Document · PDF

4c. Clientervaringsonderzoek Jeugdhulp over 2019- definitief

Raadsvergadering 25 maart 2021, gemeente ZwartewaterlandBij agendapunt: Brieven van het college10.004 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

cliëntervaringsonderzoek JEUGDHULP over 2019 | Gerrie Eijkhout

CLIËNTERVARINGSONDERZOEK JEUGDHULP OVER 2019

Gerrie Eijkhout gerrie@reigerresearch.nl

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

GEMEENTE ZWARTEWATERLAND

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019

ONDERZOEK NAAR DE TOEGANG TOT JEUGDHULP, HET CONTACT MET DE JEUGDCONSULENTEN, DE HULPVERLENING EN DE EFFECTIVITEIT VAN DE JEUGDHULP

November 2020

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

COLOFON Samenstelling: Drs. G. Eijkhout E. Buitenhuis, MSc. (controller) Vormgeving en druk: Reiger Research Reiger Research Postbus 27 6560 AA Groesbeek Tel.: 06 29 55 37 22 E-mail: info@reigerresearch.nl Website: www.reigerresearch.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op elke andere wijze, zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van Reiger Research. De vragenlijst die ten grondslag ligt aan dit onderzoek is en blijft intellectueel eigendom van Reiger Research en mag op geen enkele wijze gebruikt worden zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van Reiger Research. Dit rapport is met de grootst mogelijke zorg opgesteld. Reiger Research kan echter niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele onjuistheden, noch kunnen aan de resultaten, de conclusies of de aanbevelingen rechten worden ontleend.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ..................................................................................................................................................... 3 CONCLUSIES

..................................................................................................................................................... 4

SAMENVATTING IN CIJFERS ..................................................................................................................................... 6 HOOFDSTUK 1

ONDERZOEKSOPZET .................................................................................................................... 8

1.1

Aanleiding onderzoek .............................................................................................................................. 8

1.2

Onderzoeksdoelstelling ........................................................................................................................... 8

1.3

Onderzoeksdoelgroep ............................................................................................................................. 8

1.4

Onderzoeksvragen................................................................................................................................... 8

1.5

Gegevensverzameling ............................................................................................................................. 8

1.6

Gegevensverwerking en analyse ............................................................................................................. 9

HOOFDSTUK 2

BETROUWBAARHEID EN REIKWIJDTE RESULTATEN .................................................................. 10

HOOFDSTUK 3

RESULTATEN ONLINE ONDERZOEK............................................................................................ 11

3.1

Algemene achtergrondgegevens........................................................................................................... 11

3.2

Hulp zoeken ........................................................................................................................................... 13

3.3

Bekendheid onafhankelijke cliëntondersteuner ................................................................................... 13

3.4

Contact met Centrale Toegang.............................................................................................................. 14

3.3.1

Vragen om hulp ............................................................................................................................. 14

3.3.2

Openingstijden en informatievoorziening Centrale Toegang ....................................................... 16

3.3.3

Gesprek met jeugdconsulent ........................................................................................................ 17

3.4

Hulpverlening ........................................................................................................................................ 21

3.4.1

Toegang tot hulpverlening ............................................................................................................ 21

3.4.2

Kwaliteit hulpverleners.................................................................................................................. 23

3.4.3

Effectiviteit ondersteuning ............................................................................................................ 29

3.5

Mantelzorg ............................................................................................................................................ 34

3.6

Gezondheid ........................................................................................................................................... 35

BIJLAGE I

GEBRUIKTE SCHATTINGS- EN ANALYSEMETHODEN .................................................................. 37

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

CONCLUSIES Ook in 2019 zijn gemeenten verplicht om een cliëntervaringsonderzoek Jeugd uit te voeren. De resultaten van dit onderzoek geven inzicht in hoe jongeren en ouders die met jeugdhulp te maken hebben (gehad), de kwaliteit en de effectiviteit van de jeugdhulp (hebben) ervaren. Conclusie 1: Ouders en jongeren weten waar zij terecht kunnen voor hulp. De openingstijden van de Centrale Toegang worden als goed ervaren en de informatievoorziening is goed. De meeste jongeren weten in voldoende mate waar zij terecht kunnen voor hulp. Ouders zijn iets minder goed op de hoogte. Iets meer dan de helft van de jongeren en de ouders had geen moeite om naar de Centrale Toegang te stappen om hulp te vragen. Van zowel de jongeren als de ouders vond 12% het erg moeilijk om met hun hulpvraag naar de gemeente te stappen. De meeste jongeren en ouders die aan dit onderzoek hebben meegedaan zijn op advies de huisarts of school bij de jeugdconsulent van de Centrale Toegang terechtgekomen. Een meerderheid van de ouders is via school of de huisarts bij de jeugdconsulent terechtgekomen. De ouders zijn tevreden over de openingstijden van de Centrale Toegang en over de vindbaarheid en de duidelijkheid van de informatievoorziening over de Centrale Toegang en de ondersteuning.

Conclusie 2: De onafhankelijke cliëntondersteuner is nauwelijks bekend bij ouders 29% van de ouders is bekend met de onafhankelijke cliëntondersteuner. Dat is nog steeds een minderheid, maar duidelijk meer dan bij het vorige cliëntervaringsonderzoek, toen slechts 7% hiermee bekend was. Conclusie 3: Het contact met de jeugdconsulenten wordt als ruim voldoende tot goed ervaren Gemiddeld beoordelen zowel de jongeren (7,1) als de ouders (7,6) het contact met de jeugdconsulenten als ruim voldoende tot goed. Het van alles kunnen bespreken met de jeugdconsulent, dus ook moeilijke onderwerpen, is voor de jongeren de belangrijkste factor die een goede indicatie geeft voor de waardering van het contact met de consulent. Het hebben van een goede klik met de jeugdconsulent en het door de jeugdconsulent voldoende tijd nemen, zijn voor de ouders de belangrijkste factoren. Conclusie 4: De kwaliteit van het contact met de hulpverleners is ruim voldoende tot goed De jongeren (7,2) en de ouders 7,6) waarderen hun contact met de hulpverleners als ruim voldoende tot goed. Voor jongeren geldt dat de mate waarin zij zich serieus genomen voelen door de hulpverleners de belangrijkste indicator is voor het gevoel waarmee zij terugkijken op het contact met de hulpverleners. Het hebben van een goede klik met de hulpverleners, is de andere indicator die significant bepalend is.

Voor de ouders geldt de mate waarin zij zich met respect behandeld voelen door de hulpverleners als belangrijke indicator voor het gevoel waarmee zij terugkijken op het contact met de hulpverleners. De andere indicator is of zij van mening zijn dat de hulpverleners goed samenwerken. Conclusie 5: De hulpverlening heeft een positief effect op de jongeren Volgens zowel de jongeren als de ouders levert de hulpverlening een duidelijk merkbaar resultaat op. De jongeren die aan dit onderzoek hebben deelgenomen zijn iets negatiever over het resultaat van de hulpverlening dan de jongeren die vorig jaar meededen aan het cliëntervaringsonderzoek. Vorig jaar was de gemiddelde score 7,2. Dit jaar is dat gedaald tot 6,7. De gemiddelde score bij de ouders is 6,9 en dat komt vrijwel overeen met het resultaat van vorig jaar. Voor de jongeren geldt dat drie factoren een significante invloed hebben op het resultaat van de hulpverlening. Op de eerste plaats is dat de vraag of jongeren zich beter voelen door de hulpverlening. De andere twee factoren zijn de vragen of de jongeren door de hulp beter kunnen omgaan met hun problemen en of het thuis beter met hen gaat.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

De ouders beoordelen het resultaat van de hulpverlening voornamelijk op de invloed die de hulpverlening heeft op het beter om kunnen gaan met het gedrag van hun kind. Conclusie 6: Mantelzorgers ervaren gemiddeld een matige belasting door de zorgtaken voor hun kind. De ouders die zelf ondersteuning krijgen, ervaren dit merendeels als voldoende. 38% van de ouders ervaart een redelijk zware belasting en 5% is zeer zwaar belast. De gemiddelde zorgbelasting is gedaald van 7 bij het laatste cliëntervaringsonderzoek naar 5,4. Een derde van de ouders krijgt een vorm van ondersteuning, waarvan 92% zegt dat die ondersteuning voldoende is. Van de ouders die op het moment dat het onderzoek werd uitgevoerd geen ondersteuning ontvingen, zegt 19% ondersteuning te willen ontvangen. Conclusie 7: De helft van de jongeren en een zesde van de ouders is lid van een sportvereniging. Aan beweegprogramma’s wordt nauwelijks deelgenomen. 55% van de jongeren en 16% van de ouders is lid van een sportvereniging. Redenen om geen lid te zijn van een sportvereniging zijn de hoogte van de contributie of niet kunnen functioneren in een groep. Wekelijks sporten en gezond eten worden door zowel de jongeren als de ouders genoemd als manieren om gezond te blijven. Aan de beweegprogramma’s wordt nauwelijks deelgenomen door de jongeren en ouders.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

