a. Bijlage 1 - samenvatting visie

Bijlage 1 – samenvatting participatievisie doelstellingen, uitgangspunten, afwegingskader en rollen Doelstellingen 1. Creëren van (lokale) betrokkenheid en gedragenheid. 2. Vergroten van de kwaliteit van (beleids)ontwikkelingen. 3. Het in beeld brengen van belangen, kansen en risico’s. 4. Het verbeteren van het vertrouwen en de verstandhouding tussen betrokkenen. 5. Vergroten van draagvlak. Uitgangspunten 1. Participatie is maatwerk. 2. Participatie is transparant en inzichtelijk. 3. Participatie is flexibel. 4. Participatie is voor alle betrokkenen toegankelijk. 5. Participatie vraagt om duidelijk verwachtingsmanagement. 6. Evaluatie is een continue factor bij participatie. Afwegingskader Wanneer participatie (geldt zowel voor overheids- als inwonersparticipatie)? Onze gemeente baseert de afweging op de volgende vragen: 1. Is er ruimte voor participatie? 2. Is het onderwerp relevant voor deelnemers? Het onderwerp is relevant wanneer aan één (of meer) van de volgende voorwaarden wordt voldaan: ▪ Het onderwerp raakt een of meerdere groepen binnen de samenleving ▪ Het onderwerp heeft invloed op de dagelijkse woon en leefomgeving ▪ Het onderwerp behoort tot de maatschappelijke opgaven van de gemeente Zwartewaterland ▪ Inwoners, bedrijven en instellingen geven zelf aan betrokken te willen zijn. 3.

Wat is de meerwaarde van participatie? Rollen Samenleving: inwoners, ondernemers of maatschappelijke organisaties in Zwartewaterland kunnen zowel worden uitgenodigd om mee te doen aan een participatietraject, of zelf met ideeën en initiatieven komen waarbij zij de gemeente kunnen vragen om mee te doen of te ondersteunen. Als iemand vanuit de samenleving initiatiefnemer is, heeft hij/zij de verantwoordelijkheid om regie te voeren zijn eigen initiatief. In dit geval is het ook de verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer om een participatietraject op te zetten. Gemeenteraad: De raad, ondersteund door de griffie, heeft drie rollen: kaderstellend, vertegenwoordigend en controlerend. Ook bij participatie zijn deze drie rollen van toepassing, vanuit deze rollen oefent de raad invloed uit op hoe participatie wordt beleefd en georganiseerd in onze gemeente. Hierbij ligt de focus met name op de kaders van participatie in het algemeen en niet op casus-niveau. De wijze waarop de raad invulling geeft aan haar rollen varieert per fase van participatie. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in vooraf, tijdens en na afloop van participatie. College: het college geeft binnen de ruimte die de raad geeft uitvoeringskaders voor de aanpak en het verloop van participatietraject en. Als participatie aan de orde is, dan wordt onder

verantwoordelijkheid van de betrokken bestuurder een participatietraject gestart. Wie de betrokken bestuurder is, hangt af van het onderwerp en binnen welke portefeuille het onderwerp valt. In voorstellen van het college aan de raad wordt aandacht besteed aan participatie. Hierbij geeft het college aan of er geparticipeerd gaat worden, of geparticipeerd is, en zo ja, hoe het participatietraject verlopen is. Ambtelijke organisatie: de ambtelijke organisatie draagt binnen de gestelde kaders zorg voor participatietrajecten. Wanneer de gemeente aan zet is voor het organiseren van participatie vervullen de medewerkers van de gemeente de volgende rollen en verantwoordelijkheden: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Gesprekspartner voor deelnemers participatie Communicatie omtrent participatie verzorgen Resultaten participatie verbinden aan besluitvorming en formele procedures Adviserende rol bij overheidsparticipatie Coördinerende rol bij inwonersinitiatieven

Samenspel: rol gemeente Ieder participatieproces vraagt om helderheid over rollen van de gemeente. Afhankelijk van de aard van het initiatief of de (beleids-)ontwikkeling, betrokkene(n), fase in het proces, participatieruimte of het participatiedoel kan participatie vragen om een andere rol vanuit de gemeente. Soms vraagt het initiatief om een meer initiërende rol, bijvoorbeeld bij het opstellen van nieuw beleid. Waar een andere keer een meer faciliterende rol gewenst is, bijvoorbeeld wanneer wordt aangesloten bij initiatief van een ander. Om hierin de juiste afweging te maken, gebruikt Zwartewaterland van het kwadrantenmodel van NSOB (zie onderstaande afbeelding). In dit model worden vier rollen beschreven. Het model helpt de gemeente te bepalen hoe het zich het beste op kan stellen richting de samenleving en hoe vervolgens participatie op een passende manier georganiseerd kan worden. Dit is wederom geen blauwdruk, maar een handreiking voor het bepalen van de rol van de gemeente.