Bijlage 3 - Oplegnotitie harmoniseren lokaal eigendomsbeleid grootschalige opwekking ZSDZ (4)

Oplegnotitie voorstel harmonisatie lokaal eigendomsbeleid grootschalige opwek ZSDZ Tijdens het ZSDZ bestuurlijk overleg op 21-11-2024 is besloten te onderzoeken of het mogelijk is om het lokaal eigendomsbeleid voor grootschalige energieopwekking tussen de ZSDZ-gemeenten en de provincie te harmoniseren. Het doel van het harmoniseren is dat lokale verschillen in beleid worden beperkt en er beter grens ontkennend gewerkt kan worden. Hiervoor is er een kwalitatieve analyse gedaan waarin het beleid van de gemeenten en de provincie op een aantal thema’s zijn vergeleken. Deze analyse is gebruikt om concrete aanbevelingen te doen rond het beleid van de ZSDZ-gemeenten. Deze aanbevelingen zijn: 1. Doelgroepen in participatie: onderscheid maken tussen drie groepen in de participatie, de afstanden zijn indicatief en flexibel toe te passen: 1. Directe omgeving. 800-1500 meter van een turbine of 250-500 meter van een zonnepark. Deze groep krijgt financiële compensatie. 2. Omgeving in de invloedsfeer. In een straal van 10 x de tiphoogte en één kilometer van een zonnepark. Deze groep krijgt inspraak. 3. Breder publiek. Inwoners, bedrijven en instellingen in de gemeente en inwoners, bedrijven en instellingen binnen 5 kilometer van een windturbine of zonnepaneel installatie. Deze groep telt als lokaal. 2.

Definitie lokaal eigendom: Een inwoner of bedrijf is lokaal als die gevestigd is in de gemeente(n) waarin het project zich bevindt of als de inwoner of het bedrijf zich binnen 5 kilometer van een windturbine of zonnepaneel installatie bevindt. Deze afstand is indicatief en mag flexibel toegepast worden. Het gaat wel om een collectief, een project in bezit van één of enkele grondeigenaren of bewoners zien wij niet als lokaal eigendom. Medeoverheden en gemeenten tellen als lokaal eigendom. Met eigendom bedoelen wij het juridische en economische eigendom. 3. Percentage lokaal eigendom: minimaal 50% met streven naar 100%. Hoe meer een project open staat voor lokaal eigendom hoe meer dit wordt gewaardeerd. 4. Inspraak omwonenden: omwonenden binnen 10 x tiphoogte bij een windpark en binnen één kilometer van een zonnepark moeten inspraak krijgen. Deze afstanden zijn indicatief en flexibel toe te passen. De inspraak is in principe vorm vrij. De Zwolse participatieaanpak Hanza kan een leidraad zijn voor het opstellen van dit participatieplan. Het doel is dat omwonenden vanaf het eerste moment van initiëren inspraak krijgen. 5. Financiële participatie: lokale invulling intact laten zolang alle inwoners van de betreffende gemeente(n) financieel kunnen participeren. Als dit niet het geval is dan dit toevoegen aan het beleid. 6.

Gebiedsfonds: opnemen in beleid en als richtlijn voor de afdracht €1/MWH noemen. Dit hogere bedrag is gekozen zodat er genoeg middelen terugvloeien in

het gebied. De afdracht kan worden verlaagd als er sprake is van een hoge mate van coöperatie vorming. Gemeenten bepalen zelf hoe het gebiedsfonds wordt beheerd. 7. Compensatie voor omwonenden: omwonenden in een straal van 800-1500 meter vanaf de dichtstbijzijnde windturbine en 250-500 meter vanaf een zonnepaneel installatie hebben recht op compensatie. Deze afstanden zijn indicatief en flexibel toe te passen. Compensatie wordt verder overgelaten aan de gemeenten en initiatiefnemers. Compensatie kan in natura of financieel. 8. Gebiedsadviseur of gebiedsbegeleider in voorbereidende fase: opnemen in het beleid dat gemeenten, indien nodig, een gebiedsbegeleider aan kunnen stellen om verschillende partijen in het gebied nader tot elkaar te brengen. 9. Een enkel initiatief steunen per gebied in geval van concurrentie: In het geval dat er concurrerende initiatieven in een gebied zijn kiest de gemeente een enkel initiatief om te ondersteunen. Dit om samenwerking tussen initiatieven aan te moedigen en om te voorkomen dat er gemeenschapsgeld in een verliezend initiatief wordt geïnvesteerd. Als meerdere initiatieven steun vragen en aan de voorwaarden voldoen dan kan steun geven aan meerdere initiatieven niet vermeden worden.

Het voorstel is dat de ZSDZ- gemeenten hun lokaal eigendomsbeleid voor grootschalige opwek bijwerken met bovenstaande punten op het moment dat het beleid aan herziening toe is. De precieze vorm van het beleid blijft per gemeente verschillen. Het volgende beleid is gebruikt voor deze analyse: Provincie: Zwolle: Staphorst: Dalfsen: Zwartewaterland:

PPE Beleid lokaal eigendom Raadsstartnotitie grootschalige opwek Kaders grootschalige duurzame energieproductie Beleidsregel zeggenschap en lokaal eigendom opwek duurzame energie Marnix Idema Beleidsadviseur duurzaam T: 06 27011846 Gemeente Zwartewaterland Bezoekadres: Telvorenstraat 2, 8061 CB Hasselt Postadres: Postbus 23, 8060 AA Hasselt www.zwartewaterland.nl