Bijlage 2 - Uitvoeringsparagraaf Omgevingsvisie

Uitvoeringsparagraaf Omgevingsvisie Zwartewaterland Augustus 2021

In de Omgevingsvisie Zwartewaterland zijn zes ambities opgenomen. Deze zijn in onderstaand schema nader uitgewerkt in concrete maatregelen en projecten. Op de kaart van de omgevingsvisie is daarnaast een aantal markers opgenomen. Deze gemarkeerde projecten dragen eveneens bij aan het behalen van de verschillende ambities. In de kolom ‘Wanneer’ wordt met korte termijn bedoeld de periode van de eerstkomende twee jaar (2021 en 2022), met langere termijn de periode daarna. Wanneer er zowel korte als lange termijn staat betekent dit dat beleidskaders en plannen op de korte termijn tot stand komen of daar over wordt besloten, en dat de uitvoering daarvan over langere tijd doorloopt. Voor een aantal plannen en projecten is aangegeven dat deze lopend zijn, in 2021 worden afgerond of in 2021 worden gestart. Dat zijn:  Parkeerbeleidsplan  Cultuurhistorische waardenkaart (CHWK)  Vaststellen van het Buitenruimteplan  Visievorming op het buitengebied: Gebiedsgerichte Aanpak Noordwest Overijssel (veenweidestrategie, aanpak stikstofdepositie)  Besluitvorming zoekgebieden wind- en zonne-energie  Warmtetransitie-visie en wijkuitvoeringsplannen  Gemeentelijk rioleringsplan  Beleid huisvesting van arbeidsmigranten In 2021 wordt een plan van aanpak vastgesteld voor het opstellen van het Omgevingsplan. Dit plan komt gefaseerd tot stand.

In deze uitvoeringsparagraaf bij de omgevingsvisie is aangegeven welke ambities en doelstellingen in regels en normen worden meegenomen in het Omgevingsplan:  regels voor ruimtelijke kwaliteit in de kernen (woongebieden en bedrijventerreinen)  normen voor gebiedsgericht milieubeleid (lucht, geluid, bodem, water)  Uitwerking beleid in regels voor de huisvesting arbeidsmigranten Onderwerpen die worden meegenomen bij een volgende actualisatie van de omgevingsvisie:  Resultaten van de Gebiedsgerichte Aanpak Noordwest Overijssel (veenweidestrategie, aanpak stikstofdepositie)  Cultuurhistorische beleidskaart (CHBK)  Verwerken keuzes voor woningbouwlocaties  Visie op de gebieden Molenwaard en Bodewes

Ambitie/uitwerking

Maatregel/project/actie

Wanneer

De samenleving verandert. Er ontstaan steeds meer maatschappelijke initiatieven. Als gemeente geven we ruimte aan inwoners om zelf initiatief te nemen en zijn we een betrouwbare samenwerkingspartner.

We hebben een duurzame relatie met alle betrokkenen en zoeken in onze nieuwe rol naar de juiste balans tussen loslaten, vertrouwen en samenwerken. Onze rol is afhankelijk van het type project en gebied, hierbij passen we maatwerk toe. We zetten waar mogelijk in op ‘werk met werk maken’. Dat betekent dat ingrepen in de openbare ruimte zoveel mogelijk gecombineerd plaatsvinden om hinder tot een minimum te beperken. Ook besparen we zo op kosten, energie en grondstoffen. In de samenwerking maken we goede afspraken. Dit betekent dat we kaders stellen voor het “wat”, meer vrijheid geven over het

Loopt en wordt gecontinueerd

Ambitie 1 “Samenwerkend Zwartewaterland bereikt meer”

Er is een sociale digitale kaart waar het aanbod van activiteiten, basisvoorzieningen op 1 centraal punt toegankelijk is voor onze inwoners

“hoe” en de regie houden in de samenwerking met inwoners, ondernemers en andere partners. Daar waar mogelijk voeren we projecten samen met inwoners uit. Via de netwerkgroep Samen Zwartewaterland werken organisaties samen aan de doorontwikkeling van de sociale digitale kaart. De bestaande sociale kaart wordt ge-update en voorzien van een nieuwe website, waarop alle informatie gemakkelijk toegankelijk is voor onze inwoners. Er is een beheerder beschikbaar om de website up-to-date te houden. Vrijwilligers- en maatschappelijk betrokken organisaties, bieden overzicht van het actuele aanbod in gemeente Zwartewaterland.

