4a. Bijlage - Uitvoeringsprogramma Onderwijskansenbeleid 2021-2022

U itvoeri ngsprogra m m a 2O2L| 2022

Genreentelijk onderwijskansenbeleid'Gelijke kansen voor ieder kind'

Versie: l-0 november 2020

1.

ln leid ing

Op donderdag 20 juni 2019 heeft de gemeenteraad ingestemd met het onderwijskansenbeleid "Gelijke kansen voor ieder kind". Hiermee hebben we onze

visie op het bevorderen van de onderwijskansen voor de periode 2019-2023 op hoofdlijnen bepaald.

Onze visie Om alle kinderen in Zwartewaterland veilig, gelukkig en gezond op te laten groeien bieden we hen optimale ontwikkelingskansen. Sociale, economische of

culturele omstandigheden mogen hierbij geen belemmering vormen. Het onderwijskansenbeleid is dienstbaar aan en is waar mogelijk geintegreerd in het bredere preventiebeleid en in de zorgstructuur rondom de jeugd van Zwartewaterland. Vroegsignalering en preventie staan centraal. Ook bevorderen we de integratie van kinderen en hun ouders in de kinderopvang, op de basisscholen en

daarmee binnen de Zwartewaterlandse samenleving. We bieden goede basisvoorzieningen voor alle kinderen en extra ondersteuning indien nodig. De zes pillers Zes pijlers vormen het fundament van het beleid. Namelijk:

Voorkomen van onderwijs- en ontwikkelingsachterstand bij jonge kinderen Verbinding onderwijs en jeugdhulp Bevordering integrat¡e van anderstalige kinderen en hun ouders Stimuleren van de taalontwikkeling Stimuleren van sociaal emotionele en motor¡sche ontwikkeling van kinderen Ondersteuning bij opvoeden en opgroeien

Inhoud van het uitvoeringsprogramma ln dit uitvoeringsprogramma wordt het beleid concreter gemaakt voor de periode 2OZL/2022. We vertalen hierbij de visie naar de praktijk. Per pijler wordt aangegeven welke activiteiten we gaan uitvoeren, wanneer we dit gaan doen, wie bij de uitvoering betrokken zijn en wat dit gaat kosten. Voor zover

mogelijk zijn concrete en meetbare doelen opgenomen.

2

Doorontwr kkel i ng uitvoeri ngsprogra mma Dit uitvoeringsprogramma is nadrukkelijk een doorontwikkeling van het eerste uitvoeringsprogramma voor de jaren 2019 en 2O20.ln grote lijnen worden de

activiteiten uit dat programma voortgezet. Bij de opstelling van het programma hebben we ons gebaseerd op de ervaringen in de eerste periode. De evaluatie van het uitvoeringsprogramma 2OL9/202O maakt dan ook als bijlage deel uit van dit document. Waar nodig worden in dit nieiuwe programma op basis van deze ervaringen andere accenten gelegd, worden doelen bijgesteld of worden er nieuwe activiteiten ontwikkeld. Ook zijn sommige activiteiten uit het eerste programma inmiddels afgerond. Daarnaast hebben we meer zicht gekregen op de planning en financiën van de verschillende activiteiten. Enkele geplande activiteiten zijn in de eerste periode nog niet uitgevoerd en zijn doorgeschoven naar dit nieuwe uitvoeringsprogramma.

Samen met partners Net als de visie is ook het uitvoeringsprogramma samen met onze partners ontwikkeld. We hebben hierbij weer gebruik gemaakt van de aan het begin van het traject samengestelde werkgroep. Hierin zijn scholen, voorschoolse voorzieningen, de jeugdgezondheidszorg en de gemeente vertegenwoordigd. Daarnaast is per pijler een beroep gedaan op aanvullende expertise of is een aparte werkgroep gevormd op themaniveau.

Monìtoring en evaluatie We voeren aan de hand van de (tussentijdse) resultaten jaarlijks tijdens het OOGO/LEA met onderwijs en voorschoolse aanbieders het gesprek over de

voortgang van het onderwijskansenbeleid. Op basis hiervan kunnen dan bij de opstelling van het uitvoeringsprogramma voor een volgende periode zaken worden bijgesteld of andere accenten worden gelegd. Daarom is ook de evaluatie van de eerste uitvoeringsperiode als bijlage toegevoegd aan dit uitvoeringsprogramma. De evaluatie en het uitvoeringsprogramma zijn op 28 oktober 2020 tijdens het oogo-lea besproken met schoolbesturen en aanbieders van voorschoolse voorzieningen. Alle deelnemers aan dit overleg konden instemmen met het uitvoeringsprogramma zoals het u nu wordt voorgelegd.

Corona Wel vinden de deelnemers aan het oogo-lea het belangrijk om een kanttekening te plaatsen bij de in dit uitvoeringsprogramma geplande act¡viteiten. We bevinden ons momenteel in bijzondere tijden waarin het Corona-virus en de bijbehorende maatregelen grote impact hebben op ons persoonlijk en

professionele leven. Dat geldt ook zeker voor het onderwijs, de kinderopvang en de jeugdgezondheidszorg. Dat maakt dat men zich nu vooral focust op de kerntaken. Daarom moet men helaas een slag om de arm houden wat betreft de optimale participatie van hun medewerkers aan de in dit programma opgenomen activiteiten. Ook kan het nodig zijn om activiteiten vanwege de Corona-maatregelen op een andere manier in te vullen als oorspronkelijk beoogd.

3

Piiler '1: Het voorl<omen van onderwijs- en ontwikkelingsachterstand bij jonge kinderen Het belangrijkste instrument om onderwijs- en ontwikkelingsachterstand bij jongere kinderen te voorkomen is voor- en vroegschoolse educatie (WE). Vooren vroegschoolse educatie bestaat uit speciaal voor jonge kinderen ontwikkelde programma's welke tot doel hebben de kansen op een goede schoolloopbaan te bevorderen. Deze programma's worden in Zwartewaterland aangeboden via alle peuterspeelgroepen. Al deze groepen werken met gemengde groepen waarin kinderen met en zonder VVE indicatie samen spelen. Op deze manier profiteert ieder kind van dit aanbod. ln de komende

periode willen we dit aanbod nog verder versterken. Dit doen we door realisatie van de volgende speerpunten:

L Verbreding van de doelgroep definitie 2. Aanbod grat¡s derde dagdeel voor alle kinderen 3. Passendesubsidieregeling 4. Stimuleren doorgaande leerlijn ln onderstaande tabellen is aangegeven hoe we dit gaan realiseren

Speerpunt 1: Verbreding van de doelgroep definitie Act¡v¡te¡t

Betrokkenen

We gaan het gebruik van

GGD

Planning realisatie Continu

de PSG/KDV meer stimuleren door o.a. voorlichting te geven aan ouders die er nu geen gebruik maken.

Betrokken professiona ls (waaronder zorgcoaches en pedagogisch medewerkers) worden geïnformeerd over

Centrale Toegang

Aanbieders we

Continu

Kosten 2021

Kosten 2022

Doelstelling

Meetùaar resu ltaat (20221

o Kinderen met een

Het deelnamepercentage van kinderen in van 2,5 tot 4 jaar aan voorschoolse voorzieningen (kinderopvang/psg) is minimaal 85%.

verhoogd risico op een onderwijs- en ontwikkeli ngsachtersta nd krijgen de benodigde extra ondersteuning ¡ Meer kinderen maken gebruik van de PSG. Betrokken professiona ls (waaronder zorgcoaches en pedagogisch

Betrokken professionals (waaronder zorgcoaches en pedagogisch medewerkers)

medewerkers) zorgen voor

4

de verruimde doelgroep,

het WE aanbod en de wijze van aanmelden.

een goede toeleiding van de doelgroep naar het WE aanbod.

zijn clp de hoogte van de route naar het aanbod.

Doelstelling Kinderen starten goed voorbereid op de

Meeibaar resu ltaat l2Û22l 75% Von de ouders maokt

Speerpunt 2: Aanbod gratis derde dagdeelvoor alle kinderen Activiteit Ouders van kinderen die gebruik maken van de PSG hebben de mogelijkheid kosteloos een derde dagdeel af te nemen.

Aan we-geTndiceerde kinderen wordt 16 uur vve per week aangeboden.

Betrokkenen Aanbieders VVE

Aanbieders WE

Planning realisatie Continu

Continu

Kosten 2021

Kosten 2022

€ 190.000 (op basis van 165 kinderen)

€ 195.000

basisschool, doordat ze optimaal profiteren van

€ 71.000 (op basis van 40

€ 71.000 (op basis van 40

kinderen)

kinderen)

het aangeboden WE programma door het aanbieden van extra uren We voldoen aan de wettelijke verplichting geîndiceerde kinderen aan

te bieden.

gebrùik von het derde dogdeel.

