a. Bijlage 1 - Lokale beleidsagenda Beschermd wonen naar Beschermd thuis

Van beschermd wonen naar beschermd thuis Lokale beleidsagenda Staphorst en Zwartewaterland 2022 – 2025 Inleiding Samen met de gemeente Staphorst is De Lokale beleidsagenda 2022– 2025 opgesteld. Begin dit jaar (in de raadvergadering van 11 januari) is De Lokale beleidsagenda 2022-2025 aangeboden. Door omstandigheden wordt het gezamenlijk document (de regionale- en de lokale beleidsagenda) nu aangeboden en is dit document geactualiseerd naar de huidige stand van zaken. Sinds de decentralisaties in 2015 zijn we als gemeenten Staphorst en Zwartewaterland verantwoordelijk vanuit de Wmo om beschermd wonen te bieden aan inwoners die deze ondersteuning nodig hebben. Beschermd wonen staat in de wet omschreven als:

wonen in een accommodatie van een instelling met daarbij behorende toezicht en begeleiding, gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie, het psychisch en psychosociaal functioneren, stabilisatie van een psychiatrisch ziektebeeld, het voorkomen van verwaarlozing of maatschappelijke overlast of het afwenden van gevaar voor de cliënt of anderen, bestemd voor personen met psychische of psychosociale problemen, die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving;

Gezien de kwetsbaarheid van de doelgroep is er bij de decentralisatie in 2015 voor gekozen om in eerste instantie te werken met een centrumgemeente. In onze regio is dat de gemeente Zwolle. Zwolle ontvangt de rijksmiddelen Beschermd wonen Regionaal en voert in afstemming met de regiogemeenten de taak uit. Deze situatie zal de komende jaren gaan veranderen. Stap voor stap zullen individuele gemeenten zowel inhoudelijk als financieel verantwoordelijk worden voor het bieden van beschermd wonen. De stapsgewijze doordecentralisatie zal starten vanaf 2023. Dit zal vanwege de norm van opdrachtgeverschap niet het einde betekenen van de regionale samenwerking , maar het betekent wel een grotere verantwoordelijkheid voor onze gemeenten.

In deze agenda staan de plannen voor de komende jaren hoe we uitvoering willen geven aan de nieuwe verantwoordelijkheid. Gemeenten Staphorst en Zwartewaterland pakken dit samen op. Voorop staat dat inwoners de juiste ondersteuning kunnen krijgen. Tegelijk is de insteek van de beide gemeenten om niet het huidige model van beschermd wonen één-op-één door te vertalen naar 2022 e.v. in de uitvoering. Gekeken wordt naar een transformatie: zorgen voor een vernieuwende effectieve aanpak die aansluit bij de lokale behoeften en de lokale aanpak. Visie Voor de visie over de toekomst van beschermd wonen in Staphorst en Zwartewaterland sluiten we aan bij de regionale visie. In het Regionaal Visiedocument is de visie op beschermd wonen opgenomen met een doorkijk naar 2032:

Ook in 2032, 10 jaar na de doordecentralisatie, is en blijft onze ambitie: zo lang mogelijk zelfstandig en zo snel mogelijk weer zelfstandig. Dat betekent dat beschermd wonen in 2032 zich beperkt tot de zwaarste doelgroep die een tijdelijk verblijf in een accommodatie van een instelling met 24/7 beschikbaarheid (continu aanwezig) van ondersteuning nodig heeft. Voor cliënten die deze ondersteuning permanent, dat wil zeggen levenslang, nodig hebben, is vanaf 2021 de Wlz beschikbaar

1

(een WLZ indicatie is levenslang geldig) en voor cliënten die minder ondersteuning nodig hebben, zijn er verschillende vormen van beschermd thuis (lokaal beleid).

Voor een deel zal de uitvoering van de toekomstvisie liggen bij de regionale samenwerking in de IJssel-Vecht. Maar er ligt vooral een grote opgave op lokaal niveau. Die opgave richt zich met name op preventie. Hoe kunnen we voorkomen dat een inwoner beschermd wonen nodig heeft? Dat willen we doen door de volgende beweging in gang te zetten of te versterken: Zelfstandig wonen

Zelfstandig wonen (welzijnsondersteuning)

Beschermd Thuis

Begeleid Wonen

Beschermd wonen

In de voorbereiding op deze lokale notitie is daarbij gesproken met diverse betrokken en maatschappelijke organisaties. Vanuit deze inventarisatie zijn vijf doelen naar voren gekomen, vijf thema’s om verder op in te zetten:

1. 2. 3. 4. 5.

