a. Bijlage - Bouwsteen Wonen

8. Aardgasvrij maken van de bestaande woningvoorraad

Beoogd resultaat: In 2050 volledig aardgasvrij In onze Transitievisie Warmte hebben we onze doelstellingen geformuleerd met betrekking tot het aardgasvrij maken van de bestaande woningvoorraad. Dit doen we door middel van wijkuitvoeringsplannen, samen met onze inwoners. De inwoners van de wijken gaan zelf aan de slag met een plan van aanpak om op termijn van het aardgas af te gaan. We ondersteunen hen daarin.

9. Toekomstgericht bouwen: we geven voorrang aan groene, duurzame woningbouwplannen

Beoogd resultaat: Nieuwe woningen en wijken direct toekomstklaar en bestaande wijken toekomstbestendig Bij nieuwbouwplannen hebben we aandacht voor een klimaatadaptieve woonomgeving en alle nieuwbouwplannen voldoen aan duurzaamheidseisen (denk hierbij aan: circulair, energie, klimaat). Plannen voor een goede openbare ruimte en mobiliteit (STOP-principe) moedigen wij aan. Daarnaast hebben we ook oog voor onze al bestaande wijken en dorpen en transformatielocaties. We versterken hier de biodiversiteit en we gaan wijkgericht de bestaande woonomgeving vergroenen met een robuuste groenstructuur. Een groene woonomgeving zorgt ervoor dat mensen gelukkiger zijn en minder stress ervaren. Daarnaast zorgen we voor een toekomstbestendige bestaande woningvoorraad en leefomgeving. Ontwikkelingen op gebied van woningbouw kunnen gecombineerd worden met werkzaamheden in de openbare ruimte. Op deze manier benutten we koppelkansen en beperken we de periodes van overlast.

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 30

10. Wonen als vliegwiel voor andere gebiedsopgaven

Beoogd resultaat: Aanpak wonen koppelen aan andere gebiedsopgaven Wonen staat niet op zichzelf: het is onlosmakelijk verbonden met leefbaarheid, voorzieningen, werkgelegenheid, mobiliteit, energietransitie, etc. Wie nu een nieuwe wijk ontwikkelt, moet daarbij niet alleen denken aan de woningen zelf, maar ook aandacht hebben voor de directe leefomgeving. Hierin spelen zaken als gezondheid, de nabijheid van voorzieningen, openbaar vervoer en wegen, ruimte voor actieve mobiliteit, de aansluiting op het (soms al overbelaste) elektriciteitsnet, de impact op natuur en klimaat, etc. Woningbouw kan daarmee een vliegwiel zijn om andere ontwikkelingen het hoofd te bieden. Op gebiedsniveau koppelen we woningbouw, aanpak bestaande woningvoorraad, parkeren, mobiliteit, duurzaamheid en maatschappelijk domein. Zo zorgen we dat het gezond leven, wonen en werken is in Zwartewaterland, nu en in de toekomst.

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 31

KEUZES TOEPASSEN IN PRAKTIJK

5.

Aanpak en instrumenten In het voorgaande hoofdstuk formuleren we tien keuzes waarmee we richting geven aan ons woonbeleid. Hoe gaan we deze keuzes toepassen in de praktijk? 1. Slim omgaan met veranderingen: adaptief programmeren We gaan in ons woningbouwprogramma voor nu uit van een woonbehoefte van 750 woningen tot 2030, die we verdelen over de woningtypen en prijssegmenten waar de verschillende doelgroepen in onze gemeente behoefte aan hebben. We gaan uit van een planuitval van ongeveer dertig procent, wat betekent dat we plannen maken voor 9501.000 woningen. Omdat de wereld waarin we leven snel kan veranderen door (economische) ontwikkelingen en onzekerheden, spreken we af adaptief te programmeren. Dat betekent dat we onze woningbouwprogrammering jaarlijks herijken aan de hand van de meest actuele gegevens over woningbehoefte en trends en ontwikkelingen. We kijken of onze woningbouwplannen kwantitatief en kwalitatief nog aansluiten op de meest actuele woningbehoefte en sturen waar nodig bij met nieuwe plannen of indien nodig door bestaande plannen aan te passen. De eerste keer dat we dit doen is in het najaar van 2022/ begin van 2023, wanneer het regionale woonbehoefteonderzoek van de provincie Overijssel verschijnt. Voor woningbouwplannen en locaties betekent dit dat we ze gefaseerd ontwikkelen.

