a.1. Jaarverslag 2020 gemeente Zwartewaterland

Jaarverslag 2020 Gemeente Zwartewaterland

Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................ 3 Thema 1 Preventie en vroeg signalering ............................................................................... 4 Inzet Welzijn MensenWerk ................................................................................................ 4 Thema 2 Overlast woonomgeving ......................................................................................... 7 Inzet Welzijn MensenWerk ................................................................................................ 7 Thema 3 Uitgaan, alcohol en drugs....................................................................................... 9 Inzet Welzijn MensenWerk ................................................................................................ 9 Thema 4 Jongerenketen ..................................................................................................... 11 Inzet Welzijn MensenWerk .............................................................................................. 11

2

Inleiding Voor u ligt het jaarverslag 2020 over het jongerenwerk in de gemeente Zwartewaterland. U treft hierin de inhoudelijke verantwoording aan van de werkzaamheden die in 2020 zijn uitgevoerd door Welzijn MensenWerk. De financiële verantwoording vindt plaats in de jaarrekening van Welzijn MensenWerk. Leeswijzer De vier thema’s in de opdracht zijn uitgangspunten van het jaarverslag. 1. Thema 1 Preventie en vroegsignalering 2. Thema 2 Overlast woonomgeving 3. Thema 3 Uitgaan, alcohol en drugs 4. Thema 4 Jongerenketen De vier thema’s zijn de titels van de hoofdstukken. Daaronder staat de opdracht van de gemeente Zwartewaterland cursief weergegeven. En vervolgens is het resultaat beschreven dat in 2020 is behaald. *In februari bereikte COVID-19 ook Nederland. Hierdoor zijn grote activiteiten en verschillende bijeenkomsten afgelast en hebben de jongerenwerkers sommige werkzaamheden op een andere manier moeten inrichten. Veel leesplezier! C.L.M. Volleberg/W. van Dalen Directeur/bestuurder Ellen Greuter Manager Sociaal Werk Westerveld en Zwartewaterland Jongerenwerkers: Emil Woltinge Mariëlle Sallomons Myrthe Lugtmeier Tom Kisjes

3

Thema 1 Preventie en vroeg signalering Zoals besproken bij dit thema graag aandacht voor het actief opzoeken van de jongeren. Hoe gaat dit actief opzoeken eruitzien als de jongeren zich achter een scherm bevinden? Hoe bereik je de jongeren in een samenleving waar het contact steeds meer digitaal plaatsvindt en waar jongeren steeds meer individueel opereren? De jongeren zijn in ieder geval te vinden bij de traditionele jeugdactiviteiten, zoals het brommerrijden, eindejaarsketen en andere activiteiten gericht op de jongeren, zoals bijvoorbeeld fun & forget en de MEE-denkavonden. Opdracht gemeente Zwartewaterland 1. De taken van de jongerenwerkers verschuiven richting opbouwwerkers. Hierdoor worden zij in staat geacht in iedere kern een breder netwerk te creëren en te onderhouden voor vroegsignalering (ouders, jongeren, kerken, scholen, zorgaanbieders e.d. maken hier onderdeel vanuit). Door deze taakverschuiving hebben de jongerenwerkers een bredere ingang bij de jongere en zijn of haar thuissituatie. 2. De jongerenwerkers zijn zichtbaar/herkenbaar/bereikbaar voor de jongeren, ouders en de verschillende netwerkpartners. Zij zorgen ervoor dat zij bereikbaar zijn door dit helder te communiceren via de social media. 3. De jongerenwerkers zoeken de jongeren actief op en hebben inzichtelijk waar de jongeren zich bevinden.

Wanneer een jongere hulp nodig heeft, verwijst de jongerenwerker actief door naar de centrale toegang. 4. De jongerenwerkers brengen kwetsbare jongeren in kaart en delen trends en ontwikkelingen onder de jeugd met de gemeente. Hierbij kan worden gedacht aan social media, pesten, loverboys, gameverslaving e.d. 5. Op basis van informatie vanuit de jongerenwerkers worden in overleg met politie/centrale toegang afspraken gemaakt over de aanpak van problematiek.

