Bijlage 4- Nota van Zienswijzen (4)

Nota van Zienswijzen inzake ontwerpweigering verklaring

van geen

bedenkingen

Zonnepark Verkavelingsweg 4a Hasselt

Gemeente Zwartewaterland Team RO & Wonen

Gemeente Zwartewaterland

Pagina 1 van 8

JOIN nr. :

Gemeente Zwartewaterland

Pagina 2 van 8

Inhoudsopgave 1. Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2. Zienswijzen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5

Gemeente Zwartewaterland

Pagina 3 van 8

1.

Inleiding

Op 5 augustus 2022 is een aanvraag omgevingsvergunning ingediend voor een zonnepark van circa 65, hectare , bestaande uit bijna 15. 000 zonnepanelen en bijbehorende toebehoren , gelegen aan de Verkavelingsweg 4a op het perceel sectie f , nummer 646 te Hasselt. De aanvraag omgevingsvergunning is niet in overeenstemming met het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied Zwartewaterland’ , dat onderdeel uitmaakt van (het tijdelijk deel van) het ‘Omgevingsplan Zwartewaterland’. Afwijking hiervan is uitsluitend mogelijk op grond van artikel 2.12 , eerste lid , sub a , onder 3 , van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) , oftewel door middel van een buitenplanse afwijking met een goede ruimtelijke onderbouwing. De raad heeft een lijst met categorieën van gevallen opgesteld waarvoor geen verklaring van geen bedenkingen is vereist. Dit bouwplan past niet binnen een categorie op deze lijst. Daarom is een verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad noodzakelijk. De raad is bij raadsvergadering van 21 maart 2024 gevraagd een ontwerp verklaring van geen bedenkingen af te geven voor het initiatief. De raad heeft dit verzoek verworpen en besloten om geen verklaring van geen bedenkingen af te geven.

Het college heeft daarom op 5 juni 2024 de ontwerpbeschikking voor het weigeren van de aangevraagde omgevingsvergunning waarin de motivering is opgenomen om de verklaring van geen bedenkingen niet af te geven aan de raad voorgelegd en daarmee heeft de raad ingestemd. Het college heeft vanwege de door de gemeenteraad geweigerde verklaring van geen bedenkingen vervolgens op grond van artikel 2. 20a van de Wabo geweigerd de omgevingsvergunning te verlenen bij ontwerpweigeringsbesluit van 12 juni 2024. De ontwerpbeschikking voor het weigeren van de aangevraagde omgevingsvergunning waarin de motivering is opgenomen om de verklaring van geen bedenkingen niet af te geven heeft vanaf 12 juni 2024 gedurende zes weken ter inzage gelegen. Een belanghebbende kan zowel tegen de ontwerpweigering van de omgevingsaanvraag als de ontwerpweigering van de VVGB een zienswijze indienen. De aanvrager heeft een zienswijze ingediend , uitsluitend tegen de ontwerpweigering verklaring van geen bedenkingen. De zienswijze is binnen de termijn van terinzagelegging ingediend en is daarom ontvankelijk en in beschouwing genomen.

Gemeente Zwartewaterland

Pagina 4 van 8

2. Zienswijzen In dit hoofdstuk is de ingekomen zienswijze van XXXXXXX met kenmerknummer Z2022-00007823 en dagtekening 11 juli 2024 , samengevat en van een gemeentelijke reactie voorzien. In de conclusie is aangegeven of , en zo ja , welke wijzigingen naar aanleiding van de zienswijze worden doorgevoerd. Nr. 01

NR

Naam

Adres

Postcode

Plaats

ZIENSWIJZE

01. A. Volgens de indiener van de zienswijze is het onduidelijk welke landelijke opgave wordt bedoelt en waarom deze opgave dient te prevaleren. Daarnaast beroept de indiener zich op lokaal beleid , waarin is vastgelegd dat de projectlocatie is aangewezen als voorkeursgebied voor zon op land en tevens de status van ‘pilotproject’ heeft gekregen. Reactie gemeente: De gemeente wijst erop dat sprake is van een gewijzigd provinciaal beleid als gevolg van landelijke afspraken. Dit beleid is op gemeentelijk niveau geïmplementeerd in het ‘Omgevingsplan Zwartewaterland’ , dat op 3 januari 2024 in werking is getreden. Het voorgaande wordt nader toegelicht. In oktober 2023 zijn tussen provincies , gemeenten en het Rijk nadere afspraken gemaakt over de zogenaamde voorkeursvolgorde zon op land (Kamerstukken II 2023/24 , 32 813 , nr. 1310). Dit heeft op 6 september 2023 bij de Gedeputeerde Staten van de provincie Overijssel geleid tot een wijziging van het ruimtelijk beleid voor zonne-energie , die op 11 oktober 2023 is gepubliceerd als het ‘Voorbereidingsbesluit Zonneparken’ , ter voorbereiding van een wijziging van de Omgevingsverordening Overijssel (Provinciaal blad Overijssel d. d. 12 oktober 2023 , nr. 11901 - bijlage 1).

