Bijlage 3 -Platte web-tekst Omgevingsvisie Zwartewaterland

Pagina 92 ‘Ambities (Kamperzeedijk)’ Voor de Kamperzeedijk is naast ambitie 6 “Ons buitengebied is klaar voor de toekomst” ook de ambitie “Een toekomstbestendige en bereikbare woon- en werkomgeving”, “Een uitnodigende leefomgeving om te bewegen, ontmoeten en verblijven” en “Nieuwe energie en klimaatadaptatie krijgen de ruimte” en van toepassing. De ambitie “Samenwerkend Zwartewaterland bereikt meer” is een gemeentebrede ambitie, dus die geldt ook in het buitengebied.

Pagina 93 ‘Thema’s (Kamperzeedijk)’            

Cultuur Economie (ondernemen) Energie Gezondheid Klimaat Onderwijs Openbare ruimte Toerisme & Recreatie Veiligheid Verkeer Voorzieningen Wonen

Pagina 94 ‘Thema Cultuur (Kamperzeedijk)’ De polder Mastenbroek is in de late middeleeuwen geschikt gemaakt voor bebouwing. Kenmerkend zijn de grote open ruimten, het regelmatige patroon van wegen en weteringen en boerderijen op huisterpen. De polder heeft een belangrijke cultuur-historische waarde als een zeldzaam en vroeg voorbeeld van veenontginning in de Middeleeuwen. De bijzondere waarden van de polder staan beschreven in de nota ‘Polder Mastenbroek, beschrijving van de ruimtelijke kwaliteit’. Deze nota is in 1997 door Het Oversticht opgesteld. In deze nota is de polder Mastenbroek samen met polder de Pieper, de Zuiderzeepolder opgenomen op de

Cultuurhistorische Waardenkaart van Nederland. Inmiddels is de polder Mastenbroek aangewezen als Nationaal Landschap IJsseldelta. Mastenbroek is de enige polder in Nederland met een eigen parfum: L’essence de Mastenbroek. Het Stoomgemaal aan de Kamperzeedijk heeft het plan om de komende jaren een grotere rol te spelen als ontvangst- en informatiecentrum.

Pagina 95 ‘Thema Economie (Kamperzeedijk)’ In het buitengebied vormen bodem, landschap, natuur en agrarisch grondgebruik al eeuwenlang een onlosmakelijk geheel. Het buitengebied heeft daardoor landschappelijke, cultuurhistorische en archeologische kwaliteiten. Die geven identiteit en beleving aan het gebied. Economisch gezien wordt het buitengebied vooral gebruikt voor grondgebonden (rund)veehouderij. De veehouderijen zijn belangrijk voor het in stand houden van dat landschap. Overal bevinden zich kansrijke agrarische bedrijven. Net als in andere dorpen/kernen hebben zich de laatste tientallen jaren grote veranderingen voorgedaan in het buitengebied door de schaalvergroting in de landbouw. Het aantal bedrijven is minder geworden, maar de blijvende agrarische bedrijven worden steeds groter. Zowel qua bedrijfsoppervlakte als qua bedrijfsbebouwing. In voormalige agrarische gebouwen hebben zich nieuwe functies gevestigd, van burgerwoningen tot niet-agrarische bedrijven. Door deze veranderingen is het evenwicht tussen de verschillende functies en waarden van het gebied niet langer meer vanzelfsprekend. Een zorgvuldige ruimtelijke ordening is van belang.

Er is daarom behoefte aan een nieuwe visie op het buitengebied, waarbij ingegaan wordt op de verschillende opgaven in het buitengebied, zoals: de veenweidebodemdaling, klimaatadaptatie en de afname van het aantal agrarische bedrijven. Uit deze Buitengebiedsvisie komen conclusies over de mogelijkheden in het buitengebied met behoud van de agrarische functie. Deze conclusies worden vertaald in regels voor het omgevingsplan.