Voldoende en adequaat woonaanbod. Ondersteuning op maat Toegeruste toegang Vroegsignalering Aandacht voor elkaar

Hoe we lokaal aan de slag willen gaan met deze thema’s staat beschreven in deze agenda. Eerst geven we een beeld van de huidige situatie.

2

Beeld van huidige situatie Om een eerste beeld te geven van de huidige situatie is het goed om te kijken naar de huidige meldingen en toekenningen van beschermd wonen

2019

2020

2021

Totaal aantal meldingen Regio IJssel-Vecht

1188

1245

1371

(waarvan uit)

26

29

26

13

13

34

2019

2020

2021

Totaal aantal toekenningen Regio IJssel-Vecht

637

781

756

(waarvan uit)

15

Zwartewaterland (waarvan uit) Staphorst

Eerste toekenning: 319

Zwartewaterland (waarvan uit)

12

Staphorst

20

17

Eerste toekenning: 14

Eerste toekenning: 2

7

16

Eerste toekenning: 4

Eerste toekenning: 5

In de gemeente Staphorst en Zwartewaterland is een aantal aanbieders die beschermd wonen bieden, maar allen op basis van PGB-bekostiging. In onze gemeentes zijn dat Elah, Pro Faktoor en Zorgboerderij Yovel. De meeste en grootste aanbieders liggen buiten onze gemeentes en dat is ook de reden dat veel van onze inwoners met een indicatie beschermd wonen moeten verhuizen naar een andere gemeente. Voor de inwoners die in aanmerking komen voor beschermd wonen wensen we voor de toekomst dat ze in de eigen omgeving passende ondersteuning kunnen krijgen om mee te blijven doen in onze gemeenschappen. De kosten voor een beschermd wonen plek is afhankelijk van de intensiteit en complexiteit van de benodigde ondersteuning. Gemiddeld kost een plek beschermd wonen € 55.000 op jaarbasis en beschermd thuis € 27.500. De looptijd van een indicatie is 3 jaar. Om toekomstbestendig inwoners met deze zwaarte van problematiek passend te kunnen ondersteunen is het daarom van belang om aan de doelen te werken die hieronder beschreven staan.

Doel 1: voldoende en adequaat woonaanbod Het hebben van voldoende en adequate woningen is een belangrijke vereiste in de transformatie van beschermd wonen naar beschermd thuis. Die transformatie heeft geen kans van slagen als er geen passende huisvesting is voor onze inwoners. De gemeenten Staphorst en Zwartewaterland hebben

3

onvoldoende adequate woonruimte om de doelgroep te huisvesten. Gevolg is dat er problemen elders ontstaan. Veel aanvragen voor beschermd zijn met name woon-gericht, omdat de ondersteuning ook ambulant kan worden verleend. Dit zien we met name ook terug bij de groep jongeren. Samen met de gemeente Staphorst is een projectleider Wonen en Zorg aangetrokken. De projectleider is aan de hand van de beleidsagenda aan de slag gegaan met beweging beschermd wonen naar beschermd thuis. Binnen de huidige lokale situatie spreken we over 5 tot 8 inwoners in gemeente Zwartewaterland die WMO-beschermd wonen, hiervan verblijven 2 inwoners bij een lokale zorg aanbieder. Er staan 8 personen op de wachtlijst, waarvan 6 personen in gemeente Zwartewaterland willen blijven wonen. De projectleider spreekt over; persepectief Gebleken is dat gemeente Zwartewaterland voldoende Beschermd Wonen in de lokale omgeving, vanaf 2024, heeft. Door middel van regionale afstemming zorgen we voor voldoende woningaanbod. Dit is afgesproken in de Norm voor Opdrachtgeverschap. Actie Voldoende woningen