We zorgen ervoor dat plannen voor uitbreidingslocaties snel klaar zijn zodat we de komende jaren gestaag door kunnen bouwen. Binnen die plannen denken we zoveel mogelijk in kleine buurten of hoven, zodat we bij veranderingen in de markt op de rem of pauzeknop kunnen trappen en toch afgeronde leef- en woonmilieus opleveren.

2. Programma van eisen en wensen voor woningbouwontwikkelingen We vertalen de keuzes uit hoofdstuk 4 in een programma van eisen voor woningbouwontwikkelingen en woningsplitsing. Hiermee bieden we duidelijkheid aan ontwikkelaars in onze gemeente en houvast voor onze ambtenaren. In dit programma van eisen maken we onderscheid tussen verplichtingen (must-haves) en wensen (nice to haves). We voorkomen zo het stapelen van ambities, omdat we niet willen dat de betaalbaarheid in het geding komt. Aan de verplichtingen moeten alle woningbouwontwikkelingen voldoen. Als een ontwikkelaar ook aan de wensen voldoet, kan zij voorrang krijgen binnen de fasering van woningbouwprojecten of de voorkeur krijgen boven een ander plan. Hieronder volgt een mogelijke opzet voor een programma van eisen. Dit programma van eisen is expliciet een voorbeeld, omdat een definitief ingevuld en afgestemd programma na vaststelling van de bouwsteen zal worden uitgewerkt in afstemming met onze woonpartners. Hiervoor is maatwerk per gebied noodzakelijk. Deze voorzet biedt de gemeente handvatten om eind 2022/begin 2023 ambtelijk aan de slag te gaan met het uitwerken van dit programma van eisen.

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 32

Verplichtingen bijvoorbeeld

Beoordeling

Inbreiding voor uitbreiding. Het betreft: • Een inbreidingslocatie. • Een uitbreidingslocatie waarbij onderbouwd is waarom inbreiding niet mogelijk is.

Maatwerkbeoordeling

Prijssegmenten. Bijdragen aan de volgende verdeling op gemeenteniveau: • X% koop tot €225.000,• X% koop tot €355.000,• X% sociale huur • X% vrije sector huur • X% Koop boven €355.000,-

Ja/nee (knock-out)

Woningtypen. Bijdragen aan de volgende verdeling op gemeenteniveau: • X% bijzondere woonvormen waaronder verplaatsbare kleine woningen • X% appartementen • X% rijwoningen • X% 2-1 kappers • X% vrijstaand

Ja/nee (knock-out)

Energie. Minimaal energielabel-prestatie … Bijvoorbeeld: • De energieprestatie van de woningen ligt lager dan de BENG. • Gebruik duurzame bouwmaterialen en bouwwijze (CO2 neutraliteit gebouw + bouwproces).

Ja/nee (knock-out)

Ruimtelijke kwaliteit

Maatwerkbeoordeling

Woningsplitsing

Ja, mits …

Toegankelijkheid. X% van de woningen is levensloopbestendig of multifunctioneel (met makkelijke ingreep levensloopbestendig te maken).

Ja/nee (knock-out)

Participatie. Er heeft participatie plaatsgevonden

Ja/nee (knock-out)

conform de omgevingswet.

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 33

Wensen bijvoorbeeld

Beoordeling

Gebruik maken van circulaire bouw en natuurinclusief bouwen

Maatwerk

Klimaatadaptatie. • Maatregelen tegen hittestress. • Maatregelen waterberging.

Maatwerk

Bijdragen aan leefbaarheid. Bouwen nabij voorzieningen, gedeelde ruimtes, ontmoetingsplekken.

Maatwerk

Wonen en zorg. Bijvoorbeeld: • Er is sprake van woningen voor zorgdoelgroepen (uitstroom uit Beschermd Wonen, Jeugdzorg en Maatschappelijke opvang).