Het provinciale zonnebeleid was gebaseerd op drie treden , maar sinds de eerdergenoemde datum is de toepassing van de tweede (combineren van gebiedsopgaven/gebiedsontwikkeling) en derde trede (monofunctionele zonnevelden op agrarische grond) niet meer toegestaan , tenzij er sprake is van: 1) een initiatief langs hoofdinfrastructuur , 2) boven bestaande verhardingen , 3) op water , zoals inmiddels is gerealiseerd op de Bomhofsplas en de Sekdoornseplas in Zwolle , of 4) kleinschalige installaties voor eigen gebruik. Wij moeten vaststellen dat de aanvraag zich met name richt op trede 3 (monofunctionele zonneveld op agrarische grond die primair gericht zijn op het produceren van duurzame energie). Toepassing van de derde trede is door het provinciale beleid niet meer toegestaan. Bovendien is er niet sprake van één van de eerdergenoemde uitzonderingsgronden die het initiatief alsnog mogelijk maken. In navolging van het provinciale beleid is op 3 januari 2024 het ‘Voorbereidingsbesluit Zonneparken 2024’ in werking getreden in het ‘Omgevingsplan Zwartewaterland’ (Provinciaal blad Overijssel d. d. 3 januari 2024 , nr. 183 - bijlage 2).

Volgens de provincie Overijssel zijn schadelijke effecten te verwachten door de oprichting van nieuwe of uitbreiding van bestaande grondgebonden installaties voor het opwekken van zonne-energie in de Groen Omgeving , die niet noodzakelijk zijn voor de verduurzaming van de energievoorziening in Overijssel. In aanvulling op de bepalingen in het ‘Omgevingsplan Zwartewaterland’ gelden daarom de volgende voorbeschermingsregels. Het is verboden om op gronden buiten het bestaand bebouwd gebied een grondgebonden installatie voor het opwekken van zonne-energie op te richten of uit te breiden (zie artikel 2.1 , eerste lid). Burgemeester en wethouders kunnen , in afwijking van het verbod , een omgevingsvergunning verlenen als: 1) er een ontvankelijke aanvraag is ingediend (tweede lid) of 2) de beoogde ontwikkeling in overeenstemming is met het voorgenomen ruimtelijk beleid , zoals dit op 11 oktober 2023 door Gedeputeerde Staten van de provincie Overijssel is gepubliceerd (derde lid). Hoewel er een ontvankelijke aanvraag is ingediend vóór de inwerkingtreding van het voorbereidingsbesluit , voldoet de onderhavige aanvraag niet aan het voorgenomen ruimtelijke beleid van 11 oktober 2023. Gelet op het voorgaande moet daarom geconcludeerd worden dat de aanvraag in strijd is met het nieuwe ruimtelijke beleid van de provincie Overijssel.

De provincie Overijssel spreekt daarbij ook specifiek over negatieve schadelijke gevolgen die voorkomen moeten worden. Het feit dat er sprake is van een

Gemeente Zwartewaterland

Pagina 5 van 8

ontvankelijke aanvraag of dat er sprake zou zijn van een ‘pilotproject’ verandert niets aan dit oordeel. Uit het nieuwe ruimtelijk beleid blijkt namelijk dat agrarische gronden niet meer mogen worden ingezet voor de realisatie van nieuwe of de uitbreiding van bestaande grondgebonden installaties voor het opwekken van zonne-energie in de Groene Omgeving (trede 3). Conclusie: De ingediende zienswijze geeft geen aanleiding om de verklaring van geen bedenkingen alsnog af te geven. B. De indiener van de zienswijze stelt dat onvoldoende is aangegeven waarom het bouwplan ‘te hoog’ zou zijn. Indien er een maximale hoogte was vastgesteld , zou de indiener het plan daarop hebben aangepast. Ook is onduidelijk wanneer er wel sprake zou zijn van voldoende verhulling door landschappelijke inpassing. Daarnaast stelt de indiener dat er onvoldoende rekening is gehouden met de beoordeling door andere betrokken overheden en organisaties. Reactie gemeente: De raad heeft bij een besluit over het weigeren van een verklaring van geen bedenkingen beleidsruimte. In dat opzicht is de raad dus niet gebonden aan de beoordeling door andere betrokken overheden en organisaties. De raad heeft het niet wenselijk geacht om het onderhavige zonnepark te realiseren , aangezien het te hoog is en daardoor te zichtbaar in het landschap. Het zonnepark heeft op bepaalde delen een hoogte van circa 22, meter.