Pauzewoning

Centrale Uitgang

Toelichting Wanneer? 1. Zorgdragen dat er voldoende sociale huurwoningen 2022-2025 zijn voor de doelgroep in de verschillende kernen (spreiding). Opnemen in de prestatie-afspraken met de woningcorporatie. Gemeenten moeten ruimte bieden aan woningcorporatie om die afspraak ook waar te maken. Op basis van woonbehoefte-onderzoek numeriek maken. 2. Onderzoeken of andere woonvormen mogelijk zijn (breder kijken dan huidige sociale huurwoningen). Bijvoorbeeld aankoop woning door private partij en hier huurappartementen van laten maken. 3. Zorgdragen dat er voldoende betaalbaar woonaanbod voor jongeren met een ondersteuningsvraag is. a. Zo nodig ondersteund met Kamertraining. b. Bevorderen van groepswonen. Initiatieven indien mogelijk bevorderen en ondersteunen. - Kansrijk wonen (Staphorst) - Autismehuis (Zwartewaterland) - Omklapwoningen: mogelijkheid onderzoeken met woningcorporaties. Realiseren van plek waar iemand tijdelijk kan verblijven met 2022-2023 behoud van eigen woning. Zo kan iemand in prikkelarme omgeving stabiliseren, zodat niet een jarenlange indicatie beschermd wonen afgegeven hoeft te worden. 1. In Zwartewaterland wordt een pilot ontwikkeld in 1. € 75.000 2022-2023 met een Tiny House. subsidie Rijk 2. Mogelijkheden onderzoeken om dit regionaal te organiseren. Opzetten van een commissie voor Centrale Uitgang (regionaal of lokaal?).

Deze commissie toetst of iemand kan uitstromen vanuit beschermd wonen en kijkt waar naar toe. Het voordeel hiervan is dat je de voortgang en uitstroom kunt monitoren. En zo ook passende nieuwe werkzame oplossingen op het spoor komt. Verbinding maken met eigen woningcorporaties Hierover afspraken maken. Heeft ook verbinding met doel 5 (aandacht voor elkaar).

4

Doel 2: Ondersteuning op maat Voor de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis is, naast huisvesting, passende ondersteuning een belangrijke succesfactor. Voor die passende ondersteuning is een waaier van ondersteuning nodig tussen beschermd wonen en de wmo-begeleiding die tot nu toe is ingekocht. Actie Inkoop van beschermd wonen (24 uurs toezicht) Inkoop van beschermd thuis

Versterken van ambulante functie Wmo

Voldoende aanbod

Toelichting Dit wordt regionaal gedaan. Gemeenten betalen voor het volume dat ze hebben afgenomen. Een nieuw product ontwikkelen en inkopen: intensieve ambulante begeleiding. Dit zit niet in de huidige contracten Wmo begeleiding van de gemeenten Staphorst en Zwartewaterland. De twee gemeenten willen dit samen inkopen. Alle instellingen (inclusief instellingen met een levensbeschouwelijke achtergrond) mogen zich inschrijven als de desbetreffende instelling aan de voorwaarde voldoet. Daarnaast bestaat er altijd de mogelijkheid (indien nodig) om maatwerkafspraken te maken (maximaal 10% maatwerk). Een belangrijke rol heeft ook de ambulante begeleider. Zowel aan de voorkant van het traject als aan de achterkant. Aan de voorkant kan samen bekeken worden wat er nodig is om opname in beschermd wonen te voorkomen. Aan de achterkant kan worden gekeken hoe de uitstroom kan worden bevorderd, maar ook met elkaar voorkomen dat er terugval plaatsvindt en er opnieuw beschermd wonen moet worden ingezet. Hierbij gaat het aanvullend met name om wooncoaching maar dit kan ook ondersteuning met betrekking tot financiële en of digitale vaardigheden zijn. Met betrokken partijen zal worden gekeken hoe dit versterkt kan worden in de beide gemeenten. Het hebben van voldoende zorgaanbod is van belang. Op dit moment is er in de regio een flinke wachtlijst.

