a.15. Bijlage 15 Aanvulling weidevogelcompensatie

Zuiderzeelaan 53

Aan

8017 JV Zwolle

VEBE floorcoverings bv t.a.v. Dhr. S. Daniëls

T 0384236464 E info@ecogroen.nl I www.ecogroen.nl

Contactpersoon

Kenmerk

Status

Datum

A. (Astrid) van Teeffelen

20-581

definitief

14 maart 2022

Betreft

Weidevogelcompensatie Zevenhont Zuid, Genemuiden

1. Aanleiding en doelstelling VEBE floorcoverings B.V, onderdeel van Condor Constructions B.V., is voornemens haar activiteiten in Genemuiden uit te breiden. Hiertoe is nieuwbouw voorzien ten zuiden van het huidige bedrijventerrein Zevenhont (figuur 1). Gekoppeld aan de uitbreiding van het bedrijventerrein is ten zuiden van de nieuwbouwlocatie een zonnepark voorzien en in de omgeving zijn ook andere ontwikkelingen gaande (figuur 1). De uitbreiding van het bedrijventerrein is door Ecogroen getoetst aan de Wet natuurbescherming. Uit het onderzoek (Van Teeffelen et al., 2021; Van Teeffelen, 2021) is gebleken dat er bij de ontwikkeling naar het zuiden toe sprake is van verlies van leefgebied van grote modderkruiper en weidevogels waardoor vervolgstappen in het kader van de Wet natuurbescherming en het beleid van de provincie Overijssel nodig zijn. De vervolgstappen in het kader van de Wet natuurbescherming zijn separaat opgepakt en in dit kader is een ontheffing soortenbescherming afgegeven door Provincie Overijssel (2021). In voorliggende rapportage worden de methode en resultaten beschreven voor het bepalen van de compensatieopgave voor weidevogels, in het kader van het provinciale beleid ten aanzien van weidevogels.

2. Plangebied 2. 1 b esc hr i jv in g p lan ge bie d Het plangebied ligt ten zuiden van de bebouwde kom van Genemuiden (figuur 1). In de huidige situatie bestaat het volledige plangebied uit agrarisch grasland met sloten. Aan de noordzijde ligt het huidige bedrijventerrein Zevenhont en de bebouwde kom van Genemuiden. Aan de westzijde wordt het plangebied begrensd door de N759 en aangrenzende weilanden. Ten zuidwesten van het plangebied bevindt zich een grote plas en een RWZI-terrein die beide omzoomd worden door bos. Aan de zuidzijde wordt het plangebied begrensd door de Roebollige kreek met rietkragen en enkele houtopstanden op de oevers. Zuidelijk van de Roebollige kreek liggen graslanden. Oostelijk van het plangebied strekken de graslanden zich uit richting Cellemuiden (dijk en erven). Verder oostelijk van Cellemuiden ligt het Zwarte water met haar uiterwaarden.

Pagina 1 van 6

2. 2 v oo rgen ome n on tw i kke l ing Op dit moment zijn de plannen voor uitbreiding van VEBE floorcoverings B.V. in het plangebied in een vergevorderd stadium. Vanaf februari 2022 starten de voorbereidende werkzaamheden. In het centrale deel van het plangebied is een nieuw bedrijfspand en bijbehorende wegeninfrastructuur voorzien. De bebouwing wordt qua hoogte gelijk aan de bestaande bebouwing op bedrijventerrein Zevenhont. Verbonden aan deze ontwikkeling is de terreineigenaar ten zuiden van het plangebied Zevenhont Zuid voornemens om een zonnepark te realiseren op de percelen tussen Zevenhont Zuid en de Roebollige kreek. Voor het gebied dat ligt tussen de huidige bedrijventerrein Zevenhont en de uitbreiding van Zevenhont Zuid zijn door Heutink B.V. plannen in voorbereiding genaamd Zevenhont Midden. Ook hier zijn bedrijfspanden voorzien. Rondom het uit te breiden bedrijventerrein worden groene opgaande structuren en waterpartijen aangelegd ten behoeve van de landschappelijk inpassing. Als onderdeel van de ontheffing Wet natuurbescherming wordt ten zuiden van de Roebollige kreek een recent aangelegde plas-dras situatie uitgebreid, zodat de in het plangebied broedende kritische weidevogels met zekerheid uitwijkmogelijkheid hebben.