50% van de geindiceerde

kinderen maakt gebruik van het WE aanbod van 16 uur per week. Dit is 5,5 uur extra t.o.v. het regulier aanbod (deze uren zijn kosteloos voor de ouders).

Speerpunt 3: Passende subsidieregeling Activiteit Het WE programma wordt op alle PSG uitgevoerd. De aanbieders ontvangen

hiervoor subsidie. De hoogte van de subsidie is afhankelijk van het aantal groepen. Voor separate PSG is er een toeslag t.o.v. PSG in

kindercentra.

Betrokkenen Aanbieders we

Planning realisatie Continu

Kosten 2021 € 70.000

Kosten 2022 € 75.000

Doelstelling Met behulp van de subsidie zijn aanbieders in staat alle kinderen op de PSG een landelijk erkend WE programma aan te bieden met de daarbij behorende extra

Meetbaar resu ltaat l2022l Alle 14 PSG groepen bieden een landelijk erkend VVE programma aan.

faciliteiten en kwaliteitseisen.

5

Speerpunt 4: Stimuleren doorgaande leerlijn Activiteit

Betrokkenen

JGZ registreert en volgt alle

GGD

Planning realisatÍe Continu

Kosten 2021

Kosten 2O22

WE-geTndiceerde kinderen.

We volgen de

Aanbieders WE

marktontwikkelingen ten

JGZ

aanzien van een voor onze

Onderwijs

Continu

€ 15.000,-

Doelstelling De WE geindiceerde kinderen zijn in beeld, worden gevolgd en krijgen waar nodig de passende ondersteuning. De doorlopende leerlijn van voorschools naar school is gewaarborgd.

Meetþaar,resultaat {20ãf l Kind{ren ontwikkelen zich positiþf in de tiid dat ze geOrdit maken van het WE

aanu{0. I

situatie adequaat digitaal leerlingvolgsvsteem.

6

!rijien 2. Verbinding onderwijs en jeugdhulp ln de afgelopen jaren is er hard gewerkt aan het goed opbouwen van zowel het Passend Onderwijs als van de jeugdhulp onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Het is nu het moment om te kijken naar het gezamenlijke belang van het kind. Hierbij denken we buiten de kaders van onze eigen organisatie

en proberen we zonder schotten te werken. Het betreft hier een complexe materie waar verschillende disciplines een rol spelen. ln onderstaande tabel is aangegeven hoe we dit gaan realiseren.

Activiteit We geven uitvoering aan de afspraken die zijn vastgelegd in de ambitieovereenkomst 'Samen voor optimale

ontwikkeling van onze kinderen', zoals we die op 26 februari 2020 hebben ondertekend.

Betrokkenen Meer dan 15 organisaties vanuit onderwijs, jeugdhulp en de gemeente

Planning realisatie

Kosten 2021

Kosten 2022

Het traject ¡s

€ 30.000,-

€ 30.000,-

verdeeld in vier

Doelstell¡ng Zorgvraag van jongere wordt in een vroeg

stadium herkend en op de juiste wijze

fasen.

opgepakt. School, ouders en zorg voelen zich gezamenlijk

verantwoordelijk voor

Meetbaar resultaat l2o22l De deelnemende organisatie zien de voordelen van de geïntensiveerde samenwerking. Kinderen ontvangen eerder de passende ondersteuning. Hulptrajecten zijn korter en minder zwaar dan in 2O2O.

het veilig en gezond opgroeien van onze jongeren. Alle scholen hanteren een eenduidige werkwijze t.a.v.

toeleiding naar zorg. Er worden pilots uitgevoerd

m.b.t. verbreding van de zorgteams.

Onderwijs, jeugdhulp, gemeente

Schooljaar

2020/2021

€ 15.000.-

€ 15.000.-

De pilots moeten duidelijk maken of verbreding van de zorgteams door de betrokkenen als zinvol wordt ervaren en welke verbreding in de praktijk het meeste effect oplevert

ln iedere kern is er een pilot uitgevoerd.

7

We organiseren een themaavond over het thema hoogbegaafdheid voor ouders en professionals.

Onderwijs, expertisecentrum hoogbegaafdheid

Jaarlijks

€ 500,-

€ 500,-

Scholen hebben de juiste expertise als het gaat om passende begeleiding bij

hoogbegaafde kinderen.

8

Pijler 3: Bevordering integratie van anderstalige kinderen en hun ouders Een aantal scholen en voorschoolse voorzieningen in Zwartewaterland heeft te maken met een (grote) groep leerlingen waarvan Nederlands niet de eerste

taal is. Dit noemen we NT2-leerlingen. Het gaat hierbij om kinderen van vluchtelingen en statushouders, maar ook om kinderen van bijvoorbeeld arbeidsmigranten. Het is belangrijk dat deze kinderen zich zo snel mogelijk de Nederlandse taal eigen maken. Scholen en voorschoolse voorzieningen kunnen hiermee een belangrijke rol spelen bij de integratie van deze kinderen en hun ouders in de

Zwartewaterlandse samenleving. Deze voorzieningen vormen immers een natuurlijk ontmoetingspunt. Uit oogpunt van integratie heeft het dan ook onze voorkeur dat de kinderen in de eigen woonomgeving naar school kunnen gaan. Het gaat hierbij niet alleen om taalontwikkeling, maar ook over de bredere ontwikkeling van het kind. ln onderstaande tabel is aangegeven hoe we dit gaan realiseren

Activiteit

Betrokkenen

Planning realisatie

Kosten 2021

Kosten 2022

Doelstell¡ng

Meetbaar resultaat l2o22l

Op scholen en voorschoolse voorzieningen wordt extra ondersteuning geboden aan nt2-kinderen door een

Basisonderwijs,

202t

€ 30.000,-

€ 30.000,-

Door intensieve ondersteuning van de kinderen wordt de taalverwervíng en

Ca. 50 kinderen krijgen

voorschoolse voorzieningen, Agnieten College

extra ondersteun¡ng

taalontwikkeling

taalcoach.

gestimuleerd. Op basis van de uitkomsten van het gezamenlijke nt2project met de gemeente Steenwijkerland bieden we adequate ondersteuning aan nt2-leerlingen in de versch i ende eeftijdsfases. I I

I

Projectleider Nicole Fanchamps, gemeente Steenwijkerland, onderwijs, voorschools

Het project loopt in de periode 201-9 tot 2022. ln schooljaar 2020/202! gaan we experimenteren met verschillende taalmethoden.

€ s.000

€ 5.000,-

Dmv passend

onderwijs + de juiste ondersteuning zorgen we ervoor dat anderstalige kinderen zonder achterstand van school gaan. Wanneer een

anderstalig kind in onze gemeente komt

Alle basisscholen met >20 NT2leerlingen werken met een eenduidige, passende methode gericht op NT2 onderwijs. Er is inzet van een taalcoach die deze kinderen ondersteund.

9

wonen is de ondersteuning- en onderw¡jsbehoefte goed ¡n beeld voor zowel het kind als de professional en ouders.

We onderzoeken hoe de

taalontwikkelingstrajecten op school bij kan dragen aan de versterking van de samenwerking tussen betrokken professionals en

Taalpunt, scholen, klankbordgroep laaggeletterdheid

Continu

Er is een beschikbaar ondersteunings- en onderwijsaanbod dat aansluit op de fase en leeftijd waarin het anderstalige kind van 0-L8 bevindt. De samenwerking tussen betrokken professionals en ouders is versterkt.

ouders. Gezinnen (met een

migratieachtergrond) zijn goed geintegreerd in de Zwartewaterlandse

Vluchtelingenwerk, gemeente, etc.

Anderstalige kinderen en hun ouders zijn op de hoogte van activiteiten die plaatsvinden.

samenleving.

10

Pijler 4: Stimuleren van de taalontwil<l<eling Het stimuleren van de taalontwikkeling van kinderen vinden we uitermate belangrijk. Dit doen we via verschillende projecten, die we zowel op school, voorschools als thuis in de gezinnen gaan uitvoeren. Naast het ontwikkelen van de taal worden binnen dit onderwerp thema's rondom het opvoeden en

opgroeien meegenomen. ln onderstaande tabel is aangegeven hoe we dit gaan realiseren. Act¡v¡te¡t Via het intensieve programma De

Betrokkenen Bibliotheek, GGD

Planning realisatie Continu

Kosten 2021

€ L.500,-

Kosten 2022 € 1.s00,-

Doelstelling

Meetbaar resultaat 120221

De taalontwikkeling binnen

20 gezinnen nemen deel

de gezinnen wordt

aan het project. Er is geen wachtlijst meer.

gestimuleerd.

