3a. Bijlage 1 - Jaarverslag VTH 2020.DV3

STEVIG VERANKERD RAPPORTAGE EN EVALUATIE VTH 2020

Gemeente Zwartewaterland

Vastgesteld door burgemeester en wethouders op 8 juni 2021

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Aanleiding rapportage & evaluatie ..................................................................................................... 3 Hoofdstuk 2 Rapportage & evaluatie Verordening kwaliteit VTH 2017 .................................................................. 5 2.1. Kwaliteitscriteria 2.1.: bemensing per vakgebied ........................................................................................ 5 2.2. Kwaliteitsverbetering organisatie: voortgang .............................................................................................. 6 Hoofdstuk 3 Rapportage & evaluatie Uitvoeringsprogramma VTH ...................................................................... 10 3.1. Totaaloverzicht uren en activiteiten 2018 ................................................................................................. 10 3.2. Bouwen en Ruimtelijke ordening – vergunningverlening (lokale taak) ..................................................... 11 3.3. Bouwen en Ruimtelijke ordening – toezicht en handhaving (lokale taak) ................................................. 16 3.4. Milieu – vergunningverlening, meldingen, toezicht en handhaving (bovenlokale taak) ...........................

20 Hoofdstuk 4 Conclusies ......................................................................................................................................... 21

2

Hoofdstuk 1 Aanleiding rapportage & evaluatie Voor u ligt de Rapportage & Evaluatie Vergunningverlening, toezicht en handhaving over 2020. Gerapporteerd wordt over de uitvoering van de beleidsdoelstellingen en prestaties en over de uitvoering van de voorgenomen activiteiten voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (hierna: VTH). De doelstellingen, prestaties en activiteiten zijn opgenomen in de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving en in de Beleidsnota vergunningverlening, toezicht en handhaving 2018-2022 ‘Stevig verankerd’. Het is de derde verantwoordingsrapportage die is gebaseerd op de hiervoor genoemde verordening en beleidsnota die beide zijn voortgekomen uit de Wet Verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving (Wet VTH, 14 april 2016). Een wet waarin criteria zijn opgenomen die zijn gericht op het verbeteren van de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken. Als eerste stap in die kwaliteitsverbetering heeft de gemeenteraad op 26 januari 2017 de verordening vastgesteld (bijlage 1) die is gebaseerd op de bij de Wet VTH behorende kwaliteitscriteria 2.1. Een juridisch kader voor het beoordelen, borgen en verbeteren van de kwaliteit van de wettelijke VTH-taken. In artikel 5 van de verordening is een verantwoordingsplicht opgenomen over de naleving van de kwaliteitscriteria.

Die verantwoording geven we in deze Rapportage & Evaluatie in hoofdstuk 2 en richt zich op: de kwaliteitscriteria 2.1.: bemensing per vakgebied de kwaliteitsverbetering van de organisatie Als tweede stap hebben wij op 12 december 2017 de beleidsnota vastgesteld (bijlage 2). Met deze nota hebben wij het programmatisch werken volgens de Big8, zie Figuur 1, binnen onze uitvoeringsorganisatie vormgegeven.

