Bijlage 1e - Participatieplan Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom

Participatieplan Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Participatie betekent voor ons dat de hele omgeving profiteert van het resultaat van een project waarover zij zelf hebben kunnen meedenken. Dergelijke meerwaarde creëer je niet alleen. Het raakt alle stakeholders en verbindt ze. Het is een continu proces waarin burgers, bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties samenwerken aan een inclusieve, duurzame en circulaire economie. Door samen te werken krijg je begrip voor elkaar en zie je andere perspectieven. Wat dat betreft is dit participatieplan slechts een voorzet, een aftrap. Meerwaarde creëer je immers niet alleen. In dit document licht Vrijopnaam de wijze toe waarop zij participatie met betrekking tot Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom mogelijk maakt. Hierbij worden procesparticipatie en financiële participatie onderscheiden.

Inhoud Procesparticipatie Financiële participatie Bijlage 1: verslag sessie 21-4-2021 Bijlage 2: overzicht n.a.v. sessie 1-9-2021

pp. 2 pp. 4 pp. 8 pp. 12

1

Procesparticipatie Vrijopnaam hecht er altijd waarde aan omwonenden in een zo vroeg mogelijk stadium te betrekken bij de uitwerking van de plannen. Zo geldt ook voor Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom en dit is dan ook al volop gebeurd sinds het initiatief in 2020 haar oorsprong vond; zie onderstaande tijdlijn.

Figuur 1: Overzicht ondernomen stappen in het kader van ontwikkeling draagvlak In dit hoofdstuk omschrijven we hoe Vrijopnaam de belangen van de direct omwonenden en lokale omgeving tot op heden heeft behartigd en vanaf hier zal blijven behartigen, ook na de aanvraag van de vergunning. Dit gebeurt via een zesstappenplan zoals hieronder uitgewerkt. De missie hierbij is: volledige/tijdige informatievoorziening en inspraak, onderweg naar realisatie van een breed gedragen project met lokale revenuen. Stap 1a: vooroverleg (direct) omwonenden Vrijopnaam heeft medio 2020 het oor te luister gelegd bij de vier huishoudens direct grenzend aan het perceel waarop het initiatief gesitueerd is. In november is als follow-up hiervan een brief naar de bredere omgeving gestuurd over het voornemen tot projectontwikkeling, waarbij contactgegevens van Vrijopnaam zijn gedeeld.

2

Stap 1b: overleg met Energiek Zwartewaterland Direct na het sluiten van de overeenkomst met de familie Hogeboom heeft Vrijopnaam contact gezocht met de lokale energiecoöperatie Energiek Zwartewaterland (zie onderstaande e-mailcorrespondentie). In de week van 22 juni 2020 is telefonisch contact geweest met de voorzitter van Energiek Zwartewaterland, en zijn de mogelijkheden verkend voor gezamenlijke ontwikkeling. De voorzitter heeft kenbaar gemaakt geen betrokkenheid te wensen bij het initiatief. Enerzijds omdat de coöperatie geen tijd en middelen ter beschikking heeft om aan te haken, en anderzijds omdat de coöperatie zich richt op ‘zon-op-dak’ projecten.

Stap 2: inpassingsoverleg met overheden In Q1 van 2021 is met de provincie, gemeente en Het Oversticht (als onafhankelijke deskundige op het gebied van omgevingskwaliteit, erfgoed en duurzaamheid) overleg gevoerd over de wijze van landschappelijke inpassing van het zonnepark. Direct hierop volgend heeft een afspraak met wethouder dhr. Rietman plaatsgevonden waarin de uitkomsten hiervan zijn gedeeld en het verdere proces van idee tot project is besproken. In dit gesprek is bevestigd dat Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom de status van pilotproject heeft vanuit het gemeentelijke Programma Energietransitie (2019). Stap 3: brede digitale bijeenkomst lokale belanghebbenden Midden in de Coronaperiode heeft vervolgens in april 2021 een digitale informatiebijeenkomst over het zonnepark plaatsgevonden. Tijdens deze bijeenkomst zijn onder meer thema’s als ontwerp, inpassing en participatie besproken en is ruim de gelegenheid geweest om vragen te stellen en zorgen te uiten. Van de volledige presentatie zijn video-opnames gemaakt en deze zijn nadien ook digitaal beschikbaar gesteld. Aan alle aanwezigen is een verslag toegestuurd waarin o.a. de besproken vragen en de chat-teksten zijn uitgeschreven; zie Bijlage 1.

