a. Bijlage 1 - Jaarverantwoording 2021 (18-05-2022) - Jaarverantwoording 2021 (18-05-2022)
Tekst van het document
De doelstelling aan de hand van de vraag: Wat willen bereiken? De wijze waarop we ernaar streven de doelstelling te realiseren aan de hand van de vraag: Wat gaan we ervoor doen c.q. wat hebben we ervoor gedaan?
In de tabellen staat, per beleidsdoelstelling, aangegeven of en in welke mate de geplande activiteiten zijn gerealiseerd. Om de voortgang van de activiteiten in één oogopslag te kunnen tonen, is per doelstelling en activiteit de voortgang gekoppeld aan een symbool. De betekenis van deze symbolen is als volgt: Conform planning Niet conform planning
De Programmaverantwoording bestaat uit drie programma’s: 1. Dienstbaar Zwartewaterland In dit programma ligt het accent op de plaats van onze gemeente in de samenleving, de rol van onze inwoners en de financiële gezondheid van de gemeente. 2. Zorgzaam en Levendig Zwartewaterland. Dit programma gaat over de zorg voor onze inwoners. Daarnaast is er aandacht voor onze vitale kernen en veiligheid. 3. Mooi en Duurzaam Zwartewaterland Dit programma gaat over de maatschappelijke opgave met betrekking tot duurzaamheid, onze fysieke leefomgeving en onze economie. De auditcommissie heeft in 2018 de huidige indeling van de programma's voor deze raadsperiode bekrachtigd. Hoofdlijn van de nieuwe indeling is dat per subthema (= "deelprogramma") het college operationele doelstellingen en indicatoren (= "beoogd resultaat") heeft geformuleerd. Hiermee is het uitvoeringsprogramma van het college herkenbaar in de begroting en jaarverantwoording opgenomen. Jaarverantwoording 2021
21
Voor het totale beleid (zowel bestaand als nieuw) presenteren wij per deelprogramma doelstellingen, activiteiten, indicatoren en benodigde budgetten in de begroting en verantwoorden daarover in de programmaverantwoording. Daarmee is een helder en concreet kader voor de uitvoering door de raad geformuleerd. De raad heeft zo zicht op een concreet uitvoeringsprogramma van het college en kan hier per deelprogramma op sturen.
Paragrafen In de paragrafen komen onderwerpen aan de orde die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie. De paragrafen bevatten de beleidsuitgangspunten en een dwarsdoorsnede van de realisatie op het desbetreffende onderwerp. De programmaverantwoording bevat de volgende paragrafen:
Coronacrisis
In deze paragraaf wordt een dwarsdoorsnede gepresenteerd van de coronacrisis. De uitgaven die door de gemeente zijn gedaan maken onderdeel uit van de verschillende programma's waarin de begroting is onderverdeeld. De compensatie vanuit de rijksoverheid maakt onderdeel uit van de algemene dekkingsmiddelen, terwijl de instandhoudingsvergoeding voor Jeugdvoorzieningen zijn opgenomen in het programma Zorgzaam en levendig. Hierdoor is het lastig om een goed toegankelijk totaal beeld te vormen. In de paragraaf worden de verschillende zaken bijeengebracht.
Lokale heffingen
In deze paragraaf wordt stilgestaan bij de diverse gemeentelijke belastingen en heffingen en de consequenties daarvan voor de inwoners.
Weerstandsvermogen
Het weerstandsvermogen is het vermogen om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat de begroting daarvoor moet worden bijgesteld. Daarmee geeft het weerstandsvermogen aan hoe solide de financiële positie van de gemeente is. De paragraaf geeft inzicht in mogelijke risico’s waarvoor weerstandsvermogen aangesproken dient te worden. Ook geeft de paragraaf inzicht in de samenstelling en het tot stand komen van de omvang van het weerstandsvermogen van onze gemeente. Wij hebben met de auditcommissie afgesproken dat ook inzicht wordt geboden in de mate waarin risico's zich in een jaar daadwerkelijk hebben voorgedaan. Wij blijven met de auditcommissie en de raad in gesprek om de gewenste mate van rapportering over risicomanagement te bereiken.
Kapitaalgoederen
Het beheer en onderhoud van kapitaalgoederen komt in de verschillende begrotingsprogramma’s terug. In deze paragraaf wordt het gevoerde beleid met betrekking tot het beheer en onderhoud als een “dwarsdoorsnede” vanuit de programma’s aangegeven. De kapitaalgoederen worden onderverdeeld in de categorieën: wegen, riolering, water, groen en gemeentelijke gebouwen.
Financiering
In deze paragraaf wordt toegelicht hoe we met de financieringsbehoefte van de gemeente omgegaan. Het gaat hier om renteontwikkelingen en ontwikkelingen over de wet- en regelgeving. Deze technische financieringsparagraaf is samen met de financiële verordening en het treasurystatuut een belangrijk instrument voor het transparant maken en daarmee voor het sturen, beheersen en controleren van de financieringsfunctie.
Bedrijfsvoering
Deze paragraaf gaat in op allerlei interne ontwikkelingen binnen de gemeentelijke organisatie. Bedrijfsvoering is erop gericht de primaire processen optimaal te ondersteunen waardoor de dienstverlening aan inwoners en bedrijven van goede (op het door de raad vastgestelde niveau) kwaliteit is.
Verbonden partijen
De gemeente werkt vaak samen met andere partijen om bepaalde doelen te bereiken. Als de gemeente zowel een bestuurlijk als een financieel belang in de samenwerking heeft spreken we van
Jaarverantwoording 2021
22
een verbonden partij. In deze paragraaf worden alle verbonden partijen en het beleid dat met deze verbonden partijen wordt uitgevoerd nader toegelicht.
Grondbeleid
De gemeente speelt (soms) een actieve rol in het kopen en verkopen van gronden. Grondbeleid wordt ingezet als sturingsinstrument om verschillende beleidsdoelen te realiseren, zoals het voorzien in behoefte aan bouwgrond voor woningbouw, bedrijven, kantoren, winkels, horeca en overige bestemmingen. Er zijn echter ook forse investeringen en risico’s met grondbeleid gemoeid. In deze paragraaf wordt op het actuele grondbeleid van de gemeente ingegaan, zodat de gemeenteraad ook op dit beleidsterrein de kaderstellende rol goed kan invullen.
Reserves en voorzieningen
Reserves
In overeenstemming met het BBV wordt in de jaarrekening het verloop van de reserves opgenomen. De reserves bestaan uit algemene reserves en bestemmingsreserves. De algemene reserves zijn alle reserves, niet zijnde bestemmingsreserves, die bedoeld zijn als buffer (weerstandscapaciteit) voor het opvangen van financiële tegenvallers. Bestemmingsreserves zijn reserves waar de gemeenteraad een bepaalde bestemming aan heeft gegeven. Het is aan de raad om de voorwaarden rondom de besteding van een bestemmingsreserve te bepalen. In het algemeen geldt dat de stortingen in en onttrekkingen aan de reserves vooraf door de raad worden goedgekeurd.
Voorzieningen
Voorzieningen zijn onderdeel van het vreemd vermogen, omdat zij gevormd worden om toekomstige verplichtingen na te komen. Het verschil tussen een reserve en een voorziening is volgens het BBV vooral, dat de raad bij reserves de bestemming wel kan wijzigen en bij voorzieningen niet. Voorzieningen zijn dus niet vrij te besteden of te bestemmen. Het instellen van een niet verplichte voorziening en het doen van stortingen en onttrekkingen is een bevoegdheid van de raad. Het instellen van een verplichte voorziening en het doen van stortingen en onttrekkingen is een bevoegdheid van het college.
Balans
De balans verschaft op systematische wijze informatie over de samenstelling van bezittingen (activa) en schulden (passiva). Waardering van passiva en activa alsmede de bepaling van het resultaat vinden in principe plaats op basis van historische kosten. Activa en passiva zijn opgenomen tegen nominale waarde.
Baten en lasten Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening geeft inzicht in de raming en de realisatie van de baten en lasten: wat heeft het gekost? Per programma geven we een toelichting op de grootste financiële afwijkingen tussen begrote en gerealiseerde investeringen en activiteiten. De analyse is als volgt opgezet: •
Op basis van de indeling van de begroting is per programma het resultaat over het veslagjaar weergegeven. Het resultaat is het verschil tussen de realisatie en de begroting, inclusief wijzigingen. Een '- (min)' is een nadeel.
•
Het resultaat is verder geanalyseerd op het niveau van de materiële budgetten en de reservemutaties. De salariskosten en kapitaallasten lichten we centraal op totaalniveau toe. Het saldo is gesplitst in lasten en baten.
