiligheid verhoogd bouwen logisch zou zijn maar praktisch een dergelijk hoogteverschil binnen een stal onwerkbaar is. - Er wordt gestreefd naar energie neutrale erven. We willen benadrukken dat het beleid hiervoor wel voldoende en tijdig faciliterend moet zijn zodat dit economisch rendabel uitgevoerd kan worden. We zien met de kleine windturbines bijvoorbeeld dat een aantal jaren geleden het gemeentelijke beleid onvoldoende faciliterend was. Nadat het beleid eindelijk iets ruimte gaf, was de markt dusdanig veranderd dat een hogere masthoogte nodig was voor een rendabele businesscase.

Energie is een sector met veel dynamiek en het is een uitdaging om het beleid faciliterend in plaats van frustrerend te houden. Dit vraagt veel aanpassingsvermogen. - Wat betreft het aanbieden van informatie en subsidies aan woningeigenaren voor het verduurzamen van hun woning willen we benadrukken dat de situatie in het buitengebied nogal anders is dan binnen de beschutte bebouwde kom. Het brengt “op de vlakte” nogal wat meer uitdagingen mee om een woning te verduurzamen dan beschut tussen andere woningen. Dit vraagt soms een ander aanbod aan informatie en subsidies. Daarnaast zijn ook de

toekomst gericht in te zetten. Dit betekent niet dat een gebied op slot gaat maar dat we met maatwerk en creativiteit moeten kijken naar wat en hoe het wel kan. De ontwikkelingen waarover we het hebben zijn soms nog vaag maar we verwachten wel dat er meer duidelijkheid komt in de periode waarvoor dit stuk geschreven is (2040). Buitendijkse gebieden zoals de Zuiderzeepolder en Polder Pieper en de uiterwaarden liggen niet achter een primaire kering en zijn niet wettelijk beschermd tegen het water. Buitendijks zijn bewoners en gebruikers zelf verantwoordelijk voor het treffen van gevolgbeperkende maatregelen en zij dragen zelf het risico van waterschade. Het is in ieders belang dat we deze risico’s zo klein mogelijk maken. Hierbij zetten we in op bewustwording van de risico’s zodat mensen zelf een weloverwogen afweging kunnen maken wanneer ze buitendijks ontwikkelen. In de nieuwe energievisie, die begin 2026 ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd, besteden we extra aandacht aan energie-neutrale erven. De komende jaren gaan we hier actief mee aan de slag. De provincie heeft bepaald dat erfmolens in Mastenbroek niet hoger mogen zijn. Buiten Mastenbroek zijn er meer mogelijkheden. In het in 2023 vastgestelde beleid voor erfmolens is opgenomen dat het college een afwijkingsmogelijkheid heeft voor hogere turbines.

Tot nu toe hebben we geen signalen ontvangen dat de hoogte van turbines een beperkende factor vormt. Mocht dit wel het geval zijn, dan horen we dat graag. Wij zijn ons ervan bewust dat de opgave voor woningen in het buitengebied anders is dan woningen in de kernen. We werken aan een aanpak specifiek voor het buitengebied.

Reactienota technische mogelijkheden anders. Denk bijvoorbeeld aan restwarmte vanuit het melkkoelproces. Een leefbaar platteland met een vitale gemeenschap (4.3) - We maken ons zorgen over de ontwikkeling dat er steeds meer “burgerbewoning” op het platteland komt. Laten we duidelijk zijn: we gunnen ieder het woongenot van het platteland. Maar tegelijkertijd moeten we onze ogen er ook niet voor sluiten dat dit spanningen oplevert en ook niet altijd de sociale cohesie ten goede komt. We pleiten daarom ook voor een uiterst terughoudende houding wat betreft het omvormen van (voormalige) agrarische erven tot woonlocaties. Naar onze mening ontkom je niet aan een vorm van sturing hierop waarbij sloop ook niet geschuwd wordt. Bijvoorbeeld door te werken met rode en groene gebieden en een instrument waarmee saneren van gebouwen op de ene locatie beloond wordt met ontwikkelruimte op een andere locatie. We willen hier graag over meedenken aangezien we voorbeelden elders in het land zien. - We zien dat meer agrarische bedrijven de status van ééngezinsbedrijf ontgroeien. Het is in dergelijke situaties wenselijk dat meerdere gezinnen op het erf wonen en werken. We vragen daarom om ruimte in het beleid voor extra bedrijfswoningen indien de omvang van de bedrijven daar om vragen. - Het is belangrijk om bij het buitengebied als uitloopgebied goed de verkeersveiligheid in het oog te houden.