Voorleesexpress wordt binnen gezinnen de

taalontwikkeling gestimu leerd. Gezinnen worden gedurende het traject 20x thuis door een

vriiwilliger bezocht. Via het taa lontwikkelingsproject

GGD, bibliotheek

Continu

€ 15.000,-

€ 15.000,-

Stimuleren van de

taalontwikkeling bij

Boek en Gezin koppelen we

kinderen.

het stimuleren van het (voor)lezen aan groepsbijeenkomsten voor ouders over opvoeden en opgroeien. Tijdens deze bijeenkomsten wordt steeds een belangrijk thema onder de aandacht gebracht. Ouders gaan hier gezamenlijk mee aan de

Ouders informeren over hoe je het beste

slag. Er zijn ¡n totaal 6

groepsbijeenkomsten. Er zit steeds een halfjaar tussen eenkomsten. De eerste de

kunt voorlezen met je kind. Ouders meenemen in het proces van een opgroeiend kind en per fase (extra) handvaten meegeven

ln alle 3 kernen hebben 2 groepsbijeenkomsten van circa 1.5 ouders plaatsgevonden. Hierbij hebben we een bereik van 60Yo van de ouders rnet een eerste kind. Ouders beoordelen de themabijeenkomsten met minimaal een 7 Binnen 60% van de

gezinnen met kinderen in deze leeftijdscategorie wordt op een vast dagelijks moment voorgelezen.

11

bijeenkomst is op het moment dat het kind 6 maanden oud is, de laatste op 3 jarige leeftiid. Het i nterventieprogram ma Bouw in groep 2 I/m 4 van

Basisscholen

Continu

de basisscholen wordt

gecontinueerd.

€ L0.000,-

€ 10.000,-

Door middel van een preventieve aanpak problemen met leesachterstanden, laaggeletterdheid en dyslexie effectief

terugdringen.

programma wordt alle 16 basisscholen de groepen 2T./m 4 ngeboden.

aantal verwijzingen behandeling is procentueel

t.o.v.2017 We onderzoeken of er behoefte is aan een scholingsaanbod om de taalstimulering zowel binnen de peutergroep als binnen de onderbouw op school een extra impuls te geven.

Voorschoolse voorzieningen Basisscholen

2027

Er is sprake van een

doorgaande leerlijn op het gebied van taalstimulering van het voorschoolse naar de basisschool

N.a.v; de uitkomsten van het onderzoek wordt een aanbod gecreëerd om de taalstimulering een extra impuls te geven.

t2

Piller 5: Stimuleren sociaal-emotionele en motorische ontwikkeling van kinderen ln het onderwijskansenbeleid is er behalve voor de taalontwikkeling van kinderen ook nadrukkelijk aandacht voor de sociaal-emotionele en motorische ontwikkeling van kinderen. Op dit gebied worden op dit moment al diverse act¡viteiten georganiseerd en zijn er diverse projecten opgestart. Deze worden gecontin ueerd. Aa nvullend worden nieuwe activ¡te¡ten ontplooid. ln onderstaande tabel is aangegeven hoe we dit gaan realiseren Activiteit We continueren bestaande projecten als weerbaarheid op school, sova-training en schoolmaatschappelijk werk.

Betrokkenen Gemeente,

Planning realisatie Continu

Kosten 2021

Kosten 2022

€ 30.000,-

€ 30.000,-

Het resterende bedrag van €

Het resterende bedrag van €

70.000 wordt

70.000 wordt

bekostigd uit het jeugdhulp budget.

bekostigd uit het jeugdhulp

scholen,

voorschools, AMW De Kern

Doelstell¡ng Deze projecten leveren een bijdrage in het kader van het'speerpunt "Lekker in je vel' uit de preventienota jeugd.

budget.

Meetbaar resu ltaat l2022l Alle scholen bieden een

weerbaarheidstraining aan.

ln alle kernen wordt een sova-training aangeboden Er is 16 uur per week aan

Het KIES aanbod op de

2 KIES coaches

Continu

€ 7.500,-

€ 7.500,-

basisscholen wordt

gecontinueerd en uitgebreid met een aanbod op het VO Agnieten College. We geven uitvoering aan

Bu u rtsportcoaches,

het JOGG programma.

scholen,

voorschools, verenigingen, etc.

Continu

€ 10.000

€ 10.000

Kinderen, waarvan ouders zijn gescheiden, een onafhankelijke plek te

bieden waar ze, niet gehinderd door loyaliteit, hun verhaal kunnen doen. Levert een bijdrage aan speerpunt "Lekker in je vel' uit preventienota jeugd en speerpunt 1 uit het lokaal gezondheidsbeleid.

schoolmaatschappelijk werk beschikbaar voor Zwartewaterland. ln alle kernen wordt een Kl ES-training aangeboden

Doelstelling van JOGG worden in2A25 gemeten a.d.h.v. de GGD cijfers. Meetbare resultaten 2022 is dus niet van toePassing.

13

Ons preventieve aanbod wordt blijvend onder de aandacht gebracht bij inwoners en professionals.

Gemeente Netwerkpartners

Continu

Onze inwoners en netwerkpartners zijn op de hoogte van het

preventief aanbod binnen onze gemeente.

Er is een adequate en actuele sociale kaart van Zwartewaterland. In de spread van het sociaal domein in De Stadskoerier is regelmatig aandacht voor het preventieve aanbod jeugd.

Ons preventief aanbod is terug te vinden op

de gemeentelijke website. We informeren scholen en

voorschoolse voorzieningen actief over het aanbod.

L4

Pljler 6: Ondersteuning bij opvoeden en opgroeien De schoolloopbaan van een kind kan niet los worden gezien van het opvoeden en opgroeien van een kind. Om deze reden verbinden we het

onderwijskansenbeleid nadrukkelijk met het preventiebeleid jeugd. Samen bouwen we aan een sterke basis om zoveel mogelijk jeugdigen gezond, veilig en kansrijk te laten opgroeien, gewoon in hun eigen omgeving. We investeren in ouders, in een positieve opvoeding, succesvolle schoollobpbaan en in een brede ontwikkeling van jeugdigen. Het gaat hierbij om het versterken van beschermende factoren en het verminderen van risicofactoren waardoor jongeren

meer perspectief krijgen thuis, op school en in hun vrije tijd. Opgroeien gaat vaak vanzelf, opvoeden niet altijd. Kennis over opvoeden, informeren en ondersteuning bieden bij het opvoeden speeft een grote rol in het aanleren van bijvoorbeeld grenzen. Tijdig ouders 'bij de hand' nemen op gezette momenten is vaak het halve werk. Uiteraard zijn er de reguliere

contactmomenten met de jeugdgezondheid, waarbij ouders vragen over opvoeden en opgroeien kunnen stellen. ln aanvulling hierop bieden we verdieping. ln onderstaande tabel is aangegeven hoe we dit gaan realiseren.

Activiteit ln het kader van het landelijk programma "Kansrijke start' onderzoeken we hoe we ouders van kinderen in de eerste 1000 dagen van het leven van hun kind een stevige basis voor opvoeden en opgroeien kunnen bieden. Hierbij is zowel aandacht voor de periode voor de geboorte als de eerste iaren daarna. Ín het kader van het landelijk programma "Kansriike start'

Betrokkenen GGD

Planning realisatie Continu

Verloskundigen

Kosten 2021

Kosten 2022

Doelstelling Aanstaande ouders krijgen passende voorlichting over het ouderschap, hechting en de veranderingen die de komst van een kind met zich meebrengt.

Meetbaar resultaat l2022l ln 2020 heeft er in elke kern een bijeenkomst plaatsgevonden. 50% van de aanstaande ouders met een 1" kind zijn aanwezig.

GGD

Verloskundigen Huisartsen

Startbijeenkomst

Er wordt een lokale

Er zijn gezamenlijke

Q42020

coalitie gevormd met geza menl ijke afspraken

afspraken vastgelegd

15

onderzoeken we in hoeverre partners binnen de geboorteketen nog beter kunnen samenwerken waardoor kwetsbare ouders direct de juiste hulp krijgen die nodig is.

ondersteuning aan kwetsbare ouders voor en tijdens de zwangerschap en na de geboorte zodat meer kinderen een kansrijke start krijgen.

We organiseren

Preventiemedewerker

cu rsusbijeenkomsten

CT

Continu

€ 15.000,-

€ 15.000,-

'positief opvoeden' voor alle ouders met kinderen in de leeftijd van 0 tot 18 jaar om hen vaardigheden te

leren rondom het opgroeien en opvoeden van hun kind.

Het project'Steunouder' wordt gecontinueerd

binnen de gemeente waardoor ouders

Preventiemedewerker

cï

Continu

€15.000,-

€15.000,-

Het doel is om de competentie en het zelfuertrouwen van ouders bij het opvoeden van kinderen te vergroten door: - de competentie van ouders te versterken, zodat ze beter kunnen omgaan met veelvoorkomende gedragsmoeilijkheden en ontwikkelingsproblemen; - het gebruik van dwingende en straffende opvoedpraktijken door ouders te verminderen; - de communicatie tussen ouders over opvoedonderwerpen te verbeteren; - stress met betrekking tot het opvoeden van kinderen te verminderen. Het doel van steunouders is om zo nodig aanvullend op andere hulp, het sociale netwerk van

Per kern worden 2 cu rsusbijeenkomsten

georganiseerd. 1 in de leeftijd tot L2 jaar en 1 vanaf L2 jaar.