Deze wachtlijst kan worden aangepast door het bevorderen van de doorstroom en uitstroom. En het voorkomen van instroom. Maar het betekent ook dat er een aanbod in beide gemeenten beschikbaar moet zijn dat aan de vraag kan voldoen. Wachtlijsten willen we voorkomen. Met de inkoopafspraken voor ambulante begeleiding, beschermd thuis en beschermd wonen zullen afspraken

5

Wanneer? 2023-2024 ivm ruitstel regelgeving 2023-2024

2021-2024

2021-2023

Opschalen indien nodig, afschalen waar het kan

Zorgen voor ketensamenwerking

Mantelzorg

worden gemaakt over de beschikbaarheid van de zorg. Belangrijk in de transitie van beschermd wonen is de omslag die moet plaatsvinden. Daarbij zal gekeken moeten worden wat er aan zorg en ondersteuning nodig is: de tijdelijkheid/periode, de doelen, etc. Maar ook is het van belang om te volgen hoe de uitwerking van de ondersteuning is. Daarbij is het uitgangspunt opschalen als het nodig is (inzetten van zwaardere zorg) en afschalen als het kan. Dit vraagt van de toegang een nauwlettend en kritisch volgen van de cliënten. Belangrijk is de afstemming, samenwerking en informatie-overdracht tussen de verschillende partijen in het lokale GGZ-veld. We zien hier diverse partijen actief, niet altijd zijn ze bekend met elkaar. Dat betekent dat hier niet een duidelijke en goede keten is gemaakt. Van belang is juist bij het zorgen voor de goede zorg, de afschaling en integratie dat partijen elkaar kennen en op elkaar zijn ingespeeld. Deze ketensamenwerking gaan we in de beide gemeenten in beeld brengen: wie zijn de betrokken partijen, welk netwerk hebben ze, hoe verloopt de samenwerking, hoe is de informatieoverdracht etc. Maar ook hoe wil je samenwerken en hoe ga je dat realiseren. Het gaat hier om verschillende partijen, zoals de POH GGZ van de huisartsen, huisartsen zelf, ambulant begeleiders, aanbieders dagbesteding / sociale activering, welzijnswerk, maatschappelijk werk.

Een belangrijk aandachtspunt zijn de mantelzorgers. De hier weergegeven transitie en transformatie heeft gevolgen voor mantelzorgers en anderen die informele zorg verlenen. Een lijn is dat cliënten meer zelfstandigheid krijgen in het wonen. Dit kan betekenen dat mensen uit het sociale netwerk ingezet worden voor ondersteuning. Ofwel: de druk op de mantelzorg kan hierdoor gaan toenemen. Maar dit kan ook gelden voor degenen die informele zorg bieden als vrijwilliger. Bewustwording hiervan is belangrijk. We willen deze twee doelgroepen in de gemeenten gaan ondersteunen waarbij het gaat om 1) afspraken laten maken tussen de formele zorg en informele zorg en mantelzorg en 2) kennisoverdracht aan

6

2021-2024

2022-2023

2023-2024

Overgang jeugd naar Wmo

Combinatievormen wonen & ondersteuning

de mantelzorgers en informele zorg over de doelgroep en 3) onderzocht zal nog worden of er behoefte is aan een lotgenotengroep (vlg. Alzheimer Trefpunten voor de punten 2 en 3). Veel aanvragen voor beschermd wonen komen vanuit de jeugd. Het zijn jongeren die uitstromen uit de jeugdzorg. Juist hier ervaar je wettelijke verschillen, wettelijke grenzen. Een soepele overgang is daarbij van belang. De wens voor een aandachtsfunctionaris of levensloopregisseur kwam daarbij naar voren in de voorbereidingssessies die gemeenten hebben gehouden. Dat wil zeggen dat één iemand van de gemeentelijke toegang een cliënt begeleidt vanaf de leeftijd van ca. 16 jaar tot ca. 27 jaar. Daarbij kijkt deze regisseur naar het palet van wonen, zorg, inkomen, werk en opleiding. Kamertrainingen, kansrijk wonen, omklapwoningen, autismehuis. Woonvormen beschikbaar voor diverse doelgroepen.

2021-2023

2021-2025

Doel 3: Toegeruste toegang De toegang tot beschermd wonen is tot nu toe belegd bij de GGD IJsselland. Er is daarmee een duidelijke knip tussen beschermd wonen en overige Wmo-voorzieningen. Door meer tussenvormen en een grotere lokale verantwoordelijkheid zal die scheidslijn tussen lokale toegang en centrale toegang steeds meer vervagen. Het is daarbij waarschijnlijk dat er steeds meer taken naar de lokale toegang zullen verschuiven. Daarom is het van belang dat de medewerkers in de lokale toegang goed toegerust zijn om die verschuiving mogelijk te maken. Zo kunnen we ook in de toekomst een integrale, objectief en onafhankelijke indicatiestelling waarborgen. In een goede toegang zit een vorm van preventie. De lokale toegang kijkt in hoeverre iemand zelf de problemen kan oplossen, dan wel diens netwerk en als dat niet lukt inzet van lokale voorzieningen. Dit voorkomt inzet van zwaardere (dure) zorg en houdt daarmee iemand in de eigen sociale omgeving. Dit vraagt wel een passende oplossing en getoetst moet worden of dit kan in genoemde situatie. Actie Voldoende kennis & capaciteit in de toegang