Maatwerk

Vernieuwende woonconcepten voor senioren. Kleine grondgebonden woningen met een kleine privétuin en gedeelde gemeenschappelijke voorzieningen zoals logeerkamers, conciërge en wasruimte.

Maatwerk

Architectonische en stedenbouwkundige kwaliteit. Schaal, hoogte en ontwerp dat past bij het kleinschalige karakter van Zwartewaterland.

Maatwerk

Bereikbaarheid en ontsluiting

Maatwerk

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 34

3. Gebiedsgerichte uitwerking We werken de keuzes zoals opgenomen in hoofdstuk 4 gebiedsgericht uit en wijzen aan de hand van het programma van eisen (zie punt 2. programma van eisen voor woningbouw) nieuwbouw- en transformatielocaties in onze kernen aan.

4. Locatieonderzoek sociale huur In de prestatieafspraken met Wetland Wonen is afgesproken dat we de komende jaren 85-195 woningen in het sociale segment toevoegen. We onderzoeken welke locaties hiervoor geschikt zijn. In onze prestatieafspraken maken we samen met Wetland Wonen in de tweede helft van 2022 afspraken over de exacte omvang en fasering van de nieuwbouw van sociale huurwoningen tot 2030 per kern.

5. Gebiedsgericht actieprogramma bestaande woningvoorraad Het grootste deel van onze toekomstige woningvoorraad is al gebouwd. Hoewel onze woningvoorraad voor een groot deel van goede kwaliteit is, willen we veroudering en verpaupering voorkomen. Bovendien willen we dat de woningvoorraad klaar is voor de toekomst. Zowel voor wat betreft duurzaamheidseisen als toegankelijkheid voor de steeds verder vergrijzende bevolking. We ontwikkelen voor elk gebied (Hasselt, Genemuiden, Zwartsluis, kleine kernen, buitengebied) een actieprogramma om de bestaande woningvoorraad aan te pakken. Dit doen we in samenhang met de wijkgerichte aanpak die we vanuit de Transitievisie Warmte organiseren; we haken daarop aan en voegen maatregelen m.b.t. levensloopbestendig maken van de woningvoorraad toe. We beginnen met een wijkaanpak in Binnenlanden-West in Genemuiden, waar we naar aanleiding van de funderingsproblematiek integraal met de fysieke en sociale opgaven (leefbaarheid, klimaat, energie etc.) in de wijk aan de slag gaan. Wat we leren in deze wijk, passen we toe in andere wijken.

6. Startersaanpak We willen dat iedereen met binding in onze gemeente hier kan (blijven) wonen. Dat lukt op dit moment vooral voor starters, zoals jongeren en jonge stellen onvoldoende. Net als in de rest van het land stijgen de woningprijzen. Een betaalbare woning zoals deze gedefinieerd is in het Rijksbeleid - namelijk met een prijs tot €355.000 - is voor veel starters in Zwartewaterland te duur. Bovendien hebben we starters in verschillende inkomensgroepen. We willen daarom de starters in onze gemeente helpen. Dat doen we allereerst door de voorraad betaalbare koop- en huurwoningen (koop tot €225.000 en huur in de sociale sector) te vergroten (zie punt 2 - programma van eisen voor woningbouw).

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 35

Daarnaast onderzoeken we de volgende maatregelen: >> Verhogen maximaal bedrag starterslening. Tot nu toe komen starters in Zwartewaterland in aanmerking voor een starterslening als zij een woning kopen tot €230.000,-. We verhogen deze maximumprijs naar €270.000. We passen de verordening in 2022 aan. >> Opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht. Een eerste inventarisatie geeft geen aanleiding om te denken dat in onze gemeente grootschalig woningen worden opgekocht door beleggers om (duur) te verhuren en daarmee de prijzen op te drijven. We willen dit verder onderzoeken en verkennen in 2022 of het invoeren van een opkoopbescherming en/of zelfbewoningsplicht de kansen van starters in onze gemeente verder kunnen bevorderen. >> Koopstart/koopgarant. Met koopstart kan een woning verkocht worden voor een lagere prijs dan de marktwaarde. De verkopende partij (projectontwikkelaar of woningcorporatie) verleent een ‘koperskorting’. Wanneer de woning weer wordt doorverkocht betaalt de verkoper de koperskorting terug aan de projectontwikkelaar of woningcorporatie. Met koopgarant wordt de woning net als bij koopstart tegen een lagere prijs dan de marktwaarde verkocht. Bij koopgarant heeft de koper de garantie dat bij verkoop van de woning, de projectontwikkelaar of woningcorporatie de woning binnen 3 maanden de woning terugkoopt.

