Document · PDF

Bijlage 1c - Inrichtingsplan en ruimtelijke toelichting LQ

Raadsvergadering 21 maart 2024, gemeente ZwartewaterlandBij agendapunt: Raadsvoorstel Ontwerpverklaring van geen bedenkingen zonnepark Verkavelingsweg 4a Hasselt;3.981 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Inrichtingsplan en ruimtelijke toelichting

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt 17 juli 2023

Inrichtingsplan |

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

COLOFON

Opdrachtgever Vrijopnaam Ericssonstraat 2 5121 ML Rijen

Opdrachtnemer Bright - member of The Cloud Collective Asterdwarsweg 5 1031 HR Amsterdam

Datum 17 juli 2023

INHOUDSOPGAVE

LOCATIE 1.1 Aanleiding 1 1.2 Ligging 1 1.3 Projectlocatie 3

KADERS 2.1 Beleid grootschalige duurzame energieopwekking Zwartewaterland 5 2.2 Bestemmingsplan 5

LANDSCHAPPELIJKE ANALYSE 3.1 Historische ontwikkeling 7

INPASSINGSONTWERP 4.1 Inrichting 11 4.2 Principetekening 13 4.3 Principedoorsneden 15 4.4 Hoogtekaart 21 4.5 Doorsneden NAP 23 4.6 Impressie 27 4.7 Beheerplan 29

Inrichtingsplan |

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

LOCATIE

1.1

AANLEIDING

Duurzame energieopwekking is een ontwikkeling die ons allemaal aangaat. Het is niet alleen een kwestie van andere energiebronnen inpluggen, maar een transitie van mondiale opwekking naar lokale opwekking, van ondergrondse bronnen naar bovengrondse bronnen, van een relatief kleine ruimtelijke impact naar een groot ruimtebeslag, van enkele energiegiganten naar veelvoud aan burgerinitiatieven en coöperaties. De energietransitie verandert het landschap en de manier waarop inwoners betrokken zijn. Vrijopnaam maakt werk van deze energietransitie en heeft het voornemen een zonnepark te realiseren in Hasselt. Dit zonneveld levert een bijdrage de duurzame energieproductie van de gemeente Zwartewaterland, en daarmee de ambitie om aardgasvrij te worden in 2040 1. Met de realisatie van dit zonnepark van 6,5 hectare (bruto) wordt voor een deel bijgedragen aan deze duurzaamheidsdoelstellingen. Dit document toont de inrichting van het plan, waarbij wordt ingegaan op de locatie, omvang, inpassing en meerwaarde.

1.2

LIGGING

De locatie is gelegen tussen de Verkavelingsweg en de Boerweg, ten oosten van Holten, tussen Hasselt en Genne. Het kavel HST00-F-464 (15,4 hectare groot) wordt momenteel agrarisch gebruikt door Natuurboerderij Hogeboom. Op pagina 3 is een kaart met de ligging van het plangebied opgenomen.

1. “Programma Energietransitie”, gemeente Zwartewaterland, april 2019

FOTO’S PROJECTLOCATIE

Inrichtingsplan |

1.3

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

PROJECTLOCATIE

Inrichtingsplan |

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

2. KADERS 2.1

BELEID GROOTSCHALIGE DUURZAME ENERGIEOPWEKKING ZWARTEWATERLAND

Met het “Programma Energietransitie” 2 heeft de gemeente Zwartewaterland de mogelijkheden verkend voor de toekomstige energievoorziening in de gemeente. Om de ambitie - onafhankelijk van aardgas in 2040 - te halen, zijn alle beschikbare duurzame bronnen (binnen de gemeente) noodzakelijk: een bijdrage van 80 hectare zon naast de realisatie van 251.000 zonnepanelen op de geschikte daken. Daarnaast wordt rekening gehouden met 9 (3 MW) windmolens. Het programma verbindt ook concrete acties aan de ambities : • Stimulering zonne-energie door uitwerking afwegingskader zonnevelden en start met pilots • Begeleiding en beoordeling van initiatieven en ontwikkelaars vanuit gemeentelijke doelstellingen en voorwaarden “Om te bezien of het mogelijk is om in Zwartewaterland zonnevelden te ontwikkelen die voldoen aan de hierna genoemde criteria bieden we tot 2020 ruimte voor maximaal 3 initiatieven met een gezamenlijk maximum van 22 ha. Waarvan minimaal 1 kleinschalig / educatief (< 2 ha) en 1 grootschalig (> 5 ha). Deze pilots [...] dienen duidelijkheid te geven over wat gebiedseigen ontwikkelen voor Zwartewaterland betekent en welke schaal en impact voor onze gemeente acceptabel is.” 3 5