3

Stap 4: tweede brede bijeenkomst in gemeentehuis Op basis van de verkregen feedback zijn de plannen inhoudelijk deels aangepast, waarna een nieuwe (ditmaal fysiek) bijeenkomst is georganiseerd in het gemeentehuis van Zwartewaterland in Hasselt. Deze avond is op 1 september 2021 geweest. Voorafgaand hieraan heeft met een van de omwonenden nog een apart gesprek plaatsgevonden ter verduidelijking van elkaars standpunten. Tijdens de tweede bijeenkomst zijn onder meer diverse mogelijkheden voor landschappelijke afscherming van het zonnepark aan de noordwestrand (segment 5) onder de aandacht gebracht, te weten: -

Olifantengras (miscanthus) Lisdodde Knotwilgen Rietgras

Bij deze bijeenkomst waren ook de gemeente en de vanuit Vrijopnaam betrokken landschapsarchitect aanwezig. Via een invulformulier hebben aanwezigen de kans gekregen om resterende wensen en zorgen t.a.v. het zonnepark schriftelijk kenbaar te maken; zie Bijlage 2. Verder konden aanwezigen zich desgevraagd laten informeren bij diverse “tafels”, bijvoorbeeld met betrekking tot de landschappelijke inpassing, het technische projectontwerp en/of het gemeentelijke beleid. Tijdens en na deze meeting hebben omwonenden nog geen uitgesproken voorkeur kenbaar gemaakt voor wat betreft de landschappelijke inpassing van segment 5. Wel hebben zij aangegeven een standpunt hierover te delen via zienswijzen die zij na vergunningaanvraag in willen dienen. Stap 5: informerende sessie raadsleden Op 25 april 2022 zijn alle raadsleden van de gemeente Zwartewaterland uitgenodigd voor een informerende bijeenkomst op de beoogde projectlocatie. Middels een huifkartocht op het terrein van de natuurboerderij hebben ca. 8 raadsleden de toekomstige “energieroute” door het park al ten dele kunnen ervaren.

Figuur 2: De huifkar van Natuurboerderij Hogeboom op het perceel (links) en van binnen. Stap 6: betrokkenheid tijdens bouw en exploitatie In aanloop naar de bouw van het zonnepark, zal Vrijopnaam een gemeentebrede informatiebijeenkomst organiseren in Zwartewaterland, waarin zowel informatie over het zonnepark zelf als de participatiemogelijkheden (zie volgende paragraaf) voor het voetlicht worden gebracht. Voor, tijdens en na deze bijeenkomst wordt deze informatie ook via een projectwebsite digitaal ontsloten; zie ook het Communicatieplan.

4

Om het verhaal van Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom verder uit te dragen, wordt het park na realisatie c.q. tijdens de exploitatie opengesteld voor bezoekers die de “energieroute” door het zonnepark kunnen ervaren. Landeigenaar Hendo Hogeboom zal verschillende doelgroepen (scholieren, omwonenden, participanten, zorgmedewerkers) via de huifkar het park in leiden onder supervisie van Vrijopnaam.

Financiële participatie

Betrokkenheid en draagvlak voor een zonneweide ontstaan niet alleen door een proactieve manier van informeren en communiceren, maar ook door een evenwichtige verdeling van lasten en lusten. In dat kader geeft Vrijopnaam op vier concrete manieren invulling aan financiële participatie: via de Paneelopnaam-propositie van haar leveringsbedrijf (1), via de mogelijkheid een crowdfunderslening te verstrekken aan de exploitatie-BV (2), via een aandelenparticipatie (aandelenverkoop) na oplevering zonnepark (3) en via een bijdrage in een gebiedsfonds (4).

1. Je eigen zonnestroom opwekken met een Paneelopnaam Wat de aanpak van energieleverancier Vrijopnaam uniek maakt, is de mogelijkheid je eigen zonnestroom op te wekken in een zonnepark, dankzij een “Paneelopnaam”. Dit Paneelopnaam is een recht op een deel van de stroomopbrengst van een zonnepark, voor een vaste periode. Concreet: je stapt als inwoner van Zwartewaterland over naar Vrijopnaam, koopt een Paneelopnaam voor € 99 en ontvangt thuis jaarlijks minimaal 250 kWh voor de periode van 9 jaar. De stroomproductie van een Paneelopnaam wordt direct in mindering gebracht op de energierekening die je ontvangt van Vrijopnaam. Paneelopnaam kent zowel verschillen als overeenkomsten ten opzichte van de Postcoderoosregeling, die intussen in de SCE-subsidie is opgegaan. We zetten de twee constructies om zelf zonnestroom op te wekken in een zonnepark tegenover elkaar in onderstaande tabel. Voor wie?