Jaarverantwoording 2021
23
Algemene gegevens Gemeenteraad
Samenstelling gemeenteraad per 31-12-2021 Zetelverdeling Christen Unie SGP BGZ CDA PVDA GB VVD
5 4 3 3 2 1 1
Raadsleden Christen Unie
De heer T. Spoelstra (fractievoorzitter) Mevrouw W. Veldman – Boonen De heer K. van Olst De heer J. de Velde De heer M. Ooms
SGP
De heer K. Huisbrink (fractievoorzitter) De heer K. Kolk De heer A. Beens De heer W. Bisschop
BuitenGewoon Zwartewaterland
De heer E. Felix (fractievoorzitter) Mevrouw K. Fijn-Bulten De heer B. Tamminga
CDA
Mevrouw M. Bosma – van Wieren (fractievoorzitter) De heer M. Riezebosch De heer R. van Zandwijk
PVDA
Mevrouw A. Dijkstra (fractievoorzitter) De heer K. Eenkhoorn
Gemeentebelangen De heer R. Withaar
VVD
De heer J. Smits
Jaarverantwoording 2021
24
College van burgemeester en wethouders
Samenstelling en portefeuilleverdeling per 31 december 2021 Burgemeester: de heer ing. E.J. Bilder
Portefeuille
Bestuur/Algemene Zaken, Regionale en intergemeentelijke samenwerking, Burgerzaken, Communicatie, Voorlichting, Participatie, Promotie en Representatie, Openbare Orde en Veiligheid, Crisisbeheersing, Juridische zaken, Personeel en Organisatie, Interbestuurlijk toezicht, Economische ontwikkeling, Begraafplaatsenverordening, Vrijetijdseconomie waaronder Toerisme en Recreatie, Havens.
Thema's/bestuurlijke opgaven
Regionale Samenwerking/toekomstagenda Regio Zwolle, nieuwe rolneming overheid-samenleving (samenleving aan zet/inwonersparticipatie), ontwikkeling Topwerklocatie Tapijtcluster, (regionale) bedrijfslocatieprogrammering, voorkomen/terugdringen Winkelleegstand en Retail-deal. Wethouder: de heer G. Knol (1e loco burgemeester)
Portefeuille
Wet Maatschappelijke Ondersteuning, Werkgelegenheid, Participatie, Inkomensregelingen, Wonen/Volkshuisvesting, Handhaving Omgevingsrecht, Gezondheid, Cultuur, Sport.
Thema's/bestuurlijke opgaven
Transformatie en doorontwikkeling SociaalDomein, opbouw sociale netwerkstructuur per kern: Samen Zwartewaterland, ontwikkeling kleine kernen (vanuit het traject omgevingsvisie), aanspreekpunt Centrum/Kernontwikkeling Zwartsluis (vanuit het traject omgevingsvisie), Leefbaarheidsplan Zwartsluis, effectgerichte Inkoop en Opdrachtgeverschap netwerkpartners in het Sociaal Domein, (regionale) woningbouwprogrammering. Wethouder: de heer M. Slingerland (2e loco burgemeester)
Portefeuille
Financiën en Treasury, Belastingen, Dienstverlening, Facilitaire Zaken en Inkoop, Verkeer, vervoer en bereikbaarheid, (Grond- en) Pachtzaken (beheer), Governance Verbonden Partijen, Beheer Kapitaalgoederen (wegen, kunstwerken, riolering, openbaar groen, maatschappelijk vastgoed, sporten evenemententerreinen), Onderwijs, Jeugd(zorg), Klimaatadaptatie
Thema's/bestuurlijke opgaven
Implementatie Digitale Agenda VNG/Dienstverlening, Informatieveiligheid en bescherming Persoonsgegevens, Uitvoeringsplan Accommodatiebeleid en Zwembaden, aanspreekpunt Kernontwikkeling Genemuiden (vanuit het traject omgevingsvisie), Leefbaarheidsplan Genemuiden. Wethouder: de heer H. Rietman (3e loco burgemeester)
Portefeuille
Ruimtelijke Ordening en Ruimtelijke Kwaliteit, Herstructurering en Uitbreiding Bedrijventerreinen, Landschap en Natuur (waaronder slappe bodems/ veenweidebodemdaling), Milieu en NB wet, Vergunningen Omgevingsrecht, Energietransitie en circulaire economie, Cultureel Erfgoed/Monumenten.
Thema's/bestuurlijke opgaven
Implementatie Omgevingswet, Omgevingsprogramma's, Aanspreekpunt Kernontwikkeling Hasselt (vanuit het traject omgevingsvisie), Leefbaarheidsplan Hasselt, Bodewes, Tag West. Gemeentesecretaris: de heer D.S. Ruddijs
Jaarverantwoording 2021
25
Ambtelijke organisatie Op 31 december 2021 zijn er 177 medewerkers (151 fte) werkzaam bij de gemeente. Het organogram van de gemeentelijke organisatie staat hieronder weergegeven:
Jaarverantwoording 2021
26
Kerngegevens Sociale structuur
1 januari 2020
1 januari 2021
1 januari 2022
Aantal inwoners Leeftijdsgroep 0 – 4 jaar 5 – 19 jaar 20 – 64 jaar 65 jaar en ouder
22.685
22.827
23.014
1.449 4.869 12.482 3.885
1.463 4.798 12.613 3.953
1.484 4.775 12.722 4.033
8.237 8.942
8.237 9.013
8.237 * 9.071
168 142
173 148
177 151
Lasten / baten incl. rekeningsaldo
€ 1.027.000
€ 2.040.903
2.125.165
Boekwaarde materiële / immateriële activa Boekwaarde financiële vaste activa Reserves Voorzieningen Vaste schuld (opgenomen langlopende leningen)
€ 79.885.000 € 4.059.000 € 26.774.000 € 4.113.000
€ 78.363.467 € 3.856.182 € 26.695.174 € 4.809.951
69.554.738 11.257.679 28.670.511 5.358.913
€ 65.041.000
€ 67.550.627
60.808.841
Fysieke structuur Oppervlakte gemeente (in ha) Aantal woningen *) Overeenkomstig meest recente opgave CBS
Personele gegevens (ambtelijke organisatie exclusief bestuur) Aantal medewerkers Aantal fte’s (werkelijke bezetting)
Financiële structuur
Jaarverantwoording 2021
27
Programma's
Jaarverantwoording 2021
28
Dienstbaar Zwartewaterland Inleiding Onze gemeente is vitaal en sociaal sterk. Inwoners zijn en voelen zich betrokken bij hun directe leefomgeving. Steeds meer zaken leggen wij terug in de samenleving en we vragen meer zelfredzaamheid. Wij bieden daarbij een faciliterende en ondersteunende rol. Onze bereikbaarheid en dienstverlening is van een hoog niveau. We staan dicht bij onze inwoners en bieden hen de mogelijkheid om actief mee te denken en mee te doen bij veranderingen. We werken zichtbaar, merkbaar en meetbaar en denken vanuit de leefwereld van onze inwoners. Onze omgeving kan rekenen op een integere en transparante overheid, die duidelijk communiceert en verantwoording aflegt. Onze gemeente is financieel gezond. Wij blijven inzetten op doelgerichtheid, efficiëntie en versterking van de financiële positie van de gemeente om tegenvallers op te kunnen vangen en durven financiële keuzes te maken. Onze schuldquote is verantwoord verminderd.
Wat willen we bereiken?
Dienstbaar
Samenwerking met inwoners We nemen regie op grote maatschappelijke opgaven. Er is sprake van meer vertrouwen in de samenleving en als gevolg daarvan minder regels. We gaan goed om met persoonsgegevens die ons zijn toevertrouwd en handelen conform de AVG. Maatschappelijke organisaties zijn belangrijke ontwikkelingspartners van onze gemeente. Onze relatie is respectvol, zakelijk en wederzijds investeren we hierin. We zorgen dat de gemeente draagvlak en vertrouwen heeft. We zijn een overheid die loslaat en ruimte geeft. Groepen inwoners die dat willen, krijgen de mogelijkheid om zelf straten, buurten en wijken te gaan onderhouden. Inwoners zijn het goud van de samenleving. Initiatieven van inwoners ondersteunen wij. Over de rol invulling van de gemeente maken wij vooraf duidelijke afspraken.