1/2e kwartaal 2021

Ambitie 2 “Een uitnodigende leefomgeving om te bewegen, ontmoeten en verblijven” We zorgen ervoor dat de leefomgeving van onze inwoners zo is ingericht dat deze bijdraagt aan een positieve gezondheid, onder andere door aanwezigheid van groen in de directe leefomgeving. We streven naar een goede scheiding tussen wonen en werken, bijvoorbeeld door een robuuste groene inpassing van bedrijventerreinen in hun omgeving.

De leefomgeving nodigt uit om te lopen en de fiets te gebruiken in plaats van de auto te nemen, ook voor het verplaatsen door de verschillende kernen.

Bij nieuwe ontwikkelingen in onze gemeente wordt rekening gehouden met water en

In het Groenbeleidsplan is de ambitie opgenomen van 75 vierkante meter groen per (nieuw te bouwen) woning (in een straal van 300 tot 500 meter). Dit wordt verankerd in ruimtelijk beleid en het bewegen en ontmoeten in de kernen wordt verankerd in het Buitenruimteplan. In het coalitieakkoord ‘Inwoners maken Zwartewaterland mogelijk’ wordt ingezet op meer groen bij de industrieterreinen: “Voor elke vierkante meter een bepaald percentage groen”. In het Omgevingsplan wordt bezien hoe dit in regels kan worden vastgelegd. In de Nota van Uitgangspunten Uitbreiding Zevenhont is hier invulling aan gegeven ten behoeve van de verdere planvorming. Ten aanzien van de oostrand is aangegeven dat er gestreefd wordt naar de aanleg van een robuuste groenstrook langs het bedrijventerrein zodat het zicht op de dominante bedrijfsbebouwing verzacht wordt. Er wordt gewerkt aan een Fietsagenda, een Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) en een Parkeerbeleidsplan. In de Fietsagenda wordt ingezet op het upgraden en het realiseren van ontbrekende verbindende schakels in de fiets- en wandelroutestructuren. In het GVVP wordt verder uitwerking gegeven aan thema’s zoals verkeersveiligheid, problematiek op de bedrijventerreinen, het bepalen en vastleggen van het fietsnetwerk. Het Parkeerbeleidsplan is de basis voor een parapluplan parkeren.

In bovenstaande documenten wordt ook een maatregelenprogramma/ uitvoeringsprogramma opgenomen. We stellen een digitaal raadpleegbare cultuurhistorische waardenkaart (CHWK) op. Door een actualisatie en het aanvullen van de

Korte termijn

Korte en lange termijn

Korte termijn

Korte termijn

klimaatverandering door aan te sluiten bij de opbouw van het landschap. We beschermen de cultuurhistorisch waardevolle (groen- en water-)structuren en objecten.

Er is voldoende groen en ruimte om te sporten, bewegen en spelen in de wijk.

We stimuleren inwoners om actief deel te nemen aan de maatschappij.

Er is passend woningaanbod voor alle doelgroepen: jong, oud en beschermd.

bestaande informatie maken we één overzichtelijk product dat informatief, bruikbaar en toegankelijk is. De CHWK wordt vervolgens verwerkt in het nog op te stellen omgevingsplan. We stellen een cultuurhistorische beleidskaart (CHBK) op. Deze kaart geeft per zone/gebied richting aan het ontwikkelen van nieuwe ruimtelijke plannen en het aanpassen van bestaande. Een CHBK maakt ook dat er makkelijker verbindingen gelegd kunnen worden tussen erfgoed en veranderingen in onze leefomgeving, zoals energietransitie en klimaatadaptatie. De CHBK wordt vervolgens verwerkt in het nog op te stellen omgevingsplan. De landschappelijke waarden zijn nu beschermd in het Bestemmingsplan Buitengebied. In de “visievorming op het buitengebied” en in het Omgevingsplan wordt de bescherming van landschappelijke en natuurwaarden geborgd. Zie ook onder Ambitie 6.”ons buitengebied is klaar voor de toekomst”. Voor het Buitenruimteplan is onderzocht hoe er gebruik gemaakt wordt van de openbare ruimte en welke wensen er bestaan. De ambities voor de inrichting van de Buitenruimte zijn in beeld gebracht op kaart. Op basis van een interactieve enquete (1350 respondenten) is een plan opgesteld waarmee tegemoet kan worden gekomen aan de behoeften van onze inwoners.

