3a. Bijlage 1 - Jaarverslag VTH 2021
Tekst van het document
STEVIG VERANKERD RAPPORTAGE EN EVALUATIE VTH 2021
Gemeente Zwartewaterland
Vastgesteld door burgemeester en wethouders op 7 juni 2022
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Aanleiding rapportage & evaluatie ..................................................................................................... 3 Hoofdstuk 2 Rapportage & evaluatie Verordening kwaliteit VTH 2017 .................................................................. 5 2.1. Kwaliteitscriteria 2.1.: bemensing per vakgebied ........................................................................................ 5 2.2. Kwaliteitsverbetering organisatie: voortgang .............................................................................................. 6 Hoofdstuk 3 Rapportage & evaluatie Uitvoeringsprogramma VTH ...................................................................... 10 3.1. Totaaloverzicht uren en activiteiten 2018 ................................................................................................. 10 3.2. Bouwen en Ruimtelijke ordening – vergunningverlening (lokale taak) ..................................................... 11 3.3. Bouwen en Ruimtelijke ordening – toezicht en handhaving (lokale taak) ................................................. 16 3.4. Milieu – vergunningverlening, meldingen, toezicht en handhaving (bovenlokale taak) ...........................
20 Hoofdstuk 4 Conclusies ......................................................................................................................................... 21
2
Hoofdstuk 1 Aanleiding rapportage & evaluatie Voor u ligt de Rapportage & Evaluatie Vergunningverlening, toezicht en handhaving over 2021. Gerapporteerd wordt over de uitvoering van de beleidsdoelstellingen en prestaties en over de uitvoering van de voorgenomen activiteiten voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (hierna: VTH). De doelstellingen, prestaties en activiteiten zijn opgenomen in de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving en in de Beleidsnota vergunningverlening, toezicht en handhaving 2018-2022 ‘Stevig verankerd’. Het is de vierde verantwoordingsrapportage die is gebaseerd op de hiervoor genoemde verordening en beleidsnota die beide zijn voortgekomen uit de Wet Verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving (Wet VTH, 14 april 2016). Een wet waarin criteria zijn opgenomen die zijn gericht op het verbeteren van de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken. Als eerste stap in die kwaliteitsverbetering heeft de gemeenteraad op 26 januari 2017 de verordening vastgesteld die is gebaseerd op de bij de Wet VTH behorende kwaliteitscriteria 2.1. Een juridisch kader voor het beoordelen, borgen en verbeteren van de kwaliteit van de wettelijke VTH-taken. In artikel 5 van de verordening is een verantwoordingsplicht opgenomen over de naleving van de kwaliteitscriteria.
Die verantwoording geven we in deze Rapportage & Evaluatie in hoofdstuk 2 en richt zich op: de kwaliteitscriteria 2.1.: bemensing per vakgebied de kwaliteitsverbetering van de organisatie Als tweede stap hebben wij op 12 december 2017 de beleidsnota vastgesteld. Met deze nota hebben wij het programmatisch werken volgens de Big8, zie Figuur 1, binnen onze uitvoeringsorganisatie vormgegeven.
Figuur 1 'Big Eight' programmatisch werken
3
Als onderdeel van programmatisch werken hebben we voor het vierde jaar een Uitvoeringsprogramma VTH vastgesteld. Hierin is aangegeven welke activiteiten met welke personele middelen in 2021 worden uitgevoerd en welke resultaten daarvan zijn te verwachten. Deze activiteiten worden uitgevoerd door de afdeling Vergunningen, toezicht en handhaving (hierna: VTH) en richten zich op de vakgebieden: bouwen / brandveiligheid, ruimtelijke ordening, inritten, kappen, slopen. Het vakgebied milieu wordt voor ons uitgevoerd door de Omgevingsdienst IJsselland. Nu het jaar is afgelopen hebben wij het Uitvoeringsprogramma VTH 2021 geëvalueerd volgens de uitgangspunten van de BIG8, zoals voorgeschreven in artikel 7.7. van het Besluit omgevingsrecht. Ook deze uitkomsten zijn, onder hoofdstuk 3, opgenomen in deze Rapportage & Evaluatie. Deze worden gebruikt voor het opstellen van het volgende uitvoeringsprogramma. Mocht daartoe noodzaak zijn dan worden formatie, middelen en instrumenten aangepast aan de te verrichten uitvoeringstaken. Met deze Rapportage & Evaluatie brengen wij de voortgang in beeld van de verbetering van de kwaliteit in relatie tot de kwaliteitsdoelen in de verordening. Hiermee doen wij recht aan onze afspraken met de gemeenteraad zoals die zijn vastgelegd in artikel 5 van de kwaliteitsverordening en voldoen wij aan artikel 7.7. van het Besluit omgevingsrecht.
In deze kwaliteitsverordening staan ook de doelen omschreven die de Omgevingsdienst IJsselland (Hierna ODIJ) moet behalen bij de uitvoering van de taken omschreven. Vanuit de gewenste cyclistische benadering zou het jaarverslag aan de hand van monitoring van de uitvoering beschreven worden of de uitvoering effectief is en heeft bijgedragen aan het behalen van de gestelde doelen. De ODIJ is echter niet in staat gebleken deze monitoring van een vastgesteld aantal indicatoren uit te voeren. Weliswaar weten wij hoeveel producten er zijn geleverd en hoeveel uur dit heeft gekost, maar of dat effectief is gebeurd blijft vooralsnog ongewis. De ODIJ maakt stappen om deze problemen in de toekomst te voorkomen. De ODIJ heeft een organisatieontwikkelingsplan ontwikkeld en deze gepresenteerd aan verschillende gemeenteraden. Het jaarverslag dat de ODIJ heeft aangeleverd is toegevoegd aan de bijlagen.
4
Hoofdstuk 2 Rapportage & evaluatie Verordening kwaliteit VTH 2017 Vanuit hun kader stellende rol heeft de gemeenteraad op 26 januari 2017 de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht vastgesteld. Hierin is de kwaliteit van uitvoering verankerd en zijn kwaliteitsdoelen opgenomen. In dit hoofdstuk geven wij verantwoording over de voortgang van de vastgestelde kwaliteitsdoelen. Paragraaf 2.1. gaat over de kwaliteitscriteria 2.1. waarbij inzicht wordt gegeven over de vereiste en beschikbare capaciteit voor de uitvoering van de wettelijke taken op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). In paragraaf 2.2. wordt de voortgang van de kwaliteitsverbetering van de organisatie gegeven in relatie tot de door de kaders in de verordening.