Flexibel, transparant en financieel gezond Communicatie en dienstverlening Er is sprake van duidelijke communicatie- en verantwoordingslijnen tussen de raad, het college, de medewerkers en de samenleving. De bereikbaarheid en dienstverlening van de gemeentelijke organisatie zijn van een hoog niveau. Inwoners kunnen rekenen op een eerlijke en transparante overheid. Samenwerken is nodig, en dat kan met meerdere gemeenten. Per beleidsterrein maken we een keuze. We bieden tegenwicht aan gezagsondermijning. Financieel gezond en lagere schuldquote We hebben het financiële huishoudboekje op orde. Er is inzicht in de financiële mogelijkheden van de gemeente. We gaan terughoudend om met belastingverhoging. We zijn een financieel gezonde gemeente.
Jaarverantwoording 2021
29
Dienstverlening
Wat hebben we gedaan? Waar we voor gaan
Wat hebben we bereikt?
Wij hebben een vaste en herkenbare huisstijl. Wij schrijven zoveel mogelijk op B1-niveau. Hiervoor maken we gebruik van de tool Klinkende Taal. Samenwerking met inwoners is Is in uitvoering. We zijn op dit moment bezig met vanzelfsprekend. Op basis van de het ontwikkelen van een format. Via een aantal ervaringen optimaliseren we de vragen maak je uiteindelijk een keuze welke vorm werkwijze ‘Zo zijn onze manieren’. van participatie past bij jouw vraagstuk. De organisatie weet juridische De organisatie weet juridische (basis)vaardigheden voldoende te (basis)vaardigheden voldoende te verbinden verbinden met volledige en met volledige en integrale advisering aan integrale advisering aan het het College. Aan de hand van een training College. krijgen alle nieuwe medewerkers een training ‘Hoe werkt de gemeente en Algemene wet bestuursrecht’. Dit verbreedt de juridische (basis)vaardigheden. Wij stellen handreikingen op die Er is een vast sjabloon, inclusief werkinstructie medewerkers helpen om integrale (B&W) opgesteld. De ontvanger vindt onze communicatie eenvoudig, begrijpelijk en betrouwbaar.
adviezen op te stellen, ook in juridisch opzicht. De inwoner kan onze regelgeving Al onze regelgeving staat inmiddels goed goed vinden. vindbaar op overheid.nl. We digitaliseren onze beleidsregels en terDe verplichte digitalisering van nieuwe inzage leggingen om te voldoen aan de beleidsregels per 1 juli 2021 is gerealiseerd: Wet elektronische publicaties. Daarbij nieuwe beleidsregels zijn standaard vindbaar op hebben we aandacht voor de overheid.nl. De verplichting tot digitale ter vindbaarheid van ons beleid. inzageleggingen gaat in per 1 januari 2022 en is in
voorbereiding. In 2021 voldeden we dus aan onze verplichtingen op basis van de Wet elektronische publicaties.
Lokaal is invulling gegeven aan de landelijke digitale agenda (DA2020) van de VNG. Het gaat hierbij om openheid & transparantie, één efficiënte overheid en digitaal werken. Uitvoering geven aan de digitale agenda Binnen de Digitale Agenda is een aantal grote (nieuwe ontwikkelingen) en projecten gerealiseerd in 2021. O.a. migratie van vervangingsinvesteringen de makelaarssuite naar de cloud, implementatie Zwartewaterland (zie voor verdere Iburgerzaken, migratie van geoweb naar iNzicht, uitwerking de paragraaf bedrijfsvoering). uitfaseren Gidso (applicatie jeugdwet) naar de
S4SD, onderzoek naar een plan voor het verbeteren van de publieksdienstverlening en de start professionaliseren functioneel beheer. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf Bedrijfsvoering Bestuur en management zijn "in De voorbereidingen voor de control". De procesbeheersing is op rechtmatigheidsverklaring zijn uitgevoerd. orde, waardoor er vanaf 2021 door De implementatie hiervan vindt het het College een “rechtmatigheids- komende jaar plaats. Hiervoor is de positie verantwoording" bij de jaarrekening van de VIC van belang. De processen richten kan worden afgegeven. we hierna goed in. Jaarverantwoording 2021
30
In het gemeentelijk In overleg met de andere betrokken gemeenten in samenwerkingsverband op het gebied het samenwerkingsverband is besloten om het van verbijzonderde interne controle (VIC) samenwerkingsverband te ontbinden en ieder voor beoordelen we van alle processen die de zich verder te gaan. Door het vertrek van onze gemeente uitvoert of de geldstroom in VIC-medewerker wordt er extern gezocht naar een het proces volledig en juist is en oplossing. Voor de tijdelijkheid is die gevonden. rechtmatig tot stand is gekomen. Het proces werken we in 2022 verder uit. We voeren de werkzaamheden in de VIC-Nu de VIC-poule is ontbonden, zoeken we onze poule zodanig uit, dat het College in eigen weg om te voldoen aan deze eisen met staat wordt gesteld vanaf boekjaar 2021 behulp van een externe partner. een rechtmatigheidsverantwoording bij de jaarrekening te verstrekken die voldoet aan het ambitieniveau van de gemeenteraad. We handelen geschillen zoveel mogelijk via mediation af. We hebben de werkwijze In onze organisatie wordt zoveel mogelijk ingezet geïmplementeerd om geschillen zoveel op pre-mediation. Op deze manier wordt mogelijk via mediation af te handelen. voorkomen dat formeel bezwaar wordt ingediend. We monitoren onze werkwijze en geven In 2021 is voor één geschil mediation ingezet, dit jaarlijks inzicht in aantallen potentiële proces is nog niet afgerond.
geschillen die via mediation zijn opgelost. We handelen conform de AVG. We creëren beter inzicht in welke Wij hebben dit gedaan door verdere invulling te processen welke persoonsgegevens geven aan de Baseline Informatiebeveiliging omgaan en waar de grootste risico’s Overheden (BIO) en de Algemene Verordening aanwezig zijn. Dit resulteert in een beter Gegevensbescherming (AVG) verwerkingsregister en inzicht in de (aanwezige) verwerkersovereenkomsten. We investeren in bewustwording van (nieuwe) medewerkers zodat zij leren om te gaan met (gevoelige) gegevens. We organiseren of geven trainingen aan medewerkers. Intern zijn we ons bewust van de (beleids)terreinen waarop mogelijk georganiseerde criminaliteit actief is en waarbij we een verhoogd risico lopen op ondermijning van het lokale gezag. In samenwerking met het Regionaal Het thema 'ondermijning' is in verband met Informatie- en Expertisecentrum en de Corona doorgeschoven naar 2022. politie rollen we op basis van het ondermijningsbeeld het Plan van aanpak ondermijning binnen de organisatie uit. Social media gebruik laten we beter In 2021 hebben we meer bewoners bereikt aansluiten bij de informatiebehoefte via sociale media dan in 2020. Vooral onze van de inwoners. informatieve berichten over
corona(dienstverlening) werden opvallend goed gewaardeerd. We starten in 2022 met dit onderzoek.
We onderzoeken de digitale informatiebehoefte van inwoners. Interne communicatie moet gebruik Het intranet werkt binnen de mogelijkheden kunnen maken van een goed naar behoren. Een nieuw intranet staat op werken Intranet. de planning voor 2022.
Jaarverantwoording 2021
31
Een nieuw intranet staat op de planning voor 2022.
We realiseren een functioneel intranet.
Wat heeft het gekost Programma Dienstbaar
Primaire Begroting 2021
Begroting 2021
Realisatie 2021
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
740
215
525
831
286
544
Dienstverlening Totaal lasten en baten Reservemutaties
740 Lasten
Totaal reservemutaties Reservemutaties
525 Saldo
831 Lasten
286 Baten
934
544 Saldo
934 Lasten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
576
-103
-72
-31
358 358 Baten
576 Saldo
-103 Lasten
-72 Baten
-31 Saldo
0
0
0
0
40
-40
0
40
-40
0
0
0
0
0
0
0
40
-40
0
40
-40
0
0
0
Lasten
Resultaat programma
215 Baten
Lasten Baten
Verschil begroting realisatie
Baten
0
Saldo
Lasten
0
0
Baten
831
Saldo
326
Lasten
504
934
Baten
Saldo
398
536
Lasten
Baten
-103
Saldo
-72
-31
Indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar
Begroting
Rekening
Verplicht
aantal dagen (norm = 30) aantal
2021
30
17,9
Nee
2021
2.400
2230
Nee
Reisdocumenten
aantal
2021
1.200
2360
Nee
Geboorteakten
aantal
2021
50
64
Nee
Akten overlijden
aantal
2021
130
124
Nee
Huwelijksakten en partnerschapsregistraties Verhuizingen binnen gemeente
aantal
2021
100
103
Nee
aantal
2021
1.100
980
Nee
Vestigingen in gemeente
aantal
2020
700
785
Nee
Afhandeltermijn brieven Rijbewijzen
Wat heeft het gekost Programma Dienstbaar
Primaire Begroting 2021
Begroting 2021
Realisatie 2021
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1.247
0
1.247
1.384
0
1.384
1.361
1.247
0
1.247
1.384
0
1.384
1.361
Bestuur Totaal lasten en baten Reservemutaties
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten Baten
Lasten
Verschil begroting realisatie
Saldo
Lasten
0
1.361
23
0
23
0
1.361
23
0
23
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Baten
Saldo
Totaal reservemutaties Resultaat programma
Jaarverantwoording 2021
0
0
0
1.384
0
1.384
1.361
0
1.361
23
0
32
23
Indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar
Begroting
Rekening
Verplicht
Samenwerken met inwoners
Wat hebben we gedaan? Waar we voor gaan
Wat hebben we bereikt?