Resultaat is een overzichtelijke kaart van de openbare ruimte, waarop te zien is hoe invulling kan worden gegeven aan bewegen, ontmoeten, sporten en spelen in onze kernen. Het Buitenruimteplan is in de eerste helft van 2021 vastgesteld, waarna de uitvoering gefaseerd zal starten. Door vrijwilligerswerk te promoten via het coördinatiepunt Vrijwilligerswerk stimuleren we inwoners om vrijwilliger te worden. Huidige vrijwilligers en mantelzorgers ondersteunen we bij hun inzet en werkzaamheden door te participeren in de coördinatie van de informele zorg. We werken samen met sportclubs, welzijnsorganisaties en onderwijs om bewegen te stimuleren en gezond leven te bevorderen. De buurtsportcoach is hierbij een verbindende factor en stelt samen met de betrokken organisaties een plan van aanpak op. Er is sprake van periodieke monitoring van de kwalitatieve en kwantitatieve woonbehoefte, onder andere via het woonbehoefteonderzoek.

Lange termijn

Korte termijn

Korte en lange termijn

Loopt en wordt gecontinueerd

Korte en lange termijn

In regionaal verband hebben wij programmeringsafspraken. In 2021 wordt in dit verband de nieuwe Woonagenda van de Provincie vastgesteld. Inzet is dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen in hun eigen buurt. Het is belangrijk dat de openbare ruimte hierop is ingericht.

In het Buitenruimteplan is opgenomen dat de openbare ruimte in de kernen zo ingericht wordt dat iedere inwoner van Zwartewaterland toegang heeft tot een passend aanbod om te bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. We zorgen voor voldoende rustpunten op wandelroutes. In Genemuiden en Hasselt zijn al beweegroutes gerealiseerd en zijn er speelplekken en ouderenbeweegtuinen aangelegd. De wandelmogelijkheden voor mindervaliden zijn beperkt. Binnen de leefbaarheidsplannen is voor Genemuiden en Zwartsluis opgenomen dat er veilige routes naar het centrum worden gerealiseerd. Verder wordt er in Zwartsluis in de buurt van De Schans een beweegpad (voor minder validen) aangelegd. Uit de gesprekken met inwoners en een enquête gehouden onder inwoners blijkt dat er behoefte is aan ontmoetingsplekken voor jong en oud in de buurt.

Ambitie 3 “Nieuwe energie en klimaatadaptatie krijgen de ruimte” De opgave voor het opwekken van Er is een vastgesteld Programma nieuwe energie is heel concreet: 50 Energietransitie. Onderdeel hiervan is het, hectare zonnevelden en vijf mede in het verband van de Regionale Energie windmolens voor 2030. De ruimte Strategie (RES), verkennen wat de hiervoor zal met name in het zoekgebieden voor wind- en zonne-energie buitengebied gevonden moeten zijn. Begin 2021 heeft de gemeenteraad zich worden. uitgesproken over de zoekgebieden. Het participatietraject is begin 2021 gestart. De input uit het participatietraject zal verwerkt en waar mogelijk betrokken worden bij het aanwijzen van definitieve zoekgebieden en bij het opstellen van ruimtelijke kaders. Vervolgens worden de definitieve zoekgebieden en een ruimtelijk kader ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Daarna worden de zoekgebieden in regionaal RES-verband ingebracht en worden ze toegevoegd aan de omgevingsvisie.

Korte en lange termijn

Korte termijn

Deze nieuwe ontwikkelingen moeten goed ingepast worden door rekening te houden met de kwaliteiten van het landschap.

Klimaatadaptatie, energietransitie en behoud van de kwaliteiten van het landschap zijn onderdeel van de “visievorming op het buitengebied” waarin de verschillende opgaven voor het buitengebied in samenhang worden bezien. Zie ook onder Ambitie 6. “ons buitengebied is klaar voor de toekomst”.