2.1. Kwaliteitscriteria 2.1.: bemensing per vakgebied In Tabel 1 is een uitwerking gegeven van de Kwaliteitscriteria 2.1. Weergegeven is hoeveel menskracht vereist en beschikbaar is binnen de afdeling VTH op de vakgebieden bouwen, brandveiligheid, ruimtelijke ordening, inritten, kappen, slopen. Voor het vakgebied milieu is geen uitwerking opgenomen van de beschikbare vereiste bemensing. Die verantwoording geeft de Omgevingsdienst IJsselland zelf in de door de dienst op te stellen Rapportage & Evaluatie over 2021. Tabel 1 Kwaliteitscriteria 2.1.: bemensing per vakgebied in gemeente Zwartewaterland
Deskundigheidsgebied
Aard
Niveau-eis
Werkervaring
Frequentie
Vereiste bezetting
Beschikbare bezetting
Toezicht en handhaving bouwen/RO
eenvoudig en complex
relevante HBO
3 jaren bouwen; 5 jaren RO
besteden van 2/3 fte aan de 6 activiteiten
2 medewerkers op HBO-niveau / 1,8 fte
Vergunningverlening bouwen/RO, incl. casemanagen
eenvoudig
relevante MBO
3 jaren
besteden van 2/3 fte aan de 6 activiteiten
Vergunningverlener bouwen/RO
complex
relevante HBO
3 jaren
besteden van 2/3 fte aan de 6 activiteiten
Vergunningverlener kap- en uitweg
eenvoudig
Relevante MBO
3 jaren
besteden van 2/3 fte aan het volledige vergunningproces
minimaal 2 medewerkers die de 6 activiteiten uitvoeren minimaal 2 medewerkers die voldoen aan de eisen voor eenvoudig minimaal 2 medewerkers die voldoen aan de eisen voor complex …
Juridische aspecten vergunningverlening bouwen/RO
relevante HBO
3 jaren
besteden van 2/3 fte aan de 4 activiteiten en/of minimaal 5 procedures
minimaal 1 0,5 medewerker op medewerker die HBO-niveau / 0,5 fte de 4 activiteiten uitvoert
Juridische aspecten handhaving bouwen/RO
relevante HBO
3 jaren
besteden van 2/3 fte aan de 4 activiteiten en/of minimaal 5 procedures
minimaal 1 0,5 medewerker op medewerker die HBO-niveau / 0,5 fte de 7 activiteiten uitvoert
Casemanagen, inclusief administratie
MBO
2 jaren
besteden 1/3 fte aan deze zes activiteiten
minimaal 2 medewerkers die voldoen aan de eisen voor eenvoudig
3 medewerkers op MBO-niveau / 2,5 fte
2 medewerkers op HBO-niveau / 2 fte
1 medewerker op MBO-niveau / 1 fte
3 medewerkers op MBO-niveau / 1,4 fte
5
Vanuit onze integrale benadering van de VTH-taken zijn in het schema ook opgenomen de Wabo-taken kap en uitweg. Deze maken geen onderdeel uit van de Kwaliteitscriteria 2.1., echter de logica achter de uitgangspunten van kwaliteit en robuustheid achten wij ook van toepassing voor deze taken. Vertalen we de Kwaliteitscriteria 2.1. door naar de gemeentelijke organisatie dan beschikken wij over voldoende opleiding, ervaring en kennis. Door het volgen van trainingen wordt de kennis bijgehouden. Wij beschikken op de vakgebieden over (minder dan) de minimale bezettingseis wat ons als organisatie kwetsbaar maakt bij langdurige uitval van een medewerker of bij het langdurig niet kunnen invullen van een vacature wegens schaarste van bouwtechnisch geschoolde vergunningverleners. Er zijn een aantal onderdelen waarop wij niet voldoen aan de gestelde kwaliteitscriteria: 1 Op het gebied van Behandelen juridische aspecten vergunningverlening én handhaving voldoen wij niet aan de kwaliteitscriteria. Gemeente Zwartewaterland wijkt hiermee af van de eisen die zijn gesteld in de kwaliteitscriteria. Formeel zouden wij over 2 fte moeten beschikken. Echter blijft het aantal juridische procedures erg beperkt. De gemeente acht het gezien de mate waarin deze activiteiten voorkomen niet wenselijk om meer personele capaciteit beschikbaar te stellen voor de uitvoering hiervan.
Hiervoor is een explain opgenomen in het Uitvoeringsprogramma 2021 1. Daar waar nodig wordt juridische bijstand gezocht bij onze huisadvocaat Nysingh Advocaten. In 2021 is dit 4 keer nodig geweest. 2 Voor de taakonderdelen complexe aanvragen bouw en cultuurhistorie hebben wij in de beleidsnota Stevig verankerd (bijlage 2) een explainmodule opgenomen. Hierin is aangegeven hoe wij met uitbesteding van taken toch kunnen voldoen aan de kwaliteitscriteria. Vanwege de beperkte omvang van complexe aanvragen binnen onze gemeente hebben wij besloten het toetsen van complexe aanvragen op de volgende onderdelen uit te besteden aan een gekwalificeerde externe partij: - Bouwbesluit: constructieve veiligheid - Bouwbesluit: bouwfysica (Voor reguliere vergunningen is voldoende kennis in huis om zelf te toetsen, voor complexere opgaven is budget om incidenteel kennis in te huren) - Brandveiligheid (Veiligheidsregio) - Welstand (Het Oversticht) Voor de beoordeling van cultuurhistorische vraagstukken kunnen wij door het geringe aantal aanvragen op dit deskundigheidsgebied onvoldoende vlieguren maken. Aanstellen van medewerkers op dit deskundigheidsgebied is dan ook niet kostenefficiënt. Volgens de kwaliteitscriteria mag deze activiteit door een marktpartij worden uitgevoerd. Via een dienstverleningsovereenkomst is deze taak ook in 2021 belegd bij Het Oversticht.
2.2. Kwaliteitsverbetering organisatie: voortgang Voor 3 specifieke uitvoeringsthema’s voor het beoordelen, borgen en verbeteren van kwaliteit heeft de gemeenteraad kaders opgenomen in de verordening: 1. dienstverlening: hoe gaan wij als organisatie in service en communicatie om met o.a. aanvragen, verzoeken om handhaving, klachten; 2. de uitvoeringskwaliteit van diensten en producten inclusief de kwaliteitscriteria 2.1.: hoe is de inhoudelijke kwaliteit van onze producten geborgd; voeren wij onze taken uit zoals beschreven in de wet en in onze beleidskaders; 3. de financiën: hoe is de inzet van onze mensen en financiën bepaald in relatie tot de kwaliteit van de geleverde diensten/producten. Deze kaders zijn door ons in de beleidsnota Stevig verankerd 2018-2021 uitgewerkt in uitgangspunten die de organisatie hanteert bij de uitvoering van de wettelijke taken vergunningverlening, toezicht en handhaving: De gemeente Zwartewaterland werkt risicogericht met de juiste focus, is dienstverlenend, professioneel, consequent in haar beleid en heeft duidelijke spelregels. We werken samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners en leggen de verantwoordelijkheden waar deze horen.
1
Bijlage 3 explainmodule juridisch VTH-beleidsplan Zwartewaterland inclusief UVP 2021 - versie 27-11-2020.pdf
6
1. Dienstverlening Vóór het indienen van een officiële aanvraag bieden wij onze inwoners en bedrijven kosteloos de mogelijkheid van vooroverleg zodat zij weten of een aanvraag kansrijk is en zo ja welke vergunningen/toestemmingen verder nog nodig zijn en wat zij moeten aanleveren. Hiervan is in 2021 171 keer gebruik gemaakt. Daarnaast verstrekken wij dagelijks informatie over onder andere regels voor bouwen, kappen, sloop. Hieraan besteden onze vergunningverleners gemiddeld 15 tot 20% van hun tijd. In verband met de corona-pandemie merken wij dat de informatievragen vaker via de mail gesteld worden. Tevens is in 2021 ten behoeve van de dienstverlening en mede door vervangende wetgeving een intaketafel (frontoffice) ingericht. Hier worden dagelijks de inkomende vragen behandeld en worden de aanvragen voor omgevingsvergunningen en vooroverleggen op naam van de zaakbehandelaar gezet. Meldingen/klachten worden bij binnenkomst direct uitgezet bij een medewerker en binnen uiterlijk 2 weken afgehandeld. Anonieme klachten worden in principe niet opgepakt tenzij het onderwerp van de klacht aanleiding geeft de anonieme klacht nader te onderzoeken Ons uitgangspunt bij burengerucht is dat klagers eerst zelf verantwoordelijkheid nemen en het gesprek opzoeken met hun buren. In feite is dit geen taak voor de gemeente.
De praktijk leert echter dat tussenkomst van onze toezichthouder voor een soepelere afwikkeling zorgt. Als gemeente proberen we het verschil tussen privaat- en bestuursrecht wel de betrokkenen uit te leggen en zo onnodige tussenkomst te voorkomen. 2. Uitvoeringskwaliteit van diensten en producten Professioneel Ons werk moet voldoen aan de landelijk gestelde proces- en kwaliteitseisen vastgelegd in een kwaliteitsverordening. Deze verordening is in 2017 door de gemeenteraad vastgesteld. De kwalitatieve verbetering hebben wij op basis van deze verordening in 2018, 2019 en 2020 doorgevoerd voor de VTH-taken. Op basis van deze verordening hebben wij onze uitvoeringsorganisatie ingericht volgens de BIG8, een gesloten beleidscyclus, waarbij centraal staan: - het werken met een risicoanalyse - het stellen van prioriteiten - het hebben van een actualiseringsbeleid voor vergunningen - het hebben van een toezicht-, sanctie- en gedoogstrategie - het opstellen van uitvoeringsprogramma’s - het monitoren en evalueren van de voortgang (d.m.v. jaarverslag) Risicogericht werken en focus Bij vergunningverlening, toezicht en handhaving vindt risicobepaling en prioriteitenstelling plaats aan de hand van een risicoanalyse. Wij richten ons op zaken waar de grootste risico’s liggen en willen ervoor zorgen dat inwoners en bedrijven de regels naleven.