Op jaarbasis vinden

minimaal 10 matches plaats tussen vraag- en

steunouder.

t6

vroegtijdig worden ontlast om escalat¡e en/of inzet van specialistische

jeugdhulp te voorkomen.

gezinnen in een kwetsbare s¡tuatie te versterken om hiermee bij te dragen aan het voorkomen van escaleren van

(opvoed)problemen en daarmee een beroep op bijvoorbeeld pleegzorg.

17

Financien Speclf Ieke uitkeri ng onderwijsachtersta nden

ln2O2Ohebbenwevanhetrijkeenspecifiekeuitkeringvan€403.000,- ontvangenvoordebestr¡jd¡ngvanonderwijsachterstanden.Opbasisvaneen voorlopige beschikking gaan we uit van een uitkering van € 42L.000 in het jaar 2021.

lìeservevorm ing Het is toegestaan om een reserve te vormen indien een deel van de specifieke uitkering onderwijsachterstanden in het betreffende jaar niet wordt besteed. Deze middelen kunnen dan in volgende jaren alsnog worden ingezet. Hiervoor geldt een tijdvak van vier jaar dat loopt van 2Ot9 t/m 2022. De middelen die

op 3L december 2022 nog in de reserve resteren worden door de landelijke overheid teruggevorderd. Daarbij geldt de uitzondering dat maximaal 50% van de in 2022 ontvangen uitkering mag worden overgeheveld naar het volgende tijdvak van vier jaar.

Vanuit 2019 is reeds een bedrag van € 205.000,- gereserveerd. Vanuit het verwachte posit¡eve resultaat over 2020 zal hieraan nog een bedrag worden gedoteerd. De stand van de reserve zal dan naar verwachting € 225.577,- bedragen.

i:inancreel overzicht Op basis van de in dit uitvoeringsprogramma beschreven activiteiten ziet de geraamde inzet van financiêle middelen in de jaren 2O2L en 2022 er als volgt

uit:

Pijler 1 Pi ler 2

ler 3 Pijler 4

202L € 331.000,€ 45.500,-

2022 € 3s6.000.€ 45.500,€ 35.000,-

Totaal

€ 35.000,€ 26.500,€ 52.500,€ 30;000,€ 520.500,-

Mutatie reserve

€ 99.500,-

€.124500i

TOTAAL

€ 421.000,-

€ 421.000,-

Pijler 5 P ler 6

€ 26.500,€ 52.500,€ 30.000,€ 545.500,-

18

Bijlage: Evaluatie uitvoeringsprogramma zOLg IZO2O

Gemeentelijk onderwijskansenbeleid'Gelijke kansen voor ieder kind'

Versie: l-0 november 2020

19

lnleiding ln het gemeentelijk onderwijskansenbeleid 'Gelijke kansen voor ieder kind' (20L9) hebben we afgesproken jaarlijks aan de hand van de tussent¡jdse resultaten in het OOGO/LEA met onderwijs en aanbieders van voorschoolse voorzieningen te spreken over de voortgang van het beleid. Op basis hiervan worden dan bij de opstelling van het uitvoeringsprogramma voor een volgende periode eventueel zaken bijgesteld of kunnen er andere accenten worden gelegd. Het eerste uitvoeringsprogramma ging over de periode 2OL9l2O2O.ln deze evaluatie beschrijven we de resultaten tot nu toe. Feitelijk gaat het dan

om de resultaten die zijn behaald in het schooljaar 2OL9/2020. We beschrijven de resultaten aan de hand van de zes pijlers van het onderwijskansenbeleid Voor deze evaluatie is informatie opgehaald bij de aanbieders van peuterspeelgroepen, de jeugdgezondheidzorg, de bibliotheek, de projectleider van het nt2-project, de drie openbare basisscholen die deelnemen aan de nt2-pilot en binnen de gemeentelijke organisatie. ln de evaluatie wordt per activiteit met een kleur aangegeven of de activiteit reeds is behaald, nog lopende is of nog niet is behaald. Hieronder een

omschrijving per kleur: Doelstelling is niet bereikt in de periode 2Ot9l2O20

Doelstelling is deels bereikt in de periode2OL9/2O2O

Doelstelling is wel bereíkt in de periode 2019/2020

20

Pijler -1. Het voorkomen van onderwijs- en ontwikkelingsachterstand bij jonge kinderen Deze pijler omvat 4 speerpunten waar in de afgelopen periode op is ingezet 1.

2. 3.

4.

Verbreding van de doelgroep definitie Aanbod gratis derde dagdeel voor alle kinderen Passende subsid ieregeling Stimuleren doorgaa nde leerlijn

Hieronder een samenvatting van de eerste resultaten per speerpunt: Speerpunt 1: Verbreding van de doelgroep definitie Act¡vite¡t

Betrokkenen

De JGZ implementeert de verruimde definitie van de we-doelgroep in haar interne werkproces.

GGD

Doelstelling o Kinderen met een verhoogd risico op een onderwijs- en ontwikkelingsachterstand krijgen de benodigde extra ondersteuning o Meer kinderen maken gebruik van de

Meetbaar resultaat (202d

. Het aantal geindiceerdeikinderen neemt van circa 20 perjaar toe naar circa 45.

o Het deelname percentage van kinderen in de leeftijd van 2,5 - 4 jaar neemt toe van 86/o naar 90%.

PSG.

Betrokken professionals (waaronder zorgcoaches en pedagogisch medewerkers) worden geïnformeerd over de verruimde doelgroep, het WE aanbod en de wijze van aanmelden.

Centrale Toegang Aanbieders we

Betrokken professionals (waaronder

Betrokken professionals (waaronder zorgcoaches

zorgcoaches en pedagogisch medewerkers) zorgen \¡oor een goede toeleiding van de doelgroep naar het WE aanbod.

en pedagogisch medewerkers) zijn op de hoogte van de route naar het aanbod.

Resultaten/ervaringen:

¡

jaar

is helaas Het deelnamepercentage aan de voorschoolse voorzieningen (kinderopvang en peuterspeelgroep) van kinderen in de leeftijd van 2,5 tot 4 afgenomen van 87%o (halverwege 2OI7l naar 80% (halverwege 2020). Hiermee is de doelstelling om het deelnamepercentage te verhogen naar 90% nog

niet in zicht. Reden voor deze afname is onbekend.

r

Sinds de verruiming van de doelgroep definitie is er vanuit de jeugdarts en jeugdverpleegkundige extra aandacht voor een mogelijke WE indicatie van

kinderen. Alle teamleden van GGD Zwartewaterland zijn bijgepraat over de nieuwe indicatoren. 27

a

Op dit moment zijn er 30 kinderen met een WE-indicatie. Dat zijn er ongeveer L0 meer dan in vorige jaren. De doelstelling van 45 kinderen is op dit

moment nog niet behaald, maar we zijn op de goede weg. Helaas is de Corona-periode van invloed geweest op de werkzaamheden van de Jeugdgezondheidszorg.

Speerpunt 2: Aanbod gratis derde dagdeel voor alle kinderen Activiteit

Betrokkenen

Ouders van kinderen die gebruik maken van de

Aanbieders WE

PSG krijgen de mogelijkheid kosteloos een 3u

dagdeel afte nemen.

Per l juli 2020 wordt aan de WE geindiceerde kinderen l-6 uur per week WE aangeboden.

Aanbieders WE

Doelstell¡ng Kinderen starten goed voorbereid op de basisschool, doordat ze optimaal profiteren van het aangeboden WE programma door het aanbieden van extra uren.

Per l juli 2020 voldoen we aan de nieuwe

wettelijke verplichting om 16 uur per week WE aan de geindiceerde kinderen aan te bieden.

Meetbaar resultaat {20¿01 50% van de PSG kinderen maakt gebruik van het 3" gratis dagdeel.

We gaon op zoek naor een methodiek om de effecten van de inzet van een 3" dagdeel inzichtelijk te maken. Dit is ldst¡q, omdot we geen gebruik meer mogen møken van toets¡ng, we te maken hebben met gemengde groepen en de ontwikkeling von kinderen sprongsgewijs plaatsvindt. 50% van de geïndiceerde kinderen maakt gebruik van het WE aanbod van 16 uur per week. Dit is 5,5 uur extra t.o.v. het regulier aanbod (deze uren ziin kosteloos voor de ouders).