SAMENVATTING IN CIJFERS Respons In totaal zijn 332 ouders en jongeren benaderd voor dit onderzoek. 57 ouders en 46 jongeren hebben de online vragenlijst (gedeeltelijk) ingevuld. De totale respons komt daarmee op 31%. De respons is hoger dan vorig jaar. Toen was de totale respons 23%. De resultaten van dit onderzoek geven in statistische zin een onvoldoende betrouwbaar beeld, maar leveren wel een goede indicatie op van hoe jongeren en ouders denken over de verschillende onderwerpen. Resultaten ☺ Sterke punten (≥ 70% positief)  Aandachtspunten (tussen 50% en 70% positief)  Verbeterpunten (< 50% positief) Hulp zoeken • Weten waar men terecht kan voor hulp: ☺ Jongeren: 98% (2019: 84%) |  Ouders: 68% (2019: 68%) • Geen probleem om aan de gemeente om hulp te vragen:  Jongeren: 52% (2019: 67%)|  Ouders: 59% (2019: 78%) Centrale Toegang • Openingstijden: ☺ Ouders: 88% • Vindbaarheid informatie Centrale Toegang: ☺ Ouders: 87% • Duidelijkheid informatie Centrale Toegang: ☺ Ouders: 91% • Vindbaarheid informatie voorzieningen: ☺ Ouders: 91% • Duidelijkheid informatie voorzieningen: ☺ Ouders: 91% Bekendheid onafhankelijke cliëntondersteuner • Bekendheid: Ouders:  29% (2019: 7%) Gesprek met de jeugdconsulent • Waardering jeugdconsulent: ☺ Jongeren: 7,1 (2019: 7,1)| ☺ Ouders: 7,6 (2019: 7,4) • Snel geholpen worden: ☺ Jongeren: 96% (2019: 86%)|  Ouders: 69% (2019: 77%) • Serieus

genomen worden: ☺ Jongeren: 96% (2019: 93%) ☺ Ouders: 81% (2019: 87%) • Samen naar oplossingen zoeken: ☺ Jongeren: 87% (2019: 93%)| ☺ Ouders: 79% (2019: 89%) • Snelle reactie op mailtjes en telefoontjes: ☺ Jongeren: 90% (2019: 81%) | ☺ Ouders: 83% (2019: 92%) • Genoeg tijd nemen: ☺ Jongeren: 96% (2019: 92%)| ☺ Ouders: 87% (2019: 97%) • Bespreken (moeilijke) onderwerpen: ☺ Jongeren: 87% (2019: 93%)| ☺ Ouders: 89% (2019: 97%) • Goede klik met jeugdconsulent: ☺ Jongeren: 88% (2019: 93%)| ☺ Ouders: 84% (2019: 93%) Contact met de hulpverleners • Waardering contact met hulpverleners: ☺ Jongeren: 7,2 (2019: 7,5) | ☺ Ouders: 7,6 (2019: 7,5) • De hulpverlening is snel van start gegaan: ☺ Jongeren: 77% (2019: 75%) | ☺ Ouders: 80% (2019: 82%) • Verschillende organisaties werken goed samen: ☺ Jongeren: 80% (2019: 91%)| ☺ Ouders: 87 (2019: 83%) • Samen beslissingen nemen over hulp: ☺ Jongeren: 97% (2019: 97%) | ☺ Ouders: 89% (2019: 90%) • Serieus genomen voelen: ☺ Jongeren: 83% (2019: 95%) | ☺ Ouders: 91% (2019: 87%) • Met respect behandeld worden: ☺ Jongeren: 92% (2019: 97%)| ☺ Ouders: 91% (2019: 92%) • Een goede klik met de hulpverleners: ☺ Jongeren: 86% (2019: 92%)| ☺ Ouders: 88% (2019: 90%) • De hulp krijgen die nodig is: ☺ Jongeren: 83% (2019: 92%)| ☺ Ouders: 93% (2019: 90%)

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

• • •

Voldoende informatie over hulp: ☺ Ouders: 88% (2019: 85%) Ondersteuning bieden aan ouders: ☺ Ouders: 89% (2019: 89%) Ondersteuning bieden aan andere gezinsleden: ☺ Ouders: 83% (2019: 76%)

Resultaat hulpverlening • Waardering resultaat hulpverlening: ☺ Jongeren: 6,7 (2019: 7,2)| ☺ Ouders: 6,9 (2019: 6,8) • Door de hulp voelt de jongere zich beter: ☺ Jongeren: 85% (2019: 86%) | ☺ Ouders: 83% (2019: 85%) • Door de hulp kan de jongere beter met zijn/haar problemen omgaan: ☺ Jongeren: 82% (2019: 85%) | ☺ Ouders: 79% (2019: 80%) • Door de hulp gaat het thuis met de jongere beter: ☺ Jongeren: 78% (2019: 78%)| ☺ Ouders: 80% (2019: 74%) • Door de hulp gaat het beter met de jongere op school, werk of dagbesteding: ☺ Jongeren: 81% (2019: 86%) | ☺ Ouders: 76% (2019: 78%) • Door de hulp heeft de jongere weer goed contact met anderen: ☺ Jongeren: 52% (2019: 75%) |  Ouders: 46% (2019: 63%) • Door de hulp kunnen ouders/verzorgers beter omgaan met het gedrag van hun kind: ☺ Ouders: 84% (2019: 74%). Mantelzorg • Aantal zwaar tot zeer zwaarbelaste ouders: 5% (2019: 4%) Gezondheid • Lidmaatschap sportvereniging: Jongeren: 55% | Ouders: 16% • Wekelijks sporten en bewegen: Jongeren: 71% | Ouders: 52% • Deelname aan beweegprogramma’s: ± 2%

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

HOOFDSTUK 1 1.1

ONDERZOEKSOPZET

Aanleiding onderzoek

Gemeenten zijn op basis van de Jeugdwet verplicht om jaarlijks een cliëntervaringsonderzoek met betrekking tot jeugdhulp uit te voeren. Dit onderzoek is vormvrij. De uitkomsten van het cliëntervaringsonderzoek geven een beeld van de door cliënten ervaren kwaliteit van hulp en ondersteuning door zowel de gemeente als de (professionele) hulpverleners. In dit onderzoek komt naar voren hoe cliënten de toegang tot ondersteuning, de kwaliteit van de jeugdhulp en de effectiviteit ervan ervaren. De gemeente krijgt door dit onderzoek inzicht in de ervaringen van zowel ouders als jongeren met de ondersteuning die in het kader van de Jeugdwet wordt geboden. Het gaat hierbij niet alleen gespecialiseerde hulp, maar het kan ook hulp van de Centrale Toegang betreffen.

1.2

Onderzoeksdoelstelling

De doelstelling van dit onderzoek is inzicht te krijgen in de ervaringen van jongeren en de ouders van jongeren die jeugdhulp ontvangen met de uitvoering van de jeugdhulp, zodat de gemeente Zwartewaterland haar beleid en de uitvoering daarvan kan toetsen op kwaliteit en effectiviteit.

1.3

Onderzoeksdoelgroep

Tot de onderzoeksdoelgroep behoren alle ouders en alle jongeren tussen 12 en 18 jaar die in 2019 met een hulpvraag in het kader van jeugdhulp contact hebben gehad met de gemeente Zwartewaterland / Centrale Toegang. Het gaat dus niet alleen om degenen met een beschikking. De volgende groepen zijn niet benaderd voor het onderzoek omwille van hun privacy en de gevoeligheid van hun situatie: - Geheime plaatsingen/ jongeren die anoniem in zorg zijn. - Jongeren die zonder medeweten van hun ouders hulp hebben gezocht.

1.4

Onderzoeksvragen

In dit onderzoek wordt een antwoord gegeven op de volgende onderzoeksvragen: • Wat zijn de ervaringen met de toegankelijkheid tot jeugdhulpverlening? • Wat zijn de ervaringen met de kwaliteit van de jeugdhulpverlening? • Wat zijn de effecten van de jeugdhulpverlening?