Pagina 96 ‘Thema Energie (Kamperzeedijk)’ Zie algemene tekst ‘Thema Energie’ pagina 32.

Pagina 97 ‘Thema Gezondheid (Kamperzeedijk)’ Zie algemene tekst ‘Thema Gezondheid’ pagina 33.

Pagina 98 ‘Thema Klimaat (Kamperzeedijk)’ Zie algemene tekst ‘Thema Klimaat’ pagina 34.

Pagina 99 ‘Thema Onderwijs (Kamperzeedijk)’ We streven er naar ook in de toekomst een divers aanbod aan onderwijsvoorzieningen in stand te houden. De verwachte daling van het aantal leerlingen vormt daarbij een uitdaging, met name in het buitengebied. Op de Kamperzeedijk gaat het daarbij om CNS De Driester.

Pagina 100 ‘Thema Openbare Ruimte (Kamperzeedijk)’ De bewoners van de Kamperzeedijk hebben vanaf 2015 het groenonderhoud van de gemeente overgenomen. In een convenant zijn ieders taken en verantwoordelijkheden en de financiële aspecten helder uitgewerkt.

Pagina 101 ‘Thema Toerisme en Recreatie (Kamperzeedijk)’ Zie algemene tekst ‘Thema Toerisme en Recreatie’ pagina 37.

Pagina 102 ‘Thema Veiligheid (Kamperzeedijk)’ Zie algemene tekst ‘Thema Veiligheid’ pagina 38.

Pagina 103 ‘Thema Verkeer (Kamperzeedijk)’ Verkeersveiligheid en fietsen De Kamperzeedijk bestaat uit rijen met huizen (lintbebouwing) langs een provinciale weg met enkele bebouwde kommen. Op de provinciale weg N760 Kamperzeedijk tussen Genemuiden en IJsselmuiden blijkt spanning te zitten tussen de functie en het gebruik van de weg. Vooral binnen de bebouwde kommen van Kamperzeedijk leidt dit tot klachten over onveiligheid en geluidhinder. De provincie is bezig met herinrichtingsplannen. De gemeente vraagt ook hier nadrukkelijk aandacht voor een gepaste snelheid en veilige (fiets)oversteken. De gemeente zorgt hier zelf voor bij het kruispunt van de Schaapsteeg. Voor openbare verlichting geldt: functioneel, veilig, spaarzaam, en duurzaam verlichten. Daarmee leveren we een bijdrage aan het voorkomen van de lichtvervuiling, vooral in het buitengebied. Lichtvervuiling is het overmatig verlichten van de omgeving in de nacht.

Pagina 104 ‘Thema Voorzieningen (Kamperzeedijk)’ In het buitengebied neemt het draagvlak voor de voorzieningen af. Voor de kern Kamperzeedijk is het behoud van voorzieningen zoals de gemeenschapsgebouwen van belangrijk voor de leefbaarheid. De school is in de kern Kamperzeedijk een verbindende factor. Om een school in stand te kunnen houden moeten er voldoende leerlingen zijn. Daarom is het belangrijk dat jonge gezinnen zich kunnen vestigen in de kleine kernen en in het buitengebied.

Pagina 105 ‘Thema Wonen (Kamperzeedijk)’ In de kern Kamperzeedijk is de school een verbindende factor. Om een school in stand te kunnen houden moeten er voldoende leerlingen zijn. Daarom is het belangrijk dat jonge gezinnen zich kunnen vestigen in de kleine kernen en in het buitengebied. Door passend woningaanbod voor de doelgroep starters en senioren kan voorkomen worden dat jongeren wegtrekken. Dit draagt bij aan een evenwichtige bevolkingsopbouw en instandhouding van de gemeenschap. In het buitengebied staan veel boerenbedrijven. Als het bedrijf door de jongere generatie wordt overgenomen, is er vaak geen plaats meer voor de oudere generatie in de kleinere kern. Wanneer het bedrijf stopt, gaan de gronden naar bestaande boerenbedrijven en wordt de woning vaak verkocht aan mensen van buiten de kern. We zoeken naar (extra) ontwikkellocaties voor Kamperzeedijk onder de volgende voorwaarde: toevoeging aan de woningvoorraad is beperkt tot gemiddeld 1 à 2 woningen per jaar. Uitbreidingen in de vorm van kleinschalige eenheden. Bijvoorbeeld korte rijtjes en kleine hofjes. Doel is om de leefbaarheid en sociale cohesie in stand houden.