Resultaten/ervaringen : ln de periode september 2OI9 t/m mei 2020 is het gratis 3" dagdeel gefaseerd ingevoerd op alle peuterspeelgroepen in Zwartewaterland. Als laatste

bij PSG Benjamin in Genemuiden. De ervaringen van beide aanbieders zijn overwegend positief. Hieronder delen wij de belangrijkste conclusies:

o Voor de leeftijd vanaf 2,5 jaar is continuiteit van belang. Doorat deze kinderen drie maal per week komen zitten ze sneller in een ritme. Zodra dit ritme is beklijft merk je dat kinderen hun concentratie en energie kunnen gebruiken om andere dingen te ontdekken en te leren.

Dit resulteert in een mooie stijgende lijn zonder dat het kind wordt overvraagt.

o Men ziet zeer zeker vooruitgang op het gebied van sociale competenties en spraak/taalontwikkeling. o Thema's kunnen beter worden uitgediept en er is meer tijd om dingen te herhalen. 22

o Er kan meer individuele aandacht aan de kinderen worden geschonken en er is meer tijd voor individuele observatie van kinderen. o Het derde dagdeel biedt ook meer gelegenheid voor het opbouwen van een vertrouwensband met ouders. Dit is extra waardevol bij gezinnen uit een sociaal zwakker milieu. Dit komt het algemene welzijn van de kinderen ten goede en pedagogisch medewerkers hebben een beter beeld van de gezinssituatie van de kinderen.

o De overgang naar het ritme van de basisschool verloopt soepeler. o Anderstalige kinderen pakken het Nederlands sneller op.Ze krijgen een grotere woordenschat. Er worden ook enkele nadelen van de invoering genoemd:

o De groepen stromen snel vol, waardoor er op een bepaald moment wellicht minder snel plek is voor een kind met een indicatie. Ook de meer wisselende samenstelling van de groep per dagdeel wordt door sommige pedagogisch medewerkers en kinderen als nadelig ervaren. Dagdelen in de ochtend worden over het algemeen als meer productief ervaren dan dagdelen in de middag. Door het toegenomen aantal dagdelen is dit echter qua planning niet altijd mogelijk. Begin 2020 zijn met beide aanbieders afspraken gemaakt over de invulling van de 960 uur VVE per 1- augustus 2020. De aanbieders bieden aan VVE-

geTndiceerde peuters vanaf dat moment L6 uur WE per week aan. Dit gebeurd in principe in 4 dagdelen. Het aanbod boven de 7 uur wordt volledig door de gemeente bekostigd. De aanbieders borgen het aanbod in hun pedagogisch beleidsplan. De toezichthouders van de GGD kijken bij de

reguliere inspecties of aan de nieuwe wettelijke eis wordt voldaan.

Speerpunt 3: Passende subsidieregeling Act¡viteit Het VVE programma wordt in alle PSG uitgevoerd. Alle PSG krijgen hiervoor een subsidie. De hoogte van de subsidie is afhankelijk van het aantal groepen (max. 16 kinderen per groep) die de PSG telt. Voor separate PSG is er een toeslag t.o.v. PSG in kindcentra.

Betrokkenen Aanbieders WC

Doelstell¡ng Met behulp van de subsidie zijn aanbieders in staat alle kinderen op de PSG een landelijk erkend VVE programma aan te bieden met de daarbij behorende extra faciliteiten en kwaliteitseisen.

n¡efuiredte¡t{21}Z! Alle 14 PSG groepen bieden een landelijk erkend WE programma aan.

Resultaten/ervaringen:

-

ontvangen een Er zijn afspraken met de aanbieders gemaakt over een nieuwe subsidieregeling voor de peuterspeelgroepen per 2019. De aanbieders bedrag per groep van maximaal 16 peuters. Groepen van maximaal 8 peuters tellen als halve groep mee in de berekening van het subsidiebedrag.

23

De subsidie is bedoeld voor het aanbieden van een WE-programma aan alle peuters, inclusief de bijbehorende faciliteiten. Voorseparate psg die

geen deel uitmaken van een kindcentrum geldt een toeslag. Door deze afspraken wordt WE inderdaad aangeboden op alle psg in Zwartewaterland Vanaf L augustus 2020 heeft er een wijziging plaatsgevonden bij psg de Regenboog en psg Dikkertje Dap. Deze waren eerst aarìgesloten bij SKZ en zijn nu onderdeel van Scholengroep lJsselrijk, die voor de exploitatie samenwerkt met Accrete. Psg De Regenboog maakt nu deel uit van het

kindcentrum Johannes Bogerman.

Speerpunt 4: Stimuleren doorgaande leerlijn Act¡v¡te¡t jGZ registreert en volgt alle VVE-geïndiceerde kinderen

Er worden werkafspraken vastgelegd over de zorgstructuur op de voorschoolse voorzieningen en de 'warme' overdracht naar het basisonderwijs. Er wordt onderzocht op welke manier een digitaal

volgsysteem een rol kan spelen in het optimaliseren van de doorlopende leerlijn van voorschools naar schools.

Betrokkenen GGD

Aanbieders

WE

Doelstellins De WE geindiceerde kinderen zijn in beeld,

Meetbûarhcsdteat lzfl20l Kinderen ontwikkelen zich positief

worden gevolgd en krijgen waar nodig de passende ondersteuning. Alle voorschoolse voorzieningen hanteren dezelfde werkwijze ten aanzien van zorgleerlingen.

in de tijd dat ze gebruik maken van het WE aanbod.

JGZ

Onderwiis Aanbieders

De doorlopende leerlijn van voorschools naar

WE

school is gewaarborgd.

JGZ

Onderwiis

Resu ltaten/ervaringen: a

De registratie van de VVE kinderen gebeurd via het dossier van het kind, het zogenaamde KD+. ln het gedeelte waar de voorschoolse voorziening

a

staat aangegeven, zorgt de jeugdarts of jeugdverpleegkundige dat de VVE indicatie aangevinkt wordt. Vanaf het L" contact met ouders en kind is de jeugdverpleegkundige alert op wat zij signaleert tijdens haar huisbezoek of tijderùs de consulten op het consultatiebureau. Als de jeugdverpleegkundige bij een n¡et Nederlandstalig gezin komt waar een baby is geboren, zal er op het kindbeeld in het KD+ een signalering komen te staan. ln deze signalering staat dat het kind t.z.t voor de WE indicatie in aanmerking kan komen. Zodra het KD+ geopend wordt komt deze signalering in beeld. Uiteraard is er ook aandacht voor de andere indicatoren gedurende alle contactmomenten tussen

kind/ouders en medewerkers van het consultatiebureau.

24

i I

i I

a

Met de WE werkgroep is gesproken over de doorlopende leerlijn, de zorgstructuur en de overdracht naar de basisschool. Gecòncludeerd werd dat men tevreden is over de huidige situatie.

a

Ëen accuraat digitaal volgsysteem dat de overdracht naar de basisschool makkelijker maakt blijkt nog niet beschikbaar op de markt. Het idee om een

dergelijk systeem in te voeren is daarom door de werkgroep vooralsnog in de ijskast gezet. We blijven de ontwikkelingen op dñt gebied volgen. De verwachting is echter niet dat een passend systeem op korte termijn beschikbaar is.

25

Pijler 2: Verbinding onderwijs en jeugdhulp Hoe brengen we twee verschillende werelden, jeugdhulp en onderwijs, dichter bij elkaar?

Hieronder een samenvatting van de eerste resultaten: Act¡v¡te¡t Bijeenkomst organiseren waarbij onderwijs en jeugdhulp bij elkaar komen om samen na te denken over het versterken van de onderlinge verbinding. Aandachtspunten hierin zijn: Extra toerusten leerkrachten/lB'ers, zorgprofessionals Onderzoek doen naar versterken/uitbreiden zorgteams Vastleggenvanconcretesamenwerkingsafspraken Ouders vertrouwd maken met het zorg - en jeugdhulpaanbod via school/gemeente Vervolg geven aan de bijeenkomst verbinding onderwijs/jeugdhu lp waa rbij concrete invu lling wordt gegeven aan bovengenoemde aandachtspunten.

-

Betrokkenen Werkgroep vanuit onderwijs en zorg

Doelstelline Zorgvraag van jongere wordt in een vroeg stadium herkend en op de juiste wijze

opgepakt. School, ouders en zorg voelen zich gezamenlijk verantwoordelijk voor het veilig en gezond opgroeien van onze jongeren. Alle scholen hanteren een eenduidige werkwijze t.a.v. toeleiding naar zorg.

iffiffiemûl Er zijn concrete en n¡et

vrijblijvende afspraken tussen de betrokken partijen vastgelegd als het gaat om zorgleerlingen.

Werkgroep

vanuit onderwijs en zorP,

lnventariseren of extra aandacht gewenst is voor de groep hoogbegaafde kinderen.

Onderwijs

Scholen hebben de juiste expertise als het gaat om passende begeleiding bij hoogbegaafde kinderen.