Figuur 1. Het plangebied (blauw) en overige ontwikkelingen in de (directe) omgeving. Oranje: Zevenhont Midden. Groen: Zevenhont Oost. Rood: Zonnepark. Roze: N759 – aanleg rotonde en fietspad; Paars: waterberging Randweg/Varkensgat.

3. Wettelijk kader Het plangebied is in de Omgevingsvisie van provincie Overijssel (2017) aangewezen als weidevogelgebied voor kritische soorten. Kritische soorten zijn grutto, tureluur en wulp. Ook het natuurbeheerplan Provincie Overijssel 2021 (Overijssel, 2021; p18) noemt het belang van de uitgestrekte weilanden rondom Genemuiden voor weidevogels. Het

Pagina 2 van 6

plangebied is hierbij begrensd als ‘open grasland weidevogelbeheer kritische soorten’1. Het beheertype ‘Weidevogelbeheer kritische soorten’ kent als toelichting (p27 van het natuurbeheerplan): Leefgebied Kritische soorten: streven naar minimaal behoud van de huidige stand van grutto, tureluur en wulp. Deze leefgebieden kunnen als broedgebied tevens een belangrijke bijdrage leveren aan het behoud van: kievit, scholekster, watersnip, slobeend, zomertaling, graspieper, veldleeuwerik, gele kwikstaart, kwartelkoning en als fourageergebied voor zwarte stern en purperreiger. Voor deze gebieden geldt geen actieve planologische bescherming. Wel is in de omgevingsvisie opgenomen dat bij nieuwe ontwikkelingen de functie van het gebied als weidevogelgebied moeten worden meegewogen. De provincie stelt desgevraagd dat deze afweging plaatsvindt in overleg met de provincie, afhankelijk van de effecten en de oplossingsrichting om de functie van het gebied voor weidevogels zoveel mogelijk te borgen (schriftelijke mededing Mw. E.C. Visser, 4 juni 2020). In overleg met Dhr. O. Brandsma is de aanpak voor de compensatie vastgesteld. De insteek hierbij is dat voor het verdwijnen van een x ha aan leefgebied, compensatie wordt ingevuld door in de directe omgeving extra maatregelen te nemen ter versterking van de kwaliteit van het weidevogelgebied.

Deze maatregelen houden in dat met belangstellende terreineigenaren/agrariërs afspraken voor weidevogelbeheer worden gemaakt (b.v. x ha rustperiode van 1 april-15 juni en x ha aanleg plas-dras in het broedseizoen). Over dit weidevogelbeheer worden dan langjarige afspraken gemaakt (veelal >20 jaar), waarbij de uitvoering van de maatregelen wordt gefinancierd door de initiatiefnemer. In voorliggende situatie wordt bij het bepalen van de compensatieopgave rekening gehouden met de - in het kader van de soortenbescherming - reeds overeengekomen uitbreiding van de plasdras situatie ten zuiden van de Roebollige kreek. In de volgende paragrafen zijn de methode en de uitkomsten van de aanpak uitgewerkt.

4. Methode & Uitkomsten De compensatieopgave wordt als volgt vastgesteld: 1.

Vaststellen van de oppervlakte weidevogelgebied dat verloren gaat Weidevogelgebied kan verloren gaan door zowel het oppervlaktebeslag van de ontwikkeling zelf als door verstoring die uitgaat van de ontwikkeling; In de huidige situatie is in een deel van het gebied ook sprake van verstoring door bestaande bebouwing, wegen en opgaande begroeiing. De oppervlakte van de nieuwe verstoringscontour minus de oppervlakte van de bestaande verstoringscontour is de oppervlakte aan weidevogelgebied dat verloren gaat als gevolg van de ontwikkeling. Voor het bepalen van de verstoringsafstanden is uitgegaan van de volgende elementen en gemiddelde verstoringsafstanden voor vergelijkbare elementen (Bruinzeel & Schotman, 2011): gebouwen (250 m), bomen (250 m), N759 (100 m) en rietkragen (100 m)2. Resultaat: Als gevolg van de ontwikkeling verdwijnt 13,05 ha weidevogelgebied; 11,12 ha gaat verloren als een direct gevolg van de aanleg van het bedrijventerrein en het zonnepark en aan de overzijde van de N759 raakt 1,93 ha weidevogelgebied verstoord door de ontwikkeling (Bijlage 1).

