Bijlage 1 - Memo septembercirculaire 2023 Raad

Septembercirculaire 2023 Inleiding Jaarlijks verschijnen meestal drie circulaires. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, september van de vertaling van de Miljoenennota, december is op basis van de Najaarsnota en rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De septembercirculaire 2023 is volgens planning op Prinsjesdag verschenen. Deze circulaire bevat informatie over de nieuwe financieringssystematiek vanaf 2027 en een actualisatie van het LPO accres op basis van de Miljoenennota 2024.

Financiële samenvatting In onderstaande tabel zijn de mutaties ten opzichte van de meicirculaire 2023 weergegeven. Een toelichting op deze posten vindt u na de tabel. Algemene Uitkering Beginstand septembercirculaire

2023

2024

2025

2026

2027

2028

40.273

42.435

44.448

42.094

43.165

43.165

-84

-84

Algemene dienst Afrekening voorschot BCF plafond 2023

395

Rijksbijdrage financieringssystematiek naar BCF Woz waarden mutaties

-378

-74

-77

-78

-79

-80

Accresontwikkeling/hoeveelheidsverschil

282

511

444

394

1.158

2.698

Totaal algemene dienst

299

437

367

316

995

2.534

Taakmutaties Bijzondere bijstand en vroegsignalering

35

Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg

55

33

Overige < € 25.000

4

7

10

9

9

9

Totaal taakmutaties

4

97

43

9

9

-5

0

0

IU/DU/SU Veilig wonen

7

7

7

7

Totaal IU/DU/SU

7

7

7

7

3 D's in het sociaal domein Participatie (IU)

14

13

12

11

10

9

Totaal 3 D's

14

13

12

11

10

9

40.597

42.989

44.877

42.437

44.179

45.703

Eindstand septembercirculaire

SAMENVATTING Accressen Het accres is gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loonen prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en reëel accres. Sinds de meicirculaire 2022 is het volume deel bevroren tot en met 2025. Vooruitlopend op een nieuwe financieringssystematiek heeft het kabinet eenmalig € 1 miljard extra beschikbaar gesteld in 2026. Het volumedeel staat hierdoor vast tot en met 2026. Bij Voorjaarsnota 2023 is dit bedrag vanaf 2027 structureel gemaakt en is besloten om de volumeontwikkeling vanaf 2027 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. De nieuwe financieringssystematiek is, zoals aangekondigd in meicirculaire 2023, in de Miljoenennota 2024 uitgewerkt. De indexatie voor het volumedeel wordt vanaf 2027 gebaseerd op een 8-jaars (t-9 t/m t-2) historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp).

Voor het LPO accres geschiedt de index voor loon-prijsontwikkeling voor de jaren tot en met 2026 op basis van de CPB-raming van de loonvoet sector overheid, index materiele overheidsconsumptie en overheidsinvesteringen. Vanaf 2027 volgt de indexatie voor inflatie de prijs bbp van het lopend jaar.

BTW-Compensatie Fonds (BCF) Het BCF-plafond bedraagt € 3,9 miljard voor gemeenten in 2023. Als de gezamenlijke declaraties onder het plafond blijven wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding van het plafond volgt een uitname. Het plafond muteert jaarlijks met het accrespercentage. Door de bevriezing van het volume accres in 2023 tot en met 2025 is het plafond in die jaren ook gefixeerd. In het systeem is opgenomen dat jaarlijks bij de septembercirculaire een voorschot wordt verstrekt op de verwachte onderschrijding van dat kalenderjaar. In de meicirculaire volgend op het kalenderjaar volgt dan de afrekening. In deze circulaire bedraagt het voorschot voor het jaar 2023 € 359 miljoen, dat wordt verrekend via de uitkeringsfactor met 12 punten. In de meicirculaire 2024 vindt de afrekening plaats.