1.5

Gegevensverzameling

De onderzoeksdoelgroepen hebben in september 2020 een brief ontvangen met daarin een link naar een online vragenlijst. De respondenten konden via internet de vragenlijst invullen. De link naar de vragenlijst stond op de website van de gemeente Zwartewaterland. Nadat de respondenten hun online vragenlijst hadden ingevuld, werden hun antwoorden automatisch opgeslagen. Na ongeveer drie weken ontvingen de genodigden voor het cliëntervaringsonderzoek een herinnering om alsnog deel te nemen als zij dat nog niet hadden gedaan. Vanwege de waarborging van de anonimiteit van de inwoners konden we niet zien wie wel en wie niet de vragenlijst al had ingevuld. Om deze reden hebben alle genodigden een herinnering ontvangen.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

1.6

Gegevensverwerking en analyse

De kwantitatieve gegevens van dit onderzoek zijn geanalyseerd met behulp van het statistische programma IBM SPSS Statistics versie 25.0. Andere gebruikte programma’s zijn Microsoft Word 2016 en Excel 2016. Het rapport beschrijft voor alle onderwerpen de uitkomsten en de achtergronden. De gegevens worden hierbij vaak in grafieken en tabellen weergegeven. De gegevens zijn, waar mogelijk en relevant, verder uitgesplitst naar specifieke kenmerken van de doelgroepen. N-waarde Bij het vaststellen van de uitkomsten zijn de vragen die niet beantwoord zijn ook niet meegerekend. Dit betekent dat de resultaten niet altijd betrekking hebben op de totale groep onderzoeksdeelnemers. Per onderwerp is aangegeven hoeveel respondenten de vraag hebben beantwoord (de N-waarde). Volgorde vragen In dit rapport zijn de vragen en onderwerpen uit de vragenlijst die bij elkaar horen geclusterd. De volgorde van de vragen zoals die in het rapport worden geanalyseerd, wijkt dus af van de volgorde van de vragen in de vragenlijst. Afronding percentages Bij sommige tabellen en figuren komt het totale percentage niet precies uit op 100%. Dit wordt veroorzaakt door afrondingsverschillen en brengt de betrouwbaarheid van de percentages dus niet in het geding. Betekenis en verantwoording technieken en symbolen De in dit rapport gebruikte analyse- en schattingsmethoden worden in Bijlage I uitgelegd.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

HOOFDSTUK 2

BETROUWBAARHEID EN REIKWIJDTE RESULTATEN

In de onderstaande tabel is de respons weergegeven. Doelgroep Jongeren en ouders

Aantal benaderde cliënten

Respons (%)

332

103 (31%)

Tabel 1. Respons onderzoek In totaal zijn 332 ouders en jongeren benaderd voor dit onderzoek. 57 ouders en 46 jongeren hebben de online vragenlijst (gedeeltelijk) ingevuld. De totale respons komt daarmee op 31%. De respons is hoger dan vorig jaar. Toen was de totale respons 23%. Betrouwbaarheid is de mate waarin een meting vrij is van willekeurige meetfouten. Om van een betrouwbaar resultaat te kunnen spreken, hadden op basis van de populatiegrootte van 332 ouders en jongeren, ten minste 179 ouders en jongeren mee moeten doen. Dat is procentueel 54%. Uit de praktijk blijkt dat dergelijke responspercentages bij het cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp zelden worden gehaald. Het statistische betrouwbaarheidsniveau van dit onderzoek wat betreft de totale groep is 77%. Dat wil zeggen dat de resultaten van dit onderzoek in statistische zin een onvoldoende betrouwbaar beeld geven, maar leveren wel een goede indicatie op van hoe jongeren en ouders denken over de verschillende onderwerpen.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

HOOFDSTUK 3

RESULTATEN ONLINE ONDERZOEK

In dit hoofdstuk worden de data van het onlineonderzoek geanalyseerd. Per onderdeel vindt er een kwantitatieve analyse plaats. De gegevens worden per vraag beschreven. Waar mogelijk en waar relevant worden de gegevens uitgesplitst op basis van verschillende kenmerken en worden dwarsverbanden gelegd tussen data. Daarnaast vindt er een analyse van de antwoorden op de open vragen plaats. Tevens worden deze resultaten gebruikt om de kwantitatieve uitkomsten te verdiepen.

3.1

Algemene achtergrondgegevens

Geslacht Van de groep jongeren die aan dit cliëntervaringsonderzoek hebben meegedaan is 42% (2019: 58%) een jongen, 55% (2019: 42%) een meisje en 3% non-binair. Van de kinderen van de ouders die aan dit onderzoek hebben meegedaan is 52% (2019: 38%) een jongen en 48% (2019: 62%) een meisje. Leeftijd De leeftijdsverdeling van de jongeren is weergegeven in de volgende tabel.

Jonger dan 12 jaar 12 jaar 13 jaar 14 jaar 15 jaar 16 jaar of ouder Totaal

Doelgroep Jongeren 21,1% 7,9% 0% 13,2% 2,6% 55,3% 100,0%

Kinderen van doelgroep Ouders 47,7% 11,4% 2,3% 4,5% 9,1% 25,0% 100,0%

Tabel 2. Leeftijdsverdeling respondenten

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Achtergrond hulpvraag Uit figuur 1 blijkt dat AD(H)D en psychische problemen de meest genoemde achtergronden van de hulpvragen zijn. 16%

Gedragsproblemen

23%

20%

29%

Psychische problemen

14%

Verstandelijke beperking

3% 7% 5%

31%

25%

0% 5% 2%

Lichamelijke beperking

16%

11%

Leerproblemen

16%

Problemen thuis

8% 5%

12% 29%

AD(H)D

28% 16%

Autisme 8%

Dyslexie

18%

20%

18%

Anders 5%

Zeg ik liever niet

0% 0%

Jongeren (N = 38)

19%

27%

31%

11%

5% 5%

31%

25%

12% 13%

47%

32%

10%

15%

20%

resultaat 2019: jongeren

25%

30%

Ouders (N = 44)

35%

40%

45%

50%

resultaat 2019: ouders

Figuur 1. Achtergrond hulpvraag Hulp Van de doelgroep jongeren (N = 38) ontving 55% hulp op het moment dat het onderzoek werd afgenomen. Van de kinderen van de ouders (N = 44) die aan het cliëntervaringsonderzoek hebben deelgenomen, ontving 52% hulp ten tijde van het onderzoek. In de onderstaande tabel is weergegeven hoe lang de jongeren hulp (hebben) ontvangen ten tijde van het onderzoek. Doelgroep Jongeren

Kinderen van doelgroep Ouders

Ontvangt hulp?

Ja Korter dan 6 maanden Tussen 6 en 12 maanden Tussen 1 en 2 jaar Langer dan 2 jaar

29% 29% 19% 24%

Nee/Niet meer 41% 41% 18% 0%

Ja 13% 17% 35% 35%

Nee/Niet meer 33% 38% 24% 5%

Tabel 3. Duur hulpverlening

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

3.2

Hulp zoeken

Aan zowel de jongeren als de ouders is gevraagd of zij weten waar zij terecht kunnen met een hulpvraag. Ik weet waar ik terecht kan voor hulp Jongeren (N = 44)

57%

onderzoek 2019

41%

51%

33%

15%

Ouders (N = 34)

18%

50%

27%

onderzoek 2019

16%

52%

28%

80%

100%

Ja, helemaal

20%

40%

60%

Voldoende

Onvoldoende

Helemaal niet

Figuur 2. Bekendheid voor hulp De meeste jongeren (98%) weten in voldoende mate waar zij terecht kunnen voor hulp. Bij de ouders is dat met 68%1 wat lager.

3.3

Bekendheid onafhankelijke cliëntondersteuner

Tijdens een gesprek met een jeugdconsulent kan iedereen zich gratis bij laten staan door een onafhankelijke, beroepsmatige cliëntondersteuner van MEE IJsseloevers. Dit is iemand die vanuit het belang van de cliënt meekijkt en meehelpt. Iemand die mee kan gaan naar het gesprek met de gemeente, meehelpt met de hulpaanvraag of meezoekt naar een goede oplossing. We hebben alleen aan de ouders de vraag gesteld of zij bekend zijn met de onafhankelijke cliëntondersteuner.

Bekendheid onafhankelijke cliëntondersteuner (N ouders: 41)

onderzoek 2019: ouders

29%

71%

7% 0%

Bekend

93% 20%

40%

60%

80%

100%

Niet bekend

Figuur 3. Bekendheid onafhankelijke cliëntondersteuner Vorig jaar was 7% van de ouders bekend met de onafhankelijke cliëntondersteuner. Dat percentage is bij dit cliëntervaringsonderzoek een stuk hoger, namelijk: 29%.