Het zonnepark bij Natuurboerderij Hogeboom is één van de genoemde pilots. Bij dit project staat het combineren van opgaven centraal: duurzame energieproductie, agrarisch gebruik en ontwikkeling voor een ecologischrecreatieve functie. In het ontwerp zijn gebiedskenmerken van de omgeving leidend bij de vormgeving van de landschappelijke inpassing. Hierbij is gebruik gemaakt van de “Handreiking zonnevelden” van de provincie Overijssel. 4 In hoofdstuk 4: Inpassingsontwerp wordt verder ingegaan op de aspecten van locatiekeuze, omvang en inpassing van het zonnepark. De uitgangspunten van de landschappelijke inpassing sluiten aan bij de locatie en het beleid. Deze uitgangspunten en de uitwerking kunnen ook op positieve feedback van de provincie Overijssel en Het Oversticht rekenen, zo bleek tijdens de afstemming van 3 maart 2021.

2.2 BESTEMMINGPLAN Het vigerende bestemmingsplan op de projectlocatie is “Bestemmingsplan buitengebied Zwartewaterland”, zoals vastgesteld op 10 oktober 2013. Voor dit kavel geldt de functie: Agrarisch. De realisatie van een zonnepark is niet mogelijk binnen de huidige bestemming bestemming. Voor het kavel geldt een dubbelbestemming voor “Leiding - Hoogspanningsverbinding”.

2. “Programma Energietransitie”, gemeente Zwartewaterland, april 2019

3. “Programma Energietransitie”, gemeente Zwartewaterland, april 2019, p.46

4. “Handreiking zonnevelden: Toepassing van de Overijsselse zonneladder en kwaliteitsimpuls zonnevelden”, provincie

INHOUD

Resultaten van de verkenning van de mogelijke bijdrage van de gemeente Zwartewaterland aan de Energietransitie. Een vertaling in ruimtelijke bouwstenen, mogelijke aanpak van de warmteopgave en intensivering op thema’s.

April 2019

PROGRAMMA ENERGIETRANSITIE

Programma Energietransitie

UITSNEDE BESTEMMINGSPLAN BUITENGEBIED ZWARTEWATERLAND

Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl

Inrichtingsplan |

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

3. LANDSCHAPPELIJKE ANALYSE 3.1 historische ontwikkeling De locatie van het zonnepark bevindt zich in het zogenaamde “Broekgebied”, zoals geïdentificeerd in het Landschapsontwikkelingsplan LOP Zwolle, Zwartewaterland en Kampe 5. Het is een gebied waar de dekzanden overgaan in de veenpolders. Het gebied grenst aan het voormalige getijdengebied van de Zuiderzee. Kleipolders zijn onder invloed van de getijden ontstaan. Onder invloed van de zeespiegelrijzing na de laatste ijstijd en vanwege opwellend grondwater vanaf de stuwwallen hebben zich uitgestrekte laagveenmoerassen ontwikkeld. Geulafzettingen en oeverwallen zijn te vinden in de ondergrond van de IJsseldelta. Het zijn de benedenlopen van de IJssel, de Vecht, het Zwartewater en de Reest (Meppelerdiep).

Op de hoger gelegen oeverwal van het Zwartewater liggen de historische nederzettingen. Deze oude zandrug bij Haerst, Genne en Holten vormt ook de ontginningsas van de lager gelegen veengebieden Holtenerbroek en Gennergerbroek. De andere rand van het gebied wordt gevormd door een ontginningsgrens: de Steenwetering. Dit gebied kenmerkt zich door haar openheid met lange, door sloten gescheiden, opstrekkende kavels. De langwerpige kavels en sloten staan haaks op de ontginningsas. Middenin het laagveengebied, en grenzend aan de voorgestelde locatie voor het zonnepark, zijn de Genner Middenwetering en de Boerwegswetering nog herkenbaar in het landschap, zij het met enige moeite. In de jaren 50 en 60 is het gebied gerationaliseerd als onderdeel van het ruilverkavelingsplan Haerst-Genne. Op veel plekken zijn percelen samengevoegd en landschapselementen verdwenen ten behoeve van een efficiëntere agrarische bedrijfsvoering. De projectlocatie kenmerkt zich echter door een redelijk oorspronkelijke waterstructuur. Ook het geriefhoutbosje langs de Genner Middenwetering is een overblijfsel van de tijd voor de ruilverkaveling. Dit lage deel van de polder was weinig bruikbaar voor weiland. De verscheidenheid aan boomsoorten was bedoeld om de boer te voorzien van hout voor het dagelijkse gebruik: essenhout voor gereedschapsstelen, berkentwijgen voor bezems, wilgenhout voor in de kachel.