Resu ltaten/erva ri ngen :

Er is een stuurgroep met vertegenwoordigers vanuit onderwijs, jeugdhulp en gemeente samengesteld die in het vierde kwartaal van 2019 onder

begeleiding van Eva Stam in een aantal werksessies heeft nagedacht over hoe we de onderlinge verb¡nding kunnen versterken en welk proces hiervoor

het beste kan worden ingezet. Dit leverde de volgende definitie van samenwerking op: Onze samenwerking is een duurzame verbinding gebruik makend van elkaars expertise als één multidisciplinair team met als gezamenlijk doel om oplossingen te zoeken niet binnen de bestaande regels, systemen of processen, maar te kiiken naar het hogere doel van het welzijn van de gemeenschap waarbij de leefwereld van het kind/de jongere en zijn ouders centraal staat. Vervolgens heeft de stuurgroep een gezamenlijke ambitieovereenkomst opgesteld, werd er een planning/fasering voor het vervolgtraject gemaakt en werd er een inspiratiebijeenkomst georganiseerd om de start van het traject te markeren. De stuurgroep blijft gedurende het vervolg van het traject actief. 26

Op 26 februari 2020 ondertekenden ongeveer 1-5 partijen die actief zijn op het gebied van onderwijs en jeugdhulp in Zwartewaterland samen met de

gemeente de ambitieovereenkomst 'Versterking verbinding onderwijs en jeugdhulp' tijdens een inspirerende bijeenkomst in de Streukeler Veste in Hasselt. De partijen die hun handtekening hebben gezet gaan samen werken aan optimale kansen voor de kinderen van Zwartewaterland en hebben

aangegeven deze ambitie samen te gaan uitwerken met inzet van menskracht, deskundigheid, expertise en kennis Het traject is verdeeld in vier fases: verkenning, dataonderzoek, opstellen ontwikkelplan en inhoudelijke uitwerking. Helaas is er vertraging opgetreden als gevolg van Corona.

Op 12 maart 2020 stond de informatieavond voor ouders, verzorgers, leerkrachten, zorgprofessionals en andere betrokkenen over het thema

hoogbegaafdheid. Deze bijeenkomst was georganiseerd in samenwerking met het regionaal expertisecentrum. Helaas is deze i.v.m. de corona crisis op het laatste moment afgeblazen en verzet naar eind een datum eind 2020.

27

Fijler 3. Bevordering integratie van anderstalige kinderen en hun ouders Hoe bevorderen we de integratie en stimuleren we de taalontwikkeling bij onze NT2 kinderen (en hun ouders? Hieronder een samenvatting van de eerste resultaten:

Activiteit

Betroftkenen

Op de korte termijn (schooljaar 20!9/2020l'wordt op de

Op Kop

Aremberg, De Vogelaar en De Toermalijn extra ondersteuning geboden aan nt2-leerlingen door een onderwijsassistent. Deze zal een aantal ochtenden per week worden ingezet. Hierin investeren gemeente en schoolbestu u r gezamenlijk.

Doelstell¡ng Door intensieve ondersteuning van de kinderen wordt de taalverwerving en taalontwikkeling gestimuleerd.

We sluiten voor het ontwikkelen van nt2-beleid voor de langere termijn aan bij een traject dat de gemeente

Gemeente Steenwijkerla

Steenwijkerland onlangs is gestart met diverse partners. Hierbij wordt geinventariseerd welke ondersteuning in de diverse ontwikkelingsfases van het kind kan worden geboden. De uitkomsten van dit onderzoek worden vanaf schooljaa r 2020-2021 geïm plementeerd.

nd, Op Kop, etc.

We onderzoeken hoe de taalontwikkelingstrajecten op school bij kan dragen aan de versterking van de samenwerking tussen betrokken professionals en ouders. Gezinnen (met een migratieachtergrond) zijn goed geTntesreerd in de Zwartewaterlandse samenleving.

Taalpunt,

De samenwerking tussen betrokken professionals

scholen

en ouders is versterkt.

Vluchtelingen werk

Anderstalige kinderen en hun ouders zijn op de hoogte van activiteiten die plaatsvinden.

Dmv passend onderwijs + de juiste ondersteuning zorgen we ervoor dat anderstalige kinderen zonder achterstand van

meethplsJmt.ft08d Ca. 30 leerlingen nemen deel.

Totaal aantal nt2-leerlingen uit de inventarisatie. 73 kinderen (d.d. 1-6-201e).

school gaan. Wanneer een anderstalig kind in onze gemeente komt wonen is de ondersteuningen onderwijsbehoefte goed in beeld voor zowel het kind als de professional en ouders. Er is een beschikbaar ondersteunings- en onderwijsaanbod dat aansluit op de fase en leeftijd waarin het anderstalige kind van 0-18

bevindt.

Resultaten/ervaringen :

28

De gemeente Zwartewaterland en Stichting Op Kop hebben gezamenlijk aan drie basisscholen (Aremberg, Toermalijn en Vogelaar) een financiële

bijdrage toegekend, waarmee een onderwijsassistent/taalcoach kon worden aangesteld om de nt2-leerlingen gedurende een aantal uur per week extra

te begeleiden. ln eerste instantie werd deze afspraak gemaakt voor het schooljaar 2Ot9l2O2O. Later is besloten deze periode te verlengen tot L januari 2021,.

Ongeveer 40 kinderen ontvingen op deze manier extra ondersteuning. De resultaten zijn volgens de drie scholen erg positief. De onderwijsassistent

brengt samen met de leerkracht de startsituatie in beeld. Hij of zij werkt met de individuele leerling aan de taalontwikkeling en uitbreiding van de woordenschat. Bij de oudere leerlingen wordt ook extra aandacht aan begrijpend lezen geschonken, bijvoorbeeld door pre-teaching. Ook kan de onderwijsassistent lesstof van andere vakken aanbieden op het niveau van de leerling. Dit zijn zaken waar de groepsleerkracht onvoldoende tijd voor heeft. Door het buiten de klas te doen kan de leerling zich beter focussen. Er is over het algemeen goede afstemming tussen leerkracht en onderwijsassistent. De aanpak is afhankelijk van de leeftijd van de leerling en de mate waarin de leerling in het verleden onderwijs heeft genoten. We zijn aangesloten bij het NT2-project van de gemeente Steenwijkerland. Nicole Fanchamps is aangesteld als projectleider. Zij heeft eerst onderzoek gedaan naar de omvang van de doelgroep in beide gemeenten en naar het aanbod dat er al is. Uit dit onderzoek kwam o.a. naarvoren dat er in

Zwartewaterland 258 anderstalige kinderen (0-L9 jaar) wonen. Ze zijn afkomstig uit 20 verschillende landen. Ze gaan vooral naar de openbare basisscholen, maar ook naar het Agnieten College in Zwartsluis. Er is zeker al aanbod voor deze kinderen, maar dit kan verder worden versterkt. Nicole heeft bijeenkomsten en een Webinar (op 21 april 2020) over het thema georganiseerd voor medewerkers van onderwijs en kinderopvang. Samen met mensen uit de praktijk wordt gekeken hoe het aanbod voor nt2-leerlingen kan worden versterkt. ln het schooliaar 2O2O12021 zullen nieuwe methoden in de vorm van pilots worden getest. Ook wordt nagedacht over een bredere inzet van de taalcoaches. De taalcoach van de Aremberg is toegevoegd aan de gemeentelijke klankbordgroep laaggeletterdheid. Hiermee leggen we verbinding tussen het nt2-

beleid voor kinderen en volwassenen.

29

Pijler 4: Stimuleren van de taalontwikkeling De taalontwikkeling is de wijze waarop kinderen woorden en zinnen leren begrijpen en gebruiken. Het is heel belangrijk om de taalontwikkeling vanaf de geboorte te stimuleren. Door middel van diverse projecten is hierop ingezet.

Hieronder een samenvatting van de eerste resultaten:

Act¡v¡te¡t Via het intensieve programma De Voorleesexpress wordt binnen gezinnen de taalontwikkeling gestimuleerd. Gezinnen worden gedurende het traject 20x thuis door

Betrokkenen Bibliotheek,

Doelstelling

GGD

wordt gestimuleerd.

De taalontwikkeling binnen de gezinnen

ÈleÊtùaâr rusrlhût {2m8l 20 gezinnen nemen deel aan het project. Er is geen wachtlijst meer.

een vrijwilliger bezocht. We starten een nieuw taalontwikkeli ngsproject'BOE Ken(ge)Zl N', waarbij het stimuleren van het (voor)lezen wordt gekoppeld aan groepsbijeenkomsten voor de ouders over opvoeden en opgroeien. Tijdens deze bijeenkomsten wordt steeds een belangrijk thema onder de aandacht gebracht. Ouders gaan hier gezamenlijk mee aan de slag. Er zijn in totaal 6 groepsbijeenkomsten. Steeds met een half jaar er tussen. De eerste bijeenkomst is op het moment dat het kind 6 maanden oud is, de laatste op 3 jarige leeftijd.