Toelichting We gaan hierbij uit van de toegang tot zorg en ondersteuning van de gemeenten Staphorst en Zwartewaterland, zoals deze gemeentelijk zijn georganiseerd. In de praktijk zijn dit de Wmo-consulenten. Op dit moment doen de consulenten van de gemeenten al een eerste onderzoek indien een vraag zich aandient voor beschermd wonen. De Centrale Toegang van de GGD indiceert en volgt de cliënt. De indicatie is daarbij mede gebaseerd op hetgeen in het vooronderzoek op lokaal niveau naar voren is gekomen. De impact van de wijzigingen zal niet eerder zijn dan 2023. Indien gemeenten meer willen doen in toegang, en die ambitie is er, dan betekent dit wel dat er voldoende

7

Wanneer? 2022-2024

Registratie

Casusregie

capaciteit moet zijn die ook voldoende is toegerust (kennis en vaardigheden). Dit zal nog nader bekeken moeten worden. Dit kan op basis van het aantal aanvragen, indicaties en de huidige caseload in beeld worden gebracht. In 2021 wordt dit verder uitgewerkt. Een lijn om te verkennen is om beschermd thuis in ieder geval lokaal te beleggen. Een eerste vereiste, die begin 2021 is opgepakt, is het registreren van cliënten beschermd wonen die via een PGB in de gemeenten verblijven. Daarnaast zal ook verder gekeken worden naar de wachtlijst: om wie gaat het en wat betekent dat voor de inzet van ondersteuning vanuit de Wmo en de Jeugdwet? Genoemde cliënten komen in het gemeentelijk registratiesysteem GWS. Ook zorgt de gemeente voor aanmelding bij het CAK (voor de eigen bijdrage) van cliënten PGB die in de gemeente zelf wonen. Onder doel 2 is al beschreven dat van de toegang wordt gevraagd dat cliënten nauwlettend gevolgd worden. Hiervoor moeten evaluatiemomenten worden ingebouwd. Worden doelen bereikt? Is de ondersteuning nog adequaat? Hoe zit het met de ketensamenwerking / afstemming tussen partijen onderling? Wat te doen als het niet goed gaat? Dit vraagt een sterkere rol van de toegang op dit onderwerp.

2021-2022

2022-2024

Doel 4: Vroegsignalering Vroegsignalering sluit aan bij het voorkomen van de zorg dan wel tijdig ‘ingrijpen’ en voorkomen dat zwaardere ondersteuning noodzakelijk wordt. Het onderwerp preventie binnen het terrein van beschermd wonen is niet nieuw. In de paragraaf over de toegang hebben we al aangegeven dat de lokale toegang een eerste beoordeling doet.

Actie Versterken van kennis en keten bij maatschappelijke partners

Woningbouwvereniging

Crisisopvang

Toelichting Eerder is al aangegeven dat we de lokale ketens willen versterken. Enerzijds door elkaar te kennen. Daarbij kan de digitale sociale kaart ook een rol vervullen. Anderzijds door de kennis bij lokale partijen over GGZ problematiek te versterken. Belangrijk zijn daarbij ook de overlegmomenten tussen verschillende partijen over casuïstiek of over aanpakken. Denk daarbij aan MDO’s of bijvoorbeeld de Home Teams in Zwartewaterland. Bekeken zal worden of hier versterking nodig is. Belangrijk bij signalering is ook de rol van de woningbouwvereniging. Deze kan of zelf psychische problematiek signaleren, dan wel dat buren een melding (bijv. overlast) doen bij de woningcorporatie Wij maken verdere afspraken met de woningcorporatie over het melden en het opvolgen van deze signalen. Het tijdelijk kunnen bieden van een oplossing in de vorm van crisisopvang kan ervoor zorgen dat de problematiek niet verergert. In Zwartewaterland wordt in 2022 een pilot opgezet om een plek

8

Wanneer? 2022-2023

2021-2025

2022-2023

Casusregie

crisisopvang te realiseren in de gemeente zelf (zo mogelijk in te zetten voor verschillende doelgroepen). Vorenstaande betekent ook dat het belangrijk is dat de cliënten gevolgd worden. Niet alleen qua zorg of ondersteuning. Maar ook qua deelname aan de samenleving.