1 De respons bij de ouders is lager, omdat deze vraag is voorgelegd – in tegenstelling tot de jongeren – aan alleen die

ouders die contact met een consulent van de Centrale Toegang hebben gehad.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

3.4

Contact met Centrale Toegang

In deze paragraaf wordt ingegaan op het contact dat jongeren en ouders hebben gehad met de Centrale Toegang van de gemeente Zwartewaterland. Het gaat hier uitsluitend over de jongeren en ouders die in 2019 of in 20202 contact met een jeugdconsulent hebben gehad. In totaal heeft 59% van de jongeren en 34% van de ouders contact gehad met een jeugdconsulent.

3.3.1 Vragen om hulp Allereerst is de vraag gesteld hoe jongeren en ouders het hebben ervaren om naar de gemeente te stappen met een hulpvraag. Naar de gemeente stappen om hulp te vragen was voor mij … (0 = Heel erg moeilijk, 10 = Heel erg makkelijk) Jongeren (N = 25)

48%

onderzoek 2019

32%

33%

Ouders (N = 41)

47%

42%

onderzoek 2019

20%

39%

23% 0%

20%

68% 20%

≤6

40%

7 of 8

60%

10% 80%

100%

9 of 10

Figuur 4. Ervaringen met het vragen om hulp aan de gemeente Van de jongeren had 52% weinig tot geen moeite om naar de gemeente te stappen om hulp aan te vragen. 48% van de jongeren had wel in meer of mindere mate moeite om met hun hulpvraag naar de gemeente te stappen. Bij een deel van de ouders is die drempel eveneens aanwezig. 42% van de ouders vond het in meer of mindere mate moeilijk om naar de gemeente te stappen om hulp te vragen voor hun kind. 59% van de ouders had hier weinig of geen moeite mee. Van zowel de jongeren als de ouders vond 12% het erg moeilijk om met hun hulpvraag naar de gemeente te stappen. Enkele jongeren en ouders hebben een toelichting gegeven op hun score. Een analyse van deze antwoorden levert het volgende beeld op: Jongeren: •

• • •

Voor een deel van de jongeren geldt dat de keuze om naar de Centrale Toegang te stappen voor hen is gemaakt. Het betreft dan bijvoorbeeld de (pleeg)ouders of Veilig Thuis die het initiatief hebben genomen. In sommige gevallen zijn niet de jongeren zelf, maar hun ouders of andere bekenden naar de Centrale Toegang gestapt. Enkele jongeren geven aan dat zij eerst over een mentale drempel heen moesten stappen om naar de Centrale Toegang te stappen, maar hun (probleem)situatie liet hen geen andere keuze. Tot slot blijkt dat in enkele gevallen de huisarts een rol heeft gespeeld in het doorverwijzen naar de Centrale Toegang.

Omdat het onderzoek later in het jaar is uitgevoerd, is de vraag gesteld of de respondenten in 2019 of in 2020 een gesprek met een jeugdconsulent hebben gehad.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Ouders: •

• •

Een deel van de ouders vond het moeilijk om met hun hulpvraag naar de Centrale Toegang te stappen, omdat zij daardoor impliciet moesten erkennen dat zij op dat moment niet voldoende in staat waren om het probleem op te lossen. De huisarts of het consultatiebureau hebben sommige ouders doorverwezen naar de Centrale Toegang. Sommige ouders voelden helemaal geen drempel om naar de Centrale Toegang te stappen met hun hulpvraag over hun kind.

De meeste jongeren die aan dit onderzoek hebben meegedaan zijn via de huisarts of via school bij de jeugdconsulent van de Centrale Toegang terechtgekomen. Een meerderheid van de ouders is via school of de huisarts bij de jeugdconsulent terechtgekomen. Sommige ouders hebben zelf contact met de Centrale Toegang gezocht. In de volgende figuur is weergegeven hoe jongeren en ouders bij de jeugdconsulent terecht zijn gekomen. Hoe bent u bij de jeugdconsulent terechtgekomen? Huisarts

26% 13%

School 4% 2%

Maatschappelijk werk

Media

7% 20%

10%

22%

12% 10%

Weet ik niet (meer) 0% Jongeren (N = 25)

32% 32%

22%

Anders

40%

16%

4% 3%

Familie of vrienden

36%

27%

10%

15%

onderzoek 2019: jongeren

28% 29%

20% 20% 20%

25%

Ouders (N = 41)

30%

35%

40%

45%

onderzoek 2019: ouders

Figuur 5. Weg naar jeugdconsulent

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

3.3.2 Openingstijden en informatievoorziening Centrale Toegang Aan de ouders is gevraagd wat zij van de openingstijden en de informatievoorziening vinden.

Over de openingstijden van de Centrale Toegang ben ik… (N = 32)

13%

75%

13%

Over de vindbaarheid van de informatie over de Centrale Toegang (…) ben ik… (N = 31)

13%

74%

13%

Over de duidelijkheid van de informatie over de Centrale Toegang (…) ben ik (N = 31)

10%

81%

10%

Over de vindbaarheid van de informatie over regelingen en ondersteuning ben ik... (N = 34)

82%

3% 6%

Over de duidelijkheid van de informatie over regelingen en ondersteuning ben ik... (N = 35)

11%

80%

Zeer tevreden

Tevreden

20%

Ontevreden

40%

60%

80%

6% 100%

Zeer ontevreden

Figuur 6. Ervaringen gesprek met jeugdconsulent Openingstijden Centrale Toegang De ouders zijn tevreden over de openingstijden van de Centrale Toegang. 88% van de respondenten is hierover tevreden. Informatievoorziening Centrale Toegang De informatie over de Centrale Toegang op de gemeentelijke website, in folders en brieven is volgens de ouders goed vindbaar en duidelijk. Informatievoorziening regelingen en ondersteuning Volgens 91% van de ouders is de informatie over regelingen, voorzieningen en andere vormen van ondersteuning goed vindbaar en is de informatie ook duidelijk.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

3.3.3 Gesprek met jeugdconsulent In deze subparagraaf bespreken we de ervaringen van de respondenten met de jeugdconsulent. Stellingen over het gesprek met de jeugdconsulent Snel geholpen worden Jongeren (N = 24) onderzoek 2019 Ouders (N = 35) onderzoek 2019

46% 36%

50% 50%

20% 20%

Serieus genomen worden Jongeren (N = 25) onderzoek 2019 Ouders (N = 37) onderzoek 2019

49% 57%

72% 79% 38% 47%

Samen naar oplossingen zoeken Jongeren (N = 24) onderzoek 2019 Ouders (N = 37) onderzoek 2019

29% 29%

30%

49% 48%

41%

45%

27% 33% 32%

Genoeg tijd nemen Jongeren (N = 25) onderzoek 2019 Ouders (N = 38) onderzoek 2019

24% 4% 14% 7% 14% 5% 7% 7%

43% 40%

58% 64%

Snelle reactie op mailtjes en telefoontjes Jongeren (N = 20) onderzoek 2019 Ouders (N = 36) onderzoek 2019

68% 71% 45% 38%

36% 46% 56%

10% 9% 17% 7%

Goede klik met jeugdconsulent Jongeren (N = 25) onderzoek 2019 Ouders (N = 37) onderzoek 2019

48% 57% 35% 41%

28% 21%

4% 7% 13% 3%

13% 7% 8% 3% 4%

42% 59%

78%

Voldoende

20%

8% 4% 7% 22% 7% 4%

64% 50% 61%

Bespreken (moeilijke) onderwerpen Jongeren (N = 23) onderzoek 2019 Ouders (N = 37) onderzoek 2019

Ja, helemaal

4% 7% 7% 23% 9% 17% 7%

57% 43%

41%

40% 36% 49% 52% 40%

Onvoldoende

60%

80%

12% 7% 8% 8% 3% 3% 100%

Helemaal niet

Figuur 7. Ervaringen gesprek met jeugdconsulent 17

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Snel geholpen worden Vrijwel alle jongeren (96%) zijn van mening dat zij voldoende snel zijn geholpen. Dat is een verbetering ten opzichte van afgelopen jaar. De ouders zijn daar iets minder positief over. 69% vindt dat zij voldoende snel geholpen zijn. Afgelopen jaar was dat 77%. Serieus genomen worden 96% van de jongeren voelde zich door de jeugdconsulenten serieus genomen. Dat komt vrijwel overeen met het vorige onderzoek. Bij de ouders voelde 81% zich serieus genomen door de medewerkers. Afgelopen jaar was dat 87%. Samen naar oplossingen gezocht Van de jongeren is 88% van mening dat de jeugdconsulent tijdens het gesprek samen met hen naar oplossingen heeft gezocht. Afgelopen jaar was dat 93% van de jongeren. Van de ouders is 79% deze mening toegedaan. Dat was afgelopen jaar 89%. Reageren op mailtjes en telefoontjes De jeugdconsulent reageert over het algemeen snel op mailtjes en telefoontjes. Van de jongeren vindt 90% dit en bij de ouders is dat 83%. Bij de ouders bestaat een duidelijke samenhang tussen het snel reageren op mailtjes en telefoontjes door de medewerkers en het snel geholpen worden. Bij de jongeren ontbreekt dit verband. Genoeg tijd nemen Vrijwel alle jongeren (96%) vinden dat de jeugdconsulent genoeg tijd voor hen nam. Van de ouders vindt 87% dat. Dat is iets minder dan vorig jaar, toen 97% dit vond.