Doel is de kwaliteit van de leefomgeving te beschermen en waar dat nodig is te verbeteren en door preventie en vroegtijdige aanpak van problemen (administratieve) lasten te voorkomen. Het doel van naleving is het terugdringen van illegale situaties door legalisatie of handhaving. Voor de toetsing van vergunningen en dan met name op het gebied van de bouwtechnische toetsing geldt dat niet alle aspecten 100% gecontroleerd kunnen worden. Daarom hebben wij prioriteiten en een niveau van toetsing vastgesteld die ook gehanteerd kunnen worden voor toezicht. Op deze manier wordt het accent in het Bouwbesluit gelegd op de zaken die beslist gecontroleerd moeten worden of waar we een accent wil leggen vanuit beleidsdoelen die we wensen te behalen. De focus ligt op constructieve veiligheid en brandveiligheid, gezondheid, duurzaamheid/energie, gebouwen met een monumentenstatus/in een beschermd stad- en dorpsgezicht. Hiermee kunnen wij sturing geven aan onze inspanningen op het gebied van VTH. Binnen de huidige formatie, met in achtneming van de vastgelegde toetsingsniveau en prioriteiten, is het mogelijk om onze taken op een adequaat niveau uit te voeren. Eén keer per 4 jaar wordt de risicoanalyse bestuurlijk vastgesteld voor de vakgebieden VTH bouwen, ruimtelijke ordening en milieu. In 2017 hebben wij zo’n risicoanalyse opgesteld.
Deze heeft als basis gediend voor het Uitvoeringsprogramma VTH 2018, 2019 en 2020. De omgevingsdienst IJsselland (ODIJ) stelt voor de milieutaken zelf een uitvoeringsprogramma op. ODIJ houdt hierbij rekening met de risicoanalyse die wij als gemeente hebben opgesteld zodat de lokale omstandigheden de aandacht krijgen die ze verdienen. Er zijn geen relevante ontwikkelingen geweest op grond waarvan de risicoanalyse voor 2021 moest worden aangepast. Ook evaluatie van het uitvoeringsprogramma VTH 2021 geeft geen aanleiding tot een aanpassing.
7
In 2022 wordt een nieuwe risicoanalyse vastgesteld, op basis waarvan wij onze prioriteiten in het uitvoeringsprogramma voor 2022 gaan stellen. Deze risicoanalyse wordt opgesteld in samenwerking met de opdrachtgevers van de OD IJsselland en OD Twente. Actualiseringsbeleid voor vergunningen Voor de vergunningen bouwen/RO gelden de volgende regels. Een aanvrager moet op grond van de wet binnen 26 weken starten met de bouw (artikel 2.33., tweede lid onder a, van de Wabo). Dit staat ook in de verleende vergunning. Vanuit bouwtoezicht wordt deze termijn bewaakt. Blijkt dat na 26 weken niet is gestart met de bouw dan kunnen wij de vergunning intrekken. Dat is echter niet onze werkwijze. Bouwtoezicht legt eerst contact met de aanvrager en vraagt deze om aan te geven of en wanneer met de bouw gestart zal worden. Wordt besloten niet te gaan bouwen dan kan aanvrager een verzoek tot intrekking indienen. Doet hij dat binnen 2 jaren na afgifte van de vergunning dan kan aanvrager tot 50% van de leges terugkrijgen. Daarna vervalt dit recht. Het intrekken van de bouwvergunningen gaat in samenwerking met de juridisch medewerker VTH en is in 2021 3 keer gebeurd.
Consequent in beleid, duidelijke spelregels Wij hebben op basis van de risicoanalyse, prioritering en doelen zoals opgenomen in het beleidsplan ‘Stevig verankerd’ de toetsingsniveaus vastgesteld per thema uit het Bouwbesluit en per soort aanvraag. Daarbij onderscheiden we 4 niveaus van diepgang van toetsing van globaal tot gedetailleerd. We hebben hierbij aangesloten bij de Landelijke Toetsmatrix Bouwbesluit 2012 voor de vergunningverlening en het Integraal Toezichtprotocol (iTP) voor toezicht en handhaving. Op basis van het beleidsplan zijn een aantal aandachtsgebieden vastgesteld: - Constructieve veiligheid en brandveiligheid - Gezondheid - Duurzaamheid/energie - Gebouwen met een monumentenstatus/in een beschermd stad- en dorpsgezicht In de praktijk zouden deze prioriteiten moeten worden ondersteund door toetslijsten in PB2020. In de praktijk wordt dit hulpmiddel echter niet gebruikt. Met het oog op de invoering van de Wet kwaliteitsborging bouw in 2023 zal een nieuwe- of aangepaste opzet voor de toetslijsten worden gemaakt. Onze vergunningverleners en toezichthouders zullen worden betrokken bij de realisatie van deze toetslijsten, zodat we kunnen waarborgen dat deze in de praktijk goed te gebruiken zijn. Verantwoordelijkheden leggen waar deze horen We hanteren als vertrekpunt ‘vertrouwen op ieders verantwoordelijkheid en daarmee naleving van wettelijke voorschriften’.
Onze eigen verantwoordelijkheid nemen wij door het stellen van duidelijke regels en kaders. Communicatievormen, waaronder vergunningen, stellen wij in duidelijke, begrijpelijke taal op en wij zorgen ervoor dat de vergunningvoorschriften naleefbaar zijn. Ieder jaar wordt een steekproef gedaan onder de verleende vergunningen. Vanwege een wijziging van eenheidsmanager bij team ED heeft er meer managementrapportage plaatsgevonden dan voorheen. Dit heeft er ook voor gezorgd dat er nog meer interne controle op het proces wordt uitgeoefend. Uitkomsten van deze controles worden betrokken bij de kwaliteitsverbetering van onze VTH-taken. In 2021 zijn wederom 10 vergunningen op deze wijze onderzocht. De steekproefsgewijze controle van vergunningen is ingebed in het nieuwe softwarepakket PB2020. Het tweede kwaliteitsspoor is de redactieraad waarin onze juridisch medewerker bouwen/RO zitting heeft. Deze raad maakt op dit moment de eerder ontwikkelde formats omgevingswet-proof. Deze formats zijn toegankelijk via het nieuwe softwarepakket PB2020.
