b. Bijlage 2 - Toelichting op dashboardrapportage Sociaal Domein periode januari 2022 tot en met september 2022

Januari t/m september 2022

Toelichting dashboardrapportage Sociaal Domein

1. WMO MATERIEEL PARKEERKAARTEN HULPMIDDELEN WOONVOORZIENINGEN VERVOERSVOORZIENINGEN TAXIVERVOER

Het aantal geleverde voorzieningen in 2022 (t/m Q3) is ten opzichte van 2021 niet toegenomen. Toch zien we een trend van een algehele materiële kostenstijging per voorziening bij de gecontracteerde leveranciers voor hulpmiddelen, woonvoorzieningen en vervoersvoorzieningen. Zoals in de vorige rapportage is toegelicht heeft dit vooral te maken met aanhoudende macro-economische en mondiale omstandigheden: sterke inflatie, schaarste aan grondstoffen, toename van onderhoudskosten, personeelskrapte en de stijging van energiekosten. Op langere termijn kan de vergrijzing in combinatie met het huidige rijksbeleid (‘langer thuis wonen’) en de woningkrapte ook leiden tot een toename van de vraag naar deze materiële voorzieningen. In de tweede helft van 2022 hebben gesprekken plaatsgevonden met de hulpmiddelenleverancier over leveringsvoorwaarden en de huidige prijsontwikkelingen. Afspraken zijn gemaakt voor wat betreft het gewenste/ noodzakelijke niveau van de service-dienstverlening en een reële prijs-kwaliteitverhouding voor 2023. In 2023 staan verdere gesprekken gepland om prijsafspraken vast te stellen voor woonvoorzieningen zoals trapliften. Hierbij wordt de samenwerking opgezocht met gemeenten uit de regio. Samen met leveranciers en aanbieders worden de trends en ontwikkelingen binnen het vakgebied besproken en onderzocht.

Waar mogelijk worden innovaties toegepast die de levensduur van de voorzieningen bevorderen en de servicedienstverlening verbeteren. Zo maakt de hulpmiddelenleverancier gebruik van technologie om vroegtijdig problemen aan een elektrisch hulpmiddel op te sporen en deze tijdig te repareren en/of te voorkomen.

Januari t/m september 2022

2. WMO IMMATERIEEL HULP BIJ HET HUISHOUDEN INDIVIDUELE BEGELEIDING DAGBESTEDING

Het aantal verstrekte immateriële voorzieningen is de afgelopen maanden iets toegenomen. Bij deze ontwikkeling spelen, naast de langdurige effecten van (long) covid, ook de energiecrisis en de sterke inflatie een mogelijke rol. Fysieke en/of psychische klachten/beperkingen als gevolg van deze onzekere tijden en (geld)stress kunnen leiden tot meer en intensievere ondersteuningsvragen. Door de aanhoudende wachtlijstproblematiek bij de GGZ, Beschermd Wonen en het Maatschappelijk Werk, wordt er eerder en meer gebruik gemaakt van gemeentelijke individuele voorzieningen. Er zijn in samenwerking met maatschappelijke organisaties verschillende (preventieve) interventies ingezet om de wachttijden zoveel als mogelijk te beperken. Te denken valt aan de GGZ-makelaar, de ‘Taskforce GGZ wachttijden’ en het door-ontwikkelen van het concept Beschermd Thuis. De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat het huidige vaste tarief voor de hulp bij het huishouden heeft geleid tot een forse groei van het aantal aanvragen. Dit leidt ertoe dat de toegang tot deze Wmovoorziening onder druk komt te staan voor met name inwoners in een kwetsbare financiële of persoonlijke positie. Om de houdbaarheid en toegankelijkheid van de hulp bij het huishouden te verbeteren, voert het kabinet een aantal aanpassingen door.

De invoering van een passende eigen bijdrage voor huishoudelijke hulp zal per 1 januari 2025 van kracht zijn, hierbij wordt meer rekening gehouden met de draagkracht van huishoudens.

Toelichting dashboardrapportage Sociaal Domein

Het aantal indicaties voor dagbesteding is, ten opzichte van de vorige periode, iets afgenomen. Wellicht is er een verband met de uitbreiding van de Buurtkamer Plus (als preventief instrument) van 1 naar 2 dagen per week. De mogelijke uitrol van het concept van de Buurtkamer Plus in de andere kernen wordt daarom de komende periode onderzocht.