De mix van landbouwverkeer en kwetsbare weggebruikers zoals voetgangers en fietsers blijft een aandachtspunt. Daarnaast is het punt bewustwording van wezenlijk belang. Wat we bijvoorbeeld zien is dat in het donker/schemer zonder degelijke verlichting gerecreëerd wordt in de vorm van wandelen of hardlopen. Dit levert zeer gevaarlijke situaties op. We roepen daarom op om actief in te zetten op

We herkennen de spanning tussen agrarische gebruik van een gebied en de woonfunctie op erven. Hoewel het schuurt gaat het ook vaak goed. We hebben ook belang bij een buitengebied waar geleefd wordt en sociale betrokkenheid is. Daarnaast is er een grote behoefte aan woningen, ook in het buitengebied. We willen het huidige vab-beleid evalueren en waar nodig (gebiedsgericht) herzien naar aanleiding van deze visie. Hierbij nemen we de het omvormen van voormalig agrarische erven tot woonlocaties in mee. We zullen de LTO en andere gebiedspartijen betrekken bij dit proces.

We hebben beleid voor extra woningen in het buitengebied die hierin, onder voorwaarde, voorziet. Hierin is wel expliciet opgenomen dat we geen “plattelandswoningen” bouwen (wanneer bedrijfswoning omgevormd wordt naar wonen dan wordt het een plattelandswoning). Vanuit verkeersveiligheid zetten we door middel van verschillende projecten in op bewustwording. Een voorbeeld hiervan is het project Veilig Omgaan Met Landbouwverkeer. Dit educatieve programma wordt afwisselend aangeboden op alle basisscholen in de gemeente. Hier hebben we blijvend aandacht voor. Bij de fysieke inrichting en projecten proberen we, waar mogelijk, verschillende weggebruikers zoveel mogelijk te scheiden.

Geen

Reactienota bewustwordingscampagnes. Behoud en ontwikkeling van de agrarische sector (4.4) - We zijn positief over de grondhouding waarin de agrarische sector ondersteund wordt in het een plaats geven van de opgaven die op haar afkomt. - Er wordt aangegeven dat ingezet wordt op het behouden van de grondgebonden agrarische sector in het buitengebied. In de klankbordgroep is hier over gesproken en toen is aangegeven dat hier niet bedoeld wordt dat aan één of andere grondgebondenheidsnorm voldaan moet worden maar dat het gaat over sectoren met een grondgebonden karakter (bijvoorbeeld melkveehouderij). Het lijkt ons daarom goed om hier nadrukkelijk over “agrarische sectoren met een grondgebonden karakter” te praten. Dit ter voorkoming dat er vermenging met de landelijke discussie over een grondgebondenheidsnorm voor de melkveehouderij ontstaat. - Er wordt op meerdere plaatsen gesproken over alternatieve functies. Naar onze mening kan de term “Multifunctionele landbouw” hier beter gebruikt worden. Het is een algemeen bekende term. Daarnaast borgt deze ook beter de relatie tussen de alternatieve functie en de agrarische functie. Ook willen we benadrukken dat Multifunctionele landbouw niet beschouwd moet worden als alternatief voor verpaupering van erven. Soms lijkt de tekst in het document hier wat tegenaan te schuren.

Reactie op gebiedsgerichte uitwerking (hoofdstuk 5) In het volgende onderdeel van de zienswijze willen we een aantal dingen bij de gebiedsgerichte uitwerking aanstippen. Soms zijn dit inhoudelijk punten maar soms ook feitelijke correcties.

Geen

Naar aanleiding van de discussie in de klankbordgroep hebben we in het ontwerp bouwsteen visie buitengebied een definitie opgenomen bij eerste benoeming van de term (H2 blz 6). Deze luidt: “Een agrarische bedrijfsvoering die hoofdzakelijk niet in gebouwen plaatsvindt en het gebruik van agrarische gronden noodzakelijk is voor het functioneren van het bedrijf.” We gaan ervanuit dat dit voldoende is om aan te geven wat we hier onder grondgebonden verstaan.

We nemen de definitie voor grondgebonden op in de begrippenlijst van de Omgevingsvisie wanneer we de Bouwsteen visie buitengebied verwerken in de Omgevingsvisie.