Figuur 1 'Big Eight' programmatisch werken

3

Als onderdeel van programmatisch werken hebben we voor het derde jaar een Uitvoeringsprogramma VTH vastgesteld (zie deel 4 in bijlage 2). Hierin is aangegeven welke activiteiten met welke personele middelen in 2020 worden uitgevoerd en welke resultaten daarvan zijn te verwachten. Deze activiteiten worden uitgevoerd door de afdeling Vergunningen, toezicht en handhaving (hierna: VTH) en richten zich op de vakgebieden: bouwen / brandveiligheid, ruimtelijke ordening, inritten, kappen, slopen. Het vakgebied milieu wordt voor ons uitgevoerd door de Omgevingsdienst IJsselland. Nu het jaar is afgelopen hebben wij het Uitvoeringsprogramma VTH 2020 geëvalueerd volgens de uitgangspunten van de BIG8, zoals voorgeschreven in artikel 7.7. van het Besluit omgevingsrecht. Ook deze uitkomsten zijn, onder hoofdstuk 3, opgenomen in deze Rapportage & Evaluatie. Deze worden gebruikt voor het opstellen van het volgende uitvoeringsprogramma. Mocht daartoe noodzaak zijn dan worden formatie, middelen en instrumenten aangepast aan de te verrichten uitvoeringstaken. Met deze Rapportage & Evaluatie brengen wij de voortgang in beeld van de verbetering van de kwaliteit in relatie tot de kwaliteitsdoelen in de verordening. Hiermee doen wij recht aan onze afspraken met de gemeenteraad zoals die zijn vastgelegd in artikel 5 van de kwaliteitsverordening en voldoen wij aan artikel 7.7.

van het Besluit omgevingsrecht. In deze kwaliteitsverordening staan ook de doelen omschreven die de Omgevingsdienst IJsselland (Hierna ODIJ) moet behalen bij de uitvoering van de taken omschreven. Vanuit de gewenste cyclistische benadering zou het jaarverslag aan de hand van monitoring van de uitvoering beschreven worden of de uitvoering effectief is en heeft bijgedragen aan het behalen van de gestelde doelen. De ODIJ is echter niet in staat gebleken deze monitoring van een vastgesteld aantal indicatoren uit te voeren. Weliswaar weten wij hoeveel producten er zijn geleverd en hoeveel uur dit heeft gekost, maar of dat effectief is gebeurd blijft vooralsnog ongewis. De ODIJ maakt stappen om deze problemen in de toekomst te voorkomen. Het jaarverslag dat de ODIJ heeft aangeleverd is toegevoegd aan de bijlagen.

4

Hoofdstuk 2 Rapportage & evaluatie Verordening kwaliteit VTH 2017 Vanuit hun kader stellende rol heeft de gemeenteraad op 26 januari 2017 de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht vastgesteld (bijlage 1). Hierin is de kwaliteit van uitvoering verankerd en zijn kwaliteitsdoelen opgenomen. In dit hoofdstuk geven wij verantwoording over de voortgang van de vastgestelde kwaliteitsdoelen. Paragraaf 2.1. gaat over de kwaliteitscriteria 2.1. waarbij inzicht wordt gegeven over de vereiste en beschikbare capaciteit voor de uitvoering van de wettelijke taken op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). In paragraaf 2.2. wordt de voortgang van de kwaliteitsverbetering van de organisatie gegeven in relatie tot de door de kaders in de verordening.

2.1. Kwaliteitscriteria 2.1.: bemensing per vakgebied In Tabel 1 is een uitwerking gegeven van de Kwaliteitscriteria 2.1. Weergegeven is hoeveel menskracht vereist en beschikbaar is binnen de afdeling VTH op de vakgebieden bouwen, brandveiligheid, ruimtelijke ordening, inritten, kappen, slopen. Voor het vakgebied milieu is geen uitwerking opgenomen van de beschikbare vereiste bemensing. Die verantwoording geeft de Omgevingsdienst IJsselland zelf in de door de dienst op te stellen Rapportage & Evaluatie over 2020. Tabel 1 Kwaliteitscriteria 2.1.: bemensing per vakgebied in gemeente Zwartewaterland

Deskundigheidsgebied

Aard

Niveau-eis

Werkervaring

Frequentie

Vereiste bezetting

Beschikbare bezetting

Toezicht en handhaving bouwen/RO

eenvoudig en complex

relevante HBO

3 jaren bouwen; 5 jaren RO

besteden van 2/3 fte aan de 6 activiteiten

1 medewerker op HBO-niveau / 1 fte

Vergunningverlening bouwen/RO, incl. casemanagen

eenvoudig

relevante MBO

3 jaren

besteden van 2/3 fte aan de 6 activiteiten

Vergunningverlener bouwen/RO

complex

relevante HBO

3 jaren

besteden van 2/3 fte aan de 6 activiteiten

Vergunningverlener kap- en uitweg

eenvoudig

Relevante MBO

3 jaren

besteden van 2/3 fte aan het volledige vergunningproces

minimaal 2 medewerkers die de 6 activiteiten uitvoeren minimaal 2 medewerkers die voldoen aan de eisen voor eenvoudig minimaal 2 medewerkers die voldoen aan de eisen voor complex …