Januari t/m september 2022

3. JEUGDHULP DEZE ONDERSTEUNING KAN GERICHT ZIJN OP DE JONGERE, MAAR OOK OP HUN OUDERS/VERZORGERS

Het aantal jongeren dat gebruik maakt van een specialistische vorm van jeugdhulp is ten opzichte van het vorige kwartaal redelijk stabiel gebleven. We zien dat de meeste ondersteuning geboden wordt vanuit de Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ). Deze vorm van hulp kan op veel gezinnen, maar ook individuele jongeren worden toegepast. Denk bijvoorbeeld aan het doen van onderzoek naar bepaalde gedragingen (gedragsproblematiek), maar ook systeemtherapie en individuele behandeling voor kinderen met een eet-, angst-, of dwangstoornis vallen onder deze categorie. Therapeutisch Centrum GGZ is de grootste aanbieder in Zwartewaterland. Zij hebben een vestiging in Genemuiden en bieden aan veel gezinnen de benodigde ondersteuning. De samenwerking tussen hen en de gemeente verloopt heel constructief/effectief. De gemeente is bij nagenoeg de helft van de jongeren betrokken bij de verwijzing naar specialistische jeugdhulp. De jeugdconsulenten lopen samen op met de gezinnen/jongeren om te kijken wat er nodig is voor het gezond en veilig opgroeien in Zwartewaterland. Er wordt altijd breed gekeken en dit betekent dat er eerst wordt gekeken naar wat het gezin of het netwerk erom heen zelf kan doen. De gemeente vindt het belangrijk dat de regie bij de gezinnen blijft (uitzonderingen daargelaten); jeugdconsulenten worden ondersteunend ingezet.

Inzetten op preventie, erger voorkomen en doen wat nodig is, hebben blijvend onze aandacht. Samen met o.a. de GGD, AMW (Algemeen Maatschappelijk Werk) de Kern en het onderwijs werken we aan de inzet van laagdrempelige hulp waardoor een verwijzing naar specialistische jeugdhulp voorkomen kan worden.

Toelichting dashboardrapportage Sociaal Domein

Vanaf 1 januari 2023 gaan we werken met een nieuw inkoopmodel. Dit doen we met 10 andere gemeenten in de regio IJsselland. Met dit inkoopmodel krijgen de gemeente en aanbieders (nog) meer mogelijkheden om maatwerk te bieden aan de betreffende gezinnen.

Januari t/m september 2022

4. PARTICIPATIEWET SAMENVOEGING VAN DE VOORMALIGE WET WERK EN BIJSTAND (WWB), DE WSW (SOCIALE WERKVOORZIENING) EN DE WAJONG (JONGGEHANDICAPTEN)

Toelichting dashboardrapportage Sociaal Domein

We zien, in tegenstelling tot de vorige periode, een daling van het aantal verstrekte bijstandsuitkeringen (Wwb). Afgelopen kwartaal zijn er 19 aanvragen gedaan. Hiervan zijn 12 aanvragen toegekend. Andere aanvragen zijn om uiteenlopende redenen ingetrokken, afgewezen of buiten behandeling gelaten. Vanuit de WW is er niet/nauwelijks sprake geweest van doorstroom naar de bijstand. De meeste mensen vinden voor afloop van hun maximale WW-periode weer werk of maken aanspraak op een andere voorzieningen. Voor wat betreft het aantal personen dat gebruik maakt van de WW-uitkering kunnen we concluderen dat de werkloosheid nagenoeg op hetzelfde niveau is gebleven als in het vorige kwartaal. In mei waren er 119 inwoners met een WW-uitkering en in september waren dat er 122 (bron: Regionale Arbeidsmarktcijfers Regio Zwolle). Een lichte stijging in vergelijking met Q2, maar een daling van 12,2% ten opzichte van vorig jaar. WW-uitkeringen in Zwartewaterland worden het meest verstrekt in de leeftijdsklassen 27-50 jaar en 50+. Er is aanhoudend sprake van een krappe arbeidsmarkt, eigenlijk binnen alle sectoren. Naar verwachting neemt het aantal banen nog toe en blijft krapte de komende jaren een structureel probleem. Dit heeft niet alleen te maken met de kwantitatieve vraag versus het aanbod. Er is tevens sprake van mismatching.

Voor werkgevers is het lastig zijn om geschikt personeel te vinden. Ook is er nog veel winst te behalen waar het gaat om de ‘inclusieve’ arbeidsmarkt. Er zijn, ondanks de tekorten, nog steeds groepen werkzoekenden die moeilijk werk kunnen vinden en behouden. Denk aan inwoners met een beperking of anderstaligen. Om deze mismatch te verkleinen, is het belangrijk anders te kijken naar het beschikbare aanbod. Matchen op competenties, scholing, maatwerk en ondersteuning kunnen hierbij helpen. In de Regio Zwolle werken de verbonden gemeenten samen met andere partners aan een inclusieve arbeidsmarkt. Onder andere vanuit de Human Capital Agenda en het werkbedrijf Zwolle.