Pagina 106 ‘Buitengebied’ Zwartewaterland kenmerkt zich als een vitale plattelandsgemeente met een rijke geschiedenis. Deze geschiedenis is zichtbaar in het landschap en in de verschillende kernen. De gemeente ligt strategisch in en tussen bijzondere gebieden. Denk aan het Nationaal Landschap IJsseldelta, de Natura 2000 gebieden Uiterwaarden Zwarte Water en Vecht, Weerribben-Wieden, Olde Maten & Veerslootslanden en het Zwarte Meer. Bodem, landschap, natuur en agrarisch grondgebruik vormen al eeuwenlang een onlosmakelijk geheel. Het buitengebied heeft daardoor landschappelijke, cultuurhistorische en archeologische kwaliteiten. Die geven identiteit en beleving aan het gebied. Kenmerkend zijn de grote open ruimten, het regelmatige patroon van wegen en weteringen en boerderijen op huisterpen. Het buitengebied is vooral geschikt voor grondgebonden (rund)veehouderij. De veehouderijen zijn belangrijk voor het in stand houden van dat landschap. Overal bevinden zich kansrijke agrarische bedrijven. Net als in andere dorpen/kernen hebben zich de laatste tientallen jaren grote veranderingen voorgedaan in het buitengebied door de schaalvergroting in de landbouw.

Het aantal bedrijven is minder geworden, maar de blijvende agrarische bedrijven worden steeds groter. Zowel qua bedrijfsoppervlakte als qua bedrijfsbebouwing. In voormalige agrarische gebouwen hebben zich nieuwe functies gevestigd, van burgerwoningen tot niet-agrarische bedrijven. Door deze veranderingen is het evenwicht tussen de verschillende functies en waarden van het gebied niet langer meer vanzelfsprekend. Een zorgvuldige ruimtelijke ordening is van belang. Er is daarom behoefte aan een nieuwe visie op het buitengebied, waarbij ingegaan wordt op de verschillende opgaven in het buitengebied, zoals: de veenweidebodemdaling, klimaatadaptatie en de afname van het aantal agrarische bedrijven. Uit deze Buitengebiedsvisie komen conclusies over de mogelijkheden in het buitengebied met behoud van de agrarische functie. Deze conclusies worden vertaald in regels voor het omgevingsplan.

Pagina 107 ‘Waarden (Buitengebied)’ Zwartewaterland kenmerkt zich als een vitale plattelandsgemeente met een rijke geschiedenis. Deze geschiedenis is zichtbaar in het landschap en in de verschillende kernen. De gemeente ligt strategisch in en tussen bijzondere gebieden. Denk aan het Nationaal Landschap IJsseldelta, de Natura 2000 gebieden Uiterwaarden Zwarte Water en Vecht, Weerribben-Wieden, Olde Maten & Veerslootslanden en het Zwarte Meer. Bodem, landschap, natuur en agrarisch grondgebruik vormen al eeuwenlang een onlosmakelijk geheel. De robuuste landschappen zijn naar verhouding onaangetast. De verschillende ontstaansgeschiedenissen zijn nog duidelijk te herkennen. De gemeente Zwartewaterland zet in op het behouden en versterken van het buitengebied. Dit doen we door te sturen op en te investeren in ontwikkelingen die een bijdrage leveren aan de (be)leefbaarheid en concurrentiekracht van het buitengebied. Het buitengebied in de gemeente Zwartewaterland kent een grote diversiteit aan archeologische vindplaatsen. Van de Mastenbroekerpolder tot het archeologisch Rijksmonument in Zwartewatersklooster. Zie verder ‘De kracht van Zwartewaterland’.