8
3. Financiën Om de gestelde doelen te kunnen bereiken zijn financiële middelen nodig (artikel 7, lid 5 Besluit omgevingsrecht). Voor de uitvoering van de VTH-taken genoemd in paragraaf 2.1. ‘kwaliteitscriteria’ en die nader zijn geconcretiseerd in het Uitvoeringsprogramma 2021 zijn dan ook binnen de begroting 2021 financiële kaders opgenomen. Tabel 2a Begroting 2021 - Financiële middelen voor uitvoering wettelijke taken
Uit de posten in Tabel 2a worden onder andere uitvoering ondersteunende voorzieningen, waaronder het geautomatiseerde systeem voor planning, programmering en voortgangsbewaking IJVI en het transportmiddel van bouwtoezicht (Renault Clio) bekostigd. IJVI wordt ook gebruikt als klachtensysteem. Leges De ontvangen leges 2021 voor bouw- en ruimtelijke projecten waren ruim voldoende om de kosten te dekken. Er is een meeropbrengst van € 325.732,27 bij de leges voor omgevingsvergunningen gerealiseerd. Het aantal aanvragen is aanzienlijk meer geweest dan gemiddeld. In december 2021 zijn er een aantal aanvragen ingediend voor grotere projecten met een legesopbrengst van ongeveer € 140.000. Omdat deze aanvragen in 2021 zijn gedaan, worden deze ook in het boekjaar 2021 verantwoord. De werkzaamheden voor deze intensieve projecten vinden echter pas in 2022 plaats. Net als de daadwerkelijke aanslagoplegging en invordering. Tabel 2b Begroting 2021 - Kostenoverzicht leges 2021
2021
BEGROOT
WERKELIJK
€ 1.749.570,00
€ 2.075.302,27
VERSCHIL +
€ 325.732,27
9
Hoofdstuk 3 Rapportage & evaluatie Uitvoeringsprogramma VTH Jaarlijks stellen wij een uitvoeringsprogramma (UVP) op voor de wettelijke taken vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het programma voor 2021 is het vierde programma dat is opgesteld op basis van de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving en de Beleidsnota VTH Stevig verankerd. Wij hebben in dit uitvoeringsprogramma de kwaliteitsdoelen verwerkt waarvoor de gemeenteraad in 2017 de kaders heeft gesteld. Doelen bereikt? In dit hoofdstuk rapporteren wij in hoeverre de activiteiten die zijn opgenomen in het UVP 2021 zijn uitgevoerd. Per activiteit geven wij met de stoplichtkleuren groen, oranje en rood aan in welke mate wij de gestelde doelen hebben bereikt. Ook geven wij aan in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan het bereiken van de kwaliteitsdoelen die in het UVP zijn opgenomen als ‘doelen en parameters’ en ‘prioritaire acties’. De uitvoering van de activiteiten vindt plaats overeenkomstig de beschrijving en processen opgenomen in de beleidsnota Stevig verankerd. Het cijfermateriaal voor dit jaarverslag hebben wij verkregen uit IJVI en toetslijsten in Excel. De mogelijkheden in IJVI zijn te beperkt en arbeidsintensief om alle gegevens uit te halen.
IJVI is het backoffice systeem dat wij samen met onze samenwerkingspartners en de Omgevingsdienst in 2017 hebben aangeschaft en ingericht. In paragraaf 3.1. hebben wij het totaaloverzicht van uren en activiteiten in 2021 opgenomen. In de daaropvolgende paragrafen 3.2 en 3.3 is per vakgebied een verantwoording gegeven over de bereikte doelen.
3.1. Totaaloverzicht uren en activiteiten 2021 In deze paragraaf zijn weergegeven het geplande aantal uren, het geplande aantal activiteiten en het werkelijke aantal activiteiten. De activiteiten zijn uitgevoerd door de afdeling Vergunningen, toezicht en handhaving. De hierna opgenomen Tabel 3 is opgesteld op basis van de uren en aantallen die per vakgebied zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma. De daarin geplande 3140 uren voor het vakgebied Vergunningverlening bouwen/RO is inclusief de uren die de 3 fte besteden aan met name advies en informatieverstrekking op het gebied van vergunningsvrij bouwen en bestemmingsplaninformatie. Deze circa 42 uren kunnen niet besteed worden aan vergunningverlening. De reële beschikbare tijd voor vergunningverlening komt daarmee op 3140 uren. De in het overzicht genoemde 200* en 50* uren voor de 2 duurzaamheidsprioriteiten zijn geen extra uren, maar een raming van de uren die deze werkzaamheden kosten. Deze 250 uren vallen binnen de geplande 3140 uren. Uit het jaaroverzicht omgevingsvergunning bouw van 2021 blijkt dat 236 aanvragen zijn binnengekomen. Voor de verschillende categorieën bouwwerken is aansluiting gezocht bij de categorieën die worden gehanteerd door de Omgevingsdienst IJsselland.
Deze categorisering gebruiken wij jaarlijks ook voor de begroting: - 142 aanvragen categorie 1: tijdelijke bouw, eenvoudige bouwwerken en verbouwingen bij publieksfuncties, bedrijfsfuncties en woonfuncties, waarbij de bouwkosten niet meer bedragen dan €100.000 - 59 aanvragen categorie 2: verbouw en nieuwbouw van bedrijfspanden en woningen, waarbij de bouwkosten tussen de €100.000,- en de €1.000.000,- bedragen en verbouw van gebouwen met een publieksfunctie - 18 aanvragen categorie 3: omvangrijke bouwprojecten, waarbij de bouwkosten meer dan €1.000.000 bedragen. - 17 aanvragen die buiten deze categorieën vallen.
10
Tabel 3 Totaaloverzicht uren en activiteiten 2021
Vergunningverlening Bouwen en RO (lokale taak): omgevingsvergunning bouw/RO/sloop, kap/inrit en casemanagement bouw/RO/sloop prio: besluit inrichtingseisen Drank- en horeca prio: duurzaamheid/EPC prio: energiegebruik gemeentelijke panden Sloopmeldingen1 legalisatieonderzoek bouwen en RO vooroverleg/kernteam Juridische aspecten vergunningverlening Totaal Toezicht en Handhaving Bouwen en RO (lokale taak) controles omgevingsvergunning bouw/RO/sloop prio: duurzaamheid/EPC klachten/verzoeken gebiedsgericht toezicht w.o. illegale bouw/gebruik prio: illegaal gebruik van gebouwen en gronden w.o. kamerverhuur prio: verhuur panden voor tijdelijke huisvesting controle en melding start aanleg wapening3 opleveringscontrole bouw3 APV (incl drank/horeca/kap/evenementen) prio: besluit inrichtingseisen Drank en horeca. Totaal
Geplande uren 3140 3098 200* 50* 300 400 842 400 8180 Geplande uren 2320 150* 100 1502
Aantal activiteiten Gepland 190 190
Aantal activiteiten Werkelijk 236 236
60 20 140
109 22 171
500 Aantal activiteiten Gepland 190
774 Aantal activiteiten Werkelijk 236
40
40 22
150 150
236 236
530
770
50 2620
Toelichting tabel 3 *
uren met een * worden niet apart geteld.
1
De beoordeling van sloopmeldingen wordt uitgevoerd door de omgevingsdienst. De verantwoording over de afwikkeling van de meldingen zal onderdeel zijn van de jaarrapportage van de omgevingsdienst. De uren die wij als organisatie besteden aan sloopmeldingen zijn administratief van aard waaronder het inboeken van de melding en het doorsturen ervan naar de omgevingsdienst. 2
In tabel 3 zijn 150 uren voor gebiedsgericht toezicht opgenomen bij Toezicht en Handhaving Bouwen en RO. Het genoemde aantal werkelijke activiteiten van 22 betreft de constateringen die vanuit dat gebiedsgericht toezicht hebben geleid tot handhaving. Er werd in 2021 niet specifiek gebiedsgericht toezicht uitgevoerd in verband met de krappe formatie. De werkzaamheden voor gebiedsgericht toezicht gebeuren tussen de werkzaamheden door. 3
In de praktijk vallen de onderdelen ‘controle en melding start aanleg bewapening’ en ‘opleveringscontrole bouw’ onder het totaal van de controles omgevingsvergunning bouw/RO/sloop. Hier worden door onze toezichthouder geen aparte uren voor bijgehouden. In 2021 hebben wij wederom meer vergunningaanvragen gekregen dan dat wij geraamd hadden waardoor de urenverdeling voor nevenactiviteiten anders is uitgepakt. Wij zijn in 2021 wel begonnen met het voorbereiden op de invoering van de Omgevingswet en Wkb en zullen hiermee doorgaan in 2022.
11
3.2. Bouwen en Ruimtelijke ordening – vergunningverlening 3.2.1 Wettelijke doelstelling vergunningverlening - Een veilig gebruik van gebouwen, bouwwerken en openbare ruimte, en een schoon milieu. - De vergunning overeenkomstig de geldende regelgeving verlenen en op een wijze waarbij de doelstellingen van bouwbesluit, ruimtelijke plannen (w.o. bestemmingsplannen), bouwverordening en het gemeentelijke welstandsbeleid in stand worden gehouden. De wettelijke basis voor de vergunningverlening is opgenomen in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). 3.2.2 Omvang werkveld In Zwartewaterland zijn in 2021 236 omgevingsvergunningen bouw verleend. In tabel 4 zijn de aantallen omgevingsvergunningen bouw en planologische procedures voor 2021 opgenomen. Daarbij is aangegeven welke prioritering vanuit het Uitvoeringsprogramma aan deze categorieën is meegegeven. Onder de tabel is een toelichting opgenomen. In 2021 zijn bij 22 van die vergunningen gebruik gemaakt van een binnenplanse afwijking die in een bestemmingsplan is opgenomen en in 36 gevallen van de afwijkingsmogelijkheid voor kruimelgevallen op grond van het Besluit omgevingsrecht. In 2 gevallen was sprake van een projectafwijkingsbesluit.