Paneelopnaam Alle huishoudens (max. 3*80A)

Regio Aanschafprijs Subsidieregeling Looptijd inleg Bij- of verkopen

Gemeente Zwartewaterland € 99 SDE++ 9 jaar (verlengen mogelijk) Altijd mogelijk

Behoud voordeel bij verhuizen Verdienmodel Exploitatiekosten App Risico Huidig rendement

Binnen Nederland

SCE Klein- en grootverbruikers als lid coöperatie of VvE Binnen postcoderoos Ca. € 275 SCE 15 jaar Indien beschikbaar of overnamekandidaat aanwezig Binnen postcoderoos

Saldering leveringstarief incl. BTW Geen Aanwezig Daling stroomprijs Ca. 20%

Uitkering Bepaald door coöperatie Nader te bepalen Verloop projectexploitatie Afhankelijk van exploitatie (3-6%)

Tabel 1: Kenmerken Paneelopnaam vs. SCE (voorheen PCR). Paneelopnaam is voor Vrijopnaam een passend middel om het streven van 100% lokaal eigendom van de zonnestroom te kunnen realiseren. Meer lokale participatie is zelfs in theorie niet mogelijk. Paneelopnaam biedt in het bijzonder meerwaarde voor huishoudens in Zwartewaterland die wel in duurzame energie willen investeren, maar geen eigen en/of geschikt dak hebben om zelf zonnepanelen te plaatsen, of simpelweg meer stroom nodig hebben dan dat zij op eigen dak kunnen opwekken.

5

Gezien de onzekerheid rondom de voortzetting van de salderingsregeling biedt een investering in een Paneelopnaam bovendien een hoge mate van zekerheid als het gaat om de opbrengsten die ontstaan vanuit de investering, in vergelijking met zonnepanelen op eigen dak. Zie ook deze blog van Vrijopnaam over dit thema: https://www.vrijopnaam.nl/blog/omzeil-de-onzekerheid-rond-desalderingsregeling-1. Panelenopnaam verhuizen eenvoudig met huishoudens mee wanneer zij tussentijds een nieuwe woning betrekken, binnen of buiten de gemeente. Niemand hoeft zich daarnaast druk te maken over reiniging van de panelen of tussentijdse vervanging van defecte omvormers. Door de opwekgarantie is vermogensdegradatie ten slotte niet relevant. Vrijopnaam heeft Paneelopnaam tot op heden altijd zeer succesvol lokaal kunnen inzetten voor het creëren van draagvlak voor en betrokkenheid bij haar zonneparken. Door de productiegarantie per Paneelopnaam is het rendement op de investering (zie onderstaande) ca. 20% bij de huidige stroomprijzen. Feitelijk is het rendement nog veel hoger, omdat Vrijopnaam één Paneelopnaam cadeau geeft aan iedereen die zelf een Paneelopnaam aanschaft.

Kasstroomontwikkeling per Paneelopnaam € 150 € 100 € 50

€25

€25

€25

€25

€25

€25

€25

€25

€25

1

2

3

4

5

6

7

8

9

€0 € (50) € (100)

€(99)

€ (150)

Figuur 3: Kasstroomontwikkeling van een Paneelopnaam à € 99. Mensen die een “Paneelopnaam” uit het zonnepark kopen, hebben via de speciale Vrijopnaam-app op ieder moment real-time inzicht in de prestaties van hun zonnepanelen uit Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom. Hieronder is een voorbeeldweergave afgebeeld. De praktijk wijst op andere locaties uit dat dit zorgt voor verbondenheid tussen omwonenden en “hun” zonnepanelen: mensen bellen bijvoorbeeld proactief met de klantenservice van Vrijopnaam wanneer zij vermoeden dat de productie achterblijft. Paneelopnaam is zo een volwaardig alternatief voor mensen die om wat voor reden dan ook geen zonnepanelen op eigen dak kunnen of willen plaatsen.