Pagina 108 ‘Ambities (Buitengebied)’ Voor het buitengebied staat natuurlijk ambitie 6 “Ons buitengebied is klaar voor de toekomst” bovenaan. Daarnaast zijn ook de ambitie “Nieuwe energie en klimaatadaptatie krijgen de ruimte” en “Een toekomstbestendige en bereikbare woon- en werkomgeving” van toepassing in dit gebied. De ambitie “Samenwerkend Zwartewaterland bereikt meer” is een gemeentebrede ambitie, dus die geldt ook in het buitengebied.

Pagina 109 ‘Thema’s (Buitengebied)’ In het Buitengebied spelen de volgende thema’s:            

Cultuur Economie (ondernemen) Energie Gezondheid Klimaat Onderwijs Openbare ruimte Toerisme & Recreatie Veiligheid Verkeer Voorzieningen Wonen

Pagina 110 ‘Thema Cultuur (Buitengebied)’ Zwartewatersklooster In 1233 werd door bisschop van Utrecht vlakbij Hasselt een vrouwenklooster gebouwd om zijn voorganger Otto II te herdenken. Bisschop Otto II was zes jaar eerder gesneuveld tijdens de slag bij Ane. Het vrouwenklooster kende verschillende namen, maar werd later ‘nigra aqua’ (zwarte water) genoemd. Het was van groot belang voor de ontwikkeling van het gebied in de huidige gemeenten Zwartewaterland en Staphorst. Door de reformatie (kerkelijke hervorming) raakte het klooster in verval. Later zijn de huizen en schuren die daarvoor in aanmerking kwamen tot boerderijen ingericht. Van het klooster bleef bijna niets bewaard. Alleen het kerkhof is gebleven, deze is nog in gebruik voor het buurtschap ‘Zwartewaterklooster’. De plek waar het klooster heeft gestaan werd in 1974 op de lijst geplaatst van archeologische monumenten van nationaal belang. Er zijn plannen om bij het klooster een kennis- en informatiecentrum in te richten. Hiermee wordt de bijzondere cultuurhistorie van de locatie voor een breed publiek toegankelijk. Daarbij wordt ook de verbinding gezocht met de ontwikkelingen rondom het gebied De Oldematen, Het Hooibergenmuseum en De Veldschuur. Voor de realisatie van projecten zal de afstemming en samenwerking met de gemeente Staphorst worden gezocht.

Pagina 111 ‘Thema Economie (Buitengebied)’ We zetten in op het behoud van de agrarische sector in ons buitengebied. Tegelijkertijd spelen er een aantal opgaven in het buitengebied. Samen met de regiogemeenten en andere partijen die deelnemen aan de Gebiedsgerichte Aanpak Noordwest Overijssel beoordelen we hoe we hier een toekomstbestendige invulling aan kunnen geven. De uitkomst hiervan leggen we vast in een eerstvolgende actualisatie van de omgevingsvisie. Het buitengebied zonder duidelijk aanwezige agrarische sector verandert fundamenteel van karakter. Behoud en beleefbaarheid van de agrarische sector is daarom uitgangspunt. Tegelijk zien we andere ruimteclaims op het buitengebied (wonen, energie, natuur, recreatie). Daardoor kan de agrarische sector de huidige omvang mogelijk niet behouden. Behoud kan ook worden bereikt door (gedeeltelijke) transities in de sector. Van belang is dat het agrarisch ondernemerschap niet in gevaar komt.

Pagina 112 ‘Thema Energie (Buitengebied)’ Zie algemene tekst ‘Thema Energie’ pagina 32.

Pagina 113 ‘Thema Gezondheid (Buitengebied)’ Zie algemene tekst ‘Thema Gezondheid’ pagina 33.

Pagina 114 ‘Thema Klimaat (Buitengebied)’ Zie algemene tekst ‘Thema Klimaat’ pagina 34.