Juridische aspecten vergunningverlening bouwen/RO

relevante HBO

3 jaren

besteden van 2/3 fte aan de 4 activiteiten en/of minimaal 5 procedures

minimaal 1 0,5 medewerker op medewerker die HBO-niveau / 0,5 fte de 4 activiteiten uitvoert

Juridische aspecten handhaving bouwen/RO

relevante HBO

3 jaren

besteden van 2/3 fte aan de 4 activiteiten en/of minimaal 5 procedures

minimaal 1 0,5 medewerker op medewerker die HBO-niveau / 0,5 fte de 7 activiteiten uitvoert

Casemanagen, inclusief administratie

MBO

2 jaren

besteden 1/3 fte aan deze zes activiteiten

minimaal 2 medewerkers die voldoen aan de eisen voor eenvoudig

2 medewerkers op MBO-niveau / 2 fte

2 medewerkers op HBO-niveau / 2 fte

1 medewerker op MBO-niveau / 1 fte

3 medewerkers op MBO-niveau / 1,4 fte

5

Vanuit onze integrale benadering van de VTH-taken zijn in het schema ook opgenomen de Wabo-taken kap en uitweg. Deze maken geen onderdeel uit van de Kwaliteitscriteria 2.1., echter de logica achter de uitgangspunten van kwaliteit en robuustheid achten wij ook van toepassing voor deze taken. Vertalen we de Kwaliteitscriteria 2.1. door naar de gemeentelijke organisatie dan beschikken wij over voldoende opleiding, ervaring en kennis. Door het volgen van trainingen wordt de kennis bijgehouden. Wij beschikken op de vakgebieden over (minder dan) de minimale bezettingseis wat ons als organisatie kwetsbaar maakt bij langdurige uitval van een medewerker of bij het langdurig niet kunnen invullen van een vacature wegens schaarste van bouwtechnisch geschoolde vergunningverleners. Er zijn een aantal onderdelen waarop wij niet voldoen aan de gestelde kwaliteitscriteria: 1 Op het gebied van Behandelen juridische aspecten vergunningverlening én handhaving Bouwen/RO voldoen wij niet aan de kwaliteitscriteria. Hiervoor is een explain opgenomen in het Uitvoeringsprogramma 2021. Strikt formeel zouden wij over 2 fte moeten beschikken. Het aantal procedures is dusdanig beperkt dat het niet te verantwoorden is hiervoor een extra jurist aan te trekken.

Om het 4-ogen-principe te borgen en een scheiding aan te brengen tussen vergunningverlening en toezicht en handhaving schakelen wij Nysingh Advocaten in waar dat nodig is. In 2020 is dit niet nodig geweest. 2 Op het gebied van Toezicht en handhaving bouwen/RO voldoen wij niet aan de kwaliteitscriteria. Een toezichthouder is begin 2020 met pensioen gegaan, deze vacature is niet opnieuw ingevuld in afwachting van de Wet kwaliteitsboring bouw. De verwachting is dat door het invoeren van deze wet, grote veranderingen op zullen treden in het werk van de toezichthouders, en de capaciteiten en kwaliteiten die zij nodig hebben om hun werk uit te voeren. In 2021 zal opnieuw worden gekeken naar deze vacante positie. 3 Voor de taakonderdelen complexe aanvragen bouw en cultuurhistorie hebben wij in de beleidsnota Stevig verankerd (bijlage 2) een explainmodule opgenomen. Hierin is aangegeven hoe wij met uitbesteding van taken toch kunnen voldoen aan de kwaliteitscriteria.