Korte termijn

De Zwartewaterlandse ambities zijn

Het uitvoeren van het Klimaatakkoord moet

Loopt en

hoog, maar moeten wel haalbaar en betaalbaar zijn zodat iedereen mee kan doen.

haalbaar en betaalbaar zijn voor gemeenten. Daarnaast moet het verduurzamen van de woning ook haalbaar en betaalbaar zijn voor huiseigenaren. Met het Energieloket en voorlichting over landelijke regelingen voor verduurzaming worden inwoners op weg geholpen.

wordt gecontinueerd.

De gemeente stimuleert, faciliteert, adviseert en communiceert actief over de energie- en warmtetransitie.

Voorbeelden hiervan zijn het Energieloket, de energiecoöperatie Energiek Zwartewaterland en het organiseren van verschillende informatieavonden over energie- en warmtetransitie. In 2021 zijn de Warmtetransitie-visie en de daarbij behorende wijkuitvoeringsplannen gereed. In lokaal en regionaal verband zijn klimaatstresstesten uitgevoerd. Aan de hand van deze stresstesten, risicodialogen en de Notitie ‘Bouwsteen Klimaatadaptatie’ bepalen we gefaseerd en geprioriteerd de uitvoeringsmaatregelen onder andere via het Uitvoeringsplan Klimaatadaptatie. Daarnaast zal er in 2021 een nieuw gemeentelijk rioleringsplan worden opgesteld.

Loopt en wordt gecontinueerd

Klimaatadaptatie krijgt de ruimte.

Korte termijn

Ambitie 4 “Een toekomstbestendige en bereikbare woon- en werkomgeving” We gaan op een verantwoordelijke manier om met de ruimte en dragen daarbij zorg voor een goede ruimtelijke kwaliteit, voldoende groen, gelegenheid tot bewegen en spelen. We vinden inbreiding belangrijk om kwaliteit toe te voegen aan woongebieden en bedrijventerreinen.

Voor het zorgdragen voor de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied geldt de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO). Als ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied niet passen in het geldende bestemmingsplan is de KGO van toepassing. Uitgangspunt is dat er in het buitengebied een juiste balans is tussen ontwikkelingsruimte en investeren in kwaliteit.

Korte en lange termijn

In het omgevingsplan worden regels opgenomen voor ruimtelijke kwaliteit in de kernen. Daarvoor bieden het Grroenbeleidsplan en het in 2021 vast te stellen Buitenruimteplan belangrijke input. In het coalitieakkoord ‘Inwoners maken Zwartewaterland mogelijk’ wordt ingezet op meer groen bij de industrieterreinen: “Voor elke vierkante meter een bepaald percentage groen”. Normen en streefpercentages zijn geconcretiseerd in het conceptUitvoeringsplan Klimaatadaptatie. In het omgevingsplan wordt bezien hoe regelgeving kan worden vastgelegd. De leefbaarheid mag niet onder druk komen te staan, daarom wordt per gebied bepaald wat er kan.

Ingezet wordt op gebiedsgericht milieubeleid voor het bepalen van normen in verschillende type gebieden (bijvoorbeeld centra en woongebieden). Zo wordt leefbaarheid nader gedefinieerd door het te koppelen aan normen voor lucht, geluid en parkeren. Deze normen

Lange termijn

worden opgenomen in het omgevingsplan. Als de normen niet gehaald worden, kan een programma met maatregelen worden opgesteld om de normen te halen. Er wordt gewerkt aan beleid over de huisvesting van arbeidsmigranten. Door goede huisvesting te realiseren wordt het mogelijk ongewenste situaties tegen te gaan of te voorkomen, wat de leefbaarheid ten goede komt. Regels voor de huisvesting worden verwerkt in het omgevingsplan.

Korte termijn

Ambitie 5 “Beleef de mix van cultuur en ondernemen in Zwartewaterland” We kiezen voor meer functies (cultuur, horeca, toerisme, detailhandel) in onze centra om deze levendig en vitaal te houden.