Inzet Welzijn MensenWerk Leefbaarheidsplannen Zwartsluis, Hasselt, Genemuiden Het jongerenwerk heeft een bijdrage geleverd aan werkgroepen rond de leefbaarheidsplannen, waarbij zij vanaf de start zijn aangeschoven. Dit heeft geleid tot aanzetten om initiatieven te realiseren, zoals het organiseren van een activiteiten-bus in Hasselt, die door meerdere partijen in te zetten is. Door het ontstaan van de coronapandemie zijn de initiatieven niet uitgewerkt, maar zouden opnieuw opgepakt en alsnog gerealiseerd kunnen worden. Ambulant werken tijdens corona In die periode heeft het jongerenwerk zeer veel tijd geïnvesteerd in het ambulant werken, lokaliseren van groepen, zodat de politie en BOA’s handhavend konden optreden bij overtreden van de lokale maatregelen. Het jongerenwerk heeft op verzoek van de ambtenaar veiligheid een overzicht opgesteld van de bekende locaties waar jongeren elkaar treffen. Tijdens het ambulant werken is er contact ontstaan en onderhouden met diverse groepjes jongeren en individuen, die het mentaal zwaar hadden of moeilijk kregen door het wegvallen van de dagelijkse structuur. De jongeren zijn door de jongerenwerkers gewezen op de coronamaatregelen. Dit werd over het algemeen goed ontvangen.

4

Beweegteam Samen met de buurtsportcoaches vormen de jongerenwerkers het beweegteam. Samen willen zij ervoor zorgen dat overgewicht wordt voorkomen en dat jongeren met overgewicht of obesitas efficiënte en effectieve ondersteuning en zorg krijgen. Ook wil het beweegteam komen tot een leefstijlverandering bij de jeugd en hun ouders. Er is aandacht voor de campagne DrinkWater, Bewegen, gewoon doen en het eten van meer groente en fruit. Tijdens de lockdown mogen er geen grote groepen samen komen, daarom is er dit jaar vooral ingezet op de waterchallenge en is er een plan van aanpak geschreven voor 2021. Fun&Forget Ook dit jaar heeft het jongerenwerk samen met de buurtsportcoaches en mantelzorgconsulent mooie activiteiten neergezet voor dit mooie project. In maart kon de 12+-activiteit helaas niet doorgaan vanwege corona. De 12- op woensdagmiddag heeft wel plaatsgevonden. De kinderen hebben genoten van een goochelshow. In september zijn er twee gezellige dagen georganiseerd in samenwerking met Scouting de Veste in Hasselt. Voor beide doelgroepen vonden er passende activiteiten plaats, zoals een kampvuur, weerwolven, capture the flag en een toren bouwen met spekjes en spaghetti. Activiteiten + zomeractiviteiten Het jongerenwerk heeft meteen vanaf het begin van de lockdown ingezet op verschillende activiteiten om zo verveling en weinig beweging tegen te gaan.