2022-2024

Doel 5: Aandacht voor elkaar Deelname aan de samenleving is voor iedereen van belang. Je erkent voelen, het hebben van contacten maar ook iets kunnen doen voor een ander zijn belangrijke zaken voor mensen. Het hebben en onderhouden van het netwerk vraagt tijd en aandacht. Voor inwoners die gebruik maken van beschermd wonen geldt dit ook. Deze inwoners worden vaak als een kwetsbare doelgroep gezien, maar het is ook de context die kwetsbaar maakt. Het is aandacht voor elkaar die de kwetsbaarheid kan doorbreken. Juist voor deze inwoners is verbinding met de lokale samenleving van belang. Dat vraagt wat van professionals, toegang, maar vooral ook van de omgeving. Samen kunnen we er voor zorgen dat iemand zich thuis blijft voelen in onze gemeente. Actie Contact houden

Warm ontvangen

Wonen in de buurt

Bewustwording bij inwoners

Toelichting Het is van belang dat iemand die instroomt in beschermd wonen contact blijft houden met familie, met de vereniging waar hij lid van is etc. Dit vinden wij ook een belangrijk punt voor de aanbieders die hiervoor begeleiders inzetten. Het gaat hier om het actief blijven houden van het sociale netwerk. Bij uitstroom naar een eigen woonsituatie toe is het van belang dat er een warme overdracht kan plaatsvinden. Dat betekent dat in de aanlooptijd naar de overdracht met de cliënt is verkend welke contacten hij/zij kan leggen (waar ook hulp bij ingezet wordt) en eventueel deelname aan verenigingen. Ook hier heeft de begeleiding van beschermd wonen een belangrijke rol, zo nodig in afstemming met de lokale toegang en met de ambulant begeleider. Tenslotte, is het ook belangrijk om afspraken te maken over welke vaardigheden die getraind zijn in het beschermd wonen nodig zijn om de overstap te maken naar beschermd thuis. 1. Samen met woningcorporatie buurt informeren en zorgdragen voor integratie. 2. In ambulante begeleiding cliënt uren opnemen voor contacten met buren/buurt en onderhoud van tuin e.d. (wooncoaching). De transformatie die zich voordoet in beschermd wonen leidt ertoe dat de doelgroep meer in de wijk zichtbaar wordt. Dit vraagt enerzijds wat van de cliënt, maar anderzijds ook van de buurt.

Belangrijk is de bewustwording van de problematiek: wat houdt deze in? Hoe ga je ermee om? Wat kun je doen voor iemand? Waar ga je met een signaal naar toe? Het is goed om hier aandacht aan te besteden middels

9

Wanneer? 2021-2023

2021-2023

2022-2023

2022-2023 € 10.000,-eenmalig

Inloop / ontmoeting

Rol vertrouwenspersoon

Ervaringsdeskundigen

campagnes. Uit eerdere onderzoeken bleek dat dit onderwerp een taboe heeft. De campagne kan daarbij ook gebruikt worden om psychische problematiek met elkaar eerder te ontdekken en eerder hulp in te roepen. Ook een buurt kan hierin een rol vervullen, zij merkt vaak dingen al eerder op. Maar dan is de vraag waar ga je met een signaal naar toe. Psychische problematiek heeft diverse oorzaken. Eén van de onderwerpen die genoemd worden, is het gebrek aan ontmoeting. Het welzijnswerk van de beide gemeenten richt zich met name op de doelgroepen jongeren en ouderen. Een inloop of ontmoetingspunt voor mensen met psychische problematiek is er niet. De vraag is of hier behoefte aan is, en zo ja welke activiteiten. Het warm verbinden van de doelgroep aan verenigingen kan daarbij stimulerend werken. Er zijn in onze gemeenten activiteiten die de gewenste ontmoeting kunnen bieden, via de dagbesteding. Voorbeelden daarvan zijn In Balans, Buurtkamer Plus of een sportactiviteit ‘Back on Track’. Kijken bij deze vormen van dagbesteding hoe we beter aan kunnen sluiten bij de behoefte van inwoners met GGZ-problematiek. Ook kijken we hier naar mogelijkheden voor een maatjesproject. Uit onderzoek in de gemeente Zwartewaterland onder de doelgroep en professionals die met de doelgroep werken, blijkt dat het hebben van een vertrouwenspersoon belangrijk is.