Toelichting bij Tabel 4 (zie pagina 13) 1
In het Uitvoeringsprogramma staat dat jaarlijks voor gemiddeld 50% van de aanvragen een planologische procedure wordt toegepast. Het aantal aanvragen dat in 2021 in strijd met het bestemmingsplan was, is uitgekomen op 25%: - voor <1% van de aanvragen is een projectbesluit gevolgd - 9% van de aanvragen kon vergund worden met een binnenplanse afwijking die in een bestemmingsplan is opgenomen - voor 15% van de aanvragen is een procedure voor een buitenplanse afwijking gevolgd - voor 4% van de indiende aanvragen is met een tijdelijke ontheffing medewerking verleend. De verlaging van het percentage planologische procedures is mogelijk toe te schrijven aan het feit dat veel bestemmingsplannen zijn geactualiseerd. Deze nieuwe plannen kennen een verruiming van de bouw- en gebruiksmogelijkheden. In 2021 zijn de afwijkingen en ontheffingen waarvoor met name toestemming is gevraagd een andere maatvoering dan toegestaan is op grond van het bestemmingsplan. In een enkel geval gaat het om afwijkend gebruik van een gebouw. 2
De prioriteiten uit het Uitvoeringsprogramma worden weergegeven door de getallen 1 t/m 4. Het getal 1 geeft een zeer hoge prioriteit weer, 2 is hoog, 3 gemiddeld en 4 geeft een lage prioriteit weer. De prioriteiten die in deze tabel zijn weergegeven, komen uit het VTH-beleidsplan ‘stevig verankerd 2018-2022’. De prioriteiten zijn gebaseerd op een risicoanalyse, opgesteld door Oranjewoud in 2010 voor onze wettelijke taken op het gebied van milieu, bouw, ruimtelijke ordening, brandweer, PAV en bijzondere wetten, en op aanvullingen hierop uit 2011 en 2012. Deze risicoanalyse is naast ons bedrijvenbestand gelegd en op basis van ervaringen toegespitst op de situatie voor verschillende categorieën zoals in de tabel weergeven. Om de prioritering definitief te maken wordt naast de risicoanalyse ook gekeken naar factoren als het coalitieakkoord, doelenstellingen die zijn vastgelegd in beleidsdocumenten en ontwikkelingen in wetgeving. Het is nog niet nodig geweest deze prioriteiten op basis van evaluatie bij te stellen.
Op basis van deze definitieve prioritering voor Bouwen, RO en milieu stellen wij jaarlijks een uitvoeringsprogramma op. In dit uitvoeringsprogramma koppelen we de prioritering aan specifieke kwaliteitsdoelen. Tevens worden de parameters benoemd die we gedurende het uitvoeringsjaar gaan monitoren. In de jaarrapportage wordt vervolgens ingegaan op het realiseren van deze doelen.
12
Tabel 4 Overzicht aantallen vergunningen/planologische procedures, incl. prioritering vanuit uitvoeringsprogramma
Aantal verleende vergunningen
Uren per vergunning exc. adAdministratie en archivering
Voorlopige prioriteit 2
factoren
doelstellingen
definieren prioriteit
Prioritering
BOUW001
Wonen cat. I <100.000 eenvoudig
107
14,75
4
2
1
3
BOUW002
Wonen cat. II <100.000 complex
5
21,75
4
2
1
3
BOUW003
Wonen cat. II 100.000 - 1.000.000
45
21,75
4
2
1
3
BOUW004
Wonen cat. III > 1.000.000
7
21,75
4
2
1
3
BOUW005
Wonen tijdelijke bouw
12
14,75
3
1
1
3
BOUW006
Publieksfunctie <100.000
1
14,75
4
1
1
4
BOUW007
Publieksfunctie 100.000 - 1.000.000
21,75
4
2
1
3
BOUW008
Publieksfunctie >1.000.000
47,5
4
2
1
3
BOUW009
Gezondheidszorgfunctie met bedgebied
47,5
2
2
1
1
BOUW010
Gezondheidszorgfunctie zonder bedgebied
21,75
4
2
1
3
BOUW011
Basis Onderwijsfunctie / Buitenschoolse opvang
21,75
4
2
1
3
BOUW012
Kinderdagverblijf
21,75
4
2
1
3
Bouw- en RO-taken 2021 Bouwen
BOUW014
Publieksfunctie tijdelijke bouw
1
14,75
4
2
1
3
BOUW015
Industrie/kantoorfunctie <100.000
16
14,75
4
1
1
4
BOUW016
Industrie/kantoorfunctie 100.000 - 1.000.000
14
21,75
4
2
1
3
BOUW017
11
47,5
4
2
1
3
BOUW018
Industrie/kantoorfunctie >1.000.000 Industriefunctie met risicovol gebruik *vuurwerk, PGS 15
21,75
4
2
2
3
BOUW019
Industrie/kantoorfunctie tijdelijke bouw
2
14,75
4
1
1
4
BOUW020
Bouwwerk geen gebouw zijnde eenvoudig
12
14,75
4
1
1
4
BOUW021
Bouwwerk geen gebouw zijnde complex
3
14,75
3
1
1
3
BOUW022
Monumentenvergunning/Monumentenbescherming
14,75
4
2
2
3
TOTAAL
236 Adviesuren RO
RO: planologische procedures 2021 Projectbesluit Binnenplanse afwijking
2 12,5 22 2
Tijdelijke ontheffing
36 2 9 2
TOTAAL1
69
Buitenplanse afwijking
13
3.2.3 Verantwoording over 2021 Tabel 5 is overgenomen uit het Uitvoeringsprogramma 2021. Per activiteit is in kleur aangegeven in welke mate de gestelde doelen zijn bereikt. Onder de tabel is een toelichting per activiteit gegeven. Tabel 5 Overzicht uitgevoerde taken Bouwen/RO 2021 Doelen en parameters Gerealiseerd Activiteit
Verlenen van 190 omgevingsvergunningen bouw/RO (inclusief casemanagement)
Doel
Het verlenen van alle vergunningen binnen de daarvoor geldende termijn.
Parameters
Aantal in IJVI en Excel geregistreerde vergunningen dat binnen de gestelde termijn is verleend
Activiteit
Behandelen van 140 vooroverlegverzoeken
Doel
Het behandelen van verzoeken tot vooroverleg in het kernteam en onderzoeken of een verzoek kansrijk is of dat sprake is van een meervoudige aanvraag.
Parameters
Aantal vooroverleggen dat is geregistreerd in PB 2020 waarbij aangegeven hoeveel er leiden tot een aanvraag omgevingsvergunning
Activiteit
Afhandelen van 20 legalisatieonderzoeken bouwen en RO
Doel Parameters
We nemen een integraal afgewogen besluit of een bouwwerk of gebruik kan worden gelegaliseerd. De overwegingen leggen we duidelijk vast. Aantal afgehandelde meldingen/constateringen aan de hand van opgestelde rapporten in PB 2020.
Activiteit
Check van 10 complexe vergunningen op juridische houdbaarheid
Doel
Complexe omgevingsvergunningen Bouw en RO worden beoordeeld op de juridische houdbaarheid. Doel is een kwalitatief goede vergunning die bij de rechter in stand blijft en handhaafbaar is. In PB 2020 en een excelbestand worden deze beoordelingen vastgelegd en bijgehouden.