6

Figuur 4: Voorbeeldweergave Vrijopnaam-app.

2. Crowdfunding van een deel van de investeringsbehoefte Voor de financiering van het zonnepark maakt Vrijopnaam de gang naar een bank, voor de verwerving van vreemd vermogen. De bank financiert doorgaans 80-90% van de investering. De overige 10-20% brengt Vrijopnaam zelf risicodragend in. Een deel van dit eigen vermogen kan achtergesteld aan de bank ter crowdfunding worden aangeboden aan inwoners van de gemeente Zwartewaterland, zodat zij via een belegging meeprofiteren van het rendement dat de exploitatie van het zonnepark biedt zónder dat zij zelf risicodragend onderdeel uitmaken van de projectexploitatie. Via een door de AFM erkend platform kunnen coöperatieleden en andere geïnteresseerden uit de gemeente dan een deel van de investering (her)financieren om zo enig rendement (3-5%) te kunnen maken op hun inleg. Voorwaarden zijn dat de betrokken bank als verstrekker van de voorgestelde financiering hiermee instemt (1) en dat het crowdfundingplatform de projectexploitatie – en daarmee het risico voor de crowdfunders – voldoende acceptabel vindt (2) om de geboden rente aan te kunnen bieden. De hoofdsom die ter crowdfunding kan worden aangeboden, zal in de ordegrootte van € 250.000 liggen, met een looptijd van 15 jaar (annuïtaire aflossing).

Om zoveel mogelijk inwoners van Zwartewaterland de kans te geven deel te nemen via crowdfunding, kan van tevoren een maximale inleg worden bepaald van bijvoorbeeld € 1.000 per inschrijver. Indien nodig kan dit maximum later worden opgeheven. Voorbeeld: een inwoner van Zwartewaterland investeert € 1.000 in de ProRailzonneparken via crowdfunding. De definitieve propositie na afstemming met de bank is een 15-jarige annuïteit tegen 3% rente. Het jaarlijkse bedrag dat de crowdfunder ontvangt, is dan € 83,77, voor een periode van 15 jaar. Uiteindelijk heeft de crowdfunder na 15 jaar ruim € 250 aan ‘winst’ of rente ontvangen ten opzichte van de initiële inleg van € 1.000.

7

Annuïteitenschema bij inleg € 1.000 en 3% rente € 90 € 80 € 70 € 60 € 50 € 40 € 30 € 20 € 10 €1

2

3

4

5

6 Rente

7

8

9

10 11 12 13 14 15

Aflossing

Figuur 5: Annuïteiten van de voorgestelde crowdfundingpropositie (€ 1.000 inleg).

3. Verkoop tot 50% van de aandelen van de exploitatie-BV van het zonnepark Na inbedrijfstelling van het zonnepark kan, bij voldoende belangstelling, tot 50% van de aandelen van de exploitatie-BV te koop aangeboden worden aan inwoners van de gemeente Zwartewaterland. Op basis van een nettocontantewaarde-berekening wordt de marktwaarde van de exploitatie-BV vastgesteld door een onafhankelijke en deskundige partij. Een eerste (conservatieve) inschatting is: € 950.000 euro voor 50% van de aandelen van de BV. Het verwachte jaarrendement op de investering is 1,5%-2,5%.

4. Bijdrage aan een gebiedsfonds De Gedragscode Zon op Land van Holland Solar spreekt over een gebiedsfonds als middel om lusten en lasten eerder te verdelen. Indien geen van de eerste drie financiële participatieopties op voldoende belangstelling kan rekenen, zal Vrijopnaam per opgewekte MWh € 0,50 aan een gebiedsfonds doneren. In het geval van Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom gaat het dan om 6.615 MWh verwachte productie in jaar 1, oftewel € 3.307 in jaar 1, een bedrag dat jaarlijks naar verwachting iets terugloopt onder invloed van vermogensdegradatie. Over 25 jaar bezien zou je dan ca. € 77.000 betalen. Wanneer die kasstroom nettocontant gemaakt zou worden met een rekenrente van 2% dan zou het bedrag upfront € 60.500 zijn.

8

Bijlage 1: Verslag digitale informatieavond 21 april 2021 Beste omwonende van Natuurboerderij Hogeboom, Dank voor je aanwezigheid bij de digitale informatiebijeenkomst op woensdag 21 april. In deze samenvatting van de bijeenkomst lees je terug: -

wie zich voor de bijeenkomst heeft aangemeld; letterlijke tekst uit de chat; vragen & antwoorden uit de chat en discussie.