De sloot is er om de bomen tegen het vee te beschermen. Sinds 1947 loopt de 110 kV-verbinding Hessenweg-Zwartsluis door het gebied, als historisch teken van de energietransitie die steeds meer vorm krijgt. In het volgende hoofdstuk wordt beschreven hoe het zonnepark omgaat met het open landschap met lange, door sloten gescheiden, opstrekkende kavels haaks op de oude ontginningsas.

5. Landschapsontwikkelingsplan Zwolle, Zwartewaterland en Kampen (LOP ZZK), Royal Haskoning, 2010

ZZK

LANDSCHAPSTyPENKAArT

Bron: Landschapsontwikkelingsplan Zwolle, Zwartewaterland

LANDSCHAPSTYPENKAART Wolvega

Wolvega

9T7550/R004/CTC/Ensc 18-08-2010

Eesveen

Oldemarkt

Eesveen

Kuinre

Beilen

Westerbork

Beilen

en Kampen

Eesveen

Oldemarkt

" "

Kuinre

Westerbork

Beilen

Steenwijk Steenwijk Ossenzijl Ossenzijl Steenwijkerwold Steenwijkerwold Steenwijkerwold

Ossenzijl Kuinre

Wolvega

Emmer-Compascuum

" "

Giethoorn

Blokzijl

Nijeveen

Hoogeveen

Wanneperveen

Emmeloord

Wanneperveen

Meppel

Sint Jansklooster Vollenhove

Meppel

Genemuiden

Zuidwolde

Staphorst Zwartsluis

Kampen

IJsselmuiden

Kampen

Wilsum

" "

Wilsum

Rouveen

Dedemsvaart

Hasselt

Hasselt Balkbrug Balkbrug Balkbrug Nieuwleusen Nieuwleusen Nieuwleusen

Oudleusen

Hardenberg

Marienberg Kloosterhaar

Langeveen

Marienheem

Vriezenveen

Vriezenveen Tubbergen

Raalte

Wierden " Almelo

NieuwHeeten

Hengevelde Boekelo

Enschede

Vorden

GEBIEDSKENMERKEN CULTUUR-HISTORISCH

Vorden

Borculo

Sint Isidorushoeve

Haaksbergen

Lochem

Neede

Borculo

Boekelo

" " " " Enschede Enschede Gronau Gronau "

Glanerbrug Boekelo

Sint Isidorushoeve

Haaksbergen

Hengevelde

" "

Hengevelde

Losser

Zutphen

Vorden

Delden ""

Catalogus 68 Gebiedskenmerken Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel, 12 april 2017 Overijssel, 12 april 2017

Zutphen

Lochem

Delden "

Eerbeek

Delden Goor Markelo

Losser

Zutphen

Eerbeek

Lochem

Bebouwing

Oldenzaal

Losser Hengelo

Twello

Oldenzaal Borne

Hengelo "

Goor Markelo

Sint Isidorushoeve

Eerbeek

Hengelo "

Holten

Goor

Markelo

Apeldoorn

Bebouwing

Rossum

Borne

Bathmen

Twello

Holten

Bathmen

Bebouwing

Weerselo

Enter

Lettele Holten

Deventer

Bebouwd gebied Bebouwd gebied Bebouwd gebied

Denekamp

Lettele

Deventer

Twello

Diepenveen

Diepenveen Lettele

Deventer

Komgebieden

Nordhorn

Saasveld

Borne

Enter

Ootmarsum

Rossum

Oldenzaal

Rijssen

Oeverwallen

Komgebieden

Nordhorn

Denekamp

Albergen Weerselo

Saasveld Zenderen

Zenderen

Rijssen

Diepenveen Vaassen

Nordhorn

Ootmarsum

Rossum

Nijverdal

Oeverwallen

Komgebieden

Nijverdal

Heeten NieuwHeeten

Oeverwallen

Lattrop Voormalig Zuiderzeegebied Voormalig Zuiderzeegebied Voormalig Zuiderzeegebied