Januari t/m september 2022

In Zwartewaterland is ook de afgelopen periode veel inzet gepleegd op re-integratie, bemiddeling en begeleiding (via jobcoaching) van inwoners met een bijstandsuitkering en niet-uitkeringsgerechtigden, waaronder inwoners met een beperking. Hierbinnen bevinden zich verschillende doelgroepen, zoals de doelgroep ‘banenafspraak’ en ‘beschut werk’. Voor hen bestaat er recht op loonkostensubsidie tot maximaal 70% van het WML (wettelijk minimumloon). Op dit moment zijn er 50 mensen aan het werk met loonkostensubsidie, evenals tijdens het vorige kwartaal. De verwachting is wel dat dit aantal zal stijgen. De doelgroep ‘beschut werk’ is relatief klein. Het gaat nu om 6 mensen met een indicatie, waarvan het merendeel dat bij een reguliere werkgever of sociale onderneming TIEM (voorheen WEZO) aan de slag is. Voor anderen wordt een plek gezocht. Onze taakstelling voor 2022 is 11 beschutte werkplekken, op basis van een objectief regionaal reken/verdeelmodel. De taakstelling is dus nog niet behaald. Dit heeft geen (financiële) consequenties. We zetten actief in op het realiseren van beschutte werkplekken en concluderen dat er op dit moment niet meer behoefte is.

Toelichting dashboardrapportage Sociaal Domein

Januari t/m september 2022

5. WACHTTIJDEN

Het is voor inwoners van belang dat zij bij een hulpvraag goed en snel worden geholpen. Een indicator van efficiënte dienstverlening is een korte wachttijd. Als eerste ervaart een inwoner de snelheid waarmee een aanvraag bij de gemeente voor hulp wordt opgepakt en er op wordt besloten. Bij de Wmo en de Participatiewet is hiervoor een beslistermijn in de wet opgenomen. Deze is in beide gevallen van melding tot beslissing 8 weken. Voor de Wmo ligt de actuele beslistermijn gemiddeld op 6,8 weken. Het keukentafelgesprek en het onderzoek nemen het overgrote deel van deze periode in beslag. Voor de participatiewet ligt de actuele beslistermijn gemiddeld op 2 weken. Beide zijn dus binnen de wettelijke termijn. In de Jeugdwet is er geen wettelijke termijn opgenomen, maar streven wij naar zo snel mogelijk contact met de inwoner. In de Jeugdwet is de termijn waarbinnen er een gezinsplan moet zijn opgesteld vanaf het moment dat een aanmelding is opgepakt 6 weken. De hulpvraag van gezinnen die een beroep willen doen op de Jeugdwet worden wekelijks gescreend door de gedragswetenschapper en een jeugdconsulent. Gezinnen en jeugdigen in crisis of in acute onveiligheid worden direct geholpen. Voor gezinnen met een enkelvoudige opvoedvraag wordt ook binnen 2 a 3 weken hulp opgestart. De andere aanmeldingen wachten nu maximaal 4 maanden. Dit zijn bijvoorbeeld diagnostiekvragen.

De oorzaak van deze lange wachttijd ligt in een flink aantal personeelswisselingen. In 2023 starten er 2 jeugdconsulenten die zich voor langere tijd aan de gemeente willen verbinden en die 2 tijdelijk ingehuurde collega’s vervangen. We verwachten dat de wachttijd daarmee flink zal verkorten en in de loop van 2023 zal verdwijnen.

Toelichting dashboardrapportage Sociaal Domein

Januari t/m september 2022

6. SLOTSOM

De vraag naar maatschappelijke voorzieningen/ondersteuning kent geen grote afwijkingen gelet op de prognoses voor 2022. Er is sprake van een redelijk stabiele lijn, ondanks de maatschappelijke risico’s en mogelijke effecten van deze onzekere tijd voor de kwetsbare inwoners van Zwartewaterland. Ten opzichte van de begroting en de najaarsnota is er t/m het 3e kwartaal sprake van een plus m.b.t. het financiële verloop. Toch is behoedzaamheid geboden. Als bijv. de inflatie en energiecrisis langere tijd aanhouden en de inwoners hiervoor niet meer/langer gecompenseerd worden door rijksmaatregelen, dan kan dat betekenen dat meer inwoners een beroep zullen doen op maatschappelijke ondersteuning door de gemeente. In 2023 wil de gemeente daarom vooral inzetten op de ontwikkeling van preventieve instrumenten, in lijn met de ambities van het door de raad vastgestelde preventiebeleid: ‘Samen zijn we Zwartewaterland: Gezond leven, wonen en werken, nu en later’.

Toelichting dashboardrapportage Sociaal Domein