De gegeven presentatie stuur ik via e-mail rond. Indien gewenst kan de gehele bijeenkomst via ‘Wetransfer’ (totaal 1 uur, 14 minuten; 590 Mb) gedeeld worden. Een verzoek hiertoe kan je bij mij kenbaar maken via e-mail: bas@vrijopnaam.nl. Aanmeldingen omwonenden

§ § § § § § § § § § § § § § § § § § §

Ferdi van der Kolk Ria Grootoonk Hans van der Horst Cees Wursten Henk van Schaik Wim Bongers Jan Kruse Dries Hogeboom Aat Pierik Rudi en Amanda Kolstee Cees ten Klooster Herman Schroten Wim Schroten Rick Pierik Ciel de Smet en Aart te Velde Rutger en Willeke Prins AM Kamper Margit Pelleboer Gerrit en Gerrie Hogeboom

Aanwezigen overig

§ § § § §

Martijn Oosting, gemeente Zwartewaterland Juliet de Barbanson, kennis van de familie Hogeboom Gerjan Streng, architect Bright Hendo Hogeboom Bas Wijnen, energiebedrijf Vrijopnaam

9

Tekst uit de chat 19:44:15 From H.A.Bongers : grondoppervlakte en aantal (oppervlakte) panelen? 19:45:21 From juliet : kan het beeld iets groter worden gezet? bedankt 19:45:24 From BasWijnen : voor de panelen circa 6 hectare voor zo’n 15.000 panelen, verwacht vermogen 6 MW 20:00:29 From juliet : ziet er mooi uit! 20:01:50 From Prins : hoeveel ruimte word er gehouden tussen de sloot en het park? en ons land (prins) 20:02:13 From Prins : veld 5 20:02:40 From Prins : word er ook begroeiing geplant? 20:02:59 From Ria Grootoonk : Sorry, ik denk in voetbalvelden. Voor mijnbeeld, hoe zit dat ook al weer. Hoeveel voetbalvelden in totaal dus? 20:03:09 From Prins : niet langs onze kant begroeiing? 20:04:05 From Amanda Verhoek : Waarom wordt er langs de zijde 5 kant lange kant geen begroeiing geplaatst? 20:04:27 From Ria Grootoonk : Het ziet er mooi uit. Maar ik moet er aan wennen dat goed grond wordt gebruikt voor het opwekken van energie. Ik zie liever koeien. Maar...… ook die zien we al minder. 20:05:02 From Jan Kruse - Taatisolar Namibia (Pty) Ltd. : Wie wordt verantwoordelijk voor het herstel van het landschap wanneer het zonnepark technisch en/of economisch verouderd is en wie betaald dat? 20:05:14 From Prins : ik denk dat het voor iedereen gewenst is om dat te doen. het is super lelijk om te zien.

als er wel begroeiing word geplant dan liefst niet hoger als 3 meter 20:05:53 From Amanda Verhoek : wij zouden wel graag groen zien aan de lange zijde van de vakken 5 20:06:29 From Dries : openlandschap gaat hierdoor verloren 20:07:27 From Dries : wat krijg terug 20:07:49 From Hans : Hoeveel hectare wordt daadwerkelijk gebruikt 20:08:20 From Prins : als je de combinatie met het boerenbedrijf wil moet je een windmolen kiezen. die levert ook dezelfde energie en je behoud het land voor koeien/schapen. 20:08:23 From Jan Kruse - Taatisolar Namibia (Pty) Ltd. : Hendo noemde in het begin als motivatie om dit te doen als inkomen voor 30 jaar maar wat is de levensverwachting voor zo'n park? 20:08:24 From BasWijnen : ongeveer 6 hectare 20:10:08 From Prins : ben je met oost west minder hectares nodig? 20:11:21 From Prins : idd een zonnepark match niet met een natuurboerderij!! 20:15:08 From Wim Schroten : wat de hoogte betreft: ik kijk op dit moment vanaf de verkavelingsweg uit op Hendo's schapen. Als hij er zelf tussen loopt kijk ik over de mensen heen en zie ik de bande n van de auto's op de boerweg erachter. 20:16:38 From Jan Kruse - Taatisolar Namibia (Pty) Ltd. : Het is nog maar zeer de vraag of het zo lang rendabel blijft, ik geef het 7 jaar misschien 10 want wind energie geeft sowieso meer economisch perspectief binnen de Nederlandse context.