Inwoners en maatschappelijke partners krijgen ruimte voor het ontplooien van initiatieven in zowel het fysieke als het sociale domein. We werken samen met onze inwoners en De verantwoording van deze activiteiten is (maatschappelijke) partners aan het opgenomen bij het thema "ontmoeting in een uitvoeren van onze plannen (onder vitaal centrum" in het programma "mooi en andere leefbaarheidsplannen). duurzaam Zwartewaterland" in deze Voor het aanjagen van inwonersinitiatieven is een bedrag per jaar gereserveerd. Hiervoor hebben we richtlijnen ontwikkeld.
jaarverantwoording. Dit is een doorlopend proces. Inwoners weten de gemeente goed te vinden. Onze inwoners blijven met leuke initiatieven komen zoals een buurtontmoetingsplek voor kinderen in Mastenbroek bij een zorgboerderij, een sociale moestuin in Hasselt, Volkstuin opkappen in Genemuiden en waterpret Mastenbroek. In Hasselt is het aanleggen van een pumptrackbaan een initiatief van onder op. Ook samen groenstroken inrichten met bomen, vlinder-en bijenhuisjes, sierbloemenmengel is populair. Samen met inwoners hebben we speeltuintjes ingericht in o.a, de Barsbeek, Nieuwe Sluis, Burgemeester ten Veldestraat en de Wycher van Russelstraat.
Grote maatschappelijke opgaven zijn in onze besturingscyclus verankerd, waaronder het Interbestuurlijk Programma (IBP). We participeren in de agenda van de De samenwerking van de Regio Zwolle focuste Regio Zwolle. zich in 2021 met name op de start van de
verstedelijkingsstrategie, de nieuwe investeringsagenda en de continuering van de Human Capital agenda. We geven gevolg aan de uitwerking van De inhoudelijke voortgang op de thema's die
Jaarverantwoording 2021
33
het Interbestuurlijk Programma (IBP) en vallen onder de paraplu van het Interbestuurlijk dragen zorg voor de verantwoording Programma IBP, zoals de regionale hierover. (vrijetijds)economie, de aanpassing aan het
veranderende klimaat, de energietransitie en de ontwikkeling van een vitaal platteland, zijn verantwoord bij de betreffende thema's in de jaarverantwoording.Met de komst van een nieuw kabinet eindigt het Interbestuurlijk Programma voor de afgelopen bestuursperiode. De afronding van de concrete projecten waaraan onze gemeente IBP-gelden heeft gekoppeld varieert tussen 1 en enkele jaren. Denk hierbij aan projecten als de Topwerklocatie Tapijtcluster, de uitvoering van het projectplan Zwartewatersklooster en de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie. Belangrijke trends en ontwikkelingen zoals de ontwikkeling van de gemeentelijke inkomsten, de woningbouwopgave, het inspelen op het veranderende klimaat en het hanteren van de coronapandemie zijn bestuurlijk besproken en vertaald naar de gemeentelijke besturingscyclus. Voor het nieuw aantredende bestuur in 2022 is de beschrijving van relevante ontwikkelingen opgenomen in het Startdocument nieuw bestuur.
We onderzoeken en volgen trends en ontwikkelingen en vertalen deze naar onze lange termijn strategie en besturingscyclus.
Wat heeft het gekost Programma Dienstbaar
Primaire Begroting 2021
Begroting 2021
Realisatie 2021
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
188
0
188
423
0
423
456
188
0
188
423
0
423
456
Samenwerken met inwoners Totaal lasten en baten Reservemutaties
Lasten
Totaal reservemutaties Reservemutaties
Resultaat programma
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten Baten
Lasten
Verschil begroting realisatie
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
69
387
-33
-69
36
69
387
-33
-69
36
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
0
0
0
388
84
304
388
62
325
0
21
-21
0
0
0
388
84
304
388
62
325
0
21
-21
Lasten
Baten
0
Saldo
0
Lasten
0
811
Baten
84
Saldo
727
Lasten
844
Baten
131
Saldo
713
Lasten
-33
Baten
-47
Saldo
14
Financieel gezond en lagere schuldquote In het coalitieprogramma 2018 – 2022 is één van de doelstellingen om de schuldquote onder de 120% te gaan brengen. Ook in de begroting 2020 is één van de thema’s “Financieel gezond en een lagere schuldquote. De komende jaren streeft de gemeente naar een lagere schuldquote en op versterking van de financiële positie om tegenvallers op te kunnen vangen. Het huishoudboekje van Zwartewaterland moet op orde zijn en blijven. Wij gaan behoedzaam om met de gemeentefinanciën en houden rekening met de inflatie en groei voor de komende jaren.
Jaarverantwoording 2021
34
Wat hebben we gedaan? Waar we voor gaan
Wat hebben we bereikt?
Transparantere producten planning en control cyclus We leveren een actieve bijdrage aan het Al onze planning- en control documenten zijn doorontwikkelen van de P&C-cyclus. Met digitaal beschikbaar in financiële portaal: name voor de onderbouwing van de https://zwartewaterland.pcportal.nl/. De afgelopen betekenis van financiële afwijkingen bij periode hebben we onder andere een analyse van de voortgang van activiteiten en de de verschillen/schommelingen in budgetten tussen presentatie van grafische informatie. de begrotingsjaren opgenomen in de
meerjarenbegroting. Dit was een wens vanuit de auditcommissie.
De schuldquote is in 2022 maximaal 120% In de planning en control documenten In de begroting- en verantwoordingsdocumenten verschaffen we inzicht in de meerjarige nemen we in de paragraaf Weerstandsvermogen ontwikkeling van de schuldquote. een tabel op waarin het verloop van de
schuldquote zichtbaar is. De netto schuldquote over 2021 bedraagt 61,2%.
We professionaliseren de ondersteunende diensten We verbeteren en professionaliseren de financiële adviesfunctie en hebben daarbij aandacht voor het benodigde instrumentarium, de benodigde expertise, rol-invulling en positionering van de professionals.
Begin 2021 heeft de OR ingestemd met de aanpassing van de inrichting van de financiële adviesfunctie en is gestart met de implementatie hiervan. Dit loopt door in 2022.