Moeilijke onderwerpen bespreken Tijdens gesprekken kan het voorkomen dat moeilijke onderwerpen of persoonlijke zaken besproken moeten worden. 87% van de jongeren en 89% van de ouders zeggen dat zij meestal alles met de jeugdconsulent konden bespreken, ook als het ging over voor hen moeilijk bespreekbare onderwerpen. Goede klik met jeugdconsulent De meeste jongeren (88%) en ouders (84%) ervoeren een goede klik met de jeugdconsulent.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Aan zowel de jongeren als de ouders is gevraagd met welk gevoel zij terugkijken op hun contact met de jeugdconsulent. Voor de interpretatie van de rapportcijfers zijn we vrijelijk uitgegaan van het principe waarmee de NPS-score 3 wordt berekend. Met welke gevoel wordt teruggekeken op het contact met de jeugdconsulent? Jongeren (N = 25) onderzoek 2019

24%

32%

Ouders (N = 41)

87% 24%

onderzoek 2019

10%

51%

19% 0%

44%

24%

52% 20%

30%

≤6

40%

7 of 8

50%

29% 60%

70%

80%

90%

100%

9 of 10

Figuur 8. Waardering gesprek jeugdconsulent Gemiddeld geven de jongeren, net zoals vorig jaar, een 7,1 voor hun contact met de jeugdconsulent. De jongeren hebben de score ‘7’ het meest gegeven. De gemiddelde score van de ouders bedraagt een 7,6. Dat is iets meer dan bij het vorige cliëntervaringsonderzoek. Het cijfer 8 is door de ouders het meest gegeven. Als we de NPS-methode volgen, dan kan 44% van de jongeren (vorig jaar was dat nog 7%) en 24% van de ouders (afgelopen jaar: 29%) gezien worden als promotoren voor wat betreft het contact met de jeugdconsulenten; zij zijn zeer tevreden. 24% (vorig jaar: 7%) van de jongeren en 24% (vorig jaar: 19%) van de ouders zijn juist criticasters voor wat betreft het contact met de jeugdconsulent. Zij geven een zes of lager als rapportcijfer. De NPS-score van de jongeren is +20 (44% - 24%) en bij de ouders 0 (24% - 24%) bij de ouders +10%. Bij de jongeren is de NPS-score gestegen van 0 naar +20. Bij de ouders is de NPS-score juist gedaald, namelijk van +10 naar 0. Analyse: Het van alles kunnen bespreken met de jeugdconsulent, dus ook moeilijke onderwerpen, is voor de jongeren de belangrijkste factor die een goede indicatie geeft voor de waardering van het contact met de consulent. Het hebben van een goede klik met de jeugdconsulent en het door de jeugdconsulent voldoende tijd nemen, zijn voor de ouders de belangrijkste factoren.

De Net Promoter Score (NPS) is een manier om klanttevredenheid en klantloyaliteit te meten op basis van schaal van 0 tot en met 10. Hoe hoger deze score, hoe tevredener en loyaler klanten en gebruikers zijn. Centraal staat de vraag hoe waarschijnlijk het is dat klanten het bedrijf of merk zouden aanbevelen aan anderen. De criticasters zijn de respondenten die een score tussen de 0 en 6 geven en zijn hoogstwaarschijnlijk ontevreden over de organisatie. De respondenten die een score van 7 of 8 geven zijn passief tevreden over de organisatie. De respondenten die een score van 9 of 10 geven zijn zeer enthousiast over de organisatie en kunnen ambassadeurs zijn voor de organisatie. De maximale score is +100 en de slechtste score is -100. De methode is ontwikkeld door Fred Reichheld met Bain & Company.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Diverse jongeren en ouders hebben toelichting gegeven op hun antwoorden op de vragen over hun contact met de jeugdconsulenten. Samengevat geven we hier de reacties weer: Jongeren: • De sfeer van het gesprek met de jeugdconsulent wordt door de meeste jongeren als goed ervaren. • Jongeren voelden zich begrepen, serieus genomen en konden open praten met de jeugdconsulent. • De meeste jongeren voelden zich geholpen door de jeugdconsulent. Ouders: • De sfeer van het gesprek met de jeugdconsulent wordt door de meeste ouders als goed ervaren. • De jeugdconsulenten toonden zich empathisch tegenover de ouders. • Ouders voelden zich gesteund door de jeugdconsulenten. • De jeugdconsulenten zoeken in samenwerking met de cliënten naar goede oplossingen. Volgens 73% van de ouders die een gesprek met een jeugdconsulent hebben gehad, heeft dat gesprek ertoe geleid dat zij ondersteuning van de gemeente hebben gekregen. 10% zegt dat het gesprek niet tot ondersteuning heeft geleid en 17% wist het ten tijde van het onderzoek nog niet.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

3.4

Hulpverlening

In deze paragraaf wordt dieper ingegaan op de kwaliteit van de hulpverlening. Eerst bespreken we hoe jongeren en ouders bij de hulpverlening terecht zijn gekomen en wie of welke organisatie de hulp verleent. Daarna bespreken we de ervaringen van de jongeren en de ouders met de hulpverlening (tot nu toe).

3.4.1 Toegang tot hulpverlening Hoe bent u bij de hulpverlening terechtgekomen?

57%

Huisarts

23%

43%

24%

School

37%

45%

Maatschappelijk werk

3% 3% 7% 6%

Jeugdconsulent

5% 5% 7% 9%

Gezinsvoogd

5% 6%

Medisch specialist

5% 11%

15%

11%

Anders

22%

20%

Weet ik niet (meer)

0% Jongeren (N = 40)

40% 37%

14%

10%

20%

onderzoek 2019: jongeren

30% Ouders (N = 46)

40%

50%

60%

onderzoek 2019: ouders

Figuur 9. Toegang tot hulpverlening Figuur 9 laat zien dat zowel de meeste jongeren als de meeste ouders op advies van de huisarts of school bij de hulpverlening terecht zijn gekomen. Sommige jongeren en ouders zijn via een andere weg bij de hulpverlening terechtgekomen, zoals Veilig Thuis of kinderartsen. Daarnaast geven meerdere jongeren en ouders aan dat zij zelf contact met een hulpverlener hebben opgenomen.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Wie verleent of verleende de hulp? 3% 4% 2%

Ouder(s) via een persoonsgebonden budget (pgb)

10%

Een hulpverlener, betaald uit een persoonsgebonden budget (pgb)

14% 17% 8%

14%

Jeugdconsulent

16%

23% 15%

8% 15% 19%

School

22% 23%

53% 57%

Een andere professionele hulpverlener/zorgaanbieder

0% Jongeren (N = 40)

onderzoek 2019: jongeren

69%

18%

11%

Weet ik niet

67%

10%

20%

30%

Ouders (N = 46)

40%

50%

60%

70%

80%

onderzoek 2019: ouders

Figuur 10. Wie verleent hulp? Een meerderheid van zowel de jongeren (53%) als de ouders (67%) geeft aan dat de hulp verleend werd of wordt door een professionele hulpverlener. Bijna de helft van de jongeren geeft aan dat zij binnen vier weken hulp kregen. Dat is meer dan bij het vorige cliëntervaringsonderzoek. Van de ouders geeft 44% aan dat hun kind binnen vier weken hulp kreeg. Vorig jaar was dat 51%. 7% van de jongeren zegt dat ze langer dan zes maanden moesten wachten op de hulpverlening. Van de ouders zegt 9% dat hun kind langer dan zes maanden op hun hulp moest wachten.