Nijverdal

Lattrop

Tubbergen

Albergen

Wesepe

Neuenhaus

Zeekleilandschap Zeekleilandschap Zeekleilandschap

AlmeloWeerselo

Heeten NieuwHeeten

Wesepe

Vasse

Ootmarsum

Albergen

Wierden Almelo

Olst

" "

Vasse

Vriezenveen Tubbergen

Wierden "

Heeten

Wesepe

Lattrop

Denekamp

Olst

" "

Rivierengebieden Rivierengebieden Rivierengebieden

Neuenhaus Uelsen

Geesteren

Hellendoorn

Olst

Neuenhaus Uelsen

Vasse

Raalte

Apeldoorn

KraggenlandschapKraggenlandschapKraggenlandschap

Uelsen

Geesteren

Luttenberg

Hellendoorn

Luttenberg

Hellendoorn

Apeldoorn

Laagveenontginningen Laagveenontginningen Laagveenontginningen

Langeveen

Marienheem

" " Marienheem Wijhe

Wijhe

Vroomshoop

" "

Wijhe

Marienberg Kloosterhaar

Geesteren

't Harde

Vaassen

Veengebieden Veengebieden Veengebieden

Den Ham Lemeler- Den Ham Lemeler- Den Ham Lemele veld Lemele Lemeleveld Heino Vroomshoop Vroomshoop

Lemelerveld Heino

Heino

Nunspeet

Vaassen

Emlichheim

RivierenlandschapRivierenlandschap - rivier en uiterwaarden - rivier en uiterwaarden Rivierenlandschap - rivier en uiterwaarden

Hattem

Oldebroek

" "

Emlichheim

Gramsbergen

Hardenberg

" "

Luttenberg

Nunspeet

" "

Hoogveenrestanten Hoogveenrestanten Hoogveenrestanten

Marienberg Kloosterhaar

Dalfsen

" "

Dalfsen

Hattem

" "

Nunspeet

Hardenberg

Zwolle " Dalfsen

Zalk

Zwolle "

't Harde

Emlichheim

Gramsbergen

Ommen "

Zalk

't Harde

" "

Jonge heide- en broekontginningslandschap Jonge heide- en broekontginningslandschap Jonge heide- en broekontginningslandschap

Slagharen

GramsDedemsvaart bergen

Dedemsvaart

Ommen

Wilsum

Zwolle "

Elburg

Oude hoevenlandschap Oude hoevenlandschap Oude hoevenlandschap

Schoonebeek

Oudleusen

Oldebroek

Schoonebeek

Coevorden

Veenkoloniaal landschap Veenkoloniaal landschap Veenkoloniaal landschap

Hattem

Elburg

Zandgebieden Zandgebieden Zandgebieden

Hoogveenontginningen Hoogveenontginningen Hoogveenontginningen

" "

Oldebroek

aanduidingen aanduidingen aanduidingen

Klazienaveen

Erica

IJsselmuiden

Elburg

Schoonebeek

Rouveen

Zalk

Coevorden

Klazienaveen

Erica Nieuw-Amsterdam

Dalen

Maten en flierenlandschap Maten en flierenlandschap Maten en flierenlandschap

Oudleusen "

Coevorden

Slagharen

" "

Dalen

Staphorst Slagharen

Rouveen Genemuiden

Hasselt

IJsselmuiden

Erica Nieuw-Amsterdam

Nieuw-Amsterdam

Hollandscheveld Dalen

Essenlandschap Essenlandschap Essenlandschap Zuidwolde

" "

Klazienaveen

Hoogeveen

Hollandscheveld

Meppel

Belt-Schutsloot

Staphorst Zwartsluis

Zwartsluis

Hoogeveen

Hollandscheveld

Sint Jansklooster

Belt-Schutsloot

Genemuiden

Nijeveen

Blokzijl

Wanneperveen

Vollenhove

Emmen

Giethoorn

Nijeveen Blokzijl

Emmeloord

Emmen

Emmer-Compascuum

Blankenham

Giethoorn

Emmeloord

Emmer-Compascuum

Steenwijk

" "

Emmen Blankenham

Blankenham

LOP ZZK Definitief rapport Gebiedskenmerken Gebiedskenmerken Gebiedskenmerken Laag het van agrarisch Laag van het van agrarisch Laag het agrarisch cultuurlandschap cultuurlandschap cultuurlandschap

Glanerbrug

Gronau Glanerbrug

nr. 170001_3

2,5

0 7,5 2,5 10 km5

nr. 170001_3

0 7,5 2,5 10 km5

nr. 170001_3

7,5

10 km

Haaksbergen

Neede

Catalogus Gebiedskenmerken Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel, 12 april 2017 Overijssel, 12 april 692017