Bij een onveilige thuissituatie kan het vele thuiszitten vanwege de lockdown problematische gevolgen hebben. Het jongerenwerk heeft veel activiteiten aangeboden om dit te voorkomen. In de zomer heeft het jongerenwerk een zomerprogramma ontwikkeld waarin de volgende activiteiten aan bod kwamen: pannakooi toernooi, kanoën, voetballen, kubben, archery tag, bubbelvoetbal en verschillende wateractiviteiten. De zomeractiviteiten worden al meerdere jaren slecht bezocht of er komen toeristen op af. Daarom is besloten dit volgend jaar niet meer te doen. Het jongerenwerk zet liever meer in op het ambulant werken en wanneer er behoefte is aan een activiteit om dit dan samen met de jongeren te organiseren. Digitale inzet jongerenwerk Het jongerenwerk heeft zich in deze periode ook gericht op wat dan nog wel mogelijk was en is meer digitaal contact aangegaan, heeft een aantal kooklessen verzorgd, naast online gamen, en “live te gaan” met een vragenuurtje voor jongeren die daar hun spreekwoordelijke ei kwijt konden. Er zijn ook verschillende online activiteiten georganiseerd, zoals een bingo, een pubquiz, fifa toernooi en een Fortnite toernooi. Bijeenkomsten Vanwege corona zijn een aantal bijeenkomsten stil komen te liggen, zoals netwerklunches, Samen Zwartewaterland en Hometeams. Het koppeloverleg en de MEE-bijeenkomsten vonden online plaats.

In september tot en met november heeft het jongerenwerk vier basisscholen bezocht en daar een presentatie gegeven over het jongerenwerk. De groepen 7 en 8 van De Aremberg, De Wijngaard, ’t Anker en De Vogelaar hebben een informatieve presentatie gehad om zo kennis te maken met de jongerenwerkers en om te laten zien wat zij doen en voor wie zij er zijn. Uit deze presentaties zijn nieuwe Whatsappgroepen voortgekomen en goed contact met de basisscholen en leerkrachten. 5

Individueel contact Afgelopen jaar zijn er meerdere individuele gesprekken met jongeren gevoerd en daarnaast ook met hun omgeving. Er is contact gezocht over individuen met scholen, Veilig Thuis, de orthopedagoog en het CJG. In een aantal gevallen werd door het jongerenwerk contact onderhouden met individuele jongeren om hen te ondersteunen bij zaken die ze moesten regelen met betrekking tot studie, inkomsten, aanvragen van een gemeentelijke regeling of justitieel contact.

6

Thema 2 Overlast woonomgeving De inzet op dit thema is wisselend, de overlast is in het afgelopen jaar erg meegevallen. Opdracht gemeente Zwartewaterland 1. Wat wordt er verstaan onder overlast? 2. Op welke wijze constateren de jongerenwerkers overlast? Wanneer komen de jongerenwerkers in actie bij overlast? Hoe wordt overlast voorkomen? 3. Structureel en fysiek overleg tussen de jongerenwerkers en de wijkagent.

Inzet Welzijn MensenWerk Adviseren speeltuinvereniging en omwonenden Willem Egberts Plantsoen Tijdens het mooie weer werd er overlast ervaren van jongeren die in de bosjes bij de speeltuin dingen vernielden, er glas achterlieten en er drugs/drank nuttigden. Het jongerenwerk is hierover het gesprek aangegaan met omwonenden, heeft advies gegeven en de locatie meegenomen in de route tijdens het ambulant werken. Hangplekken Alle hangplekken in Zwartewaterland zijn het afgelopen jaar bezocht en dan met name ’s avonds. In de afgelopen jaren ziet het jongerenwerk minder jongeren “hangen” in de openbare ruimte. Dat is te verklaren door het feit dat het een landelijke trend is dat er minder jongeren op straat rondhangen. Aan het begin van de lockdown was er ook een sterke afname van rondhangende jongeren te zien. Ondanks dat wordt er periodiek toch overlast ervaren door sommige inwoners. Met de jongeren die de jongerenwerkers treffen wordt contact onderhouden, gaan ze in gesprek en gaan na hoe het met hen gaat, welke behoefte ze hebben en soms worden knelpunten geïnventariseerd. Hierbij worden jongeren gestimuleerd om initiatieven aan te dragen en met ondersteuning van Welzijn MensenWerk zelf de regie te nemen om dingen te organiseren. In Hasselt is het lastig om een geschikte chill-plek te vinden voor de jongeren. In de zomer hangt er veel jeugd rond op de Kaai.