Structurele rijksbijdrage, afstorting in BTW-compensatiefonds In de meicirculaire 2023 is een structurele rijksbijdrage vanaf 2027 van € 1 miljard beschikbaar gesteld. In de septembercirculaire 2023, wordt van dit bedrag nog een deel in het BTW-compensatiefonds (BCF) gestort. Per saldo blijft via de algemene uitkering € 924 miljoen beschikbaar blijft en wordt € 76 miljoen aan het BTWcompensatiefonds toegevoegd.

Taakmutaties In de septembercirculaire 2023 zijn de volgende zeven taakmutaties opgenomen: • • • • • • •

Re-integratie: een verlaging van € 20 miljoen structureel vanaf 2028 Wet Visueel beperkten: verlaging van € 0,9 miljoen voor 2024, oplopend naar € 1,05 miljoen in 2028 Bijzondere bijstand en vroegsignalering: € 50 miljoen eenmalig in 2024 Hulpmiddelen thuis laten staan: 0,2 miljoen in 2023, oplopend tot 1 miljoen structureel vanaf 2028 Rijksvaccinatieprogramma: ruim € 4 miljoen structureel vanaf 2023 Jeugdzorg loon- en prijsbijstelling: € 45,2 miljoen voor 2024 en € 27,1 miljoen voor 2025 Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III): € 1,8 miljoen structureel vanaf 2023

Re-integratie Met de Voorjaarsnota 2023 heeft het kabinet besloten om vanaf 2028 het re-integratiebudget voor gemeenten structureel met € 20 miljoen te verlagen. Deze maatregel is onderdeel van de ombuigingen die de Rijksbegroting op orde houden. We verlagen het budget in de begroting 2028. Wet Visueel beperkten De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel aangenomen dat tot doel heeft om de uitvoering van technische werkvoorzieningen voor mensen uit de doelgroep Participatiewet met een visuele beperking over te dragen aan het UWV. Op dit moment ligt het wetsvoorstel bij de Eerste Kamer. Als het wetsvoorstel ook door de Eerste Kamer wordt aangenomen is het de bedoeling dat de middelen voor de werkvoorzieningen en de structurele uitvoeringskosten budgettair neutraal worden overgeheveld van het cluster Participatie in het gemeentefonds naar de begroting van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Voor 2024 gaat het om € 0,9 miljoen, oplopend naar circa € 1,05 miljoen in 2028. De structurele hoogte bedraagt € 2,3 miljoen per jaar. De incidentele uitvoeringskosten worden opgevangen binnen de begroting van het ministerie van SZW.

Bijzondere bijstand en vroegsignalering Het kabinet stelt in totaal € 200 miljoen voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Voor 2024 wordt in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld. We voegen deze middelen toe aan de budgetten in onze begroting. Hulpmiddelen thuis laten staan De motie Westerveld (GroenLinks) en Bikker (Christen-Unie) verzoekt de regering om met betrokken partijen landelijke afspraken te maken over het behoud van hulpmiddelen thuis voor cliënten die verhuizen naar een instelling in de zin van de Wet langdurige zorg (Wlz) en aangeven thuis te willen logeren. Naar aanleiding van deze motie heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) bestuurlijke afspraken gemaakt betrokken partijen. Onderdeel van deze bestuurlijke afspraken is dat de hulpmiddelen die vanuit de Wmo zijn verstrekt thuis blijven staan en gemeenten de financiering daarvan voortzetten. Gemeenten worden hiervoor gecompenseerd. Vanaf 2023 wordt jaarlijks een bedrag toegevoegd aan de algemene uitkering oplopend tot € 1 miljoen per 2028. Rijksvaccinatieprogramma Vanaf december 2019 krijgen zwangere vrouwen maternale kinkhoestvaccinatie aangeboden door de Rijksoverheid.

