Aanvullende antwoorden vragen raad informatieavond GRP

Aanvullende schriftelijke beantwoording van vragen gesteld tijdens de raadsinformatieavond van 9 september 2021. Onderwerp: Gemeentelijke Rioleringsplan Zwartewaterland 2022 tot en met 2026 (GRP). 1. Buien van 70 mm of meer – Wat zijn de risico’s en wat kunnen we als gemeente doen om eventuele risico’s tegen te gaan? De programmering en prioritering van het GRP sluit aan op de uitvoeringsagenda ‘Ruimte geven aan klimaatadaptatie’. De Uitvoeringsagenda is opgesteld op basis van de stresstesten die voor Zwartewaterland zijn uitgevoerd. Deze stresstesten zijn gebaseerd op algemeen geldende en landelijk gebruikte modellen, zoals een bui van 70 mm en zijn getoetst aan de huidige praktijk. Met het nieuwe GRP worden alle knelpunten die ontstaan bij het vallen van bui van 70 mm voor 2050 opgelost. Hiermee voldoen we aan het landelijk beleid. Dat betekent: Bij extreme buien kan de riolering het hemelwater niet meteen afvoeren en is berging in de openbare ruimte (ruimtelijke adaptatie op straat, in het groen en in het stedelijk water) nodig om te voorkomen dat het water de huizen in stroomt. Afhankelijk van de bui en de lokale omstandigheden kan het regenwater een korte periode water op straat blijven staan (indicatief: van enkele minuten duren tot meer dan uur een extreme bui). Ter controle is ook een bui van 90 mm doorgerekend in deze stresstesten.

Bij de modellering van een 90mmbui blijkt dat er geen nieuwe knelpunten naar voren komen die leiden tot een andere programmering in het GRP of tot desinvesteringen in de openbare ruimte. Klimaatverandering zal zich echter nooit helemaal laten voorspellen. Garantie dat er geen knelpunten ontstaan bij zwaardere buien is niet te geven. In het maximale scenario is verder gekeken wat er maximaal aan maatregelen genomen zou kunnen worden om wateroverlast tegen te gaan. In dit scenario wordt bijvoorbeeld de afvoer van het hemelwater overal volledig gescheiden van het afvalwaterriool en wordt bijvoorbeeld ook het afkoppelen van particuliere terreinen meegenomen. Met dit maximale scenario zijn we als gemeente nog beter voorbereid op klimaatverandering, maar in dit scenario zijn de kosten ook veel hoger. Bovendien zijn deze maatregelen niet doelmatig. Het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie hanteert het beleid om “een zekere mate van overlast te accepteren omdat het volledig dimensioneren op piekbuien een te kostbare zaak is en niet doelmatig is”. Omdat het pragmatisch scenario voldoet aan het landelijke beleid en alle verwachte knelpunten uit de stresstesten op het gebied van hemelwater opgelost worden, is het maximaal scenario niet verder uitgewerkt in het GRP.

Bijsluiter vanuit de gestandaardiseerde stresstest Ruimtelijke Adaptatie (DPRA), op basis van gevallen regen en nieuwe prognoses). Voorbeeld: Volgens deze prognose valt een bui van 70 mm/uur in het jaar 2085 gemiddeld eens in de 60 jaar.

De KNMI maakt periodiek een nieuwe doorrekening en prognose. De klimaatstresstesten worden elke zes jaar herhaald. Wanneer de uitkomsten om bijstelling vragen of de situatie zich voordoet dat klimaatverandering anders tot uiting komt dan gedacht, zal opnieuw gekeken moeten worden welke maatregelen nodig zijn. Op basis daarvan worden zowel het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie als het GRP bijgesteld.