Hier zijn de toeristen en de horeca-eigenaren niet blij mee. Het jongerenwerk is samen met de jongeren, de wijkagent en de beleidsambtenaar op pad geweest om geschikte chill-plekken aan te wijzen die ook gedragen worden door de jongeren zelf. Hieruit is tot op heden nog geen geschikte chill-plek gekomen. Naast dat hebben enkele jongeren in Hasselt aangegeven wel behoefte te hebben aan een chill-plek, zoals deze in 2018 werd ondersteund. Hangplekken Hasselt - De bibliotheek, de muziekkoepel, Teeuwland/jeugdsoos, het voetbalpleintje, onder het viaduct, de Kaai, de Molen, De Hoeksteen, skatebaan. Hangplekken Genemuiden - Varkensgat, de Drecht, voetbalpleintje, het veer, het zwembad, de dierenweide, passantenhaven de Ketting, Tagbos, Dissel, grasveld bij Eben Heazer. Hangplekken Zwartsluis - Het Grote Gat, zintuigentuin, diverse speeltuintjes, de begraafplaats, skatebaan, de muziekkoepel en het busstation.

7

Prins Bernhardstraat Er zijn verschillende meldingen binnengekomen bij het jongerenwerk over de overlast bij het speeltuintje. Er wordt materiaal gesloopt en de buurtbewoners ervaren overlast in de vorm van veel afval, lawaai en lastigvallen van de buurtbewoners zelf. Het jongerenwerk is in gesprek gegaan met de verschillende groepen jongeren die hier rondhangen. Ze wijzen naar elkaar als het gaat om de overlastmelding, waardoor het niet exact duidelijk wordt wie waarvoor verantwoordelijk is. Het jongerenwerk heeft een groep uitgenodigd in de soos om samen te kijken naar een passende oplossing. De groep heeft besloten om bij de scouting te gaan zitten. Het jongerenwerk neemt beide locaties mee in de rondes en het is nu rustig.

8

Thema 3 Uitgaan, alcohol en drugs Dit thema is samen met thema 1 (preventie en vroegsignalering) een thema waar structureel op ingezet moet worden. De taken die zijn toebedeeld richten zich met name op het geven van voorlichting. Deze voorlichting zal ook gericht moeten worden op de ouders. Om ouders bewust te maken van de gezondheidsrisico’s van alcoholgebruik en ook breder middelengebruik. Echter, ouders komen niet in grote getale naar de bijeenkomsten die worden georganiseerd. De bewustwording onder deze groep is een punt van aandacht en vraagt een lange adem. De geluiden over het drugsgebruik in de gemeente lopen sterk uiteen. Het is goed om duidelijk te hebben of in de gemeente sprake is van een probleem. Opdracht gemeente Zwartewaterland 1. Ons uitgangpunt is dat de sozen worden gerund door vrijwilligers, de jongerenwerkers ondersteunen de vrijwilligers om de bestaande jeugdsozen organisatorisch in stand houden. 2. Jongerenwerkers ondersteunen de initiatieven vanuit de samenleving gericht op de doelgroep vanaf 12 jaar. 3. De sociaal werkers voeren de taken uit die aan hen in het uitvoeringsplan alcoholpreventie en handhaving zijn toebedeeld. 4. De jongerenwerkers stellen hun expertise ter beschikking als het gaat om de aanpak van drugs. Samen met de gemeente en andere partners worden met hen afspraken gemaakt over de aanpak.