De huidige bestemming “Centrum” in bestemmingsplannen is ruim en staat veel toe. In de leefbaarheidsplannen wordt ingezet op de kansen die toerisme biedt. We willen de beleving en de sfeer verhogen en zo onze kernen nog aantrekkelijker maken voor bezoekers. Meer bezoek zorgt voor meer besteding. Dit helpt om ook (winkel) voorzieningen voor eigen inwoners in stand te houden. Meer toeristische voorzieningen dragen bij aan het doel om de toerist (nog) langer vast te houden. Daarom zetten we in op goede informatievoorziening, optimaliseren van voorzieningen voor toeristen, gastvrijheid, arrangementen en activiteiten die uiting geven aan de identiteit van onze kernen. We leggen dit vast in de nota Recreatie en Toerisme. In de leefbaarheidsplannen voor de kernen zijn hiertoe tot op zekere hoogte doelstellingen geformuleerd. Voor Hasselt maken we een ‘houtskoolschets’ voor het centrumgebied.

Korte termijn

De levendige en vitale centra zijn aantrekkelijk voor voetganger en fietser. Zij kunnen zich gemakkelijk en veilig verplaatsen door de centra. Cultuurhistorische waarden in de centra zijn leidend voor nieuwe ontwikkelingen.

Verkeerscirculatieplannen geven inzicht in de knelpunten en oplossingen. Voor Hasselt wordt daar nu aan gewerkt.

Korte termijn

We stellen op korte termijn een digitaal raadpleegbare cultuurhistorische waardenkaart (CHWK) op en op lange termijn een cultuurhistorische beleidskaart (CHBK). Hierbij hebben we de (nieuwe) mogelijkheid om als gemeente zelf beschermde stads/dorpsgezichten aan te wijzen. De CHWK brengt de actuele cultuurhistorische waarden overzichtelijk en digitaal in beeld. De CHBK geeft per zone/gebied richting aan het ontwikkelen van nieuwe ruimtelijke plannen en het aanpassen van bestaande. Dit doen we door de mogelijkheden te benutten die we in het kader van de leefbaarheidsplannen en de nota Recreatie en

Korte en lange termijn

Historische binnensteden aantrekkelijker maken voor inwoners, recreanten en toeristen.

Korte en lange termijn

Toerisme zien.

Ambitie 6 “Ons buitengebied is klaar voor de toekomst” Het toevoegen van niet-agrarische functies in het buitengebied biedt meer en nieuwe kansen voor het behouden van het economisch rendement. Als voorwaarde voor nieuwe ontwikkelingen geldt dat er rekening gehouden moet worden met de omgeving, zoals de bestaande agrarische functie, landschappelijke waarden en de natuur.

Het bestemmingsplan Buitengebied biedt ruime mogelijkheden voor niet-agrarische functies. Ook de bescherming van landschappelijke waarden is nu opgenomen in het bestemmingsplan Buitengebied. Beide onderwerpen worden straks overgenomen in het omgevingsplan. In de omgevingsvisie zijn de landschappelijke waarden beschreven onder het thema Landschap en Natuur. In de “visievorming op het buitengebied” zullen afwegingen gemaakt worden tussen de bescherming van landschappelijke waarden, de opgaven en ontwikkelmogelijkheden in het buitengebied. De verschillende opgaven in het buitengebied komen hierbij in onderlinge samenhang aan de orde, zoals het behoud van cultuurlandschappen, natuurgebieden en biodiversiteit, de veenweidebodem-daling, klimaatadaptatie, energietransitie en de ontwikkelingen in de agrarische sector (afname van het aantal agrarische bedrijven, vrijkomende agrarische bebouwing, biologische landbouw, functieverbreding en nieuwe verdienmodellen). De opgaven en ambities worden, waar relevant en mogelijk, uitgewerkt tot regels en meetbare criteria in het omgevingsplan. De uitvoeringsmaatregelen voor het buitengebied komen gefaseerd en geprioriteerd tot stand. Er wordt nu gewerkt aan de uitwerking van een veenweidestrategie voor NW Overijssel en aan de Agenda Vitaal Platteland Noordwest Overijssel.

De resultaten van de “visievorming op het buitengebied” zullen bij actualisaties van de omgevingsvisie worden verwerkt.

Korte termijn