Zowel koopstart als koopgarant biedt voor starters de mogelijkheid om tegen lagere prijs en lagere maandlasten een woning te kopen. Op deze manier kunnen zij mogelijk wel een hypotheek afsluiten. >> Doelgroepenverordening. Een doelgroepenverordening kan ervoor zorgen dat woningen ook echt bewoond gaan worden door de doelgroep waarvoor de woningen bestemd zijn. Met de doelgroepenverordening kan de gemeente in bestemmingsplannen percentages voor bijvoorbeeld de hoeveelheid sociale huur, middenhuur en goedkope huur eisen. Ook kan de gemeente aangeven hoelang de woningen beschikbaar moeten blijven voor deze doelgroep. >> Erfpacht. Een huis kopen met erfpacht houdt in dat de grond waarop het huis staat in eigendom is van een andere eigenaar dan degene die het huis koopt. De huiseigenaar betaalt dan een jaarlijkse vergoeding aan de grondeigenaar. Dit biedt mogelijk kansen om een woning voor een lagere prijs te verkopen. De gemeente Westland probeert met een dergelijke constructie starters te helpen bij het kopen van een woning. Met een fonds koopt de gemeente de grond waar de woning op staat. De grond blijft in eigendom van de gemeente zolang de koper in het huis woont, tenzij de koper het wil overkopen. >> Maatregelen zoals het antispeculatiebeding om betaalbare starterswoningen ook voor het betaalbare segment te behouden. >> Differentiatie in grondprijzen voor betaalbare woningen.

>> Voorrang bij nieuwbouwwoningen. Een aantal gemeenten experimenteert met inschrijvingen voor nieuwbouwwoningen eerst open te zetten voor eigen inwoners, om pas na bepaalde tijd de inschrijving voor mensen van buiten de gemeente open te zetten. Na bijvoorbeeld 3 weken mogen ook mensen uit andere gemeenten inschrijven. Zo hebben starters meer kans om een woning te bemachtigen binnen hun eigen gemeente. Een andere reden om dit te doen is dat inwoners met bepaalde beroepen zoals verpleegster, politie of leraar in aanmerking kunnen komen voor een goedkope koopwoning in de gemeente waar ze al wonen en werken.

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 36

7. Doorstromersaanpak Niet alleen de starters in onze gemeente komen in de knel, ook senioren kunnen vaak niet verhuizen naar de woning waar zij behoefte aan hebben. Dat heeft gevolgen voor alle doelgroepen: als senioren niet kunnen verhuizen, komen de (vaak grotere) eengezinswoningen waar zij nu in wonen niet vrij. Het aanbod voor senioren is te klein en vaak eenzijdig gericht op appartementen. Niet alle senioren willen graag in een appartement wonen. Veel senioren hebben behoefte aan kleine, grondgebonden woningen met een kleine privétuin en soms ook gedeelde voorzieningen zoals ontmoetingsruimten, wasruimtes en services zoals een conciërge. Allereerst vergroten en diversifiëren we de voorraad seniorenwoningen (zie punt 2 - programma van eisen voor woningbouw). Daarnaast onderzoeken we de volgende maatregelen: >> Verhuiscoaches Een verhuiscoach kan helpen bij het vinden van een geschikte woning die mogelijk beter past bij hun woonwensen en levensfase. >> Verhuisvergoeding Om de doorstroom op de woningmarkt in gang te brengen is het mogelijk om ouderen een verhuisvergoeding te geven als zij willen verhuizen van een grotere (huur)woning naar een kleinere (huur)woning.