Wat heeft het gekost Programma Dienstbaar
Primaire Begroting 2021
Begroting 2021
Realisatie 2021
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
769
0
769
767
0
767
0
0
0
767
0
767
769
0
769
767
0
767
0
0
0
767
0
767
Fin. gezond en lagere schuld Totaal lasten en baten Reservemutaties
Lasten Baten
Verschil begroting realisatie
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Totaal reservemutaties Reservemutaties
Resultaat programma
0
0
0
767
0
767
0
0
0
767
0
767
Indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar
Begroting
Rekening
Verplicht
Formatie (toegestaan)
fte per 1.000 inwoners fte per 1.000 inwoners
2021
6,91
6,7
Ja
2021
5,99
6,56
Ja
Bezetting
Jaarverantwoording 2021
35
Apparaatskosten Externe inhuur
Overhead Gemiddelde WOZ-waarde woningen Demografische druk
kosten per inwoner kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten x 1.000 euro
2021
631
691
Ja
2021
13,5%
20,8%
Ja
2021
13,9%
12,6%
Ja
2021
210
237
Ja
%
2021
60,1
81,0
Ja
€
2021
693
708
Ja
€
2021
777
783
Ja
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 Programma
Primaire Begroting 2021
Begroting 2021
Realisatie 2021
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1.247
0
1.247
1.384
0
1.384
1.361
Dienstverlening
740
215
525
831
286
544
Fin. gezond en lagere schuld
769
0
769
767
0
Samenwerken met inwoners
188
0
188
423
2.944
215
2.729
3.404
Dienstbaar
Bestuur
Totaal lasten en baten Reservemutaties
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Saldo
Lasten
0
1.361
23
0
23
934
358
576
-103
-72
-31
767
0
0
0
767
0
767
0
423
456
69
387
-33
-69
36
286
3.118
2.751
427
2.324
653
-141
794
Baten
Saldo
Lasten Baten
Verschil begroting realisatie
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Baten
Saldo
Dienstverlening
0
0
0
0
40
-40
0
40
-40
0
0
0
Samenwerken met inwoners
0
0
0
388
84
304
388
62
325
0
21
-21
Totaal reservemutaties
0
0
0
388
124
264
388
102
285
0
21
-21
Reservemutaties
Lasten
Resultaat programma
2.944
Jaarverantwoording 2021
Baten
215
Saldo
2.729
Lasten
3.792
Baten
410
Saldo
3.382
Lasten
3.139
Baten
529
Saldo
2.609
Lasten
653
Baten
-119
36
Saldo
773
Verschilverklaring Bestuur Het tekort op deelprogramma bestuur is onder meer een gevolg van de overschrijding van de salariskosten gemeenteraad (€ 7.000). Deze overschrijding komt voort uit een hogere inkomensafhankelijke werkgeversheffing Zorgverzekeringswet raadsleden in 2021. Dit is een bijdrage die wij - naast de premie aan de ziektekostenverzekeraar - betalen voor de zorgverzekering. Hoe hoger het inkomen, hoe hoger de bijdrage. Het afgelopen jaar zijn de vergoedingen van raadsleden gestegen en is deze werkgevingsheffing onvoldoende opgehoogd in de begroting 2021. Daarnaast zijn reïntegratiekosten gemaakt (€ 10.000) voor begeleiding naar werk. Een onderzoek naar de vergaderstructuur van de raad heeft het budget overschreden met € 8.000.
Nadeel -23.000
Dienstverlening De overschrijding op het deelprogramma dienstverlening van € 31.000 wordt met name verklaard door de extra kosten voor de landelijke Tweede Kamerverkiezingen. Begin 2021 vonden de landelijke Tweede Kamerverkiezingen plaats. Met name als gevolg van de extra in te vullen maatregelen met betrekking tot Corona, rondom de stemlokalen, lagen de kosten een stuk hoger, namelijk € 40.000, dan begroot. Wij denken bij deze extra kosten aan zaken zoals de huur voor de inzet van extra stemlokalen, noodzakelijke bouwkundige aanpassingen van stemlokalen, hogere automatiseringskosten en de extra kosten voor de verzending van stempassen aan de inwoners. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar de coronaparagraaf in deze jaarrekening. Hierin wordt toegelicht dat de meerkosten gedekt worden door extra coronainkomsten vanuit het Rijk.
Nadeel -33.000
Fin. gezond en lagere schuld Vanuit de decembercirculaire 2021 ontvangen wij meer middelen voor taakmutaties en door de accresontwikkelingen, totaal ruim € 300.000. Uitgaven hiervoor waren in 2021 niet meer mogelijk. Het bedrag valt nu vrij ten gunste van het rekeningresultaat 2021. Taakmutatie Kerkenvisie: Bij de meicirculaire 2021 zijn middelen ontvangen voor de Kerkenvisie. Als gemeente nemen we in eerste instantie bij de subsidieverlening een reactieve houding aan. Wanneer er zich één of meerdere groepen aanmelden, die financiële middelen willen benutten voor meer afgebakende doelen in het kader van instandhouding, leegstand en herbestemming, dan kan de rol van de gemeente op deze wijze beperkt blijven en wordt de decentralisatie-uitkering efficiënt benut. Coronamiddelen: Binnen dit thema zijn de 'niet gelabelde' coronamiddelen opgenomen. Voor een toelichting op de ontvangen coronamiddelen en de besteding hiervan verwijzen wij u naar de paragraaf Corona.
Jaarverantwoording 2021
Voordeel 330.000
Voordeel 25.000
Voordeel 375.000
37
Zorgzaam en levendig Zwartewaterland Inleiding Onze inwoners kijken naar elkaar om en helpen elkaar vanuit verantwoordelijkheidsgevoel en betrokkenheid. Vele vrijwilligers en mantelzorgers zetten zich voor 100% in om dienstbaar te zijn aan elkaar, de leefomgeving, de vele verenigingen en maatschappelijke instellingen. Iedere inwoner van Zwartewaterland telt mee en voert regie over zijn of haar leven. Iedereen die zorg nodig heeft, beschikt over de toegang daartoe. Er is sprake van integraal maatwerk volgens het principe van de omgekeerde toets. Door te werken volgens de bedoeling van de wet en ons beleid, komt de zorg daadwerkelijk dicht bij de inwoner. We werken volgens het principe “één gezin, één plan, één regisseur”. Samen maken we de beweging van achteraf oplossen (curatie) naar preventie. Onze centra en kernen zijn vitaal, levendig en bieden ruimte voor ontmoeting. We stimuleren toerisme, recreatie en cultuurbeleving. Buiten zijn betekent genieten van de prachtige omgeving. Wandelend en op de fiets ontdek je de fraaiste plekken. De middenstand en het bedrijfsleven kunnen floreren. Zij vormen de ruggengraat van onze samenleving. Bedrijven zorgen voor werkgelegenheid, maar ondersteunen ook tal van activiteiten met bijvoorbeeld sponsoring. Inwoners leven in een veilige gemeente.
Jaarverantwoording 2021
38
Wat willen we bereiken?
Dienstbaar
Statushouders: nieuwe inwoners in onze gemeente We zorgen voor een goede integratie en participatie van statushouders. Steun voor vrijwilligers en mantelzorg Wij faciliteren het werk van vrijwilligers en mantelzorgers en bieden een ruim aanbod in mantelzorgondersteuning. Inwoners kijken naar elkaar om en helpen elkaar vanuit verantwoordelijkheidsgevoel en betrokkenheid. Overbelasting van mantelzorgers willen we voorkomen. Bijvoorbeeld door dagbesteding aan te bieden in de vorm van een huiskamerPLUS.
Levendig en vitaal Ontmoeting in een vitaal centrum Een goede leef- en woonomgeving is van groot belang. We zetten in op vitale kernen en een vitaal buitengebied. We versterken de kernen als vitale centra en ontmoetingsplek. We bewaren, beschermen en ontwikkelen cultuurhistorische objecten, gebieden, gebouwen, documenten en monumenten. De verdere ontwikkeling van de cultuurhistorische parels als het Zwartewatersklooster en het Hooibergenterrein willen we samen met inwoners en organisaties invullen. Recreëren We werken aan optimale fietsverbindingen voor recreatieve fietsers. Stapsgewijs willen we het netwerk van wandel- en fietspaden verbeteren, uitbreiden en veiliger maken. We benutten kansen op het gebied van toerisme en recreatie. We maken onze natuur zichtbaar, beleefbaar en toegankelijk.
Sociaal sterk Arbeidsparticipatie Iedereen is zelf verantwoordelijk voor zijn of haar inkomen. De gemeente voorziet in een inkomen als werken onmogelijk is of er geen passend werk te vinden is. In samenwerking met netwerkpartners helpen we mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt actief. Betaald en onbetaald werk is gelijkwaardig en waardevol. Binnen de arbeidsmarktregio is er een goede aansluiting tussen het onderwijs, de overheid en het bedrijfsleven. Ook bedrijven bieden ruimte aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en leerwerkplekken. Armoede en schulden We hebben oog voor mensen die moeten rondkomen van een wettelijk sociaal minimum. Zij kunnen blijven rekenen op een ruimhartig minimabeleid. Gezinnen en inwoners die niet voldoende financiële middelen hebben, willen we helpen. Om rond te kunnen komen en om mee te kunnen doen in de samenleving. We ondersteunen inwoners die, wanneer ze vanuit een uitkering weer aan het werk gaan, veel rechten verliezen en daardoor netto minder inkomen hebben. Bewegen, sport en cultuur We zetten sport en sportactiviteiten in voor een gezonde en vitale samenleving.