Inzet Welzijn MensenWerk Werkgroep Hasselt Begin februari was er aanleiding om vanuit het jongerenwerk op aangeven van de politie te interveniëren in een jeugdgroep in Hasselt. Dit vanwege fors grensoverschrijdend gedrag van de groep ten aanzien van andere jongeren en middelengebruik. Met de groep is getracht om activiteiten te organiseren voor jongeren in Hasselt. Hiervoor werd een werkgroep met hen gestart die zeer gemotiveerd aan de slag ging. Dat werd abrupt verstoord door het ontstaan van de coronapandemie, waardoor het eerste indoorvoetbaltoernooi werd afgeblazen. Met deze groep is contact onderhouden, ook tijdens de eerste slimme lockdown. Op verzoek van de gemeenteraad hebben er twee groepsgesprekken plaatsgevonden met de jongeren, vanwege het uitvallen van het jaarlijkse werkbezoek dat de gemeenteraad elders zou afleggen in verband met corona. Naar aanleiding van dit gesprek is tijdens een gemeenteraadsvergadering het voorstel gedaan dat er chill-plekken moeten komen voor jongeren in Zwartewaterland. Agnieten College en samenwerking politie Met het Agnieten College heeft afstemming plaatsgevonden om tijdens ouderavonden aan het begin van het schooljaar vanuit het jongerenwerk een voorlichting en toelichting te geven over jongerenwerk en opgroeiende jongeren.

Het jongerenwerk heeft in afstemming met de politie workshops voorbereid rond het thema “sexting, pesten en grooming”, die gegeven zouden worden tijdens het bezoek van het mobile media lab van de politie aan het Agnieten College op 7 april 2020. Ook dit kon niet plaatsvinden vanwege maatregelen die werden genomen in verband met corona.

9

MEE avonden Ook dit jaar hebben er verschillende gezellige avonden plaatsgevonden. De MEE-avonden zijn er voor jongeren in de gemeente Zwartewaterland die geen aansluiting kunnen vinden bij hun leeftijdsgenoten vanwege een beperking of gedragsstoornis. In het begin van het jaar is de groep nog samengekomen in de soos in Zwartsluis en hebben ze samen gezwommen. Daarna stond nog een uitje naar de bioscoop op het programma en werden ook zij genoodzaakt om over te gaan op online-bijeenkomsten, zoals een online-bingo en een quiz. Jeugdsoos Zwartsluis Jeugdsoos Esclusa is onofficieel in november 2018 opengegaan voor de jeugd. Sinds januari 2019 is de soos elke woensdagmiddag open voor groep 7 en 8 en elke vrijdag voor de jongeren vanaf groep 8. Vanwege corona was ook de jeugdsoos genoodzaakt om dicht te gaan op de vrijdagavond. De woensdagmiddagactiviteiten konden nog wel doorgaan. De activiteiten die gehouden zijn: • slijm maken • meidenmiddag • Sinterkerst- en nieuw • herfstspelen • bowlen • kanoën • schaatsen in Thialf met buurtvereniging De Moerasvogel • FIFA-toernooi • speurtocht • darttoernooi • koken De speciale huiswerkavonden werden door een vrijwilliger geleid. Vanwege een zwangerschapsverlof en mede door corona zijn de huiswerkavonden stil komen te liggen. Wanneer de maatregelen en het aantal vrijwilligers dit weer toelaten, zal dit weer herpakt worden.

Vanwege corona is de jeugdsoos een hoop bezoekers verloren. De betrokkenheid is sterk afgenomen. Aan het begin van elk schooljaar wordt er gestart met een presentatie in groep 7 en 8. Het komende jaar zal dit ook weer gedaan worden om de soos de nodige boost te geven. Esclusa heeft er een vaste vrijwilliger bij. Deze enthousiaste vrijwilliger organiseert veel verschillende activiteiten, houdt de jeugdsoos en de omgeving erbuiten schoon en netjes en houdt de social media pagina’s bij.