Parameters
236
171
22
12
Prioritaire aktie Activiteit
Verlenen omgevingsvergunningen bouw voor woningen/bedrijfsgebouwen met accent op duurzaamheidsaspecten/EPC van het Bouwbesluit, gasloos bouwen
Doel
De ingediende aanvragen bestaande bouw, uitbreiding en nieuwbouw van woningen en bedrijfsgebouwen voldoen aan de EPC-eisen en duurzaamheidsaspecten BB. Nieuwbouwwoningen zijn bovendien gasloos. Vanuit onze nieuwe RO-plannen wordt levensloopbestendig bouwen gestimuleerd. De meerwaarde hiervan is dat de bestaande en nieuwe woningvoorraad en bedrijfsgebouwen energiezuiniger worden en wordt toegewerkt naar de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente. Nieuwe woningen die levensloopbestendig worden uitgevoerd maken het mogelijk dat onze burgers langer zelfstandig kunnen blijven wonen.
Strategie
Aanvragen omgevingsvergunning bouw worden op basis van de Landelijke Toetsmatrix Bouwbesluit op niveau 3 'representatieve toets' beoordeeld. Ja
Instrumentarium toereikend? Budget toereikend?
Ja
Parameter
Het aantal aanvragen dat volgens de toetslijsten in PB 2020 voldoet aan de Bouwbesluitvereisten voor duurzaamheid/EPC en het aantal nieuwbouwwoningen dat volgens de toetslijsten in PB 2020 gasloos is uitgevoerd
Activiteit
De VTH-omgeving is ingericht om te kunnen werken met de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging.
Doel
De VTH-keten kan werken volgens de uitgangspunten van de Omgevingswet- en Wet Kwaliteitsborging.
Strategie
In 2021 wordt op basis van casuïstieken gewerkt om de nieuwe wetten in de vingers te krijgen.
Instrumentarium toereikend?
Nee, medewerkers moeten worden opgeleid in 2021 en de nieuwe rollen en verantwoordelijkheden moeten duidelijk zijn. Libereaux is hiervoor ingeschakeld.
Parameter
Op 1 januari 2022 kan de gemeente naadloos de overgang maken naar de nieuwe wetgeving en hiermee werken.
14
Toelichting bij Tabel 5: Doelen en parameters In 2021 zijn 236 omgevingsvergunningen bouw/RO verleend. Dat zijn 46 meer dan de raming die we hebben gemaakt op basis van de cijfers van voorgaande jaren. Deze aanvragen inclusief casemanagement zijn met de bestaande personele bezetting in behandeling genomen. Alle vergunningen zijn geregistreerd in IJVI en uitgevoerd volgens de processen zoals we die hebben vastgesteld in de Beleidsnota Stevig verankerd 20182021. Het aantal vooroverleggen lag met 171 verzoeken ruim boven de geraamde 140. Van deze plannen zijn er 12 behandeld in het kernteam en een aantal deels uitgevoerd door het ondernemersloket van de gemeente Zwartewaterland. Indien nodig zijn andere overheden betrokken bij het behandelen van vooroverleggen. De vooroverleggen zijn ingediend via het formulier ‘Vooroverleg’ en geregistreerd in IJVI. Niet in alle gevallen heeft het vooroverleg geleid tot een aanvraag omgevingsvergunning. Oorzaken hiervoor zijn onder andere te vinden in het niet rond kunnen krijgen van de financiën bij de bank door verzoeker. Maar ook gebeurt het dat een ontwikkeling ruimtelijk niet inpasbaar is en daarom geen doorgang vindt. Het aantal legalisatieonderzoeken lag met 22 net wat hoger dan de geschatte 20. Alle gemelde of geconstateerde illegale activiteiten zijn onderzocht op legalisatie.
Toelichting bij Tabel 5: Prioritaire acties - Duurzaamheidsaspecten De bestuurlijke wens is om de bestaande particuliere woningvoorraad energiezuinig te maken. De bijdrage die hieraan vanuit de VTH-uitvoeringstaken wordt geleverd is een verscherping bij vergunningverlening en toezicht op de EPC-controles woningen en het streven naar een 100%-bouwbesluittoets van aanvragen voor energieneutrale woningen. De ingediende aanvragen omgevingsvergunningen zijn gecontroleerd op de EPC-eis uit het Bouwbesluit. - Inrichten VTH-omgeving om te kunnen werken met Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging Een bestuurlijke prioriteit is om als gemeente Omgevingswetproof te zijn en te kunnen werken volgens de uitgangspunten van de Wet kwaliteitsborging. De gemeente is in 2021 bezig geweest met het doorvoeren van nieuwe werkprocessen en het invoeren van de initiatieven- en omgevingstafels. De gemeente is dusdanig ver ingericht om te kunnen werken met de Omgevingswet en Wkb. Echter is de inwerkingtreding van de Omgevingswet en daarmee ook de Wet kwaliteitsborging wederom uitgesteld naar 1 januari 2023, waardoor de overgang naar de nieuwe wetgeving logischerwijs nog niet mogelijk is geweest. Er zal te zijner tijd opnieuw worden gekeken naar rollen en verantwoordelijkheden. 3.2.4 Overige taken Sloopmeldingen. Vanaf februari 2018 zijn alle sloopmeldingen met asbest ter uitvoering neergelegd bij de ODIJ.
3.2.5 Juridische aspecten. In 2021 zijn, op advies van de commissie bezwaarschriften 0 bezwaren gegrond en 6 bezwaren ongegrond verklaard. 2 bezwaren werden voortijdig ingetrokken en 1 bezwaar wordt in 2022 behandeld door de commissie bezwaarschriften. Tegen 2 besluiten op bezwaar is beroep ingesteld bij de rechtbank Overijssel. Deze beroepschriften moet nog in een openbare hoorzitting van de rechtbank worden behandeld.
15
3.3. Bouwen en Ruimtelijke ordening – toezicht en handhaving (lokale taak) 3.3.1 Wettelijke doelstelling toezicht en handhaving - Het voorkomen en tegengaan van strijdig gebruik van ruimte, gronden en activiteiten. - Het toezien dat activiteiten worden uitgevoerd conform de algemene regels dan wel de goedgekeurde aanvraag en bijbehorende voorschriften en voorwaarden. Tevens toezien of er illegaal activiteiten worden uitgevoerd. Het uiteindelijke doel van toezicht en handhaving is dat de algemene regels en vergunningen worden nageleefd en de doelstellingen van de bestemmingsplannen en het gemeentelijk welstandsbeleid in stand worden gehouden. 3.3.2 Omvang werkveld Op jaarbasis wordt er op alle verleende omgevingsvergunningen, dit jaar 236, toezicht gehouden en als dat nodig is wordt handhavend opgetreden overeenkomstig de Landelijke Handhavingsstrategie. Het gemiddeld aantal controles per jaar is ongeveer 800, hieronder vallen ook gebiedscontroles en controles op basis van luchtfoto’s. Daarnaast komen er jaarlijks gemiddeld 35 klachten en meldingen binnen en wordt gecontroleerd of er geen illegale activiteiten plaatsvinden. In 2021 zijn veel meer vergunningen aangevraagd dan gemiddeld, namelijk 236. Deze toename is toegelicht in het vorige hoofdstuk. De prioriteit heeft voor toezicht in dit jaar gelegen in het controleren van deze vergunningen, de klachten en meldingen.
Er is minder tijd overgebleven voor gebiedsgericht toezicht. In tabel 7 is de in 2021 nieuw toegevoegde werkvoorraad van bouwtoezicht opgenomen. Daarbij is aangegeven hoeveel uren gemiddeld gemoeid zijn met het houden van toezicht op de omgevingsvergunning. Onder de tabel is een toelichting opgenomen. Toelichting bij Tabel 6 (pagina 17) Inzicht in de nieuwe werkvoorraad verleende vergunningen 2021 hebben we in de tabel weergegeven. In de toezichturen zitten begrepen de voorbereiding van het bezoek aan de bouwlocatie, de reistijd naar en van de bouwlocatie, invullen van de toezichtrapportage en het afsluiten/archiveren van het bouwdossier. In deze toezichturen zijn de uren die nodig zijn voor aanschrijving en handhaving niet opgenomen. Deze tabel is vereenvoudigd ten opzichte van voorgaande jaren. Het tot in detail bijhouden van de controles en constateringen bleek te tijdrovend, daarom is ervoor gekozen de categorieën ‘RO’ te bundelen. Op deze manier kan de aard van de constatering nog wel worden onderscheiden. Op basis van een analyse van de problemen die zich kunnen voordoen met betrekking tot de naleving van omgevingsvergunningen bouwen, RO en gebruik is het Uitvoeringsprogramma 2021 opgesteld. Vanuit de toezichts- en handhavingstaak zijn er geen relevante ontwikkelingen en/of opvallende zaken naar voren gekomen die moeten leiden tot aanpassing van de risicoanalyse.