Bron: Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel

Inrichtingsplan |

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

PROJECTLOCATIE CA. 1900

Bron: TopoTijdReis

PROJECTLOCATIE CA. 1935

Bron: TopoTijdReis

PROJECTLOCATIE CA 1965

Bron: TopoTijdReis

PROJECTLOCATIE 2015

Bron: TopoTijdReis

Inrichtingsplan |

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

4. INPASSINGSONTWERP 4.1

INRICHTING

De voorgestelde locatie van zonnepark ligt in het open landschap van de Holtenerbroek. Sinds de ruilverkaveling zijn landschapselementen verdwenen, maar op deze locatie zijn de lange, door sloten gescheiden, opstrekkende kavels behouden. Ook de houtsingel en het geriefhoutbosje langs de Genner Middenwetering vormen herkenbare leestekens in het landschap. Het ‘slagenlandschap’ vraagt om bijzondere aandacht bij de inpassing van een zonnepark. Vanuit de Handreiking zonnevelden6 nemen wij mee dat in dit type landschap een groter zonneveld ingepast kan worden als een logische en zelfstandige plek, op voldoende afstand van het bebouwingslint. Het zonnepark zal daarom een plaats krijgen aan de hoogspanningslijn, een ander teken van de energietransitie. De historische structuur van sloten blijft behouden en vormt een verdeling van het zonnepark in vijf delen.

6. “Handreiking zonnevelden: Toepassing van de Overijsselse zonneladder en kwaliteitsimpuls zonnevelden”, provincie

Daarnaast is het combineren van functies een essentiële voorwaarde. In dit geval is het zonnepark onderdeel van de Natuurboerderij Hogeboom. Het zonneveld zorgt ervoor dat het grasland kan verruigen en vernatten, en biedt ruimte voor begrazing door de schaapskudde. Verder zorgt een “Energieroute” ervoor dat bezoekers van de boerderij een rondleiding door het zonnepark kunnen volgen. Landbouwgebieden in Nederland kennen een zware belasting door de intensieve landbouw en veeteelt. Het extensiveren van gebruik van 6,5 hectare agrarische gronden heeft een positief effect op de omgeving, bijvoorbeeld door een vermindering van de stikstofdepositie. Met de inrichting van het zonnepark krijgt de grond de komende decennia ook rust. Monitoring van gerealiseerde zonneparken in Nederland laat zien dat bij een bedekking van 40% voldoende water en zonlicht de bodem bereiken7. Bij de inrichting van het zonnepark volgen we de lessen van dit onderzoek. Zo biedt het zonnepark een kans op het herstel van de bodem en het onder- en bovengrondse leven. De inrichting van het zonneveld (met telkens 3 meter tussen de tafels) biedt ruimte voor kruidenrijke graslanden onder en tussen de zonnepanelen. Bij beheer van graslanden bij zonneveld wordt op steeds meer plaatsen gewerkt aan de ontwikkeling van soortenrijke of structuurrijke vegetaties.

Maaien en afvoeren is daarbij meestal de gevolgde aanpak van het beheer. Het maaien en afvoeren is echter vaak maar beperkt succesvol en levert vaak geen grote natuurwaarden op. Het invoeren van een gerichte vorm van periodieke begrazing met een schaapskudde kan tegenvallende resultaten van maaibeheer

7. “Verkenning van bodem en vegetatie in 25 zonneparken in Nederland: Eerste overzicht van de ligging van zonneparken in Nederland en stand van de kennis over het effect van zonneparken op de bodemkwaliteit”, Schotman,

doorbreken en kan een duidelijke toename van de natuurwaarden betekenen. In dit geval zal de eigen schaapskudde zorgen voor het beheer van het grasland. Om ruimte te bieden aan het meervoudige ruimtegebruik is een minimale hoogte van de tafels van zonnepanelen van 1 meter vereist, zodat de schapen onder de panelen kunnen grazen. De totale hoogte van de opstelling is dan 2,22m. Het deel aan de noordwest zijde (nummer 5 op de volgende pagina) zal, op verzoek van omwonenden, lager worden uitgevoerd. De hoogte van de opstelling hier is 1,92m. Aan deze zijde zal het zonnepark worden ingepast met een strook olifantengras (Miscanthus giganteus). Dit is weliswaar gebiedsvreemd, maar neemt in korte tijd het zonnepark uit het zicht, is niet verspreidend en kan op de boerderij gebruikt worden als stalstrooisel. In het participatieproces hebben omwonenden hun voorkeur aangegeven voor een rand met olifantengras boven een open rand, een rand met knotwilgen, lisdodde of rietgras. Aan de (zuid)oostrand worden enkele knotwilgen geplaatst om het ritme van de panelen op te breken. De bestaande sloot vormt hier de begrenzing van het zonnepark. Aan de noordzijde, aan de kant van de Boerweg, wordt het bestaande geriefbosje doorgetrokken langs de Genner Middenwetering. Aan de zuidzijde wordt de bestaande houtsingel doorgetrokken met een struweelhaag met enkele overstaanders.