10

Thema 4 Jongerenketen De inzet op keten is wisselend. De keten vormen een vindplek van de jongeren. Het gebruik van alcohol in deze keten is wel een punt van zorg. Opdracht gemeente Zwartewaterland 1. De jongerenwerkers gaan met jongeren, ouders en perceeleigenaren in gesprek om te zorgen dat de spelregels van het ketenbeleid worden nageleefd. 2. De jongerenwerkers conformeren zich aan de aanpak die in het opnieuw vastgestelde ketenbeleid is vastgelegd. 3. De jongerenwerkers leveren elke zes weken richting de gemeente actuele informatie over de keten. 4. Conform het preventie- en handhavingsplan alcohol bieden de jongerenwerkers samen met een verslavingsinstantie alcoholpreventie aan tijdens de traditionele eindejaarsketen in Genemuiden. Daarnaast hebben zij een bemiddelende rol tussen de gemeente, politie en deelnemers indien spelregels niet worden nageleefd.

Inzet Welzijn MensenWerk Contact met de jongerenketen – keet de Kolk Specifiek voor Genemuiden is het contact dat werd onderhouden met keet de Kolk en adviseren van de jongeren in het bestuur hoe om te gaan met maatregelen en gevolgen voor hun “bedrijfsvoering”. Ook met de keten in het ketenbeleid werd contact onderhouden, in eerste instantie om te zorgen dat de aanwijzing van de burgemeester om te sluiten werd nageleefd en later om mee te denken hoe open te kunnen, mits versoepelingen dit toelieten. Later in het jaar heeft de keet bij het jongerenwerk kenbaar gemaakt dat de spaarpot langzaam leegloopt vanwege de vaste lasten die wel door bleven lopen en de inkomsten die nu stil lagen. Het jongerenwerk heeft de gemeente hiervan op de hoogte gebracht en navraag gedaan of de gemeente hierin iets kan betekenen. Eindejaarsketen Het jongerenwerk heeft met de verschillende keten contact gehad die dit jaar mee zouden doen met de eindejaarsketen. Vanwege corona gingen de eindejaarsketen niet door. Een aantal keeteigenaren voorzien dat dit het einde kan betekenen voor de eindejaarsketen. Het aantal keten is de afgelopen jaren al sterk afgenomen en de coronapandemie kan de spreekwoordelijke druppel zijn om er helemaal mee te stoppen. Ook het aantal vrijwilligers speelt een rol, de huidige keeteigenaren worden zelf ook steeds ouder en willen er in de toekomst wel een keer mee stoppen.

Een opvolger vinden blijkt dan ook lastig. Carbidschieten De jongerenwerkers hebben op 31 december door alle kernen rondgereden om langs de groepen te gaan die aan het carbidschieten waren. De bock campagne was hierbij ingezet en dit jaar werden er ballen uitgedeeld. Vrijwel iedereen die de jongerenwerkers tegenkwamen hadden dit al goed voor elkaar. Overal was een gemoedelijke sfeer, de inwoners gaven aan dat er na een lange lockdown eindelijk weer wat ‘reuring’ was in Zwartewaterland. Het schieten gebeurde meer verspreid door de gemeente dan voorgaande jaren. Ondanks de verspreiding hielden de inwoners zich niet aan de coronamaatregelen. In Kamperzeedijk werden er 1,5 meter vakken gemaakt om afstand te kunnen bewaren.

11

Brommerrijden. Welzijn MensenWerk heeft bij de gemeente kenbaar gemaakt geen bijdrage meer te willen leveren aan het brommerrijden. Deze jaarlijkse traditie brengt teveel risico’s met zich mee. Het jongerenwerk heeft dit jaar vooral geïnventariseerd of er signalen waren of er jongeren waren die ook dit jaar wilden gaan brommerrijden. Het viel het jongerenwerk op dat er met name in Genemuiden en Hasselt veel brommers op straat waren. In Zwartsluis hadden de jongeren aangegeven dat zij niet gingen rijden. In Genemuiden hoorde het jongerenwerk veel geruchten dat er wel gereden zou worden. Hasselt was onbekend. Het jongerenwerk heeft het advies gegeven om een oproep te doen aan de brommerrijders om niet te rijden om verspreiding van het virus te voorkomen, maar vooral ook om overlast voor de omgeving te voorkomen.

12