20:18:21 From 84792940798 : in de eerste sessie is er gesproken van een hoogte van 1.70 tot 2.80 mtr. 20:18:40 From 84792940798 : graag de hoogte minimaliseren 20:21:46 From Prins : helemaal mee eens hans!! goed gesproken!! wij sluiten ons daar bij aan 20:22:37 From Jan Kruse - Taatisolar Namibia (Pty) Ltd. : Voor de geïnteresseerden zie het Bereschot rapport mkba-inpassing-zon-en-wind-op-land-maart-2021 dat over de inpasbaarheid van diverse herwinbare energie in het landschap. 20:24:26 From Amanda Verhoek : een gerief hout moet ook iedere paar jaar bijgehouden worden 20:25:02 From Amanda Verhoek : daarom is er geen hoge aanplant

10

20:25:16 From Prins : We zijn die parken niet nodig. als we allemaal ons steentje bijdragen door eventueel kleine molens of panelen op dak zijn we ook een heel eind. Iedereen kan kleine dingen doen zodat we dit niet nodig zijn 20:29:07 From Jan Kruse - Taatisolar Namibia (Pty) Ltd. : Naast de gemeenteraad heeft met name de netwerkbeheerder een belangrijke stem. Als er geen goede en niet de dure verbinding is te maken houdt het sowieso op. 20:31:07 From Dries : herman ik ben dit met je eens 20:42:00 From Jan Kruse - Taatisolar Namibia (Pty) Ltd. : Ik schort mijn mening nog even op, afhankelijk van een nader individueel gesprek. 20:44:20 From Jan Kruse - Taatisolar Namibia (Pty) Ltd. : Een oost - west opstelling zou je ook met half transparante bifacial panelen kunnen uitrusten. Dat laat de onderliggende grond beter in tact. Vragen & antwoorden (uit de chat en discussie) (V) H.A. Bongers: grondoppervlakte en aantal (oppervlakte) panelen? (A) Bas: voor de panelen circa 6 hectare voor zo’n 15.000 panelen, verwacht vermogen 6 MW. 6 hectare zijn zo’n 12 voetbalvelden. Deze oppervlakte betreft de netto-oppervlakte, zonder de ruimte voor hekwerk, (loop)paden en sloten. (V) Prins/Verhoek: hoeveel ruimte word er gehouden tussen de sloot en het park? en ons land (prins). Veld 5. word er ook begroeiing geplant? (A) Bas: Ruimte sloot tot park zo’n 4 meter.

Gedachte is zonnepark zo open mogelijk te houden. We gaan mogelijkheden voor begroeiing onderzoeken en met alternatieven komen. Dit punt bespreken we met de gemeente en Provincie. En natuurlijk met betrokken omwonenden. Duidelijk is dat de wens leeft het zicht op deelpark 5 te minimaliseren. (V) Jan Kruse: Wie wordt verantwoordelijk voor het herstel van het landschap wanneer het zonnepark technisch en/of economisch verouderd is en wie betaald dat? (A) Bas: Energiebedrijf Vrijopnaam is verantwoordelijk voor het opruimen van het zonnepark en zal dit betalen. Hendo bepaalt welke groenvoorzieningen zullen blijven. (V) Dries: Wil je op een andere wijze de zonnepanelen plaatsen, laag aan de grond. In een oost – west oplossing? Om het open landschap te behouden. (A) Bas: Gaan we ons op bezinnen, erkennen het voordeel van ‘laag bouw’, ook nadelen voor bodemgesteldheid, biodiversiteit en mogelijkheden voor schapen. (V) Dries: Komt er meer biodiversiteit met het zonnepark? Omdat Hendo al anders boert. (A) Bas: We willen het zonnepark meerdere functies laten bieden. Naast productie van duurzame stroom ook ruimte voor biodiversiteit en waterberging. Zo goed als mogelijk. (V) Prins: Heb je minder ruimte nodig voor een oost west opstelling? (A) Gerjan: Nee , je hebt op andere tijdstippen opbrengst maar de ingenomen ruimte is vergelijkbaar.