We maken de bebouwde en natuurlijke omgeving toegankelijker voor recreatie en beweging. Cultuureducatie ontwikkelt sterk het creatieve vermogen van leerlingen en het begrip van andere normen, waarden en culturen. Het hoort een vanzelfsprekende plek in te nemen binnen het onderwijs en in de samenleving. Actieve deelname aan verenigingen is gezond, leuk en bindt samen. Zoveel mogelijk inwoners doen mee aan sport- en culturele activiteiten. Ook zij die minder te besteden hebben. In samenwerking met Staatsbosbeheer maken we de Oldematen beter toegankelijk. Samen met scholen en verenigingen in Zwartewaterland stimuleren wij kinderen hun creatieve kanten op het gebied van bijvoorbeeld muziek, zang, toneel en dans verder te ontwikkelen. Onderwijs Het onderwijs in Zwartewaterland moet optimaal kunnen worden gegeven en genoten. Voor goede, duurzame en gezonde onderwijshuisvesting nemen we onze verantwoordelijkheid. Waar mogelijk voegen wij functies toe, zoals bijvoorbeeld dagopvang voor ouderen. Oudere inwoners in onze gemeente Inwoners kunnen op een waardige manier ouder worden en oud zijn. We zetten in op extra ouderenzorg. Zorg We investeren actief in de voorkoming en verlaging van laaggeletterdheid, waardoor er door deelname aan activiteiten ieder jaar meer verborgen laaggeletterden in beeld komen bij de gemeente.
We bieden inwoners van Zwartewaterland optimale keuzevrijheid voor passende hulp binnen de Wmo. Als het gaat om zaken als drugs, alcohol, overgewicht en internetverslaving, richten we ons samen met partners steeds meer op preventie en een maatwerk-aanpak per persoon. Zorg voor kinderen en jongeren Jongeren in Zwartewaterland groeien gezond en veilig op, en zij doen volop mee in de samenleving. We versterken de preventie en vroeg-signalering en werken daarvoor zoveel mogelijk samen met professionals in het voorveld; onderwijs, GGD, jeugd- en jongerenwerk, vroeg- en voorschoolse voorzieningen en overige netwerkpartners. Met zorgpartners zorgen wij voor een soepele overgang van zorg en ondersteuning als jongeren in de jeugdhulp buiten het bereik van de Jeugdwet vallen. Er is een zorgvuldige omgang met de financiële risico’s van de decentralisatie - jeugd. De beschikbaarheid, kwaliteit en toegang tot zorg mag niet onder druk komen te staan om budgettaire redenen.
Veilig Politie en brandweer Onze gemeente is veilig en toegankelijk.
Ontmoeting in een vitaal centrum
Wat hebben we gedaan? Waar we voor gaan
Wat hebben we bereikt?
We hebben samen met inwoners per kern een leefbaarheidsplan opgesteld. Daar waar het kan voeren we de plannen samen met inwoners uit. We herijken de bestaande We hebben een doorstart gemaakt met organisatiestructuren van de verschillende werkgroepen om samen de leefbaarheidsplannen en maken activiteiten uit de leefbaarheidsplannen uit te afspraken met betrokken inwoners en voeren. De werkgroepleden doen actief mee en (maatschappelijke) partners over de voeren zelf ook activiteiten uit en bereiden deze uitvoering daarvan. voor. Zo ontstaat er een mooie taakverdeling
tussen gemeente en inwoners. We hebben her afgelopen jaar drie maal een beroep kunnen doen op een crisisarrangement van de provincie. Met deze middelen hebben we onze ondernemers kunnen steunen met het opzetten van o.a. een bezorgservice/digitaal dorpsplein voor online bestellingen. Maar ook onze horeca met het opzetten van een smaakroute. We inventariseren de behoefte aan We zijn op dit moment bezig met het realiseren goede hangplekken voor ouderen en van een hangplek voor jongeren in Hasselt. jongeren. Dit wordt betrokken bij het Wanneer deze gerealiseerd is gaan we Buitenruimteplan. onderzoeken wat de mogelijkheden in Genemuiden zijn. We geven uitvoering aan de vier unieke • In het buitengebied overleggen we met
Jaarverantwoording 2021
41
Leefbaarheidsplannen.
vertegenwoordigers van de kleine kernen om van elkaar te leren en om kennis te delen. Ook gaan we activiteiten organiseren om de leefbaarheid in het buitengebied te behouden en te versterken en om eenzaamheid tegen te gaan. • In Genemuiden zijn de werkzaamheden aan de Jan van Arkelstraat gestart. Samen met de buurt hebben we een plan gemaakt om ontmoetingsplekken in te richten. Om de toerist beter in Genemuiden beter te bedienen zijn bij diverse toegangswegen bewegwijzeringsborden geplaatst naar het centrum. In het centrum zijn we gestart met de herinrichting van de haven. De steigers zijn verwijderd, de haven is gebaggerd en de eerste nieuwe damwanden staan. Dit project wordt in 2022 afgerond.• In Hasselt is een wandelpad aangelegd langs de Dedemsvaart. De wandelpaden in het van Stolkspark zijn vernieuwd. Ook is samen met de historische vereniging en een groep betrokken inwoners een visie ontwikkelt voor dit park. Er is vergunning verleend voor de parkeerplaatsen en het wandelpad aan het Diamanten Bolwerk. Om de gastvrijheid in Hasselt te vergroten zij fietsoplaadpunten toegevoegd bij het Oude Stadhuis. Op twee plaatsen zijn informatieborden voor toeristen geplaatst. Verder zijn bewegwijzeringsborden naar de parkeerplaatsen geplaatst. De vlagborden zijn aangevuld en worden voorzien van een schelp voor een betere zichtbaarheid.
Verder zijn er drie historische panden zijn aangelicht.• In Zwartsluis is het Cingellandenpad aangelegd en dit gebied als park ingericht. Voor minder validen zijn er beweegtoestellen geplaatst. Vanuit de Schans worden loopgroepjes georganiseerd voor (oudere) inwoners. De Hengelsportvereniging heeft een steiger voor minder validen gerealiseerd. Er is een sloepensteiger aangelegd in de Piepertkolk voor bootjes om even in het centrum een boodschap te doen of een terrasje te pakken. Voor de omgeving van de Kolksluis is samen met een werkgroep een ontwerp gemaakt voor het inrichten van het groen en het aanlichten van het gebied.
We geven uitvoering aan het privatiseren In Genemuiden en Hasselt worden passanten van het dagelijks beheer van de havens gastvrij ontvangen door maatschappelijke (en grachten) in Genemuiden en Hasselt. organisaties. De vrijwilligers geven de passanten
informatie over de kernen en innen de liggelden. De opbrengsten komen ten goede aan de samenleving en worden ingezet voor meer leefbaarheid en reuring in de kernen. De vrijwilligers in Genemuiden maken ook het sanitair en de steigers schoon.
In onze kernen worden functies zoveel mogelijk behouden en waar mogelijk gecombineerd.
Jaarverantwoording 2021
42
De bibliotheek als sociaal hart is één van Er is door de bibliotheek in samenspraak met de de speerpunten in de nieuwe gemeente en andere partners een gemeentelijke cultuurnota 2021-2024. meerjarenbeleidsplan vastgesteld voor de periode Samen met de bibliotheek stellen we 2021 tot en met 2024. In deze periode wil de voor deze periode een meerjarig bibliotheek zich verder ontwikkelen tot een beleidsplan op, waarin we concreet maatschappelijk educatieve bibliotheek. (doel invulling geven aan deze doelstelling. gerealiseerd). Alle bibliotheekvestigingen zijn AIOIn alle bibliotheekvestigingen in Zwartewaterland punten. Hier kunnen inwoners terecht kunnen inwoners terecht voor vragen met voor advies en informatie vanuit het betrekking tot het sociaal domein en de sociaal domein en de rijksoverheid. Ook dienstverlening van de rijksoverheid. (doel vinden er sociaal-culturele en gerealiseerd). informatieve bijeenkomsten plaats. Onze krachtpanden (benoemd in het Deels is dit een continu proces omdat we onze uitvoeringsprogramma Krachtig krachtpanden levendig, vitaal en maatschappelijk Accommoderen) krijgen een levendige, ingevuld willen behouden. vitale en maatschappelijke invulling met een openbaar karakter en worden levensvatbaar voor de toekomst. We maken ons cultuurhistorische erfgoed toegankelijk en beleefbaar en breiden de monumentenlijst uit.