GGD,

Het interventieprogramma Bouw in groep 2 llm 4van de basisscholen wordt

Basisscholen

gecontinueerd.

bibliotheek

Stimuleren van de taalontwikkeling bij kinderen. Ouders informeren over hoe je het beste kunt voorlezen met je kind. Ouders meenemen in het proces van een opgroeiend kind en per fase (extra) handvaten meegeven.

Door middel van een preventieve aanpak problemen met leesachterstanden, laaggeletterdheid en dyslexie effectief terugdringen.

ln alle 3 kernen hebben 2 groepsbijeenkomsten van circa 15 ouders plaatsgevonden. Hierbij hebben we een bereik van 60%van de ouders met een eerste kind. Ouders beoordelen de themabijeenkomsten met minimaal een 7 Binnen 60% van de gezinnenrmet kinderen in deze leeftijdscategorie wordt op een vast dagelijks moment voorgelezen.

Het programma wordt op alle 16 basisscholen in de groepen 2t/m 4 aangeboden. Het aantal verwijzingen naar behandeling dyslexie is procentueel afgenomen t.o.v. 2017.

30

Onderzoeken of er behoefte is aan een scholingsaanbod om de taalstimulering zowel binnen de peutergroep als binnen de onderbouw op school een extra impuls te geven.

Voorschoolse voorzieningen Basisscholen

Er is sprake van een doorgaande leerlijn op het gebied van taalstimulering van het voorschoolse naar de basisschool

Resu ltaten/erva r¡ ngen :

ln de tweede helft van 2019 hebben we het project 'BOEKen(ge)ZlN' voorbereid met de GGD, bibliotheek en gemeente. Samen hebben we de thema's van de zes bijeenkomsten bepaald, zijn er materialen ontwikkeld/aangeschaft, z¡jn er voorleesboeken geselecteerd/aangeschaft en zijn ouders

geïnformeerd over het project. De JGZ medewerkers die de bijeenkomsten gaan leiden hebben zich voorbereid/zijn getraind. Op 25 februari 2020 is de eerste bijeenkomst geweest met de eerste groep (negen ouders waren aanwezig, waarvan één ouderpaar). Deze groep was erg enthousiast. De tweede bijeenkomst van deze groep staat gepland in september. Er was een 2'groep gevormd, hiervan is de eerste bijeenkomst afgezegd (i.v.m. Corona ).

Het werven van de ouders is tijdens de corona tijd ongewijzigd gebleven. Tijdens de geplande momenten hebben ouders informatie gekregen en zijn ze gevraagd om mee te doen. We hebben gemerkt dat ouders in deze tijd wat terughoudender zijn in het aanmelden, omdat onduidelijk is wanneer de

bijeenkomsten weer kunnen starten. Dit laatste viel vooral in Genemuiden op. ln totaal hebben zich tot nu toe 22 ouders aangemeld voor dit project. De bibliotheek voert in samenwerking met de GGD 'Boekstart' uit. Ouders krijgen van het consultatiebureau een voucher, waarmee ze in de bibliotheek

het Boekstart-koffertje kunnen ophalen. Het kind wordt ingeschreven als gratis jeugdlid van de bibliotheek. Hierdoor kunnen ouders gratis materialen lenen voor het kind. De bibliotheek heeft bij wijze van proef een drietal bijeenkomsten met ouder en kind activiteiten georganiseerd. De opkomst was wisselend. De

bijeenkomsten worden nog geëvalueerd. Voor de VoorleesExpress zijn inmiddels 9 actieve vrijwilligers. Hiermee kunnen ongeveer 1"8 gezinnen per jaar worden bediend. Op dit moment staan er nog 2 gezinnen op de wachtlijst. De vrijwilligers waarderen de beschikbaar gestelde vrijwilligers vergoeding per traject enorm. Het Bouwprogramma op de basisscholen is gecontinueerd. Alle scholen doen hier act¡ef aan mee. We zien een lichte daling in het aantal

doorverwijzingen naa r dyslexieaanbieders.

3L

Piller 5: Stimuleren sociaal-emotionele en motorische ontwikkeling van kinderen ln het onderwijskansenbeleid gaat het niet alleen over taalstimulering. Een kind dat lekker in z'n vel zit functioneert beter. Ook ouders d ie op tijd de juiste hulp krijgen kunnen op een beter manier zorgen voor hun kind(eren). Hieronder een samenvatting van de eerste resultaten:

Activiteit We continueren bestaande

projecten als weerbaarheid op school, sova-training en schoolmaatschappeliik werk. Het KIES aanbod op de basisscholen wordt gecontinueerd en uitgebreid met een aanbod op het VO Agnieten College. Een gezonde leefstijl onder onze jongeren wordt gestimuleerd via het project JOGG en het programma 'Kids en Gezonde leefstijl' Ons preventieve aanbod wordt blijvend onder de aandacht gebracht bij inwoners en

Betrokkenen Gemeente, scholen, voorschools, AMW De Kern

Doebtelling in het kader van het 'speerpunt "Lekker in je vel' uit de preventienota jeugd.

2 KIES coaches

Buurtsportcoaches, scholen, voorschools, verenigingen, etc.

Gemeente Netwerkpartners

Maetbær r€sdtedtt2tE0t

Deze projecten leveren een bijdrage

Kinderen, waarvan ouders zijn gescheiden, een onafhankelijke plek te bieden waar ze, niet gehinderd door loyaliteit, hun verhaal kunnen doen. Levert een bijdrage aan speerpunt

"Lekker in je vel' uit preventienota jeugd en speerpunt L uit het lokaal gezondheidsbeleid.

Afname van het percentage kinderen enljongeren van 0-19 jaar met overgewicht met2% eind 2021. Vanuit de Jeugdsportmonitor 20L6 is het percentage nu I2%. Dit percentage zien we als nulmeting.

Onze inwoners en netwerkpartners zijn op de hoogte van het preventief aanbod binnen onze gemeente.

professionals.

Resultaten/ervaringen : De KIES-trainingen voor kinderen van groep 5 t/m 8 zijn in alle kernen aangeboden. KIES is bedoeld voor kínderen die een echtscheiding hebben

meegemaakt. Het programma bestaat uit 8 bijeenkomsten van ruim een uur en vindt onder schooltijd plaats. Voorafgaand aan de training is er een informatiebijeenkomst voor ouders. Na afloop van de training vindt een afsluitend gesprek met de ouders plaats. Kinderen en ouders ervaren de training als zeer waardevol. Kinderen leren tijdens de training met andere kinderen over de scheiding te praten. We zien dat gedurende de training het gevoel van welzijn van de kinderen verbeterd. Kinderen gaan de scheiding beter begrijpen en komen zo beter in contact met hun ouders. Tijdens de 32

ouderbijeenkomst geven ouders aan meer zicht te hebben op de positie van hun kind. Ook zien ze hun eigen rol en mogelijkheden t.o.v. het kind beter. ln het afgelopen schooljaar hebben L5 kinderen deelgenomen aan KIES. Een programma over 'echtscheiding' is nog niet uitgerold op het Agnieten College. ln het schooljaar 2O2O/2021 wordt hiermee gestart. Het project heet '!JES j¡j en scheiden'.

ln alle kernen zijn SOVA trainingen georganiseerd. ln totaal hebben 24 kinderen hieraan deelgenomen. ln de SOVA training leren kinderen hoe om te gaan met lastige sociale situaties op school. Of bijvoorbeeld in de omgang met andere kinderen. Ze leren op een goede manier voor zichzelf op te

komen. Een mooi gegeven van deze cursus is dat op de training kinderen van alle gezindten komen en op de ouderavonden hun ouders. Er is vaak veel herkenning en dat geeft al lucht. Als bijvangst komt het voor dat we signaleren dat het een kind niet lukt om het geleerde toe te passen en gaan we met de ouders en leerkrachten in gesprek. Op alle basisscholen in Zwartewaterland worden weerbaarheidstrainingen gegeven aan de kinderen van groep 5,6, of 7. Tijdens de

weerbaarheidstrainingen ervaren jongeren hoe ze voor zichzelf en voor anderen kunnen opkomen. Ze leren waar hun mogelijkheden liggen en hoe ze op een adequate manier kunnen reageren. Het vergroten van het zelfvertrouwen en het creëren van een positief zelfbeeld staan bij deze

weerbaarheidstrainingen centraal. Op een aantal scholen zijn de weerbaarheidstrainingen uitgebreid met een voorlichting over social media, gamen, alcohol en drugs. Als gemeente