(V) Jan: Wat is de levensverwachting voor zo'n park? (A) Bas: De vergunning wordt voor 25 jaar verstrekt. We gaan ervan uit dat het park ook zolang er staat. De eerste 15 jaar krijg je subsidie van de overheid en is de business case gegarandeerd. (V) Wim Schroten: Wat de hoogte betreft: ik kijk op dit moment vanaf de verkavelingsweg uit op Hendo's schapen. Als hij er zelf tussen loopt kijk ik over de mensen heen en zie ik de banden van de auto's op de Boerweg erachter. (A) Bas: We zullen rekening houdend met de hoogteverschillen en vanuit meerdere zichtpunten nieuwe visualisaties proberen te maken die de zichtlijnen beter weergeven.

11

(V) De Smet: Hoe verhoudt dit initiatief zich t.o.v. beleid/doelen van de gemeente Zwartewaterland? (A) Martijn: Dit pilotproject telt mee in de doelen van de gemeente. (V) Amanda Verhoek: Een gerief hout moet ook iedere paar jaar bijgehouden worden. (A) Gerjan: Klopt. Er komt een onderhoudsplan wat per jaar en 5 of 7 jaar dient bijgehouden te worden. Dat is onderdeel van de uitwerking. (V) De Smet: Wat is de positie van de omwonenden? (A) Bas: Vrijopnaam dient vergunningaanvraag in. In deze vergunningaanvraag willen we zo goed als mogelijk rekening houden met alle belanghebbenden. De gemeenteraad toetst de aanvraag aan het beleid. Alle belanghebbenden kunnen vervolgens een zienswijze indienen bij de gemeente. De gemeente weegt de belangen af en bepaalt of de vergunning wordt verstrekt. (V) Herman Schroten: Kan je locaties voor duurzame opwek goed bij elkaar houden? (A) Bas: Vrijopnaam gaat niet over de zoekgebieden waar zon- of windparken mogen komen in de gemeente Zwartewaterland. Dit is een zaak van de gemeente. (V) Jan: Wat is de rol van de netbeheerder? (A) Bas: De netbeheerder dient het mogelijk te maken dat de stroom op het netwerk terug geleverd kan worden. Dit is een wettelijke verplichting. Gezien de grote vraag op dit moment kan de netbeheerder vaak niet direct haar taken uitvoeren. We zijn in gesprek met de netbeheerder hierover.

(V) Prins: Hoe kijkt de gemeente tegen duurzame initiatieven aan? (A) Martijn: Ik heb geen voorkeur op voorhand. We hebben een opgave voor duurzame energie. Voor op dak en voor op grond (zon en/of wind). Het moet wel ergens komen. Ook de bedrijventerreinen spelen een belangrijke rol. Hier redden we niet onze opgave mee, wind en zon op grond zal ook een deel voor haar rekening moeten nemen. Kleine windmolens mogen ook. We hoeven niet alle energie op eigen grondgebied op te wekken wat we opmaken. In Genemuiden zit een zwaar industrieelcluster. (V) Dries: Hoe gaan we verder? (A) Bas: We nemen input van vanavond mee. We houden nog een sessie voor alle inwoners van Zwartewaterland. Daar gaan we ook in op financiële participatie. Daarna zullen we bepalen of we vergunningsaanvraag in gaan dienen. Daarnaast kom ik graag langs voor een persoonlijk gesprek indien daar behoefte aan is. (V) 4792940798: Hoogte van de panelen zo laag mogelijk, is gekeken naar alternatieven? (A) Bas: Wel overwogen maar niet voor gekozen i.v.m. stuk maken van bodemleven en de wens om schapen tussen de rijen te laten grazen. Voorkeur voor zuid opstelling.

(V) De Smet: Wat zijn de mogelijkheden om als inwoner te participeren? (A) Bas: We overwegen nu vier opties: (1) sponsor van het hooifeest, (2) crowdfunding: lening verstrekken tegen aantrekkelijke rente, (3) afname van de stroom uit het zonnepark, wellicht deels gratis, (4) ondersteuning en sponsoring indien bewoners zonnepanelen op eigen dak willen leggen. Voor nadere toelichting, opmerkingen of voor het maken van een persoonlijke afspraak kan met mij contact worden opgenomen. Met vriendelijke groet, Bas Wijnen 06 512 74 405 / bas@vrijopnaam.nl

12

Bijlage 2: overzicht standpunten Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom n.a.v. bijeenkomst 1-9-2021

zit bij de energiecooperatie hier

Keukentafel gesprek op 27 mei.