Er is een geactualiseerde gemeentelijke In 2021 is de procedure van de aanwijzing van de monumentenlijst vastgesteld. Ook in Grote Kolksluis in Zwartsluis tot gemeentelijk 2021 gaan we actief eigenaren van monument gestart. In het kader van de inspraak potentiële gemeentelijke monumenten zijn we in overleg met Rijkswaterstaat over het benaderen om deze op de voorgenomen besluit. Daarna zal het college monumentenlijst te krijgen. besluiten om al dan niet over te gaan tot
We faciliteren cultuurhistorische
Jaarverantwoording 2021
aanwijzing. De voorbescherming van de Grote Kolksluis heeft er mede toe geleid dat de kade bij café-brazzerie De Blizzard qua uiterlijk in oorspronkelijke staat wordt hersteld.De aanwijzing van gemeentelijke monumenten vindt plaats in 2 fasen en op basis van vrijwilligheid. Fase A is afgerond. Het streven was om in 2021 Fase 2B uit te voeren: dit betreft potentiële monumenten in Genemuiden. De inloopavond en individuele gesprekken met eigenaren van potentiële monumenten hebben toen niet plaats kunnen vinden, vanwege een ambtelijk capaciteitstekort. Fase 2C betreft Hasselt en Zwartsluis. In 2022 zal de actieve benadering van eigenaren potentiële monumenten verder opgepakt worden. Om tot uitvoering te kunnen overgaan van het in
43
projecten, zoals Zwartewatersklooster, 2020 opgestelde ‘uitvoeringsprogramma Olde Hooibergenterrein, Veerpoort en Hanze & Maten – Zwartewatersklooster’, zijn in 2021 Bedevaart / Religieus Erfgoed. voorbereidende werkzaamheden getroffen. Zo is
een (door beide gemeenten gesubsidieerde) projectleider aangetrokken. Op basis van het Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland een provinciale uitvoeringssubsidie van € 100.000,-ontvangen. Met de inwoners van Zwartewatersklooster zijn een aantal afstemmingsbijeenkomsten gehouden over de diverse uitwerkingen betreffende hun woonomgeving. De output hiervan komt, via de met inwoners ingestelde Klankbordgroep, deels terug in de in 2022 op te stellen gebiedsschets ‘Wandel- en Fietsroutes/paden + infoborden’. Hierbij wordt eveneens vooruitgekeken naar de mogelijke infrastructurele toeristische ontwikkelingen op de locaties de Veldschuur en het Hooibergenterrein. Samen met leerlingen van de OVG wordt De Veerpoort is opgemetseld en de omgeving is de Veerpoort opgemetseld in de eerste aangestraat. Samen met leerlingen is een helft van 2021. Daarna starten we met tijdscapsule ingemetseld. De leeuwen zijn de herinrichting van de Hoogstraat. gedupliceerd en worden nog geplaatst. Begin 2021 verwachten we bestuurlijke De projectleider is in de tweede helft van 2021 besluitvorming voor het Uitvoeringsplan aangesteld. Eveneens is eind 2021 een provinciaal Oldematen-Zwartwatersklooster dat is uitvoeringssubsidie van € 100.000,-- verkregen ontwikkeld met 10 gebiedspartners, in vanuit de regeling ‘Interbestuurlijk Programma beide betrokken gemeenten. Vitaal Platteland’.
Op basis van de bevindingen van het Door het wegvallen van een kern-projectpartner haalbaarheidsonderzoek en opvolgend toetreding van een nieuwe Hooibergenterrein maken we samen met projectpartner heeft de herbezinning meer tijd de partners een herbezinningsslag. Op gekost dan gepland. Het onderzoek naar de basis hiervan vindt in het 2e kw. 2021 toeristische marktpotenties is daardoor, maar ook bestuurlijke besluitvorming plaats over a.g.v. de nog steeds aanwezige COVID-19 de invulling van het terrein. maatregelen, verschoven naar midden 2022.
Wat heeft het gekost Programma Zorgzaam en Levendig
Primaire Begroting 2021
Begroting 2021
Realisatie 2021
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1.108
68
1.039
1.090
47
1.042
1.091
1.108
68
1.039
1.090
47
1.042
1.091
Ontmoeting in vitaal centrum Totaal lasten en baten Reservemutaties
Lasten
Totaal reservemutaties Reservemutaties
Resultaat programma
Jaarverantwoording 2021
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Lasten Baten
Saldo
Lasten
Verschil begroting realisatie
Saldo
Lasten
46
1.045
-1
1
-2
46
1.045
-1
1
-2
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Baten
Saldo
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Lasten
Baten
0
Saldo
0
Lasten
0
1.090
Baten
47
Saldo
1.042
Lasten
1.091
Baten
46
Saldo
1.045
Lasten
-1
Baten
Saldo
1
44
-2
Indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar
Begroting
Rekening
Verplicht
Gemeentelijke monumenten
aantal
2021
44
44
Nee
Recreëren
Wat hebben we gedaan? Waar we voor gaan
Wat hebben we bereikt?
Ook in 2021 had Zwartewaterland stevig te maken met COVID-19. In hoeverre wij in de buurt komen van de geprognotiseerde stijging van 4% in 2021 weten wij zodra die jaarcijfers in april 2022 bekend zijn. In 2020, het eerste Coronajaar, zijn de toeristische overnachtingen uitgekomen op een daling van 0,5%. In 2019 was m.b.t. 2020 een stijging van 4% geprognotiseerd. In de IJsseldelta en Overijssel als geheel waren de dalingen in 2020 respectievelijk 18,8% en 14,8%. We stimuleren en faciliteren de realisatie De stadscamping op het Diamanten Bolwerk te van gebiedspassende verblijfsrecreatieve Hasselt is sinds begin 2021 operationeel onder de voorzieningen. In 2021 is de naam CamperParking Hasselt. De ondernemer is stadscamping op het Diamanten Bolwerk samenwerkingen met lokale collega ondernemers in Hasselt gerealiseerd. aangegaan. De Parking heeft in 2021 al een positief effect op de economische reuring in het centrum van Hasselt te weeg gebracht. Negen andere ondernemers hebben wij gefaciliteerd bij de ontwikkeling, realisatie dan wel vervolmaking van hun verblijfsrecreatieve voorzieningen. Hierbij wordt voor ogen gehouden dat een gevarieerd en onderscheidend aanbod belangrijk is. In de rede ligt het dat deze voorzieningen in 2022 operationeel zijn.
We zetten actief onze toeristische Als gevolg van COVID-19 zijn de geplande In 2021 stijgt het aantal toeristische overnachtingen in Zwartewaterland met 4%.
Jaarverantwoording 2021
45
promotieacties door Marketing Oost on hold gezet, dan wel gericht op de Nederlandse markt i.p.v. de buitenlandse). Onze drie TIPs hebben (m.n. Nederlandse) gasten voorzien van de verlangde (bezoekers)informatie. Met het provincie overschrijdende samenwerkingsverband Hanzesteden zijn de voorbereidingen gestart voor het Themajaar ‘Hanze 2023’. ‘Hassailt -2023’ zal hierin ons lokale kernevenement zijn. De werkzaamheden voor de realisatie van een Hasselter ‘Hanze Tino’, een tiny experience room, zijn gestart. Vooruitlopend op 2023 hebben ondernemers gezamenlijk al enige Hanze-uitingen op orde gebracht. Met het Tapijtmuseum Genemuiden en met het museum Schoonwelle/Sluuspoort te Zwartsluis zijn verbetertrajecten opgestart om zo op termijn het aanbod meer marktconform te krijgen. Diverse provinciale subsidies zijn hiervoor ontvangen. Eind 2022/begin 2023 verwachten wij op basis van deze trajecten nadere informatie dan wel (financiële) voorstellen te kunnen delen. Wij organiseren samen met de provincie Als pilotproject is in samenwerking met de en verblijfsrecreatieve bedrijven groene provincie Overijsel en Het Oversticht een groen ateliers. Hiermee willen we de atelier gehouden met betrekking tot een landschappelijke inpassing van deze landschappelijk betere inpassing van een bedrijven verbeteren en worden ze verblijfsrecreatieve voorziening te Genemuiden.
aantrekkelijker voor de toerist. Het is nu aan de toeristische ondernemer om de uitvoering in 2022 te realiseren, waardoor gasten en omwonenden een passender meer gebiedseigen beleving ervaren. Waar nodig zullen wij ook in 2022 weer faciliteren. We stimuleren en ondersteunen cultuur In Hasselt is de bewegwijzering naar de toeristische informatievoorzieningen. Wij verschillende camperplaatsen vernieuwd. In realiseren informatie- en routebebording Zwartsluis is nieuwe Turfroutebebording geplaatst. in de kern Hasselt en in Verder is de actualisatie van een aantal Zwartewatersklooster. informatieborden aldaar gestart. In Genemuiden zijn op een 6-tal locaties extra toeristische verwijzingsborden richting het centrum geplaatst. In het Olde Staduus zijn digitale informatieschermen gerealiseerd. Op een 6-tal locaties zijn de analoge informatieborden geactualiseerd. Wij stimuleren en ondersteunen de Op de camperparking Hasselt is een trekpleisters in, zoals musea, natuur en Hanzeverleden. Dit doen wij in nauwe samenwerking met Toeristische informatiepunten, Marketing Oost en toeristische ondernemers.