Vanwege de beperkte omvang van complexe aanvragen binnen onze gemeente hebben wij besloten het toetsen van complexe aanvragen op de volgende onderdelen uit te besteden aan een gekwalificeerde externe partij: - Bouwbesluit: constructieve veiligheid (Gemeente Steenwijkerland) - Bouwbesluit: bouwfysica (Voor reguliere vergunningen is voldoende kennis in huis om zelf te toetsen, voor complexere opgaven is budget om incidenteel kennis in te huren) - Brandveiligheid (Veiligheidsregio) - Welstand (Het Oversticht) Voor de beoordeling van cultuurhistorische vraagstukken kunnen wij door het geringe aantal aanvragen op dit deskundigheidsgebied onvoldoende vlieguren maken. Aanstellen van medewerkers op dit deskundigheidsgebied is dan ook niet kostenefficiënt. Volgens de kwaliteitscriteria mag deze activiteit door een marktpartij worden uitgevoerd. Via een dienstverleningsovereenkomst is deze taak belegd bij Het Oversticht.

2.2. Kwaliteitsverbetering organisatie: voortgang Voor 3 specifieke uitvoeringsthema’s voor het beoordelen, borgen en verbeteren van kwaliteit heeft de gemeenteraad kaders opgenomen in de verordening: 1. dienstverlening: hoe gaan wij als organisatie in service en communicatie om met o.a. aanvragen, verzoeken om handhaving, klachten; 2. de uitvoeringskwaliteit van diensten en producten inclusief de kwaliteitscriteria 2.1.: hoe is de inhoudelijke kwaliteit van onze producten geborgd; voeren wij onze taken uit zoals beschreven in de wet en in onze beleidskaders; 3. de financiën: hoe is de inzet van onze mensen en financiën bepaald in relatie tot de kwaliteit van de geleverde diensten/producten. Deze kaders zijn door ons in de beleidsnota Stevig verankerd 2018-2021 uitgewerkt in uitgangspunten die de organisatie hanteert bij de uitvoering van de wettelijke taken vergunningverlening, toezicht en handhaving: De gemeente Zwartewaterland werkt risicogericht met de juiste focus, is dienstverlenend, professioneel, consequent in haar beleid en heeft duidelijke spelregels. We werken samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners en leggen de verantwoordelijkheden waar deze horen.

6

1. Dienstverlening Vóór het indienen van een officiële aanvraag bieden wij onze inwoners en bedrijven kosteloos de mogelijkheid van vooroverleg zodat zij weten of een aanvraag kansrijk is en zo ja welke vergunningen/toestemmingen verder nog nodig zijn en wat zij moeten aanleveren. Hiervan is in 2020 160 keer gebruik gemaakt. Daarnaast verstrekken wij dagelijks informatie over onder andere regels voor bouwen, kappen, sloop. Hieraan besteden onze vergunningverleners gemiddeld 15 tot 20% van hun tijd. In verband met de corona-pandemie merken wij dat de informatievragen vaker via de mail gesteld worden. Meldingen/klachten worden bij binnenkomst direct uitgezet bij een medewerker en binnen uiterlijk 2 weken afgehandeld. Anonieme klachten worden in principe niet opgepakt tenzij het onderwerp van de klacht aanleiding geeft de anonieme klacht nader te onderzoeken Ons uitgangspunt bij burengerucht is dat klagers eerst zelf verantwoordelijkheid nemen en het gesprek opzoeken met hun buren. In feite is dit geen taak voor de gemeente. De praktijk leert echter dat tussenkomst van onze toezichthouder voor een soepelere afwikkeling zorgt. Als gemeente proberen we het verschil tussen privaat- en bestuursrecht wel de betrokkenen uit te leggen en zo onnodige tussenkomst te voorkomen. 2.