Deze vergoeding kan bijvoorbeeld gebruikt worden om een verhuisbedrijf in te schakelen, de woning een opknapbeurt te geven (muurverf kopen bijv.) of mensen in te huren die helpen met de meubels in elkaar zetten en schilderijen op te hangen. Deze vergoeding zou mensen over de streep kunnen trekken die twijfelen te verhuizen, omdat ze bijvoorbeeld zelf niet goed in staat zijn om de verhuizing zelf te regelen. >> Bewustwordingsaanpak: Lang zult u Wonen Bewustwording kan op een positieve manier bijdragen aan het stimuleren van ouderen om zich voor te bereiden op het ouder worden. Het is van belang dat ouderen zich bewust worden waar en met wie ze willen wonen naarmate ze ouder worden. >> Prijsvraag vernieuwende woonconcepten voor senioren Het uitschrijven van een prijsvraag voor vernieuwende woonconcepten voor senioren biedt kansen om met vernieuwende woonconcepten aan de slag te gaan.

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 37

8. Samenwerkingsafspraken inwoners-markt-gemeente-regio-provincie-Rijk Het realiseren van onze woonambities kunnen we niet alleen. De gemeente bouwt en verhuurt geen woningen. Bovendien zijn we ingebed in een regionale, provinciale en nationale context waarbinnen trends en ontwikkelingen en beleidskeuzes op het wonen in Zwartewaterland van invloed zijn. We zien onze rol als gemeente als regisseur: de gemeenteraad bepaalt de kaders voor de volkshuisvesting en ons woonbeleid. We sturen op voldoende betaalbaar aanbod voor de doelgroepen in onze gemeente. We willen als volgt samenwerken met onze partners: >> Inwoners Onze inwoners krijgen een steeds grotere rol als het gaat om de kwaliteit van hun eigen woning en de leefbaarheid. Ze zijn onze belangrijkste partners, ze kennen immers hun eigen woonomgeving het beste. Inwoners kunnen ons voeden met hun kennis over hoe het er in de wijken aan toe gaat, wat nodig is en wat haalbaar is. Wanneer bewoners zelf initiatief nemen om woningen en wijken te verbeteren, moedigt de gemeente dat in principe aan, mits het initiatief niet in strijd is met gemeentelijk beleid. >> Wetland Wonen De woningcorporatie is onze belangrijkste partner als het gaat om het huisvesten van de sociale huur doelgroep en de kwetsbaarste doelgroepen. Zij zijn verantwoordelijk voor voldoende, betaalbare en goed onderhouden sociale huurwoningen.

Als partner van de gemeente zijn zij medeverantwoordelijk voor de prestatieafspraken en de uitvoering daarvan. >> Marktpartijen Van de marktpartijen verwachten we dat ze blijven investeren in Zwartewaterland met nieuwe woningen en kwalitatief hoogwaardig woningbezit. Bij nieuwbouw zal zoveel mogelijk ruimte gegeven moeten worden aan de lokale behoefte en vraaggericht ontwikkelen. We dagen hen uit om samen met gemeente en toekomstige bewoners de komende jaren extra in te zetten op groene woonomgevingen en innovatieve concepten binnen het bestaande woningbouwprogramma. >> Regiogemeenten en provincie Met de afspraken in de regionale woonagenda West-Overijssel streven we er samen met de West-Overijsselse gemeenten, provincie en woonpartners de komende jaren naar om in de regio samen op te trekken richting het Rijk. Daarbij gaat het met name om de versnellingsopgave en de realisatie en uitwerking van de sleutelprojecten. De provincie, gemeenten en hun partners werken aan gezamenlijke proposities voor de verschillende tranches woningbouwimpulsgelden. Met de provincie Overijssel stemmen we ons kwalitatief woningbouwprogramma af en waar nodig maken we gebruik van provinciale instrumenten zoals het Aanjaagteam, de flexpool en subsidies.