In de ruimtelijke onderbouwing wordt bovendien het volgende aangegeven ‘De panelen staan hoger dan normaal (ca. 1 m voor , ca. 22, cm achter) , zodat er meer ruime is voor directe en indirecte lichtinval en indirecte neerslag (regen die door de wind wordt meegevoerd) om de bodem onder de panelen te bereiken’ (zie pagina 28 ruimtelijke onderbouwing). De voorgestelde landschappelijke invulling kan volgens de raad het zonnepark onvoldoende verhullen. Dit blijkt met name uit het inrichtingsplan en de ruimtelijke toelichting daarop , waarin met foto’s en illustraties het effect van het bouwplan op de omgeving zichtbaar wordt gemaakt. Volgens de gemeente bieden de foto’s en illustraties voldoende onderbouwing om het voorgaande te beoordelen (zie bijvoorbeeld ook ABRvS 8 november 2017 , ECLI:NL:RVS:2017:3003 , r. o. 6. 3). Hieruit is tevens afgeleid dat het niet wenselijk is om het zonnepark te realiseren , aangezien de hoogte - en de daaraan samenhangende omvang - het landschap te zeer aantasten.

Conclusie: De ingediende zienswijze geeft geen aanleiding om de verklaring van geen bedenkingen alsnog af te geven. C. Volgens de indiener van de zienswijze is er geen probleem met de aansluitplicht , aangezien de netbeheerder altijd verantwoordelijk is voor het realiseren van de aansluiting. Daarnaast zou de netaansluiting geen relevantie hebben in het kader van een goede ruimtelijke ordening. Verder geeft de indiener aan dat een zonnepark nooit gerealiseerd zal worden zonder toestemming voor de netaansluiting en voor het terug leveren van energie. Reactie gemeente: De gemeente betwist niet dat de netbeheerder een aansluitplicht heeft voor het voorgenomen zonnepark en dus de aansluiting altijd gerealiseerd zal moeten worden. Echter , uit de stukken is niet gebleken of er voldoende capaciteit bij de netbeheerder is gereserveerd voor de levering van energie (ABRvS 27 maart 2024 , ECLI:NL:RVS:20124:1290 , r. o. 20. 2). De aanvrager heeft niet verklaard dat er overeenkomsten met de netbeheerder zijn die aantonen dat er bij de netbeheerder voldoende capaciteit beschikbaar is om de opgewekte energie daadwerkelijk te leveren.

Het is vaste rechtspraak dat in het kader van een procedure tegen een omgevingsvergunning , een betoog dat ziet op de uitvoerbaarheid van het project , inclusief de financieel-economische uitvoerbaarheid , kan leiden tot vernietiging van het bestreden besluit , indien en voor zover het aangevoerde leidt tot de conclusie dat op voorhand in redelijkheid had moeten inzien dat het project niet kan worden uitgevoerd (ABRvS 4 mei 2021 , ECLI:NL:RVS:2021:953 , r. o. 13. 1). In dit opzicht is de uitvoerbaarheid van het zonnepark dus wel degelijk een ruimtelijk relevante vraag. Er is immers geen sprake van een goede ruimtelijke ordening , wanneer het zonnepark wel gerealiseerd zou worden , maar feitelijk niet kan (terug)leveren.

Gemeente Zwartewaterland

Pagina 6 van 8

De zienswijze geeft aanleiding om dit standpunt van de raad nader te verduidelijken in de definitieve weigering verklaring van geen bedenkingen. Het standpunt van de raad betreft dus niet de aansluitplicht , maar de twijfel of er voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet is. Met andere woorden , of het zonnepark daadwerkelijk in staat is om energie (terug) te leveren op het elektriciteitsnet. Conclusie: De ingediende zienswijze geeft geen aanleiding om de verklaring van geen bedenkingen alsnog af te geven. Wel geeft de zienswijze aanleiding om de reden voor weigering met betrekking tot het niet kunnen aansluiten van het zonnepark op het elektriciteitsnet te verduidelijken. D. De indiener van de zienswijze stelt zich op het standpunt dat de gemeentelijke opgave voor de grootschalige productie van hernieuwbare energie niet uitsluitend via zonnepanelen op daken bereikt kan worden. Volgens de indiener moet de vraag alleen zijn of er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Reactie gemeente: De gemeente begrijpt dat de indiener van zienswijze stelt dat de gemeentelijke opgave niet uitsluitend met ‘zon op dak’ ingevuld kan worden. Desalniettemin hebben Gedeputeerde Staten van de provincie Overijssel het zonnebeleid aangepast , wat ook door gemeenten opgevolgd moet worden. Dit beleid maakt per 3 januari 2024 onderdeel uit van het ‘Omgevingsplan Zwartewaterland’.