1 https://services.geodataoverijssel.nl/viewer?service=B46_natuur_en_landschap 2 De kaart die resulteert uit deze waarden is reeds gepresenteerd bij het beantwoorden van vragen in de ontheffingsprocedure en deze is onge-

wijzigd bijgevoegd bij deze notitie. Pagina 3 van 6

2. Vaststellen van de compensatiefactor Grutto is de meest kritische soort van de kritische weidevogelsoorten grutto, tureluur en wulp en stelt de hoogste eisen aan de geschiktheid van het leefgebied. Het is daarom gebruikelijk om de compensatieopgave te bepalen aan de hand van het aantal paar grutto waar het plan negatieve gevolgen voor heeft (zie bijv. Bouwman et al., 2012; Van der Sluis, 2013). Dit is ook in deze analyse toegepast. Uit onderzoek van Heinen & Schermerhorn (2017) blijkt dat de dichtheid van grutto’s in de IJsseldelta verschilt per beheerscenario: • Uitgesteld maaibeheer op grasland met een rustperiode van 1 april tot 1, 8 of 15 juni en kruidenrijk grasland met een rustperiode van 1 april tot 15 juni was optimaal voor grutto, resulterend in een gemiddelde dichtheid van 15,27 paren per 100 hectare. • In gebieden zonder weidevogelbeheer betrof de gemiddelde dichtheid 3,72 paar grutto’s per 100 hectare. Dit betekent dat: • Gebieden met optimaal beheer 15,27/3,72 = 4,10 keer zoveel grutto’s herbergen als gebieden zonder weidevogelbeheer. Om het verloren gaande weidevogelgebied van 13,05 ha te compenseren zou: • 13,05/4,10 = 3,18 ha optimaal moeten worden beheerd in een gebied waar nu geen weidevogelbeheer wordt toegepast.

Optimaal beheerd weidevogelgebied kent uitgesteld maaibeheer (rustperiode 1 april tot 1, 8 of 15 juni; met toepassing van ruige mest), kruidenrijk grasland en plas-dras situaties (min. 0,5 ha per 100 ha). 3. Kosten Om de financiële compensatieopgave te bepalen zijn drie parameters nodig: de kosten / ha / jaar, de oppervlakte (ha) en de duur van de overeenkomst (jaren). Provincie heeft aangegeven bij het bepalen van de gemiddelde jaarlijkse kosten uit te gaan van een set van weidevogelpakketten welke gezamenlijk optimaal weidevogelbeheer vormen (Tabel 1). Afhankelijk van de contractperiode volgt hieruit de financiële compensatieopgave (Tabel 2). Genoemde bedragen betreffen enkel de vergoeding voor het beheer. Afhankelijk van de realisatie (bijv. contractvorming via SPLIJ) kunnen andere kosten zoals administratiekosten van toepassing zijn. NB: Ten zuiden van de Roebollige kreek is de initiatiefnemer voornemens met SPLIJ en de terreineigenaar afspraken te maken voor de realisatie van een plas-dras situatie van minimaal 0,5 hectare in de periode 15 februari – 15 april. De kosten die met de plas-dras situatie gemoeid zijn kunnen als onderdeel van deze compensatieopgave worden gezien (de kosten voor uitbreiding en instandhouding van de plas-dras situatie zijn niet additioneel). Tabel 1 Kosten van de relevante weidevogelpakketten.