Zegt tegen ons niet tegen te zijn. Moeder van Cees Ten Klooster

x

x x

Geen zon op land

x

x

x x

x x x

september 2021

x x x bijeenkomst 1 x ? x x x

mei 2021

x x x digitale|0 bijeenkomst x x x x x

x x

x

x

x

bijeenkomst augustus 2020

TEGEN

x

verhuist, nooit voor of tegen laten blijken

? x

x x x

Rutger doet woord en beslist Fotografisch zicht vanaf eigen woning.

x

GEEN MENING

x

x x

? ?

Gennerdijk 5

x

Hetty Dan Busbroek

x x

Boerweg 16 A

x

Lida Kutschreutter

x x

Boerweg 12 A

Wil zichtlijnen zien rekeninghoudend met hoogteverschillen. En hoe start je met de houtwal?

x

Gennerdijk 5

Kasper Wursten

Zijn vader is niet uitgenodigd.

Opmerkingen zijn vrouw was bij laatste bijeenkomst

bij ons voor, bij hem niet

x

Mathieu Busbroek

VOOR

Verkavelingsweg 15

x

Bertus en Dicky te Klooster

x x

Gennerdijk 14 Gennerdijk 1A

x

Buit Marijke

x

Gennerdijk 9A Gennerdijk 9

? x

Gertie vd Berg Gé vd Berg

Zonnepark dat past bij verbruikers en passend in landschap.

Voor zonnepanelen op juist plek: daken

x x

Boerweg 14 Boerweg 14 Verkavelingsweg 11 Gennerdijk 6 Verkavelingsweg 4 A Gennerdijk 1 Boerweg 10

Landschap gaat verloren. Willen geen zicht op het zonnepark.

x x

Rutger en Willeke Prins Asje Prins AM Kamper Willem / Margit Pelleboer Gerit en Gerrie Hogeboom Gerrit Ferf Harry Visscher

Uitgewerkt financieel projectplan en afspraken over beheer. Indien toch, financieel meeprofiteren.

x

Verkavelingsweg 3 Gennerdijk 4

x

Rick Pierik Ciel de Smet en Aart te Velde

Verkavelingsweg 7 Boerweg 7 Boerweg 5 Verkavelingsweg 13 Verkavelingsweg 13

Maken pas bezwaar na indienen vergunningsaanvraag Geen zon op land. Uitzicht.

x x

Verkavelingsweg 8 Verkavelingsweg 1 Verkavelingsweg 4

Onbekend

x

Jan Kruse Dries Hogeboom Aat Pierik Rudi en Amanda KolsteeVerhoek Cees ten Klooster Mevr Ten Klooster Herman Schroten Wim Schroten

Verkavelingsweg 5 A

Zicht. Tegen zonnepark op boerengrond en in landschap

x

Boerweg 12

Wens

x

Cees Würsten Henk van Schaik Wim Bongers

Bezwaar

x

Adres Verkavelingsweg 6 Gennerdijk 3 Boerweg 16

x

Naam Ferdi van der Kolk Ria Grootoonk Hans van der Horst

x x NEUTRAAL

DIRECT OMWONENDEN: uitzicht op perceel

nooit geweest op bijeenkomst, vind het wel best nooit geweest, vind het wel best nooit geweest op bijeenkomst, vind het wel best heeft nooit laten weten tegen te zijn nooit geweest op bijeenkomst, vind het wel best heeft nooit laten weten voor of tegen te zijn Heeft nooit aan ons laten weten voor of tegen te zijn. heeft nooit aan ons laten blijken voor of tegen te zijn. Wel paar keer gesproken voor bijeenkomst. beweerd geen uitnodiging gehad te hebben voor 1 sept

Anton Pierik Brinkman Lens Nekeman Bastiaan Scherpenkate

steenwetering

Geen zon op land

x

Glinthuisweg 4

Geen zon op land

x x x

Verkavelingsweg 17 Klinkerweg 2

x x

x

Berend Jan Scherpenkate Henk Wolderink

x

IN DE BUURT: in de buurt van perceel

kom uit Hasselt zelf denk ik Vader van Rick, met land tegen ons land. Wel uitgenodigd voor 1 sept, maar kon niet. komt uit Hasselt zelf denk ik zoon van Berend Jan

13