Overige taken: Sloopvergunningen. Het toezicht op de sloopvergunningen/meldingen is in 2018 neergelegd bij de Omgevingsdienst. De taak die bouwtoezicht hierin nog heeft is het verzamelen en laten archiveren van sloopdocumenten, zoals vrijgaven door middel van rapporten, vrachtbrieven waaruit blijkt wat is afgevoerd. Brandveiligheid. De gebruiksvergunning/melding wordt deels uitgevoerd door de Veiligheidsregio (VR) en deels door de gemeente. De VR doet zware zaken met sprinkler/brandmeldinstallatie. De overige brandveiligheidscontroles worden door de gemeente uitgevoerd. Controles worden veelal uitgevoerd samen met de VR. Vergunningvrij bouwen. In 2021 zijn 44 bouwwerken gecontroleerd die vergunningvrij mochten worden uitgevoerd. Deze bouwprojecten zijn geregistreerd voor de BAG.
16
Tabel 6 Aantal gecontroleerde vergunningen en geconstateerde overtredingen in 2021
Voorlopige prioriteit 2
factoren
doelstellingen
definieren prioriteit
BOUW001
Wonen cat. I <100.000 eenvoudig
107
6
4
2
1
3
BOUW002
Wonen cat. II <100.000 complex
5
14
4
2
1
3
BOUW003
Wonen cat. II 100.000 - 1.000.000
45
14
4
2
1
3
BOUW004
Wonen cat. III > 1.000.000
7
14
4
2
1
3
BOUW005
Wonen tijdelijke bouw
12
6
3
1
1
3
BOUW006
Publieksfunctie <100.000
1
6
4
1
1
4
BOUW007
Publieksfunctie 100.000 - 1.000.000
14
4
2
1
3
BOUW008
Publieksfunctie >1.000.000
16
4
2
1
3
BOUW009
Gezondheidszorgfunctie met bedgebied
16
2
2
1
1
BOUW010
Gezondheidszorgfunctie zonder bedgebied
14
4
2
1
3
BOUW011
Basis Onderwijsfunctie / Buitenschoolse opvang
14
4
2
1
3
BOUW012
Kinderdagverblijf
14
4
2
1
3
Bouw- en RO-taken 2021
Bestaande nieuwe werkvoorraad obv verleende vergunningen 2020
Uren toezicht per vergunning
Prioritering
Bouwen
BOUW014
Publieksfunctie tijdelijke bouw
1
6
4
2
1
3
BOUW015
Industrie/kantoorfunctie <100.000
16
6
4
1
1
4
BOUW016
Industrie/kantoorfunctie 100.000 - 1.000.000
14
14
4
2
1
3
BOUW017
11
16
4
2
1
3
BOUW018
Industrie/kantoorfunctie >1.000.000 Industriefunctie met risicovol gebruik *vuurwerk, PGS 15
14
4
2
2
3
BOUW019
Industrie/kantoorfunctie tijdelijke bouw
2
6
4
1
1
4
BOUW020
Bouwwerk geen gebouw zijnde eenvoudig
12
6
4
1
1
4
BOUW021
Bouwwerk geen gebouw zijnde complex
3
6
3
1
1
3
BOUW022
Monumentenvergunning/Monumentenbescherming
6
4
2
2
3
Uren toezicht per overtreding 8
TOTAAL
Illegale bouw/gebruik/RO 2021
236 Aantal constat eringen 20
RO001t/m7
Illegale bouw
3
1
1
4
RO008t/m9
Illegale bewoning
4
2
1
3
RO010
Illegale aanleg
1
1
1
1
RO011
Illegale kap
2
2
1
1
RO012t/m13 Illegale reclame
4
1
1
4
RO014t/m17 Illegaal gebruik
3
1
1
4
RO018t/m19 Illegaal slopen
3
1
1
3
4
2
1
3
RO020
2
Strijdig met welstandsbepalingen TOTAAL
6
22
17
3.3.3 Verantwoording over 2021 Tabel 7A is overgenomen uit het Uitvoeringsprogramma 2021. Per activiteit is in kleur aangegeven in welke mate de gestelde doelen zijn bereikt. Onder de tabel is een toelichting per activiteit gegeven. Tabel 7a Uitgevoerde toezichtstaken Bouwen/RO in 2021 Doelen en parameters Gerealiseerd Activiteit
Controleren van 190 aanvragen omgevingsvergunning bouw
Doel
90% van de verleende vergunningen is bezocht
Parameters
Aantal bezochte locaties aan de hand van een schriftelijke rapportage (ITP-lijst)
457
Activiteit
Afhandelen 40 klachten/verzoeken
40
Doel
Afhandelen van de verzoeken/klachten binnen de daarvoor gestelde termijnen
Parameters
Aantal afgehandelde verzoeken/klachten dat staat geregistreerd in Join en PB 2020
Activiteit
Parameters
Gebiedsgericht toezicht1 Gebiedstoezicht is een wettelijke taak. Alle gemelde of geconstateerde illegale activiteiten / bouwwerken bezoeken wij, inclusief bestuurlijke prioriteit: kamerverhuur en panden voor tijdelijke huisvesting. Aantal geconstateerde, bezochte illegale activiteiten aan de hand van gebiedsrapportages in PB 2020
Activiteit
Controle en melding start aanleg wapening omgevingsvergunning bouw2
Doel
Bezoeken van alle gemelde bouwlocaties voor de controle van de wapening
Parameters
Aantal verslagen / registraties van bezochte bouwlocaties
190
Activiteit
Opleveringscontrole bouw
236 vergunningen
Doel
Na bericht van oplevering een eindcontrole uitvoeren
Parameters
Aantal opleveringsrapporten op basis van de ITP-toetslijsten dat is vastgelegd in PB 2020
236
Activiteit
Controleren APV-vergunningen, w.o. inrichtingseisen Drank/horeca, kap, evenementen: tribunes, tenten
0
Doel
100% van de vergunde situaties is gecontroleerd
Parameters Activiteit
Aantal bezochte locaties aan de hand van de ingevulde ITP-lijsten in IJVI Brandveiligheidscontroles (bouw, evenementen en bestaande bouw)
Doel
De bouwwerken zijn brandveilig uitgevoerd en voldoen aan het bouwbesluit
Parameters
Aantal bezochte locaties aan de hand van de ingevulde lijsten in IJVI
Doel
236 vergunningen
20 constateringen
38
Toelichting bij Tabel 7a: Doelen en parameters 1
Voor gebiedsgericht toezicht is het aantal bouwwerken waarin in strijd met de vergunning werd gebouwd geregistreerd. 2
Geconstateerd moet worden dat slechts zeer beperkt officiële meldingen van de start van de bouw worden doorgegeven: circa 10 meldingen per jaar. Om die reden kleurt deze activiteit rood. Als een melding is gedaan, dan is door bouwtoezicht de controle van de wapening uitgevoerd. Het gaat hier echter om geregistreerde meldingen, in de praktijk wordt onze toezichthouder via een belletje of mailtje op de hoogte gehouden van het moment waarop hij de wapening kan controleren. Hierdoor worden toch alle bewapeningscontroles uitgevoerd. Er wordt in 2022 geen actie ondernomen om de registraties anders te laten verlopen, omdat wij ons voorbereiden op een nieuwe situatie waarin de Wkb voorschrijft dat de start van de bouw wordt gemeld, en dat de controle van de wapening wordt vastgelegd. In 2021 is door 2 toezichthouders bouwen en RO voor 236 omgevingsvergunningen controles uitgevoerd. Het aantal controles in bij benadering ingevuld in de tabel. Er zijn in 2021 geen BAG-controles uitgevoerd omdat we
18
destijds maar één toezichthouder hadden en dus onderbezet waren. Het uitvoeren van BAG-controles is geen prioriteit. Later in 2021 is er een tweede toezichthouder bijgekomen. De controles zijn uitgevoerd volgens het proces zoals dat is opgenomen in de Beleidsnota Stevig verankerd 2018-2021. Voor alle vergunningen die in IJVI zijn opgenomen en waarop bouwcontroles zijn uitgevoerd is een schriftelijke rapportage opgesteld. Nu het toezicht nog niet digitaal kan plaatsvinden via toetslijsten in IJVI houden de toezichthouders per dossier aantekeningen van de uitgevoerde controles bij in het fysieke dossier. Indien de toezichthouder tijdens de bouw constateert dat een bouwonderdeel aangepast moet worden dan wordt in de agenda een hercontrole ingepland en ook uitgevoerd. Blijkt tijdens de hercontrole dat geen uitvoering is gegeven aan de opdracht van de toezichthouder dan ontvangt de vergunninghouder via de juridisch medewerker een brief waarin de gelegenheid wordt gesteld de aanpassing alsnog te verrichten. Elke (her)controle wordt geregistreerd in IJVI. Van de 40 ingediende klachten blijkt de top 5 te bestaan uit klachten over erfafscheidingen, burengerucht (waaronder huisvesting personen met migratieachtergrond arbeidsmigranten), rookafvoeren, reclameuitingen en gebruik panden voor webwinkels. Alle klachten zijn bezocht.