Jaarverantwoording 2021
46
informatiebord over de ‘Hanzetijd’ geplaatst. De bewegwijzering in Hasselt is voorzien van een opvallende goudgekleurde Jacobschelp, ons logo van de bedevaart. Het informatiebord over het klooster te Zwartewatersklooster is in 2021 opgebouwd, en zal z.s.m. 2022 worden geplaatst.We hebben de Hanze en bedevaartsroute afgerond. De route gaat langs historische locaties die samen het verhaal van Hanzestad Hasselt Bedevaartoord vertellen: de legende van het wonder van Hasselt, het verhaal van de boekdrukkunst, het verspreiding van het woord en de reformatie. Deze verhalen zijn nu ongeorganiseerd te beleven, via, een app, QRcodes, visualisaties en informatieborden. Wij streven naar optimale wandel- De fiets- en wandelverbindingen en en fietsverbindingen en optimale netwerken zijn op niveau gehouden. wandel- en fietsroutestructuren Geconstateerd is dat de regionale wandelen fietsnetwerken, die al bijna tien jaren in gebruik zijn, aan een revisieslag toe zijn. De eerste fase (beeldvorming) van de benodigde revisie is uitgevoerd. Afstemming met de provincie over de subsidiabele ondersteuningsmogelijkheden vindt in 2022 plaats. Op een aantal locaties in de gemeente (bijvoorbeeld tussen Hasselt en Zwartsluis) zijn fietspaden aangelegd.
Wij gaan in 2021 in het gebied Met betrekking tot het in 2020 opgestelde Oldematen/Zwartewatersklooster ‘Uitvoeringsprogramma Olde Maten – wandel- en fietsroutes realiseren tussen Zwartewatersklooster’ zijn in 2021 nadere de kernen Hasselt, Zwartsluis, Staphorst voorbereidende werkzaamheden getroffen. Zo is en Rouveen (aanduidingen en paden). een (door beide gemeenten gesubsidieerde) projectleider aangetrokken en is op basis van het Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland een provinciaal uitvoeringssubsidie van € 100.000,-ontvangen. Met de bewoners van Zwartewatersklooster is een aantal afstemmingsbijeenkomsten gehouden over de diverse uitwerkingen in relatie tot hun woonomgeving. De output hiervan komt terug in de in 2022 op te stellen gebiedsschets Wandel- en Fietsroutes/paden’. Hierbij wordt eveneens vooruitgekeken naar de mogelijke infrastructurele toeristische ontwikkelingen op de locaties de Veldschuur en het Hooibergenterrein. We ontwikkelen een regionale De regionale grensoverschrijdende Hanzefietsroute door onder andere de Hanzefietsroute is gerealiseerd en kent per polder Mastenbroek (bebording). Hanzestad een lokale fietsroute (lus). Hasselt is opgenomen in zowel de lus rond Hasselt als in de lus rond Zwolle. realisatie van cultuur-toeristische informatiedragers.
Jaarverantwoording 2021
47
Wat heeft het gekost Programma Zorgzaam en Levendig
Primaire Begroting 2021
Begroting 2021
Realisatie 2021
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
123
0
123
140
0
140
139
123
0
123
140
0
140
139
Recreëren Totaal lasten en baten Reservemutaties
Lasten
Totaal reservemutaties Reservemutaties
Baten
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Saldo
Lasten
0
139
1
0
1
0
139
1
0
1
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Baten
Saldo
10
10
0
10
24
-14
10
21
-11
0
3
-3
10
10
0
10
24
-14
10
21
-11
0
3
-3
Lasten
Resultaat programma
Saldo
Lasten Baten
Verschil begroting realisatie
Baten
0
Saldo
0
Lasten
0
Baten
150
Saldo
24
Lasten
126
149
Baten
Saldo
21
Lasten
128
Baten
1
Saldo
3
-2
Indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar
Begroting
Rekening
Verplicht
Overnachtingen (Land en water)
Aantal
2021
34.500
40.000
Nee
Bewegen, sport en cultuur
Wat hebben we gedaan? Waar we voor gaan
Wat hebben we bereikt?
Bewegingsonderwijs is verankerd in Bewegingsonderwijs is op alle scholen in het primair en voortgezet Zwartewaterland onderdeel van het onderwijs. lesprogramma. Diverse scholen maken
gebruik van de inzet van de buurtsportcoach in de uitvoering van het bewegingsonderwijs. De buurtsportcoaches ondersteunen de De buurtsportcoaches geven ongeveer 12 uur in scholen bij de invulling van het de week bewegingsonderwijs op de basisscholen. bewegingsonderwijs. Daarnaast bieden ze coaching aan de leerkrachten die zelf de bevoegdheid hebben voor het geven van de gymles. We werken samen met sportclubs, welzijnsorganisaties en het onderwijs om bewegen te stimuleren en gezond leven te bevorderen. De buurtsportcoach is hierbij een verbindende factor.
Vanuit het lokaal sportakkoord en de
Jaarverantwoording 2021
Vanuit het sportakkoord zijn er werkgroepen waarin sport, welzijn en onderwijs betrokken zijn. Er zijn verschillende programma's opgezet die inzetten op bewegen en leefstijl.De buurtsportcoaches zijn de trekkers van de werkgroepen en maken de verbinding tussen gemeente en maatschappelijke organisatie. Onze gemeente is aangesloten bij het Jeugdfonds
48
sportnota worden sport- en Sport & Cultuur. Sport en cultuuractiviteiten beweegaanbieders, zorg & welzijn en worden vanuit dit fonds vergoed aan gezinnen die onderwijs betrokken bij ontwikkeling van dit financieel zelf niet kunnen betalen. het fonds sport & cultuur, sport- & beweegplatform, netwerken van coaches en een impuls bewegingsonderwijs. De buurtsportcoaches hebben een Drie buurtsportcoaches geven uitvoering aan de actieve rol in de uitvoering van de drie pijlers in het sportakkoord. Ze hebben een actieve pijlers. De capaciteit buurtsportcoaches rol in de werkgroepen en uitvoering van de wordt uitgebreid naar 2,6 FTE. projecten. We ontwikkelen een toekomstbestendige Er is een raadsvoorstel geweest om in elke kern visie over de toekomst van het zwemmen het zwembad in stand te houden. Raad heeft en de zwembaden en voeren deze uit. hiermee ingestemd. Op basis van amendement
van de Raad wordt momenteel scenario 5 onderzocht, haalbaarheid nieuwbouw zwembad Zwartsluis. Door Corona heeft de uitvoering van het programma vertraging opgelopen.
De beweegprogramma’s Hasselt en Genemuiden worden uitgebreid met Zwartsluis. We creëren en breiden fiets-, vaar-, We hebben fietspaden (waar mogelijk) wandel-, en/of hardlooproutes uit tussen de kernen aangelegd. Met name het om de bebouwde en natuurlijke fietspad tussen Hasselt en Zwartsluis is omgeving voor recreatie en aangepakt en verbeterd. beweging toegankelijk te maken. We zorgen in regionaal verband voor het In afstemming met de regionale oplossen van knelpunten in de recreatief- samenwerkingspartners zijn de knelpunten toeristische wandel- en opgelost. Op een aantal locaties in de grotere fietsroutestructuren, en nemen nieuwe kernen zijn nieuwe routeaanduidingen routeaanduidingen op zoals in de Polder geplaatsten. De beoogde routeduidingen te Mastenbroek en het gebied Olde Zwartewatersklooster en Olde Maten zijn, als Maten/Zwartewatersklooster. gevolg van nader overleg met de gebiedsalliantie Cultuureducatie is een speerpunt van het cultuurbeleid.
De beleidsdoelen t.a.v. cultuureducatie
Jaarverantwoording 2021
en de lokale inwoners, verschoven naar 2022. Ook in de schooljaren 2020/2021 en 2021/20222 is er op alle basisscholen in Zwartewaterland deel genomen aan cultuur educatief programma. De coördinatie wordt gerealiseerd door de Brede Regeling Combinatiefuncties. Het aantal uren in deze functie is per 2021 uitgebreid. De provinciale regeling Cultuur a/d Basis 20172020 (looptijd t/m schooljaar 2020/21) is in 2021 met goed gevolg afgerond. De subsidieverlening is door de gemeente verantwoord en inmiddels definitief vastgesteld volgens beschikking door de provincie. De nieuwe regeling Cultuur a/d Basis 2.0 voor de periode 2021-2024 is door de gemeente aangevraagd en inmiddels door de Provincie toegekend voor bijdrage van € 38.832. Gemeente subsidieert één onderscheidend