Vanaf 1 januari 2024 wordt de uitvoering van deze maternale kinkhoestvaccinatie formeel overgedragen aan de gemeenten. Deze vaccinatie wordt dan toegevoegd aan de opsomming van vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) zoals genoemd in artikel 11, tweede lid, in het Besluit publieke gezondheid. Bij deze septembercirculaire worden de bijbehorende middelen, circa € 4 miljoen per jaar aan het gemeentefonds toegevoegd aan het cluster Sociale basisvoorzieningen. We voegen deze middelen toe aan de budgetten in onze begroting. Jeugdzorg loon- en prijsbijstelling In de meicirculaire 2023 (zie paragraaf 2.2.8) is de loon- en prijsbijstelling 2023 voor jeugdzorg, voor zover deze betrekking heeft op de reserveringen voor jeugdzorg op de AP, aan het gemeentefonds toegevoegd voor de jaren 2024 en 2025. In deze circulaire worden de middelen voor de loon- en prijsbijstelling 2022 over de reserveringen jeugdzorg op de AP toegekend. Ook deze overboeking heeft nu betrekking op 2024 (€ 45,2 miljoen) en 2025 (€ 27,1 miljoen), omdat voor die jaren de middelen van de AP zijn vrijgegeven (zie paragraaf 2.2.7 van de meicirculaire 2023). We voegen deze middelen toe aan de budgetten in onze begroting.

Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III) De algemene uitkering wordt vanaf 2023 structureel met circa € 1,8 miljoen verhoogd in verband met de tweede herziening van de Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD III). De regeling is op 10 maart 2020 geïmplementeerd en heeft als doel om de energie-efficiëntie van gebouwen te verbeteren. Naar aanleiding van EPBD III is er een verplichting geïntroduceerd voor het documenteren van de energieprestatie van een installatie, voor het installeren van zelfregulerende apparatuur per verblijfsruimte en voor laadinfrastructuur voor elektrische auto’s. Ook zijn de eisen voor de energieprestatie van technische bouwsystemen en de keuring van verwarmingsinstallaties en airconditioningssystemen aangepast. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving. We voegen deze middelen toe aan de budgetten in onze begroting.

Decentralisatie- en integratie-uitkeringen In de septembercirculaire is een nieuwe decentralisatie-uitkering opgenomen. Regionale doelgroepen specifieke aanpak Het plan van aanpak ‘Statushouders aan het werk’ en de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur van het ministerie van SZW beogen de doelgroep statushouders en andere kwetsbare doelgroepen extra te ondersteunen

om kansen die de arbeidsmarkt biedt te benutten. Doelstelling van de decentralisatie-uitkering is om de doelgroep statushouders te ondersteunen met de aanstelling van regionale verbinders in elke arbeidsmarktregio. De IU Beschermd wonen: begeleiding jongeren naar werk gaat naar € 14,9 miljoen in 2024. We voegen deze middelen toe aan de budgetten in onze begroting.

Gevolgen voor programmabegroting 2023-2028 In onderstaande tabel is zichtbaar welke gevolgen de uitwerking van de septembercirculaire heeft voor de programmabegroting 2024-2027 van Zwartewaterland met een voorzichtig doorkijkje naar 2028. Te zien is dat het tekort in 2026 (=ravijnjaar) op 200k uitkomt en vanaf 2027 een begrotingsoverschot laat zien. Oorzaak hiervoor is de accres ontwikkeling en de indexatie van het volume deel vanaf 2027 o.b.v. de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp), de nieuwe financieringssystematiek. Algemene Uitkering Verschil met vorige circulaire

2023

2024

2025

2026

2027

2028

324

554

429

343

1.014

2.538

Te verrekenen: Verrekening stelpost BCF (-)

-39

Verlagen stelpost Jeugd (-)

-95

-15

-43

Correctie SPUK Sport

-110

-110

-110

-110

-110

-110

Toerekenen aan budgetten (-) excl jeugd

-18

-111

-55

-20

-19

-18

Gevolgen begroting (+ = meer inkomsten)

157

333

264

118

870

2.367

Saldo meerjarenbegroting 2023-2027

0 157

41 374

1.524 1.788

-325 -207

-96 774

-96 2.271

Saldo MJB na verwerking septembercirculaire 2023