Het is van belang om in vertrouwen je verhaal 1 op 1 te kunnen delen. Client ondersteuning wordt geboden zodat cliënten over een vertrouwenspersoon kunnen beschikken. De vertrouwenspersoon die wij zien is MEE (MEE is een coöperatieve vereniging van 20 regionale MEEorganisaties) m.b.t., clientondersteuning. Het is goed om met hun jaarlijks contact te hebben over dit onderwerp. Een belangrijke rol speelt hierin het algemeen (pastoraal) maatschappelijk werk. Ervaringsdeskundigen kunnen belangrijke rol spelen in het slaan van een brug tussen professionele ondersteuning en informele ondersteuning. Door ervaringsdeskundigen te betrekken bij de implementatie van beleid, willen we de leefwereld van de inwoner centraal stellen.

10

2022-2023

2022-2023

2022-2023

Financiën beeld

Woonplaatsbeginsel Een belangrijke verandering voor gemeenten is dat de gemeente waar iemand vandaan komt na 2023 verantwoordelijk is voor beschermd wonen. Ook als iemand in een andere gemeente de zorg ontvangt. De ‘herkomstgemeente’ (waar iemand als laatste woonde) moet betalen. Dit noemen we ‘woonplaatsbeginsel’. De centrumgemeente blijft verantwoordelijk voor bestaande cliënten: de mensen die voor 2023 beschermd wonen kregen of hiervoor op de wachtlijst stonden. We verwachten dat deze mensen in gemiddeld drie jaar uitstromen uit beschermd wonen. Regionale samenwerking Ondanks de eigen verantwoordelijkheid van elke gemeente blijft er samenwerking tussen gemeenten. Dat is onder andere nodig om voldoende en geschikt zorgaanbod te hebben. Regionaal samenwerken wordt ook verplicht gesteld door de landelijke overheid. De centrumgemeente blijft verantwoordelijk voor een aantal andere taken (zoals daklozenopvang, de ondersteuning aan mensen die zorg mijden en verslavingszorg). Door de regionale samenwerking kunnen we betere zorg aanbieden en de administratieve lasten voor zorgaanbieders beperken. In de Regiovisie IjselVecht staat opgeschreven hoe de gemeenten deze samenwerking zien. Daarbij gaat het over zaken als toegang, inkoop, besturing en financiën.

Verdeling van budgetten Gemeenten krijgen vanaf 2023 via een integratie-uitkering een budget voor Beschermd wonen om de nieuwe taken uit te voeren. Er is nog onzekerheid over de ontvangsten, maar we hebben wel voorlopige informatie vanuit de septembercirculaire 2021. Duidelijk is dat het geld anders verdeeld gaat worden, waarbij niet meer naar de situatie van vroeger (waar het aanbod zit) maar naar de toekomst (wat de verwachte vraag is) wordt gekeken. Het regionale budget wordt hierdoor lager dan, ongeveer 20%. Het opbouwen van de budgetten per gemeente gaat in stappen. Dat ziet er voor Zwartewaterland, Staphorst en de regio zo uit:

11

Budget lokaal beschermd wonen 2022-2032 €1.600.000 €1.400.000 €1.200.000 €1.000.000 €800.000 €600.000 €400.000 €200.000 €0 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 Staphorst

Zwartewaterland

Budget Regionaal Beschermd wonen 2022-2032 €70.000.000 €60.000.000 €50.000.000 €40.000.000 €30.000.000 €20.000.000 €10.000.000 €0 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 Historisch budget regio

Budget regio Ijssel Vecht

Monitoring De eerste jaren (2022-2025) wordt er een halfjaarlijkse voortgangsrapportage gemaakt. In beeld wordt gebracht welke stappen er zijn gezet, welke knelpunten worden ervaren en waar extra stappen moeten worden gezet.

12