stimuleren we de scholen hieraan mee te werken door financieel bij te dragen aan deze cursussen. Voorwaarde is wel dat ouders ook betrokken worden bij de voorlichtingsavonden. ln het schooljaar 2At9l2O2O zijn we gestart met Think op school op het Agnietencollege. Alle L" klassers hebben inmiddels 6 lessen gehad. Het vervolg stond gepland in maart. De thema's: Vriendschap/sociale media, lekker in je vel/zelfbeeld, stress/balans en gewoonte/verslaving zouden dan aan de orde komen. Helaas is dit door de corona maatregelen niet gelukt. Deze themalessen worden doorgeschoven naar het nieuwe schooljaar. JOGG is een project van twee keer drie jaar. ln de eerste fase is samen met samenwerkingspartner een uitgebreid plan van aanpak gemaakt. ln de eerste fase is er heel veel ingezet op trainingen voor de regisseur om de beweging goed aan te pakken. Voor 2020 is er een focus blad gemaakt met de resultaten die we willen bereiken. Bijvoorbeeld: 5 gezonde sportkantines er bij, één gezonde school erbij en L private partner sluit aan bij de JOGG beweging. We zetten in op vele supporters voor de JOGG beweging in Zwartewaterland omdat we alleen met z'n allen een cultuurverandering tot stand kunnen brengen. Er is inmiddels het nodige gebeurd:

o De kerngroep JOGG is opgestart, met o.a. wethouders Slingerland en Knol, GGD, Directie Fytac, Directie reformatorische scholen, MEE, directie welzijn mensenwerk.Ze zijn eigenaar van het plan van aanpak en bedenken samen hoe we de omgeving Zwartewaterland:gezonder kunnen maken. 4 sportkantines werken samen met Team Fit aan een gezonder aanbod (team fit is onderdeel van JOGG en het Voedingscentrum).

o ln september 2020 wordt een 'Drink water' campagne uitgevoerd met o.a. een Tdagenwaterchallenge. 33

o Er is een beweegteam JOGG opgezet met jongerenwerkers, buurtsportcoach en calo studenten. Zij organiseren 2 x per maand een beweegactiviteit in de buurt voor jongeren.

o Er is een werkgroep opgezet voor de verbinding tussen preventie en zorg op het gebied van overgewicht bij jongeren. o De basis voor een grote positieve en gezonde beweging is gemaakt. De komende 5 jaren wordt dit uitgebreid zodat eind 2025 het percentage kinderen van 0 tot 1-9 jaar in Zwartewaterland met een gezond gewicht niet verder is afgenomen ten opzichte van 2018. Het preventieve aanbod is in het afgelopen jaar onder de aandacht gebracht bij onze inwoners middels diverse kanalen. Social media ís ingezet, maar ook de publicatie in de Stadskoerier. Op de website van de gemeente is een aparte pagina aangemaakt waar al het (cursus)aanbod op staat.

34

Pijler 6: Ondersteuning bij opvoeden en opgroeien It takes a village to raise a child; zo heet het preventieplan jeugd. Dit plan sluit aan bij het onderwijskansenbeleid. Opgroeien gaat namelijk meestal gewoon

goed met ouders die hun best doen, maar soms zijn draagkracht en draaglast niet in evenwicht met elkaar en is er extra hulp nodig. Soms zoveel hulp dat er specialisten bijgehaald moeten worden of dat ouders hun kinderen zelfs aan specialisten moeten overdragen. Dat is niet wat wij willen. Wij willen een

sterke, sociale samenleving, met sterke basis- en preventieve voorzieningen en infrastructuur. Om dit te organiseren zijn een aantal projecten opgestart. Hieronder een samenvatting van de eerste resultaten Activ¡te¡t ln het kader van het landelijk programma "Kansrijke start' onderzoeken we hoe we ouders van kinderen in de eerste 1000 dagen van het leven van hun kind een stevige basis voor opvoeden en opgroeien kunnen bieden. Hierbij is zowel aandacht voor de periode voor de geboorte als de eerste jaren daarna. ín het kader van het landelijk programma "Kansrijke start' onderzoeken we in hoeverre partners binnen de geboorteketen nog beter kunnen samenwerken waardoor kwetsbare ouders direct de juiste hulp krijgen die nodig

Betrokkenen

Doelstellins

GGD

Aanstaande ouders krijgen passende voorlichting over het ouderschap, hechting en de veranderingen die de komst van een kind met zich meebrengt.

Verloskundigen

tthettær*reËülta* {2f ttOl ln 2020 heeft er in elke kern een bijeenkomst plaatsgevonden. 50% van de aanstaande ouders met een 1" kind zijn aanwezrg. Er zijn gezamenlijke afspraken vastgelegd.

GGD

Er wordt een lokale coalitie gevormd met gezamenlijke

Verloskundigen Huisartsen

afspraken ondersteuning aan kwetsbare ouders voor en tijdens de zwangerschap en na de geboorte zodat meer kinderen een kansrijke start krijgen.

Preventiemedewerker

Het doel is om de competentie en het zelfvertrouwen van

Per kern worden 2

CT

ouders bij het opvoeden van kinderen te vergroten door: - de competentie van ouders te versterken, zodat ze beter kunnen omgaan met veelvoorkomende gedragsmoei lijkheden en ontwikkelingsproblemen; - het gebruik van dwingende en straffende opvoedpraktijken door ouders te verminderen; - de communicat¡e tussen ouders over opvoedonderwerpen te verbeteren; - stress met betrekking tot het opvoeden van kinderen te verminderen.

cursusbijeenkomsten georganiseerd. 1 in de leeftijd tot 12 jaar en 1 vanaf L2 jaar.

is.

We organiseren cursusbijeenkomsten 'positief opvoeden' voor alle ouders met kinderen in de leeftijd van 0 tot 18 jaar om hen vaardigheden te leren rondom het opgroeien en opvoeden van hun kind.

35

Het project'Steunouder' wordt

Preventiemedewerker

gecontinueerd binnen de gemeente waardoor ouders vroegtijdig worden ontlast om escalatie en/of inzet van specialistische jeugdhulp te voorkomen. We starten met 4 pilotscholen rondom het opzetten van een inloopspreekuur door de

CT

Gemeente GGD

Het doel van steunouders is om zo nodig aanvullend op andere hulp, het sociale netwerk van gezinnen in een kwetsbare situatie te versterken om hiermee bij te dragen aan het voorkomen van escaleren van (opvoed)problemen en daarmee een beroep op bijvoorbeeld pleegzorg. Ouders vragen in een vroeg stadium om informatie/advies en worden passende wijze geholpen.

JGZ.

We onderzoeken hoe we het netwerk rondom de jongeren nog beter op elkaar kunnen laten aansluiten waardoor vroegsignalering nog beter gaat werken.

Gemeente Netwerkpartners

De keten rondom de jongere is sluitend

Op jaarbaSis vinden minimaal

10 matches plaats tussen vraagen steunouder.

Hulpvragen worden in een eerder stadium afgeha ndeld/opgepa kt. Verdere doelstelling wordt bepaald i.s.m. pilotscholen. Hulpvragen worden in een

eerder stadium afgeha ndeld/opgepa kt.

Resultaten/ervaringen: ln het kader van het landelijke traject "Kansrijke start" hebben we een financiële bijdrage van de rijksoverheid ontvangen. Deze bijdrage is bedoeld voor het versterken van het netwerk rondom de geboortezorg. Vanwege de corona is het niet gelukt om een startbijeenkomst te organ¡seren met partijen die een grote rol spelen in de Le 1000 dagen van een kind. Deze bijeenkomst staat op de planning voor Q4 2020. Vanuit het rijk zijn diverse tools

aangereikt om met dit traject aan de slag te gaan. De cursus Baby op komst is ook in 2020 opgestart. Deze cursusavond wordt gegeven door GGD ljsselland en is bedoeld voor ouders die zwanger zijn.

Tijdens de cursus krijgen ouders actuele informatie over ouderschap, hechting, babysignalen, slapen en het aanbrengen van ritme. Op de 1" bijeenkomst van december ¡s niemand op afgekomen. Waarschijnlijk is deze bijeenkomst toch te weínig in de publiciteit gekomen. De 2e bíjeenkomst stond gepland

voor maart, helaas kon deze vanwege de corona maatregelen niet doorgaan. Vanaf het najaar wordt dit weer ingepland. Er wordt specifiek aandacht besteedt aan de werving van ouders. ln alle kernen heeft een cursus 'Positief Opvoeden' (4 tot L2 jaar) plaatsgevonden. Maar liefst 80 ouders hebben hier totaal aan deelgenomen. De cursus heeft als doel het opvoeden gemakkelijker te maken. Er wordt gewerkt met de Triple P methode. De P's staan voor: Positief Pedagogisch Programma. Het richt zich verder op het voorkomen en verminderen van (ernstige) emotionele en gedragsproblemen bij kinderen door het versterken van kennis, vaardigheden en zelfuertrouwen van ouders. Het is een laagdrempelig en integraal programma dat ouders bekend maakt met de basisprincipes voor