2. In het GRP spelen technische en financiële criteria een belangrijke rol. Welke criteria spelen nog meer een rol? Het GRP gaat over de zorgplicht omtrent de afvoer van afvalwater en hemelwater en gaat over grondwaterbeleid. Naast de technische uitgangspunten en de financiële overwegingen, zijn de thema’s gezondheid, milieu (schoon oppervlaktewater) en ruimtelijke adaptatie belangrijke thema’s die een rol spelen bij het maken van keuze’s . Keuze mogelijkheden bij de vervangingsopgave van de riolering Een belangrijk afweging in het GRP is de keuze voor de ambitie bij de vervangingsopgave van riolering. Specifiek gaat het dan om het maken van keuze hoe de gemeente Zwartwaterland om wil gaan met de aanleg van een (gedeeltelijk) gescheiden rioolstelsel. Maximaal scenario:  In de maximale scenario wordt voorgesteld om in 30 jaar tijd alle wijken voorzien van een gescheiden rioolstelsel.  Bij het scheiden van het hemelwater en afvalwater wordt de afvoer van hemelwater dat valt zowel op de openbare wegverharding als op de particuliere verharding (o.a. daken) afgekoppeld van het gemengd rioolstelsel en aangesloten op het nieuwe hemelwaterriool. Pragmatisch scenario:  In de pragmatisch scenario wordt voorgesteld de komende 30 jaar alleen die wijken waar hydraulische en klimaatadaptieve problemen zich voor doen te voorzien van een gescheiden rioolstelsel.

 Bij het scheiden van het hemelwater en afvalwater wordt alleen het hemelwater dat valt op de openbare wegverharding gescheiden afgevoerd. Het college staat een pragmatische scenario voor omdat in dit een scenario de riolering voldoende gaat functioneren en de urgente klimaatadaptieve problemen oplost worden én het betaalbaar blijft. De keuze om het maximaal scenario uit te voeren kost over 30 jaar ruim € 30 miljoen meer dan het pragmatisch scenario. Scenario

Technisch

Financieel

Klimaat adaptatie

Gezondheid

Milieu

Ruimtelijke impact

Maximaal

Riolering functioneert meer dan voldoende

€ 86 mln over 30 jaar

Uitstekend: al het schone hemelwater komt in omgeving terecht

Maximale energiebesparing op de zuivering Minder kans op overstorten bij zware of lange buiten

We gaan in meer wijken aan de slag dan bij het pragmatisch scenario waardoor meer overlast ontstaat

Pragmatisch

Riolering functioneert voldoende

€ 53 mln over 30 jaar

Bui 70 mm/uur komt niet in de woningen, water op straat situaties worden vermindert t.o.v. het pragmatische scenario Bui 70 mm/uur niet in de woningen, conform landelijk beleid

Goed: een deel van het schone regenwater wordt nog vermengd met afval water en gaat naar de zuivering

Gedeeltelijk energie besparing op de zuivering Minder kans op overstorten bij zware of lange buiten

Alleen die wijken worden aangepakt die een hydraulisch en klimaatadaptief knelpunt hebben

3. Project waterretentie Genemuiden (verbinding bergingsvijver met het Varkensgat). De gemeente mag de afvoer van hemelwater via de riolering niet zomaar lozen op het landelijke gebied. Het waterschap stelt hier eisen aan in verband met de waterkwaliteit. Er ligt er nog een opgave vanuit het verleden om de afvoer van hemelwater van verhard oppervlak te bergen in stedelijk water. De bergingsvijver in Genemuiden heeft hier echter onvoldoende capaciteit voor. Dit geeft problemen in bestaand stedelijk gebied in onder andere de omgeving Klaas de Fuitestraat. In samenwerking met het waterschap is een oplossing gezocht en gevonden door een verbinding te maken tussen de bergingsvijver met het Varkensgat. Het Varkensgat wordt dan onderdeel van het stedelijk water en zal niet rechtstreeks gaan lozen op het landelijk gebied. Met deze verbinding wordt de capaciteit voor waterberging voor Genemuiden verhoogd en de urgente klimaatknelpunten aangepakt. Ook worden tegelijkertijd maatregelen genomen om de waterkwaliteit van het stedelijk water te verhogen en worden in de nieuw te graven watergang natuurvriendelijke oevers aangelegd.