De nieuwe/alternatieve functies voor een gebied gaan niet alleen over verbreding van een agrarisch bedrijf. Het gaat ook om ontwikkelingen die mogelijk zijn bij bedrijfsbeëindiging of erftransformatie. Daarom kiezen we hier niet voor de term Multifunctionele landbouw. Wij denken dat een goede invulling van het erf bijdraagt aan het leefbaar houden van het buitengebied en dat het verpaupering van erven tegen kan gaan. Geen

Reactienota De Wieden - Bij het kopje natuur staat dat het hele deelgebied N2000 is. Dit is niet het geval. Een klein deel ten westen van Zwartsluis is geen N2000. Veldiger Binnenlanden - We willen benadrukken dat we zeer positief zijn over het gegeven dat de gemeente waar mogelijk wil bijdragen aan het gebiedsproces Veldiger Binnenlanden Zwarte water en Zwarte meer - Bij agrarisch staat dat “Extensief agrarisch gebruik is onder voorwaarden mogelijk”. Echter zijn vooral in het Vogelrichtlijn deel weinig belemmeringen in het gebruik. Enkel een omzettingsverbod van blijvend grasland naar bouwland wat voortvloeit vanuit het GLB. Het lijkt ons beter om hier te verwijzen van het beheerplan en zelf geen nadere invulling te geven van het soort gebruik. De huidige formulering in het document geeft namelijk heel veel discussie over hoe dit geïnterpreteerd moet worden. Zeekleipolders - We zijn positief over de koers wat betreft agrarisch gebruik. - Kleine technische opmerking dat het gemaal Veneriete niet de zeekleipolders droog houdt. Deze maalt vanuit Mastenbroek. Dijken - Zowel bij wonen als agrarisch gaat het over ruimte rond de dijk vrij houden. Echter zijn er meerdere situaties waarbij de woning / agrarische gebouwen tegen of op de dijk gesitueerd zijn. Bij nieuwe plannen op deze bestaande erven is het niet altijd mogelijk om afstand te houden tot de dijk.

Het lijkt ons goed om hier enige flexibiliteit aan te houden. Mastenbroek - We zijn positief over de erkenning dat het agrarische gebruik een drager van het gebied is. Zwartewatersklooster

De opmerking is correct, de tekst wordt aangepast.

5.1.1 Natuur Ja; het gebied is grotendeels onderdeel van het N2000 gebied De Wieden, de natuurlijke waarden en doelen staan hier voorop.

De tekst wordt aangepast om discussies te voorkomen. Zo zijn de beheerplannen leidend.

5.3.1 Agrarisch ja mits; het past binnen de vastgestelde N2000 doelen en de watervoerende en bergende functie van het gebied niet belemmert.

De opmerking is correct, de tekst wordt verplaatst.

5.4.2 en bijlage 4 Tekst Veneriete verplaatsen van Zeekleipolders naar Polder Mastenbroek

Zoals aangegeven bij de eerdere beantwoordding 4.2 willen we een gebied niet op slot zetten maar dat we met maatwerk en creativiteit moeten kijken naar wat en hoe het wel kan.

De opmerking is correct, de tekst wordt toegevoegd.

5.7.3 Wat gaat de gemeente

Reactienota - Het gebiedsproces Veldiger Binnenlanden gaat ook over een deel wat het deelgebied Zwartewatersklooster betreft. Voor de volledigheid lijkt het ons goed om dit onder 5.7.3 ook te vermelden. Genne-Holten-Streukel - We hebben zorgen over het punt wonen. De belemmeringen voor agrarische bedrijven laten zich niet altijd vangen door heldere wettelijke normen. Sociale cohesie is hier een belangrijk punt. Daarnaast zijn de belemmeringen niet enkel gebaseerd op de afstand tussen een agrarisch erf en een woning. Ook de afstand tussen woningen en agrarische percelen is een aandachtspunt. Denk alleen al maar aan de afstand die een woning moet hebben tot een agrarisch perceel waar gewasbeschermingsmiddelen gebruikt worden. Tot slot willen we u nogmaals hartelijk danken voor de manier waarop we betrokken zijn geweest bij het proces. We hopen dat de punten uit deze zienswijze inspiratie geven voor een nog verdere verbetering van de Bouwsteen visie buitengebied. We zijn uiteraard bereid om een nadere toelichting te geven of om mee te denken bij de uitwerking van een aantal ingebrachte punten.

Zoals aangegeven bij de beantwoording van 4.3 herkennen wij het signaal. En nemen we dit mee bij verdere uitwerking van deze bouwsteen visie buitengebied.

doen tekst aanvullen met: “Waar mogelijk bijdragen aan het gebiedsproces Veldiger Binnenlanden”

Geen