Pagina 115 ‘Thema Onderwijs (Buitengebied)’ We streven er naar ook in de toekomst een divers aanbod aan onderwijsvoorzieningen in stand te houden. De verwachte daling van het aantal leerlingen vormt daarbij een uitdaging, met name in het buitengebied. In het buitengebied zijn twee scholen, CBS Mastenbroek en CNS De Driester, gevestigd.

Pagina 116 ‘Thema Openbare Ruimte (Buitengebied)’ Zie algemene tekst ‘Thema Openbare Ruimte’ pagina 36.

Pagina 117 ‘Thema Toerisme & Recreatie (Buitengebied)’ Het streven is het Nationaal Landschap IJsseldelta beter bereikbaar te maken voor inwoners en toeristen. We stimuleren kleinschalige recreatie in het buitengebied. Daarbij maken we altijd een ruimtelijke afweging over inpasbaarheid. Door het bevorderen van de vestiging van kleinschalige recreatie, bed & breakfasts en mini-campings is het landschap beter te beleven. Verbetering van de ontsluiting doen we door het realiseren van routestructuren zoals een fietspadennetwerk, rustpunten, wandel- en kanoroutes. Ook is aandacht voor de totstandkoming van lokale ommetjes. Naast een toeristisch-recreatieve functie heeft de IJsseldelta daarbij de functie als uitloopgebied voor de kernen en steden.

Pagina 118 ‘Thema Veiligheid (Buitengebied)’ Door het vrijkomen van agrarisch vastgoed ontstaat in het buitengebied een risico op ondermijnende criminaliteit. We zetten in op het weerbaar maken van (agrarische) ondernemers.

Pagina 119 ‘Thema Verkeer (Buitengebied)’ Verkeersveiligheid De rijsnelheid over de Verkavelingsweg en de Doornweg blijft aandacht vragen. Het gaat hierbij om de rijsnelheid van het gemotoriseerde verkeer en van het (snelle) fietsverkeer, zoals wielrenners, speed pedelec en elektrische fietsen. Op de Gennerdijk wordt er met hoge snelheid langs woonhuizen gereden. Dat vraagt om maatwerkoplossingen. Voor openbare verlichting geldt: functioneel, veilig, spaarzaam, en duurzaam verlichten. Daarmee leveren we een bijdrage aan het voorkomen van de lichtvervuiling, vooral in het buitengebied. Lichtvervuiling is het overmatig verlichten van de omgeving in de nacht. Fietsen Naast de fietsverbindingen voor het dagelijks gebruik is er ook nog de wens voor recreatieve fietsroutes. Hier wordt dieper op ingegaan onder het thema Toerisme en Recreatie.

Pagina 120 ‘Thema Voorzieningen (Buitengebied)’ Voor de kern Mastenbroek en Kamperzeedijk is het behoud van voorzieningen zoals de gemeenschapsgebouwen belangrijk voor de leefbaarheid. In het buitengebied neemt het draagvlak voor de voorzieningen af. De scholen zijn in de kleine kernen een verbindende factor. Om een school in stand te kunnen houden moeten er voldoende leerlingen zijn. Daarom is het belangrijk dat jonge gezinnen zich kunnen vestigen in de kleine kernen en in het buitengebied. Dit draagt bij aan een evenwichtige bevolkingsopbouw en instandhouding van de gemeenschap.