Binnen twee weken Binnen twee tot vier weken Binnen een tot drie maanden Binnen drie tot zes maanden Na meer dan zes maanden

Doelgroep Jongeren (N = 29) Onderzoek Onderzoek 2020 2019 27,6% 12,5% 20,7% 25,0% 34,5% 43,8% 10,3% 12,5% 6,9% 6,3%

Totaal

100,0%

Kinderen van doelgroep Ouders (N =61) Onderzoek Onderzoek 2020 2019 17,4% 20,0% 26,1% 30,8% 23,9% 27,7% 10,9% 0% 8,7% 9,2% 100,0%

100,0%

Tabel 4. Wachttijd tot start hulpverlening

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

77% van de jongeren en 79% van de ouders zijn van mening dat de hulpverlening snel van start is gegaan. Deze percentages zijn vergelijkbaar met die van afgelopen jaar. In de onderstaande kruistabel is de wachttijd tot de starthulpverlening gekruist met de vraag of de respondenten van mening zijn dat ze voldoende snel geholpen zijn. We zien dat een grote meerderheid van zowel de ouders als de jongeren van mening zijn dat ze voldoende snel geholpen zijn als de hulp binnen vier weken is gestart. Vooral bij de ouders zien we een duidelijke omslag als de wachttijd langer dan drie maanden is. Doelgroep Jongeren (N = 27) Voldoende snel Onvoldoende geholpen snel geholpen 100% 0% 83% 17% 67% 33% 67% 33% 50% 50%

Binnen twee weken Binnen twee tot vier weken Binnen een tot drie maanden Binnen drie tot zes maanden Na meer dan zes maanden Totaal

100,0%

Kinderen van doelgroep Ouders (N =39) Voldoende snel Onvoldoende geholpen snel geholpen 100% 0% 91% 9% 100% 0% 20% 80% 25% 75%

100,0%

Tabel 5. Wachttijd tot start hulpverlening * hulp snel van start gegaan

3.4.2 Kwaliteit hulpverleners In deze subparagraaf wordt ingegaan op de ervaringen van de ouders en de jongeren met de kwaliteit van de hulpverleners.

Verschillende hulpverleners werken goed samen Jongeren (N = 30)

40%

10% 10%

onderzoek 2019

47%

44%

Ouders (N = 39)

51%

36%

onderzoek 2019

35% 0%

Ja, helemaal

Voldoende

20%

Onvoldoende

6% 3%

48% 40%

60%

80%

10%

7% 100%

Helemaal niet

Figuur 11. Ervaringen met hulpverleners: samenwerking tussen hulpverleners Het komt vaker voor dat meerdere hulpverleners in beeld zijn tijdens een hulpverleningstraject. Uit de bovenstaande figuur blijkt dat zowel de jongeren als de ouders vinden dat de verschillende hulpverleners goed samenwerken. Bij de jongeren is de tevredenheid over de samenwerking wel wat gedaald ten opzichte van afgelopen jaar. Bij de ouders is de tevredenheid over de samenwerking juist toegenomen.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Samen beslissingen nemen over hulp Jongeren (N = 34) onderzoek 2019 Ouders (N = 45) onderzoek 2019

50% 53% 53% 54%

Serieus genomen voelen Jongeren (N = 36) onderzoek 2019 Ouders (N = 44) onderzoek 2019

Met respect behandeld worden Jongeren (N = 36) onderzoek 2019 Ouders (N = 45) onderzoek 2019 Een goede klik met de hulpverleners Jongeren (N = 36) onderzoek 2019 Ouders (N = 43) onderzoek 2019

44% 36% 36%

28%

8% 8% 31% 3% 3% 39% 2% 7% 37% 6% 6%

69% 72% 60% 51%

22% 8% 25% 3% 31% 2% 7% 41% 5% 3%

44% 56%

61% 48%

Voldoende

12% 9% 3% 7% 4% 7% 3%

56% 64% 52% 51%

42% 36%

Ja, helemaal

29%

20%

28% 41% 40%

Onvoldoende

60%

80%

6% 8% 6% 3% 2% 9% 12% 100%

Helemaal niet

Figuur 12. Ervaringen met hulpverleners: contact met hulpverleners Samen beslissingen nemen over hulp Minder jongeren dan vorig jaar zijn van mening dat zij in voldoende mate samen met de hulpverlener beslissingen over de hulp nemen. Vorig jaar was 97% van de jongeren deze mening toegedaan. Dit jaar is dat 79%. Bij de ouders – 89% vindt het voldoende – komt het resultaat overeen met dat van vorig jaar. Serieus genomen voelen 84% van de jongeren voelden zich serieus genomen door de hulpverleners. Bij het vorige onderzoek was dat 95%. Van de ouders voelde zich 91% serieus genomen. Dat resultaat komt overeen met dat van vorig jaar (88%). Met respect behandeld worden Bijna alle jongeren (91%) en ouders (91%) voelden zich met respect behandeld door de hulpverleners. Deze resultaten komen verschillen niet veel met die van afgelopen jaar. Een goede klik met de hulpverleners Zowel jongeren (86%) als ouders (89%) hadden een goede klik met de hulpverleners. Het hebben van een goede klik met hulpverleners hangt wat betreft de jongeren vooral samen met de vraag of zij vinden dat zij zich serieus genomen voelen door de hulpverlener. Dit geldt ook voor de ouders, maar daarnaast speelt voor de ouders nog de vraag of zij vinden dat beslissingen over de hulpverlening in samenspraak met hen worden genomen. 24

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

De hulp krijgen die nodig is Jongeren (N = 36)

44%

onderzoek 2019

50%

42%

6% 3%

Ouders (N = 42)

45%

48%

2% 5%

onderzoek 2019

44%

46%

6% 3%

Ja, helemaal

Voldoende

20%

39%

40%

Onvoldoende

60%

8% 8%

80%

100%

Helemaal niet

Figuur 13. Ervaringen met hulpverleners: benodigde hulp krijgen Volgens 83% van de jongeren kregen zij de hulp die zij nodig hadden. Bij het vorige cliëntervaringsonderzoek was dat nog 92%. Ook de meeste ouders (93%) zeggen dat hun kind de hulp heeft gekregen die hij of zij nodig had.

Voldoende informatie krijgen over hulp

Ouders (N = 43)

44%

onderzoek 2019

41% 0%

Ja, helemaal

Voldoende

20%

44%

9%2%

44% 40%

Onvoldoende

60%

9% 6% 80%

100%

Helemaal niet

Figuur 14. Ervaringen met hulpverleners: informatievoorziening over hulp Volgens 88% van de ouders kregen zij voldoende informatie over de hulp. Dat resultaat komt overeen met dat van afgelopen jaar.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Ondersteuning bieden aan ouders Ouders (N = 45)

49%

40%

onderzoek 2019

48%

41%

8% 3%

Ondersteuning bieden aan andere gezinsleden Ouders (N = 29)

41%

onderzoek 2019

29% 0%

Ja, helemaal

41%

Voldoende

7% 10%

47%

20%

40%

Onvoldoende

13% 11% 60%

80%

100%

Helemaal niet

Figuur 15. Ervaringen met hulpverleners: hulpverlening aan andere gezinsleden Ondersteuning bieden aan ouders Net zoals bij het vorige onderzoek, is 89% van de ouders van mening dat de hulpverleners (ook) voldoende ondersteuning hebben geboden aan hen als ouders. Ondersteuning bieden aan andere gezinsleden Tot slot is aan de ouders gevraagd of de hulpverleners ook ondersteuning hebben geboden aan de overige gezinsleden. 82% van de ouders vond die ondersteuning voldoende tot goed. Dat is iets beter dan afgelopen jaar, toen 76% dat vond.

Aan zowel de jongeren als de ouders is gevraagd hoe zij terugkijken op hun contact met de hulpverlener (tot nu toe). Met welk gevoel kijkt u terug op uw contact met de hulpverlener (tot nu toe)? (0 = Zeer negatief, 10 = Zeer positief) Jongeren (N = 37)

23%

onderzoek 2019

55%

14%

Ouders (N = 65)

59%

22%

onderzoek 2019

27%

37%

15% 0%

23%

41%

52% 20%

≤6

40%

7 of 8

32% 60%

80%

100%

9 of 10

Figuur 16. Waardering contact met hulpverleners Jongeren en ouders waarderen hun contact met de hulpverleners als ruim voldoende tot goed. De gemiddelde score van de jongeren is een 7,2. Vorig jaar was dat een 7,5. De gemiddelde score van de ouders bedraagt een 7,6 en dat komt vrijwel overeen met het gemiddelde van vorig jaar (7,5).