Bij 20 gecontroleerde bouwwerken is geconstateerd dat in afwijking van de vergunning is gebouwd. Vergunninghouder is in deze situaties verzocht een gewijzigde aanvraag óf een gewijzigde tekening in te dienen. Op deze manier konden alle afwijkingen gelegaliseerd worden. (cijfers worden niet bijgehouden) Tijdens de gebiedscontroles zijn 22 illegale activiteiten geconstateerd. Ook de opleveringscontrole scoort rood doordat vrijwel geen melding van oplevering van de bouw binnenkomt. Voor de WOZ en de BAG is het echter wel essentieel dat tijdig geconstateerd wordt dat een bouwwerk voltooid is. De toezichthouders hebben in 2021 geen BAG-controle uitgevoerd, vanwege onderbezetting. Voor deze controles geldt dat vanaf 2023, bij de invoering van de Wet Kwaliteitsborging, een andere werkwijze van toepassing is. In 2021 zijn geen controles uitgevoerd op het Besluit inrichtingseisen Drank- en horeca omdat er zich geen wijzigingen/uitbreidingen in deze bedrijfstak hebben voorgedaan. Ook hebben er geen grote evenementen plaatsgevonden in verband met de corona-pandemie.
Tabel 7b Uitgevoerde toezichtstaken Bouwen/RO in 2021 Prioritaire actie
Activiteit Doel Strategie
Instrumentarium toereikend? Parameter
Toezicht omgevingsvergunning bouw op duurzaamheidsaspecten Bouwbesluit (BB) 90% van de bestaande en nieuwe bouwwerken voldoet aan de EPC-eisen, duurzaamheidsaspecten BB. Aanvragen omgevingsvergunning bouw worden op basis van de Landelijke Toetsmatrix Bouwbesluit op niveau 3 'representatieve toets' beoordeeld. Deze toetsing wordt vastgelegd via de toetslijsten in IJVI
Nee. Het volgen van een gerichte EP-training is noodzakelijk. Aantal uitgevoerde controles op EPC die in de ITP-toetslijsten zijn vastgelegd in IJVI
Toelichting bij Tabel 7b: Prioritaire actie De bestuurlijke wens is om de bestaande particuliere woningvoorraad energiezuinig te maken. De bijdrage die hieraan vanuit de VTH-uitvoeringstaken wordt geleverd is een verscherping bij vergunningverlening en toezicht op de EPC-controles woningen en een 100%-BB-toets van aanvragen voor energie neutrale woningen. Er wordt
19
bij een controle van de vergunning globaal gekeken naar de duurzaamheidsaspecten zoals type ketel/warmtepomp en aantal pv-panelen en de mechanische ventilatie. De verleende vergunningen zijn tijdens de bouw gecontroleerd op de EPC- en duurzaamheidsaspecten. De vastlegging hiervan is nog niet gerealiseerd met toetslijsten in IJVI omdat dit systeem de lijsten nog niet ondersteunt. Toegewerkt wordt naar het digitaal toezicht houden op basis van toetslijsten. Een nadere verdieping gericht op verduurzaming van woningen en gasloos bouwen is in 2021 niet ingepland. Dit werd veroorzaakt door voortschrijdend inzicht met betrekking tot de invoering van de Wet Kwaliteitsborging. Na invoering van deze wet liggen de taken van de gemeente op dit vlak anders, daarom zijn de prioriteiten elders gelegd. In 2021 hebben geen cursussen of trainingen plaatsgevonden. Er heeft een audit plaatsgevonden waaruit is gebleken dat gemeente Zwartewaterland over ruim voldoende kennis beschikt, waardoor het volgen van inhoudelijke cursussen niet noodzakelijk is. Wel zijn op eigen initiatief verschillende Webinars gevolgd.
3.4. Milieu – vergunningverlening, meldingen, toezicht en handhaving (bovenlokale taak) De Omgevingsdienst voert voor ons de taken op het vakgebied milieu uit. Met het Uitvoeringsprogramma zijn de taken die zijn opgenomen in deze paragraaf en bij de ODIJ neergelegd. De ODIJ zal in het jaarverslag 2021 verantwoording afleggen over de uitvoering van deze en andere taken die zij voor ons hebben uitgevoerd. Dit jaarverslag is bij de bijlagen toegevoegd.
20
Hoofdstuk 4 Conclusies Het jaar 2021 heeft in het teken gestaan van overgangen. In het begin van 2021 leek alles er nog op dat we per 1 januari 2022 zouden gaan werken volgens de Wet kwaliteitsborging bouw en de Omgevingswet. In het eerste kwartaal van 2021 zijn we hier voortvarend mee aan de slag gegaan. Projectgroepen werden opgezet en gesprekken met onder andere aannemers en initiatiefnemers maakten dat we een steeds beter beeld kregen van de impact van deze twee nieuwe wetten voor ons werkveld. Ook is gemeente Zwartewaterland bezig geweest met het inrichten van de VTH-omgeving om te kunnen werken volgens de uitgangspunten van de nieuwe wetgeving. Zo is er een frontoffice ingericht en zijn er initiatieven- en omgevingstafels ingevoerd. Tegelijkertijd hebben we in 2021 ook nog te maken gehad met de gevolgen van de conorna-pandemie. Daarnaast is opnieuw de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb met een jaar uitgesteld. Binnen de gemeente Zwartewaterland ging het werk onverminderd door en vond er een verschuiving van de focus plaats; door een grote toename van het aantal vergunningaanvragen werd onze tijd en aandacht opgeslokt door het bedienen van onze inwoners. Met maar liefst 236 vergunningaanvragen en 171 vooroverlegverzoeken steeg de hoeveelheid werk namelijk met bijna 20%.
Ondanks de grote groei in het aantal vergunningaanvragen is er een kwaliteitsslag gemaakt met betrekking tot het inrichten van de VTH-omgeving volgens de uitgangspunten van de Omgevingswet. Met de hoge werkdruk die we in 2021 hebben ervaren, hebben we als afdeling Vergunningen, Toezicht en Handhaving ook laten zien dat we in staat zijn prioriteiten te stellen, en met elkaar als collega’s ‘de schouders eronder kunnen zetten’ om de bewoners van de gemeente Zwartewaterland zo goed als mogelijk te kunnen bedienen. Door de stijging in het aantal vergunningen en het uitstel van de Omgevingswet en Wkb is het voorbereiden op de komende wetswijzigingen inmiddels op een lager pitje komen te staan. Het is belangrijk dat dit in 2022 weer opnieuw wordt opgepakt en dat we ons als team VTH klaarstomen voor de invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw.
21