Uitvoeringskwaliteit van diensten en producten Professioneel Ons werk moet voldoen aan de landelijk gestelde proces- en kwaliteitseisen vastgelegd in een kwaliteitsverordening. Deze verordening is in 2017 door de gemeenteraad vastgesteld. De kwalitatieve verbetering hebben wij op basis van deze verordening in 2018 en 2019 doorgevoerd voor de VTH-taken. Op basis van deze verordening hebben wij onze uitvoeringsorganisatie ingericht volgens de BIG8, een gesloten beleidscyclus, waarbij centraal staan: - het werken met een risicoanalyse - het stellen van prioriteiten - het hebben van een actualiseringsbeleid voor vergunningen - het hebben van een toezicht-, sanctie- en gedoogstrategie - het opstellen van uitvoeringsprogramma’s - het monitoren en evalueren van de voortgang (d.m.v. jaarverslag) Risicogericht werken en focus Bij vergunningverlening, toezicht en handhaving vindt risicobepaling en prioriteitenstelling plaats aan de hand van een risicoanalyse. Wij richten ons op zaken waar de grootste risico’s liggen en willen ervoor zorgen dat inwoners en bedrijven de regels naleven. Doel is de kwaliteit van de leefomgeving te beschermen en waar dat nodig is te verbeteren en door preventie en vroegtijdige aanpak van problemen (administratieve) lasten te voorkomen. Het doel van naleving is het terugdringen van illegale situaties door legalisatie of handhaving.

Voor de toetsing van vergunningen en dan met name op het gebied van de bouwtechnische toetsing geldt dat niet alle aspecten 100% gecontroleerd kunnen worden. Daarom hebben wij prioriteiten en een niveau van toetsing vastgesteld die ook gehanteerd kunnen worden voor toezicht. Op deze manier wordt het accent in het Bouwbesluit gelegd op de zaken die beslist gecontroleerd moeten worden of waar we een accent wil leggen vanuit beleidsdoelen die we wensen te behalen. De focus ligt op constructieve veiligheid en brandveiligheid, gezondheid, duurzaamheid/energie, gebouwen met een monumentenstatus/in een beschermd stad- en dorpsgezicht. Hiermee kunnen wij sturing geven aan onze inspanningen op het gebied van VTH. Binnen de huidige formatie, met in achtneming van de vastgelegde toetsingsniveau en prioriteiten, is het mogelijk om onze taken op een adequaat niveau uit te voeren. Eén keer per 4 jaar wordt de risicoanalyse bestuurlijk vastgesteld voor de vakgebieden VTH bouwen, ruimtelijke ordening en milieu. In 2017 hebben wij zo’n risicoanalyse opgesteld. Deze heeft als basis gediend voor het Uitvoeringsprogramma VTH 2018, 2019 en 2020. De omgevingsdienst IJsselland (ODIJ) stelt voor de milieutaken zelf een uitvoeringsprogramma op. ODIJ houdt hierbij rekening met de risicoanalyse die wij als gemeente hebben opgesteld zodat de lokale omstandigheden de aandacht krijgen die ze verdienen.

Er zijn geen relevante ontwikkelingen geweest op grond waarvan de risicoanalyse voor 2020 moest worden aangepast. Ook evaluatie van het uitvoeringsprogramma VTH 2019 geeft geen aanleiding tot een aanpassing.