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Als we deze resultaten vrijelijk interpreteren volgens de NPS-methode, dan zien we dat 23% van de jongeren promotors zijn en 23% is kritisch. De NPS-score is 0 (23% - 23%). Afgelopen jaar was die score +13. Bij de ouders zou 41% als promotor gekenmerkt kunnen worden en 22% als criticaster. De NPS-score bij de ouders is +19. Vorig jaar was dat +17. Een lichte stijging van de NPS-score dus bij de ouders. Tabel 6 laat zien dat de jongeren de hulpverlening van de diverse hulpverleners gemiddeld als ruim voldoende tot goed beoordelen. De ouders geven eveneens gemiddeld een ruime voldoende tot goed. Opvallend is dat de gemiddelde beoordeling van de ouders voor de jeugdconsulent onvoldoende is. Hierbij dient wel aangetekend te worden dat het maar op een beperkt aantal ouders gaat. Doelgroep Jongeren 8,0 (N = 7)

Doelgroep Ouders 9,0 (N = 2)

Een hulpverlener, betaald uit een persoonsgebonden budget (pgb)

6,8 (N = 4)

8,1 (N = 8)

Jeugdconsulent

8,4 (N = 9)

5,4 (N = 7)

School

7,7 (N = 9)

8,3 (N = 7)

Een andere professionele hulpverlener/zorgaanbieder

7,2 (N = 21)

7,7 (N = 31)

Ouders via een persoonsgebonden budget (pgb)

Tabel 6. Waardering hulpverleners uitgesplitst naar soort hulpverleners In tabel 7 staan de gemiddelde waarderingen voor de hulpverleners, maar dan uitgesplitst naar de achtergrond van de hulpvraag. Bij sommige problematieken zien we dat er een verschil is in waardering tussen de ouders en de jongeren, maar gezien het lage aantal respondenten kunnen hier verder geen conclusies aan worden verbonden.

Gedragsproblemen Psychische problemen Verstandelijke beperking Lichamelijke beperking Leerproblemen Problemen thuis AD(H)D Autisme Dyslexie

Doelgroep Jongeren 4,8 (N = 6) 6,9 (N = 11) 6,0 (N = 1) 8,5 (N = 2) 6,3 (N = 6) 5,3 (N = 3) 7,6 (N = 11) 5,7 (N = 6) 8,2 (N = 5)

Doelgroep Ouders 8,5 (N = 10) 6,5 (N = 6) 7,3 (N = 4) 9,0 (N = 2) 7,4 (N = 7) 9,0 (N = 2) 7,8 (N = 14) 8,6 (N = 11) 8,6 (N = 8)

Tabel 7. Waardering hulpverleners uitgesplitst naar achtergronden hulpvraag

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Hoeveelheid hulp Wordt voldoende hulp geboden? Jongeren (N = 40)

75%

onderzoek 2019

84%

11%

Ouders (N = 46)

76%

15%

onderzoek 2019

75%

Minder hulp zou kunnen

18%

20%

40%

19% 60%

De hoeveelheid hulp is precies goed

80%

100%

Meer hulp is nodig

Figuur 17. Is de hoeveelheid hulp voldoende? De hoeveelheid hulp die jongeren kregen sloot meestal goed aan op wat de jongeren (tot nu toe) nodig hadden. Iets vaker dan vorig jaar geven jongeren aan dat zij meer hulp nodig hebben. Bij de ouders zien we dat percentage heel licht dalen ten opzichte van het vorige cliëntervaringsonderzoek.

Analyse: Voor jongeren geldt dat de mate waarin zij zich serieus genomen voelen door de hulpverleners de belangrijkste indicator is voor het gevoel waarmee zij terugkijken op het contact met de hulpverleners. Het hebben van een goede klik met de hulpverleners, is de andere indicator die significant bepalend is. Voor de ouders geldt de mate waarin zij zich met respect behandeld voelen door de hulpverleners als belangrijke indicator voor het gevoel waarmee zij terugkijken op het contact met de hulpverleners. De andere indicator is of zij van mening zijn dat de hulpverleners goed samenwerken.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

3.4.3 Effectiviteit ondersteuning In deze paragraaf wordt besproken wat de hulpverlening oplevert voor de jongeren en deels ook voor de ouders.

Door de hulp voelt de jongere zich beter Jongeren (N = 34)

9% 3% 3%

47%

38%

onderzoek 2019 6%3%6%

46%

40%

Ouders (N = 41)

7% 10%

34%

49%

onderzoek 2019 3% 12%

32%

53%

Door de hulp kan de jongere beter met zijn/haar problemen omgaan Jongeren (N = 34)

9% 9%

41%

onderzoek 2019 6%3%6%

38%

47%

Ouders (N = 43)

7% 14%

28%

51%

onderzoek 2019 3% 3% 13%

34%

46%

34%

44%

Door de hulp gaat het thuis met de jongere beter Jongeren (N = 32)

9% 3% 9%

onderzoek 2019

7%3% 13%

Ouders (N = 35) 6% 14% onderzoek 2019 2% 2% 0%

22%

26%

52%

31%

49%

33%

41%

10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

Nee, het is veel slechter geworden

Het is een beetje slechter geworden

Het is hetzelfde gebleven

Het is een beetje beter geworden

Ja, het is veel beter geworden Figuur 18a. Effectiviteit ondersteuning Door de hulp voelt de jongere zich beter Zowel de jongeren (85%) als de ouders (83%) vinden dat de hulp heeft bijgedragen aan dat jongeren zich (een beetje) beter voelen. Deze resultaten komen vrijwel overeen met de resultaten van afgelopen jaar. 38% van de jongeren geven aan dat zij zich door de hulp veel beter zijn gaan voelen. De ouders zijn nog positiever. Van hen zegt 49% dat hun kinderen zich veel beter zijn gaan voelen.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Door de hulp kan de jongere beter met zijn/haar problemen omgaan 82% van de jongeren en 79% van de ouders zeggen dat door de hulp de jongeren beter met hun problemen kunnen omgaan. Deze resultaten zijn vergelijkbaar met die van vorig jaar. 41% van de jongeren zeggen dat zij door de hulp veel beter om kunnen gaan. Van de ouders zegt 51% dit. Door de hulp gaat het thuis beter met de jongere Volgens 78% van de jongeren en 80% van de ouders gaat het door de hulp thuis beter met de jongeren. 44% van de jongeren en 49% van de ouders vinden zeggen dat het thuis zelfs veel beter gaat. Door de hulp gaat het beter met de jongere op school, werk of dagbesteding

Jongeren (N = 32) 6%3% 9% onderzoek 2019 6% 9%

47%

34%

27%

59%

Ouders (N = 34) 3% 3% 18%

29%

47%

onderzoek 2019 2% 3% 17%

29%

49%

Door de hulp heeft de jongere weer goed contact met andere jongeren/mensen Jongeren (N = 27)

7%4%

37%

33%

onderzoek 2019 4% 4% 18% Ouders (N = 26)

39% 46%

onderzoek 2019 3%

36% 19%

35%

19%

38%

27% 25%

Door de hulp kunnen ouders/verzorgers beter omgaan met het gedrag van hun kind Ouders (N = 31) 3% 13%

onderzoek 2019 2% 0%

Nee, het is veel slechter geworden Het is hetzelfde gebleven Ja, het is veel beter geworden

24%

45% 41%

39% 33%

10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

Het is een beetje slechter geworden Het is een beetje beter geworden

Figuur 18b. Effectiviteit ondersteuning Door de hulp gaat het beter met de jongere op school, werk of dagbesteding Van de jongeren zegt 81% en van de ouders 76% dat het door de hulp (een beetje) beter gaat op school, werk of de dagbesteding. Deze resultaten zijn vergelijkbaar met die van vorig jaar. Wat wel opvalt is dat beduidend minder jongeren aangeven dat het zelfs veel beter gaat. Vorig jaar gaf 59% dit aan en dit jaar 34%.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Door de hulp heeft de jongere weer goed contact met andere jongeren/mensen 52% van de jongeren en 46% van de ouders zeggen dat het contact met anderen juist wel (een beetje) is verbeterd. Deze resultaten zijn minder goed dan bij het vorige cliëntervaringsonderzoek, toen 75% van de jongeren verbetering zag en 63% van de ouders. Door de hulp kunnen ouders/verzorgers beter omgaan met het gedrag van hun kind Van de ouders zegt 84% dat zij door de hulp beter om te kunnen gaan met het gedrag van hun kind. Dat is een beetje resultaat dan afgelopen jaar. Bij het vorige cliëntervaringsonderzoek zei 74% door de hulp beter om te kunnen gaan. Volgens 39% van de ouders kunnen zij nu veel beter omgaan met het gedrag van hun kind. Vorig jaar was dat 33%. Aan de jongeren en de ouders is gevraagd of zij door middel van een score op een schaal van 0 (= niet merkbaar) tot en met 10 (= heel erg groot) konden aangeven in welke mate het resultaat van de hulpverlening (tot nu toe) merkbaar was. Het resultaat van de hulp (tot nu toe) is… (0 = Niet merkbaar, 10 = Heel erg groot) Jongeren (N = 40)