Hierdoor is vanuit de omgeving weinig zicht op het zonnepark. Bij deze landschapselementen worden inheemse soorten toegepast. Waar hekwerken nodig zijn, worden deze uitgevoerd in metaal zoals vereist voor verzekeringsdoeleinden. De hekken zijn voorzien van openingen aan de onderzijde voor klein wild en zoogdieren. De paden binnen het zonnepark zijn onverhard. De fundering van de paneeltafels bestaat uit geboorde stalen buispalen. Deze zullen na de exploitatiefase eenvoudig worden verwijderd. Voor de ontsluiting van het zonnepark zijn geen nieuwe toegangswegen nodig aangezien de bestaande infrastructuur voldoet. Op deze manier wordt de impact van het zonnepark op de omgeving en ondergrond verder geminimaliseerd. De terreininrichting is mogelijk met flora die aansluit bij soorten die in de omgeving voorkomen. Bij de aanleg van het eco-zonnepark in Ubbena zijn goede ervaringen opgedaan om ecologische meerwaarde mogelijk te maken.78 Inmiddels zijn hier naast vele holen van veldmuizen, ook vele plantensoorten, diverse paddenstoelen, een bruine kikker en een zwarte roodstaart gespot. Tevens is er sterrenschot ontdekt, volgens de kenners afkomstig van een bunzing.

7. “Ecologisch zonnepark is geen geldmachine, maar draagt wel zorg voor de natuur”, Trouw, 8. “Mensen én insecten in hun sas met eco-zonnepark op oude stortplaats Ubbena”, Dagblad van het Noorden, 14 december

Inrichtingsplan |

4.2

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

PRINCIPETEKENING

H3 Z1

W1 W2

E1 E2

O1 O2 14

Schaal 1:3000

Inrichtingsplan |

4.3

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

PRINCIPEDOORSNEDEN

PRINCIPEDOORSNEDE NOORD-ZUID

kruidenrijk grasland tussen de panelen

ruimte voor schapen onder de panelen

doorsnede houtwal

Z2 Schaal 1:200

doorsnede onder hoogspanningslijn

H2 Schaal 1:200

doorsnede Genner Middenwetering

N2 Schaal 1:200

Inrichtingsplan |

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

PRINCIPEDOORSNEDE HOOGSPANNINGSLIJN

H4 Schaal 1:500

Inrichtingsplan |

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

PRINCIPEDOORSNEDE OOST-WEST

doorsnede westrand

Schaal 1:100

doorsnede energieroute 19

Schaal 1:100

DOORSNEDE EN AANZICHT TECHNISCH

2094

4596 20

2094

4596

1134

15°

1923

1223

700

1923

15° 700 4439

4439

1500

Schaal 1:50

doorsnede oostrand 20

Schaal 1:100

Inrichtingsplan |

4.4

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

HOOGTEKAART

W1 W2

E1 E2

O1 O2 22

Schaal 1:3000

bron: https://www.ahn.nl

Inrichtingsplan |

4.5

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

DOORSNEDEN NAP

DOORSNEDEN NAP NOORD EN ZUID Hoogte gemeten vanaf NAP

H 1

Gemeten punt doorsnede hoogspanningslijn

Z 1

Gemeten punt doorsnede houtwal (zuid)