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 38

Zwartewaterlands Woonoverleg Wetland Wonen, de marktpartijen en de gemeenten voelen samen een grote gedeelde verantwoordelijkheid om de knelpunten op onze woningmarkt aan te pakken en het aanbod voor doelgroepen die nu in de knel komen te vergroten. We richten een Zwartewaterlands Woonoverleg in, minstens één keer per jaar organiseren we een informeel overleg waarin we elkaar bijpraten over ontwikkelingen op de markt, plannen en oplevering (zie ook monitoring hieronder) en afspraken maken over samenwerking. De gemeente organiseert dit overleg.

9. Opstellen Woonzorgvisie We stellen in 2023 met onze zorg- en welzijnspartners een woonzorgvisie op, waarin we in kaart brengen hoe de woonzorg opgave zich in onze gemeente ontwikkelt en wat dat vraagt van onze woningvoorraad. We maken hierbij gebruik van de handreiking van de landelijke Taskforce Wonen en Zorg. Ook zorgen we ervoor dat de woonzorgvisie aansluit bij onze preventienota en uitgaat van positieve gezondheid. De woonzorgvisie zal in ieder geval bevatten: • Inzicht in de woonzorgopgave • Visie op wonen, zorg en welzijn • Ambitie en doelen op wonen, zorg en welzijn • Samenwerking en inzet gemeente, ketenpartners en inwoners

10. Doorvertaling naar omgevingsplan Ontwikkelingen die in het Omgevingsplan mogelijk worden gemaakt moeten passen binnen deze Bouwsteen. Waar wenselijk kunnen concrete bepalingen uit deze Bouwsteen of daaruit voortvloeiende producten worden opgenomen in het Omgevingsplan. Denk hierbij aan bepalingen uit een mogelijke doelgroepenverordening of andere instrumenten die we verkennen. Verder kan deze Bouwsteen worden gebruikt om te bepalen of het wenselijk is om medewerking te verlenen aan projecten en ruimtelijke initiatieven die niet passen binnen het Omgevingsplan, maar wel in lijn liggen met deze Bouwsteen. Hiervoor kan dan de procedure voor een Buitenplanse omgevingsplanactiviteit of wijziging van het Omgevingsplan worden gestart.

11. Monitoring Jaarlijks informeren we onze woonpartners over ontwikkelingen op de woningmarkt en voortgang van de uitvoering van het woonbeleid op basis van de aanpak zoals opgesteld in deze Bouwsteen. Het goed inzichtelijk maken van gegevens over de woningbouw en woonvoorraad is hiervoor een belangrijke voorwaarde.

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 39

Het college zal de gemeenteraad halfjaarlijks informeren over de voortgang van het woonbeleid. Dit kan in de ‘woningmarktupdate’ zoals dat op dit moment ook gebeurt. Per punt uit hoofdstuk 5 van deze Bouwsteen kan in de ‘woningmarktupdate’ een korte stand van zaken gegeven worden en kan de raad op de hoogte gesteld worden van ontwikkelingen die het komende half jaar gaan plaatsvinden. De monitor zal opgesteld worden aan de hand van de doelgroepen zoals weergegeven in de tabel in hoofdstuk 3. Er is reeds een nulmeting gedaan die hieronder is weergegeven. Dit betreft de doelgroepen die waarschijnlijk bediend gaan worden in de lopende projecten. Het betreft een inschatting aan de hand van het woningtype dat voor een bepaalde doelgroep aantrekkelijk is. De uitgangspunten zijn op hoofdlijnen en indicatief daarbij aangegeven in tabel 3. Nulmeting monitor In onderstaande tabel is weergegeven welke doelgroepen naar verwachting bediend gaan worden in de lopende plannen. Voor Zwartewaterland als geheel geldt dat vooral het aantal woningen voor alleenstaanden (8%) en voor senioren (16%) achterblijft in de lopende plannen, vergeleken met de behoefte. Voor ‘groeiende gezinnen’ is juist een relatief ruim aanbod. De doelgroep ‘overig stel’ heeft een diverse woningbehoefte en is beperkt van omvang; daarom is deze weggelaten in het overzicht.

Dat geldt ook voor de plannen in de kleine kernen en het buitengebied. Nog niet voor alle bij ons bekende harde en zachte woningbouwplannen is een bestemmingsplan vastgesteld. Als dit nog niet het geval is wordt dit wel spoedig verwacht.