38%

48%

onderzoek 2019:

19%

64%

Ouders (N = 46)

22%

57%

onderzoek 2019:

28% 0%

15% 17% 22%

58% 20%

≤6

7 of 8

40%

9 of 10

60%

14% 80%

100%

Figuur 19. Resultaat hulpverlening De jongeren die aan dit onderzoek hebben deelgenomen zijn iets negatiever over het resultaat van de hulpverlening dan de jongeren die vorig jaar meededen aan het cliëntervaringsonderzoek. Vorig jaar was de gemiddelde score 7,2. Dit jaar is dat gedaald tot 6,7. De gemiddelde score bij de ouders is 6,9 en dat komt vrijwel overeen met het resultaat van vorig jaar. 15% is zeer positief over het resultaat van de hulpverlening. 38% van de jongeren is kritisch over het resultaat. Dat is een verdubbeling ten opzichte van het vorige cliëntervaringsonderzoek. Kijken we naar de ouders, dan zien we dat 22% aangeeft dat het resultaat van de hulpverlening heel erg groot is. Een even groot percentage is juist kritisch over het resultaat van de hulp. Afgelopen jaar was dat 28%.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

In de onderstaande tabel staan de gemiddelden voor de waardering per achtergrond van de hulpvraag weergegeven.

Gedragsproblemen Psychische problemen Verstandelijke beperking Lichamelijke beperking Leerproblemen Problemen thuis AD(H)D Autisme Dyslexie

Doelgroep Jongeren 4,7 (N = 6) 5,7 (N = 11) 7,0 (N = 1) 6,0 (N = 2) 5,3 (N = 6) 5,3 (N = 3) 7,4 (N = 11) 5,3 (N = 6) 8,2 (N = 5)

Doelgroep Ouders 7,1 (N = 10) 6,2 (N = 6) 5,3 (N = 4) 3,5 (N = 2) 6,0 (N = 7) 3,5 (N = 2) 7,9 (N = 14) 7,2 (N = 11) 8,0 (N = 8)

Tabel 8. Gemiddelde waardering voor resultaat hulpverlening per type problematiek

Analyse: Voor de jongeren geldt dat drie factoren een significante invloed hebben op het resultaat van de hulpverlening. In de eerste plaats is dat de vraag of jongeren zich beter voelen door de hulpverlening. De andere twee factoren zijn de vragen of de jongeren door de hulp beter kunnen omgaan met hun problemen en of het thuis beter met hen gaat. De ouders beoordelen het resultaat van de hulpverlening op de invloed die de hulpverlening heeft op het beter om kunnen gaan met het gedrag van hun kind.

Ook uit de toelichtingen van zowel de jongeren als de ouders ontstaat het globale beeld dat zij (tot nu toe) tevreden zijn over de resultaten van de hulpverlening. Jongeren: • •

De hoeveelheid hulp was voldoende, hoewel enkelen aangeven helemaal geen hulp te hebben gehad. De effecten van de hulpverlening zijn wisselend. Sommigen zeggen dat de hulpverlening voor een verbetering heeft gezorgd, in de zin dat beter met de problematiek omgegaan kan worden. De meerderheid van de jongeren zeggen bijvoorbeeld dat zij opener kunnen praten over zaken of dat zij minder gestrest zijn. Enkele jongeren zeggen dat hun situatie juist niet is verbeterd.

Ouders: • •

Een meerderheid van de ouders is tevreden over de hulpverlening. Het contact met de hulpverlener wordt als goed ervaren en de therapieën worden door enkele ouders als prettig ervaren. Ouders geven aan dat zij beter om kunnen gaan met de problematiek van hun kind, door de handvatten die zij van de begeleiding hebben gekregen.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

Voorkomen van (meer of veel) hulp Aan de jongeren en de ouders die aan dit onderzoek hebben deelgenomen is gevraagd of zij ideeën hebben over hoe jongeren met problemen zo snel mogelijk geholpen kunnen worden, waardoor in sommige situaties uitgebreide hulpverleningstrajecten voorkomen kunnen worden. De jongeren en de ouders hebben de volgende ideeën aangedragen (in willekeurige volgorde): Jongeren: • • • • • •

Betere samenwerking met school Communicatie via Whatsapp Periodiek check-ups door de GGD laten uitvoeren onder jongeren Flyers maken met informatie waar jongeren met hun vragen terecht kunnen Stel op tijd goede diagnoses, zodat problemen voorkomen kunnen worden Neem jongeren en hun problemen serieus.

Ouders: • • • •

Onderhoud contact met jongeren die in aanraking met de politie zijn geweest Werk intensief samen met scholen Geef jongeren aandacht zodat zij hun verhaal kwijt kunnen Snel reageren als iemand zich meldt met een hulpvraag.

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

3.5

Mantelzorg

Ouders van kinderen die te maken hebben met een vorm jeugdhulp, hebben soms extra zorgtaken. Die extra zorgtaken kunnen ook gevolgen hebben voor de ouders. In deze paragraaf proberen we meer inzicht te krijgen in hoe zwaar die belasting als gevolg van die extra zorgtaken door de ouders wordt ervaren en of ouders ondersteuning ontvangen. Belasting

Kunt u op een schaal van 0 tot 10 aangeven hoe u uw (mantel)zorgtaken voor uw kind ervaart? Ouders (N = 37)

32%

onderzoek 2019:

31% 0%

10%

24%

38%

16% 20%

30%

40%

49% 50%

60%

70%

4% 80%

90%

Geen tot weinig belasting

Weinig tot matige belasting

Matige tot zware belasting

Zware tot zeer zware belasting

100%

Figuur 20. Belasting mantelzorgtaken De gemiddelde belasting van deze groep ouders voor wat betreft hun mantelzorgtaken, is lager dan bij het vorige cliëntervaringsonderzoek. De gemiddelde belasting bedraagt 5,4, daar waar die afgelopen jaar een 7 bedroeg. Van de ouders ervaart 32% geen of weinig belasting als gevolg hun extra zorgtaken voor hun kind. 24% ervaart een matige belasting. 38% van de ouders ervaart een redelijk zware belasting. En dat is duidelijk minder dan bij het vorige onderzoek, toen 49% dat vond. 5% is zeer zwaar belast. Als we naar de gemiddelden kijken per type problematiek, dan zien we dat ouders van kinderen met gedragsproblemen en van kinderen met autisme gemiddeld de hoogste belasting ervaren.

Gedragsproblemen Psychische problemen Verstandelijke beperking Lichamelijke beperking Leerproblemen Problemen thuis AD(H)D Autisme Dyslexie

Doelgroep Ouders 5,7 (N = 10) 6,4 (N = 4) 6,8 (N = 4) 4,5 (N = 2) 6,5 (N = 6) 4,5 (N = 2) 5,6 (N = 11) 6,4 (N = 11) 5,1 (N = 8)

Tabel 9. Gemiddelde belasting zorgtaken per type problematiek Ondersteuning Ouders kunnen soms ondersteuning krijgen bij hun zorgtaken voor hun kind. 33% van deze groep ouders ontvangt een vorm van ondersteuning. De ondersteuning betreft begeleiding bij autisme, gesprekken met psychologen en met de huisarts. 67% van de ouders zegt geen ondersteuning te ontvangen, waarvan 19% aangeeft wel graag ondersteuning bij zorgtaken te willen ontvangen. De ondersteuning waar deze ouders behoefte aan hebben is extra hulp bij ziekte en een luisterend oor of gespreksgroep om het verhaal kwijt te kunnen. 34

Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over 2019 | gemeente Zwartewaterland

3.6

Gezondheid

De gemeente Zwartewaterland wil graag dat mensen zo gezond mogelijk leven. Daarom is aan de jongeren en de ouders gevraagd of zij lid zijn van een sportvereniging en hoe zij hun gezondheid op peil houden. 55% van de jongeren en 16% van de ouders is lid van een sportvereniging. 21% van de jongeren en 19% van de ouders is geen lid van een sportvereniging, maar zou dat wel graag willen. Voor de ouders is de hoogte van de contributie een drempel om lid te worden van een sportvereniging, terwijl jongeren juist vaker aangeven zich niet thuis te voelen in een groep, omdat zij niet met alles mee kunnen doen. 13%

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/9927324/1