Pakket A01a Grasland met rustperiode: 1 april – 1 juni + toeslag A07b ruige mest A01b Grasland met rustperiode: 1 april – 8 juni + toeslag A07b ruige mest

Kosten per hectare per jaar (Bron: Collectief Noord West Overijssel, 2020; referentiejaar 2020/2021) € 333,39 + € 115,60 = € 448,99 € 485,90 + € 115,60 =

€ 601,50

Pagina 4 van 6

A01c Grasland met rustperiode: 1 april – 15 juni + toeslag A07b ruige mest A01d Grasland met rustperiode: 1 april – 22 juni + toeslag A07b ruige mest A05a Kruidenrijk grasland, 1 april – 15 juni A03a Plas-dras: inundatie 15 februari – 15 april

€ 649,70 + €115,60 =

€ 765,30

€ 731,30 + €115,60 =

€ 846,90 € 1250,54 € 912,33

Gemiddelde kosten

€ 804,26

Tabel 2 Compensatieopgave op basis van de gemiddelde pakketkosten (Tabel 1) en diverse contractperioden. Reeds uitgevoerde compensatie kan in mindering gebracht worden op dit bedrag. Huidig beheer Geen beheer

Te compenseKosten Beoogd beheer ren oppervlakte €/ha/jaar (ha) Optimaal 3,18 € 804,26

Kosten €/jaar

Kosten voor 15 jaar

Kosten voor 20 jaar

Kosten voor 25 jaar

€ 2557,-

€ 38.363.-

€ 51.150,-

€ 63.938,-

5. Literatuur Bruinzeel, L.W. & A.G.M. Schotman (2011). Onderbouwing verstoringsafstanden werkplan weidevogels in Fryslân, A&W rap-port 1624/Alterra rapport 2184. Altenburg & Wymenga ecologisch onderzoek, Feanwâlden/Alterra Wageningen Collectief Noord West Overijssel (2020). Overzicht Beheerpakketten Agrarisch Natuur- & Landschapsbeheer Versie 2020. Beheereisen en voorschriften behorende bij het beheercontract ANLb 2020/2021. Beschikbaar via: https://www.collectiefnoordwestoverijssel.nl/wp-content/uploads/2020/02/Overzicht-beheerpakketten-CNWO-2020.pdf Heinen, M.A. & P.W. Schermerhorn (2017). Weidevogels in de IJsseldelta in 2017. Inventarisatie van weidevogels in kansrijke gebieden voor weidevogelbeheer in de IJsseldelta. Rapport 17-125. Ecogroen bv Zwolle. Provincie Overijssel (2020). Natuurbeheerplan Provincie Overijssel 2021. Zwolle, april 2020. Beschikbaar via: https://www.bij12.nl/wp-content/uploads/2020/09/Natuurbeheerplan-2021-provincie-Overijssel.pdf Provincie Overijssel (2021). Beschikking Wet Natuurbescherming – ontheffing soorten ruimtelijke ontwikkeling. Locatie: Zevenhont-Zuid in Genemuiden. Kenmerk: D2021-11-003176. Zaaknummer: 2021-006370. Aanvrager: VeBe Floorcoverings B.V. Van Teeffelen, A., S. Lindhout, & M. Wallink (2021). Aanvullend ecologisch onderzoek bedrijventerrein Zevenhont, Genemuiden. Onderzoek beschermde soorten. Rapport 19-527.

Ecogroen bv Zwolle. Van Teeffelen, A. (2021). Aanvullend onderzoek weidevogels uitbreiding Zevenhont Zuid, Genemuiden. Beoordeling Wet natuurbescherming categorie 5-vogels van de lijst met jaarrond beschermde nesten in Overijssel. Rapport 20-581-4. Ecogroen bv Zwolle.

Pagina 5 van 6

Bijlage 1 Verstoringscontouren weidevogels Zevenhont Zuid

Pagina 6 van 6

Legenda Plangebieden Huidig verstoord gebied Invloedzonering plangebieden Totale verstoring Indirecte verstoring (1,93 ha) Directe verstoring (11,12 ha) Territoria cat. 5 weidevogels 2021 Gru o territorium

Project

Weidevogelonderzoek Zevenhont Zuid Onderwerp

Verstoringskaart Datum 26-11-2021

Schaal

Opdrachtgever Condor Construc ons BV

Versie DO1

Kaartondergrond OpenTopo/PDOK

Getekend door R. van Heumen

Kaartnummer 1

Formaat A3, staand

Projectnummer 20-581

Tureluur territorium Wulp territorium

Zuiderzeelaan 53 8017 JV ZWOLLE T 038-4236464 I www.ecogroen.nl