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 40

TABEL 3: INDICATIE WONINGTYPE EN DOELGROEPEN IN LOPENDE PLANNEN *** Doelgroep

m2 gbo

kamers

Zwartewaterland

Genemuiden

Hasselt

Zwartsluis

Alleenstaand

max. 70

max. 3

8%

4%

8%

35%

Bijzonder

div.

div.

3%

0%

6%

0%

Jong stel

70-120

3-5

19%

21%

17%

18%

Jong gezin

100-120

4-5

15%

21%

10%

5%

Éénoudergezin

min. 70

min. 3

3%

4%

4%

0%

Groeiend gezin

min. 120

min. 5

36%

38%

38%

23%

Vitale senioren, empty nesters

min. 70

min. 3

14%

11%

16%

20%

Senioren met zorgvraag

div.

div.

2%

2%

2%

0%

560

270

250

40

Totaal (aantallen)

***Jongeren worden in deze tabel niet apart benoemd, omdat jongeren (leeftijd 18 tot 35 jaar) zich in meerdere doelgroepen bevinden. Zo vallen jongeren mogelijk onder alleenstaand, jong stel, jong gezin, éénoudergezin of bijzondere doelgroep. Als we jongeren als één doelgroep zouden benaderen ontstaat een erg uiteenlopende woonbehoefte en dit geeft geen duidelijk beeld. Een jonge alleenstaande heeft immers een mogelijk een andere woonbehoefte dan een jong gezin. oor de focus te leggen op de behoeften van alleenstaanden, jonge stellen, jonge gezinnen en éénoudergezinnen, krijgen we de behoeften van jongeren goed in beeld. In hoofdstuk 5 benoemen we een aantal instrumenten dat we specifiek voor starters op de woningmarkt inzetten.

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 41

Naast de lopende plannen wordt er gewerkt aan uitbreiding van de plancapaciteit. Hiertoe zijn een heel aantal plannen in beeld. Als al deze plannen die in beeld zijn gerealiseerd zouden worden zou hier nog eens ruimte voor zo’n 400 woningen zijn. Dat zal echter niet het geval zijn, het gaat veelal om plannen waarvan nog niet zeker is dat deze gerealiseerd kunnen worden, bijvoorbeeld omdat er medewerking nodig is van een andere partij die de grond in bezit heeft. Het is ook niet nodig om al deze plannen die in beeld zijn te realiseren. Immers, we streven naar de realisatie van 750 woningen tussen 2020-2030. In de periode 2020-2022 zijn reeds 250 woningen opgeleverd of in aanbouw genomen. Dat betekent dat we goed op weg zijn om onze ambitie te halen, maar we vinden het vooral belangrijk om vooruit te kijken naar wat er nog moet gebeuren en ons voor te bereiden op een mogelijke hogere ambitie als de prognoses de komende jaren nog zouden veranderen. Als alle plannen die in beeld zijn gerealiseerd zouden worden zou het dus gaan om de realisatie van meer dan 1.200 woningen. Wel is het verstandig een zekere ‘overmaat’ in de plancapaciteit te hebben, omdat er altijd sprake kan zijn van uitval van plannen, of plannen zijn minder geschikt voor een bepaalde doelgroep. Van deze ‘overmaat’ is dus sprake. Elk half jaar zal deze monitor bijgewerkt worden.

Hieruit zal blijken welk deel van de lopende plannen daadwerkelijk is gerealiseerd en welke nieuwe plannen opgepakt zijn. Bij deze nieuwe plannen zal gestuurd worden op een goede verdeling over de doelgroepen en de kernen. Hierbij zal extra aandacht zijn voor de starter (waaronder jongeren) en senioren. Bij de nulmeting en de plannen in beeld zijn een aantal locaties niet meegenomen. Het betreft wijkgroen (zoals de Willem Egbertsstraat) en grote locaties in de kleine kernen. Op deze plekken zijn namelijk geen woningbouwontwikkelingen voorzien. Deze locaties zijn dus geen onderdeel van de plannen of de planvorming. In de kleine kernen wordt zoals reeds beschreven gestreefd naar een beperkte toevoeging van 1 à 2 woningen per jaar.