7

In 2021 wordt een nieuwe risicoanalyse vastgesteld, op basis waarvan wij onze prioriteiten in het uitvoeringsprogramma voor 2022 gaan stellen. Deze risicoanalyse wordt opgesteld in samenwerking met de opdrachtgevers van de OD IJsselland en OD Twente. Actualiseringsbeleid voor vergunningen Voor de vergunningen bouwen/RO gelden de volgende regels. Een aanvrager moet op grond van de wet binnen 26 weken starten met de bouw (artikel 2.33., tweede lid onder a, van de Wabo). Dit staat ook in de verleende vergunning. Vanuit bouwtoezicht wordt deze termijn bewaakt. Blijkt dat na 26 weken niet is gestart met de bouw dan kunnen wij de vergunning intrekken. Dat is echter niet onze werkwijze. Bouwtoezicht legt eerst contact met de aanvrager en vraagt deze om aan te geven of en wanneer met de bouw gestart zal worden. Wordt besloten niet te gaan bouwen dan kan aanvrager een verzoek tot intrekking indienen. Doet hij dat binnen 2 jaren na afgifte van de vergunning dan kan aanvrager tot 50% van de leges terugkrijgen. Daarna vervalt dit recht. Het intrekken van de bouwvergunningen gaat in samenwerking met de jurist VTH en is in 2020 19 keer gebeurd. Consequent in beleid, duidelijke spelregels Wij hebben op basis van de risicoanalyse, prioritering en doelen zoals opgenomen in het beleidsplan ‘Stevig verankerd’ de toetsingsniveaus vastgesteld per thema uit het Bouwbesluit en per soort aanvraag.

Daarbij onderscheiden we 4 niveaus van diepgang van toetsing van globaal tot gedetailleerd. We hebben hierbij aangesloten bij de Landelijke Toetsmatrix Bouwbesluit 2012 voor de vergunningverlening en het Integraal Toezichtprotocol (iTP) voor toezicht en handhaving. Op basis van het beleidsplan zijn een aantal aandachtsgebieden vastgesteld: - Constructieve veiligheid en brandveiligheid - Gezondheid - Duurzaamheid/energie - Gebouwen met een monumentenstatus/in een beschermd stad- en dorpsgezicht In de praktijk zouden deze prioriteiten moeten worden ondersteund door toetslijsten in PB2020. In de praktijk wordt dit hulpmiddel echter niet gebruikt. Met het oog op de invoering van de Wet kwaliteitsborging bouw in 2021 zal een nieuwe- of aangepaste opzet voor de toetslijsten worden gemaakt. Onze vergunningverleners en toezichthouders zullen worden betrokken bij de realisatie van deze toetslijsten, zodat we kunnen waarborgen dat deze in de praktijk goed te gebruiken zijn. Verantwoordelijkheden leggen waar deze horen We hanteren als vertrekpunt ‘vertrouwen op ieders verantwoordelijkheid en daarmee naleving van wettelijke voorschriften’. Onze eigen verantwoordelijkheid nemen wij door het stellen van duidelijke regels en kaders. Communicatievormen, waaronder vergunningen, stellen wij in duidelijke, begrijpelijke taal op en wij zorgen ervoor dat de vergunningvoorschriften naleefbaar zijn.

Ieder jaar wordt een steekproef gedaan onder de verleende vergunningen. Uitkomsten van deze controles worden betroken bij de kwaliteitsverbetering van onze VTH-taken. In 2020 zijn 10 vergunningen op deze wijze onderzocht. De steekproefsgewijze controle van vergunningen is ingebed in het nieuwe softwarepakket PB2020. Het tweede kwaliteitsspoor is de redactieraad waarin onze jurist bouwen/RO zitting heeft. Deze raad maakt op dit moment de eerder ontwikkelde formats omgevingswet-proof. Deze formats zijn toegankelijk via het nieuwe softwarepakket PB2020.

8

3. Financiën Om de gestelde doelen te kunnen bereiken zijn financiële middelen nodig (artikel 7, lid 5 Besluit omgevingsrecht). Voor de uitvoering van de VTH-taken genoemd in paragraaf 2.1. ‘kwaliteitscriteria’ en die nader zijn geconcretiseerd in het Uitvoeringsprogramma 2020 zijn dan ook binnen de begroting 2020 financiële kaders opgenomen. Tabel 2a Begroting 2020 - Financiële middelen voor uitvoering wettelijke taken