Pagina 121 ‘Thema Wonen (Buitengebied)’ Met het oog op de toekomst, de verwachte afname van het aantal agrarische bedrijven doet zich de vraag voor waar en hoe willen wij woningbouw in het buitengebied realiseren. Daarbij kan gedacht worden aan herontwikkeling van bestaande locaties (VAB) of de ontwikkeling van een nieuwe locatie. Er is daarom behoefte aan een nieuwe visie op het buitengebied, waarbij ingegaan wordt op de verschillende opgaven in het buitengebied, zoals: de veenweidebodemdaling, klimaatadaptatie en de afname van het aantal agrarische bedrijven. Uit deze Buitengebiedsvisie komen conclusies over de mogelijkheden in het buitengebied met behoud van de agrarische functie. Deze conclusies worden vertaald in regels voor het omgevingsplan. Ontwikkelingsruimte en kwaliteitsprestaties moeten in evenwicht zijn Woningbouw vindt zoveel mogelijk binnen de bestaande bebouwde omgeving plaats. Dit gaat vóór uitbreiding van het bebouwd gebied. Echter, bouwen buiten bestaand bebouwd gebied zal niet altijd

te voorkomen zijn. In die gevallen zorgen we voor een zorgvuldige inpassing in groen en landschap volgens de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving en het Groenbeleidsplan. Het is gebaseerd op het provinciale beleid dat ervanuit gaat dat nieuwe ontwikkelingen mogen als zij bijdragen aan het instand-houden van en versterken van ruimtelijke kwaliteit. Voor alle nieuwe en grootschalige ontwikkelingen in het buitengebied geldt dat een goede ruimtelijke inpassing verplicht is. Naast deze basisinspanning kan het zijn dat er extra kwaliteitsprestaties nodig zijn. Ontwikkelingsruimte en kwaliteitsprestaties moeten in evenwicht zijn. Nieuwe woonkavels in kernen en op bestaande erven behoren tot de mogelijkheden. Alleen voor karakteristieke woningen worden extra mogelijkheden toegestaan in gebruik en bouw. Woningbouw in de polder Mastenbroek is op zeer beperkte schaal en onder voorwaarden mogelijk: geen nieuwbouw in de vorm van clusters en binnen bestaande lintstructuren. Woningbouw vindt bij voorkeur plaats op agrarische erven en in de kern Mastenbroek, onder duidelijk gestelde ruimtelijke voorwaarden. Deze voorwaarden gelden voor bouwen in het hele buitengebied. Daarbij gaat het om:  

behoud van waardevolle gebouwencomplexen; behoud of versterking van landschappelijke kwaliteit en het karakter van het buitengebied;  aantallen en verschijningsvormen van toe te voegen woningen moeten in verhouding staan tot de aard en omvang van aanwezige bebouwing en de grootte van percelen. Voorwaarde is ook dat de agrariër in het gebied zijn bedrijf moet kunnen voortzetten. Gunstig vestigingsklimaat voor jonge gezinnen creëren In de kernen Kamperzeedijk en Mastenbroek is de school een verbindende factor. Om een school in stand te kunnen houden moeten er voldoende leerlingen zijn. Daarom is het belangrijk dat jonge gezinnen zich kunnen vestigen in de kleine kernen en in het buitengebied. Door passend woningaanbod voor de doelgroep starters en senioren kan voorkomen worden dat jongeren wegtrekken. In het buitengebied staan veel boerenbedrijven. Als het bedrijf door de jongere generatie wordt overgenomen, is er vaak geen plaats meer voor de oudere generatie in de kleinere kern. Wanneer het bedrijf stopt, gaan de gronden naar bestaande boerenbedrijven en wordt de woning vaak verkocht aan mensen van buiten de kern. Behoefte aan passende woningen voor starters en ouderen Polderbelangen Mastenbroek heeft gevraagd om een onderzoek naar de woningbouwmogelijkheden in Mastenbroek.

Zij ziet het draagvlak voor de voorzieningen afnemen en ziet woningbouw als middel om dit tegen te gaan. Er is behoefte aan passende woningen voor starters en ouderen in de kleine kernen en het buitengebied. Dit draagt bij aan een evenwichtige bevolkingsopbouw en instandhouding van de gemeenschap. Door de toenemende vergrijzing is er aandacht nodig voor de bouw van levensloopbestendige woningen in nieuwbouwplannen. De gemeente staat positief tegenover de ontwikkeling van nieuwe woon-zorgconcepten voor ouderen.