Gemeten punt doorsnede Genner Middenwetering (noord)

bron: https://www.ahn.nl

doorsnede houtwal

Z2 Schaal 1:200

doorsnede onder hoogspanningslijn

H2 Schaal 1:200

doorsnede Genner Middenwetering

N2 Schaal 1:200

Inrichtingsplan |

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

DOORSNEDEN NAP OOST EN WEST

doorsnede westrand

Schaal 1:100

doorsnede energieroute 25

Schaal 1:100

W 2

Gemeten punt doorsnede westrand

Gemeten punt doorsnede Energieroute

Gemeten punt doorsnede oostrand bron: https://www.ahn.nl

doorsnede oostrand 26

Schaal 1:100

Inrichtingsplan |

4.6

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

IMPRESSIE

beeld energieroute

“energieroute” door het zonnepark

Inrichtingsplan |

4.7

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

BEHEERPLAN

Kruidenrijk grasland (ca. 6,5 ha) Aanplant De inrichting van het zonneveld (met telkens 3 meter tussen de tafels) biedt ruimte voor kruidenrijke graslanden onder en tussen de zonnepanelen. Hiervoor wordt een zadenmengsel samengesteld met gebiedseigen soorten waarvan een deel lichtminnende soorten en een deel schaduwplanten voor onder de panelen. Ook de ruimte om het zonnepark wordt ingericht met kruidenrijk grasland. Hiervoor wordt een kruidenmengsel samengesteld op basis van lokale variëteiten die niet giftig zijn voor landbouwdieren in de omgeving. Er wordt gebruik gemaakt van een inheems mengsel met als doel dat de bloeiboog van het bloemrijk grasland zo lang mogelijk is ten behoeve van de wilde bij en anders inheemse insecten. Een bloemrijk resultaat kan vanwege de meerjarige kruiden vanaf het tweede of derde jaar worden verwacht.

Ontwikkelingsbeheer (0 t/m 5 jaar) Het voorgestelde beheer is gebaseerd op advies uit het WUR-onderzoek “Verkenning van bodem en vegetatie in 25 zonneparken in Nederland”. De eerste 5 jaar wordt er gekozen voor een verschralingsbeheer, waarbij machinaal wordt gemaaid en het maaisel wordt afvoerd. Door maaisel af te voeren wordt de grond verschraald en krijgen kruiden meer kans ten opzichte van grassen. • Het kruidenrijk grasland drie tot vijf keer per jaar begrazen, met tussenpozen van minimaal 6 weken. • Het maaisel drie dagen laten liggen zodat zaden uit kunnen vallen. • Alternerend maaien. Minimaal 20-30% van de vegetatie laten staan. • Bij droogte eerste paar jaar water geven. • Bij uitval van meer dan 10% bijzaaien. • Het grasland wordt niet kunstmatig bemest. • Invasieve soorten als berenklauw, akkerdistel, ridderzuring, Jacobskruiskruid en Japanse duizendknoop jaarrond bestrijden. Instandhoudingsbeheer (vanaf jaar 5) • Bij een goed ontwikkelde kruidenrijke vegetatie 2 à 3 keer begrazen per jaar. • Alternerend maaien. Minimaal 20-30% van de vegetatie laten staan. • Tussen 1 april en 1 juli wordt niet gemaaid. • Als de vegetatie vergrast dient opnieuw te worden ingezaaid. • Het grasland wordt niet kunstmatig bemest. • Chemische bestrijdingsmiddelen worden niet toegepast m.u.v. pleksgewijze bestrijding van akkerdistel, ridderzuring, Jacobskruiskruid en Japanse duizendknoop.

Struweelhaag met overstaanders 1100m2 (ca. 110m lang x 10m breed) Aanplant • De te beplanten oppervlakte dient te worden bewerkt, bijvoorbeeld door de grond te frezen en/of te planten in bewerkte grond. • De aanplant vindt bij voorkeur plaats in de maanden oktober-november. Als aanleg in deze maanden niet mogelijk is, kan het planten ook nog plaatsvinden in december-maart, mits het niet vriest. • Gebruik van inheems materiaal, passend bij de locatie, waaronder bes- en vruchtdragende soorten. • Struikvormers: Meidoorn, hazelaar, vuilboom, sleedoorn, vogelkers en hondsroos. • Boomvormers: Wilg, zwarte els en zachte berk. • Planten in 3 rijen met een onderlinge afstand van 1.5 bij 1.5 meter. • Planten in groepen van minstens 5-7 stuks per soort om te voorkomen dat langzaam groeiende soorten worden overgroeid. • Voor de aanplant wordt gekozen voor 3-jarig bosplantsoen met de maat 60-100 cm hoogte. • Ontwikkelingsbeheer (jaar 0 t/m 5 jaar) • Plaats een afrastering op 1 meter afstand van de struweelhaag, om de nieuwe aanplant tegen vraat door vee te beschermen. • Geef de jonge aanplant, indien mogelijk, met name de eerste twee jaar na aanplant voldoende water in droge perioden en houd het element zoveel mogelijk onkruidvrij. Instandhoudingsbeheer (vanaf jaar 5) • De struweelhaag eens in de 6 jaar gedeeltelijk terugzetten tot 1 meter.