De gemeente Zwartewaterland zal alleen het potentieel op daken moeten benutten , met uitzondering van een aantal specifieke situaties. Voor een nadere toelichting wordt terugverwezen naar de eerste reactie. Conclusie: De ingediende zienswijze geeft geen aanleiding om de verklaring van geen bedenkingen alsnog af te geven. E. Volgens de indiener van de zienswijze is het feit dat de locatie een ‘energiehub’ is (lees: gunstig gelegen ten opzichte van afnemers) niet een criterium , eis of voorwaarde in het lokale beleidskader voor de productie van hernieuwbare energie in Zwartewaterland. Reactie gemeente: Uit het provinciale ruimtelijke beleid blijkt dat netbeheerders worden aangespoord om duurzame elektriciteit op te wekken , daar waar veel vraag naar elektriciteit is , meer daken te benutten voor zonnepanelen en meer in te zetten op de productie van windenergie (zie ook het voorgenomen ruimtelijk beleid zonne-energie van Gedeputeerde Staten van de provincie Overijssel , d. d. 11 oktober 2023). Grote zonneparken bevinden zich vaak op grote afstand van steden en bedrijfslocaties , waardoor er sprake is van een inefficiënt gebruik van de capaciteit van het elektriciteitsnet.

De gemeente leidt uit de wetsgeschiedenis van artikel 6.5 , tweede lid , van het Besluit omgevingsrecht (hierna: Bor) af dat sprake is van een goede ruimtelijke ordening , wanneer zo gunstig mogelijke voorwaarden worden gecreëerd voor het gebruik en de ontwikkeling van een bepaald gebied. De gemeenteraad dient een belangenafweging te maken tussen alle betrokken ruimtelijk relevante belangen en moet aan de hand van die afweging vaststellen wat zij een goede ruimtelijke ordening achten: welke ruimtelijk relevante belangen zij willen behartigen ten behoeve van een goed woon- , leef- of verblijfsklimaat (zie bijvoorbeeld Rb. ZeelandWest-Brabant 6 januari 2023 , ECLI:NL:RBZWB:2023:112 , r. o. 7. 1). Bovendien is in het rapport ‘Definitieve zoekgebieden voor zonne- en windenergie in de gemeente Zwartewaterland’ als nadeel reeds aangegeven dat het plangebied Genne-Holten op relatieve afstand ligt van grote energiegebruikers. In dat opzicht zijn de voorwaarden voor het gebruik van deze gronden voor een zonnepark ongunstig , en moet er wel degelijk rekening worden gehouden met het aspect van de ‘energiehub’. Van de eerdergenoemde gunstige voorwaarden voor het gebruik en ontwikkeling van het gebied is daarom geen sprake. Conclusie: De ingediende zienswijze geeft geen aanleiding om de verklaring van geen bedenkingen alsnog af te geven. F.

Ten slotte reageert de indiener van de zienswijze op het standpunt van de raad over het beleid met betrekking tot lokaal eigendom. Volgens de indiener heeft dit argument geen betrekking op de goede ruimtelijke ordening. Voorts is de indiener van mening dat zij voldoen aan de oude richtlijnen en tevens aan het huidige beleidskader.

Gemeente Zwartewaterland

Pagina 7 van 8

Reactie gemeente: De gemeente is het met de indiener van zienswijze eens dat het lokaal eigendom niet een aspect is dat ziet op de goede ruimtelijke ordening (‘Beleidsregel zeggenschap en lokaal eigendom opwek duurzame energie via één of meerdere zonnepark(en) of windmolen(s) gemeente Zwartewaterland 2022’ , geldend vanaf 26 maart 2022 t/m heden). De raad heeft dit dan ook niet als reden genoemd voor het niet voldoen aan de goede ruimtelijke ordening in het ontwerpbesluit (zie pagina 6 van het ontwerpbesluit). Ter verduidelijking: de raad weigert de raad de verklaring van geen bedenkingen enkel op basis van een goede ruimtelijke ordening , conform artikel 6. 5 van het Bor , en dus niet op basis van het gemeentelijk beleid omtrent lokaal eigendom. Een verdere inhoudelijke reactie is daarom niet relevant. Conclusie: De ingediende zienswijze geeft geen aanleiding om de verklaring van geen bedenkingen alsnog af te geven.

Gemeente Zwartewaterland

Pagina 8 van 8