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 42

6.

Onze volgende stappen

BOUWSTEEN WONEN MONITOREN EVALUEREN ACTUALISEREN

We beseffen dat het uitvoeren van de bouwsteen een proces is van de langere termijn. Een woning is niet binnen een dag gebouwd. De resultaten van deze bouwsteen zullen daarom ook pas op langere termijn zichtbaar worden. Deze bouwsteen is daarom ook niet in beton gegoten. De woningmarkt en de maatschappij kunnen snel veranderen. Om hier flexibel mee om te gaan houden we de ontwikkelingen goed in de gaten en monitoren, evalueren en actualiseren de bouwsteen waar nodig: doen we nog de juiste dingen om ervoor te zorgen dat iedereen met binding aan Zwartewaterland hier kan (blijven) wonen? Dit is een transparant proces en we stellen belanghebbenden hiervan dan ook op de hoogte. Eerste stappen De komende tijd gaan we aan de slag met het uitvoeren van de aanpak uit deze Bouwsteen. Daarbij kunnen we niet alles tegelijk doen We beginnen met het ‘laaghangend fruit’, zoals het verhogen van de maximale grens voor de startersleningen en het onderzoeken van de maatregelen voor een starters- en doorstromersaanpak. Daarnaast gaan we aan de slag met het opstellen van een programma van eisen voor nieuwbouw. Ook gaan we aan de slag met opstellen van een woonzorgvisie om nog gerichter te kunnen bouwen voor onze ouderen. Onze Woonaanjager gebruikt deze bouwsteen als basis voor zijn werkzaamheden en zorgt er op deze manier voor dat de bouwsteen goed wordt ingebed in onze organisatie.

Kerngesprekken: gebiedsgerichte communicatie en participatie Deze bouwsteen is opgesteld op basis van het bestaande woonbeleid uit de omgevingsvisie, woonvisie en woonbehoefteonderzoek. Er is op deze bouwsteen geen extra participatie uitgevoerd. Hier gaan we in het najaar mee aan de slag in het kader van de gebiedsgerichte uitwerking. We vinden het belangrijk dat inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden betrokken zijn bij het woonbeleid per kern. Dit krijgt de vorm van kerngesprekken.

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 43

Zoals we al vaker benoemd hebben is wonen verbonden met veel andere thema’s: leefbaarheid, leefomgeving, verkeer, parkeren, klimaat etc. We willen daarom integrale kerngesprekken organiseren. De input die we hieruit ophalen wordt verwerkt in de gebiedsgerichte uitwerkingen voor Hasselt, Genemuiden, Zwartsluis, kleine kernen en het buitengebied. We dagen inwoners uit om met slimme plannen te komen en we blijven goed in gesprek met betrokken partijen en inwoners. Op deze manier kunnen we nog gerichter met deze Bouwsteen in gebieden aan de slag. Door dit integraal aan te pakken beperken we als gemeente de tijd die bewoners moeten vrijmaken voor participatie. Financiën Voor de uitvoering van de Bouwsteen sluiten we aan bij bestaande budgetten en regelingen op het gebied van duurzaam wonen. Daarnaast kijken we naar mogelijkheden om in aanmerking te komen voor subsidies vanuit de provincie om ontwikkelingen in onze woningmarkt de ondersteunen.

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 44

BIJLAGE RELEVANTE BELEIDS DOCUMENTEN

Preventienota Samen zijn we Zwartewaterland 2022 - 2028 Woonvisie Woonbehoefteonderzoek Zwartewaterland Omgevingsvisie Versnellingsaanpak Zwartewaterland Prestatieafspraken met Wetland Wonen 2021 - 2024 Transitievisie warmte Visie op de kleine kernen [in ontwikkeling] Landschapsontwikkelingsplan Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Stadsrandvisie [actualisatie vereist m.b.t. omgevingsplan] Groenbeleidsplan Buitenruimteplan Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie 2021 - 2023 Gemeentelijk Rioleringsplan Zwartewaterland 2022 t/m 2026 Nationaal Isolatieprogramma

Samen zijn we Zwartewaterland: wonen in onze gemeente | Bouwsteen Wonen | p. 45