• Eens in de 15 jaar terugzetten van bomen en struiken tot 10 à 20 cm boven de grond. Gefaseerd (per keer een derde deel) en buiten het broedseizoen (15 maart – 15 september). Zorg voor overstaanders: per 10m tenminste 1. • Snoeihout kan worden gebruikt voor het maken van takkenrillen onder de panelen.

Inrichtingsplan |

Zonnepark Natuurboerderij Hogeboom Hasselt

Knotwilgen 6 stuks Salix alba (schietwilg) Aanplant Aan de zuidzijde van het zonnepark komen enkele knotwilgen om het ritme van de constructie te onderbreken. •

Knotwilgen planten als poter (knothout van geknotte wilgen) van enige dikte en tenminste 3m lang. Spitse punt aan maken en stukken bast verwijderen om wortelvorming te stimuleren.

Ontwikkelingsbeheer (jaar 0 t/m 4 jaar) • Plaats een afrastering op 1 meter afstand van de wilgen, om de nieuwe aanplant tegen vraat door vee te beschermen. • Bij droogte de eerste paar jaar watergeven. • Bij uitval van meer dan 10% inboeten. • Scheutvorming op de stam jaarlijks verwijderen, zodat zich bovenop een pruik vormt. Instandhoudingsbeheer (vanaf jaar 4) • De knotbomen elke vier jaar knotten, buiten het broedseizoen (15 maart – 15 september). Hierbij worden alle takken afgezaagd en afgevoerd. • De takken kunnen verwerkt worden in takkenrillen in het zonnepark of als afrastering op het erf.

Olifantengras (Miscanthus giganteus) 1305m2 (ca. 435m lang x 3m breed) 31

Aanplant • De te beplanten oppervlakte dient te worden bewerkt, bijvoorbeeld door de grond te frezen en/of te planten in bewerkte grond. • Gekloofde wortelstokken insteken in april/mei. Ontwikkelingsbeheer (jaar 0 t/m 1 jaar) • Geef de jonge aanplant, indien mogelijk, met name in het eerste jaar na aanplant voldoende water in droge perioden en houd het element zoveel mogelijk onkruidvrij. Instandhoudingsbeheer (jaar 2 t/m 20) • Zeer beperkte bemesting (jaarlijks 30 – 60 kg. N/ha) Oogsten in het voorjaar, vlak voordat het gewas weer gaat uitlopen, in april/mei.

Geriefhoutbos ca. 2750m2 Aanplant • De te beplanten oppervlakte dient te worden bewerkt, bijvoorbeeld door de grond te frezen en/of te planten in bewerkte grond. • De aanplant vindt bij voorkeur plaats in de maanden oktober-november. Als aanleg in deze maanden niet mogelijk is, kan het planten ook nog plaatsvinden in december-maart, mits het niet vriest. • Gebruik van inheems materiaal, passend bij de locatie. • Boomvormers: Wilg, zwarte els en zachte berk. • Struiken: Lijsterbes, meidoorn, sleedoorn, vuurdoorn, Gelderse roos, hondsroos, kardinaalsmuts, vuilboom, zoete kers, krent, hazelaar • Plaats bomen (2 rijen) in het midden. • Plaats struiken met onderlinge afstand van 0.5 tot 1.0 meter, in wildverband met 3 tot 5 stuks van dezelfde soort bij elkaar. • Voor de aanplant wordt gekozen voor 2-jarig struikvormers met de maat 60-80 cm hoogte. Ontwikkelingsbeheer (jaar 0 t/m 5 jaar) • Plaats een afrastering op 1 meter afstand van het geriefhout, om de nieuwe aanplant tegen vraat door vee te beschermen. • Bij droogte de eerste paar jaar watergeven. • Bij uitval van meer dan 10% inboeten. • Breed overhangende takken aan de zijkanten kunnen maximaal eenmaal per 3 jaar worden teruggesnoeid. Instandhoudingsbeheer (vanaf jaar 5) • Het snoeien vindt gefaseerd (per keer een derde deel) en buiten het broedseizoen (15 maart – 15 september) plaats.

Breed overhangende takken aan de zijkanten kunnen maximaal eenmaal per 3 jaar worden teruggesnoeid.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13848645/1