Uit de posten in Tabel 2a worden onder andere uitvoering ondersteunende voorzieningen, waaronder het geautomatiseerde systeem voor planning, programmering en voortgangsbewaking IJVI en het transportmiddel van bouwtoezicht (Renault Clio) bekostigd. IJVI wordt ook gebruikt als klachtensysteem. Leges De ontvangen leges 2020 voor bouw- en ruimtelijke projecten waren ruim voldoende om de kosten te dekken. Er is een meeropbrengst van € 515.679 bij de leges voor omgevingsvergunningen gerealiseerd. Het aantal aanvragen is aanzienlijk meer geweest dan gemiddeld. In de laatste 2 weken van december 2020 zijn er (nog) 15 aanvragen ingediend voor grote(re) projecten met een legesopbrengst van € 289.000. Omdat deze aanvragen in 2020 zijn gedaan, worden deze ook in het boekjaar 2020 verantwoord. De werkzaamheden voor deze intensieve projecten vinden echter pas in 2021 plaats. Net als de daadwerkelijke aanslagoplegging en invordering. In de resultaatsbestemming wordt voorgesteld om € 70.00 te reserveren voor het uitvoeren van deze werkzaamheden. Tabel 3b Begroting 2020 - Kostenoverzicht leges 2020

2019

BEGROOT

WERKELIJK

€ 967.574,00

€ 1.484.495,00

VERSCHIL +

€ 515.679,00

9

Hoofdstuk 3 Rapportage & evaluatie Uitvoeringsprogramma VTH Jaarlijks stellen wij een uitvoeringsprogramma (UVP) op voor de wettelijke taken vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het programma voor 2020 is het derde programma dat is opgesteld op basis van de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving en de Beleidsnota VTH Stevig verankerd (bijlagen 1 en 2). Wij hebben in dit uitvoeringsprogramma de kwaliteitsdoelen verwerkt waarvoor de gemeenteraad in 2017 de kaders heeft gesteld. Doelen bereikt? In dit hoofdstuk rapporteren wij in hoeverre de activiteiten die zijn opgenomen in het UVP 2020 zijn uitgevoerd. Per activiteit geven wij met de stoplichtkleuren groen, oranje en rood aan in welke mate wij de gestelde doelen hebben bereikt. Ook geven wij aan in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan het bereiken van de kwaliteitsdoelen die in het UVP zijn opgenomen als ‘doelen en parameters’ en ‘prioritaire acties’. De uitvoering van de activiteiten vindt plaats overeenkomstig de beschrijving en processen opgenomen in de beleidsnota Stevig verankerd. Het cijfermateriaal voor dit jaarverslag hebben wij verkregen uit IJVI en toetslijsten in Excel. De mogelijkheden in IJVI zijn te beperkt en arbeidsintensief om alle gegevens uit te halen.

IJVI is het backoffice systeem dat wij samen met onze samenwerkingspartners en de Omgevingsdienst in 2017 hebben aangeschaft en ingericht. In paragraaf 3.1. hebben wij het totaaloverzicht van uren en activiteiten in 2020 opgenomen. In de daaropvolgende paragrafen 3.2 en 3.3 is per vakgebied een verantwoording gegeven over de bereikte doelen.

3.1. Totaaloverzicht uren en activiteiten 2020 In deze paragraaf zijn weergegeven het geplande aantal uren, het geplande aantal activiteiten en het werkelijke aantal activiteiten. De activiteiten zijn uitgevoerd door de afdeling Vergunningen, toezicht en handhaving. De hierna opgenomen Tabel 3 is opgesteld op basis van de uren en aantallen die per vakgebied zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma. De daarin geplande 2160 uren voor het vakgebied Vergunningverlening bouwen/RO is inclusief de uren die de 3 fte besteden aan met name advies en informatieverstrekking op het gebied van vergunningsvrij bouwen en bestemmingsplaninformatie. Deze vraagstukken kosten gemiddeld 15 tot 20% van de geplande uren. Deze circa 378 uren kunnen niet besteed worden aan vergunningverlening. De reële beschikbare tijd voor vergunningverlening komt daarmee op 1782 uren. De in het overzicht genoemde 200* en 50* uren voor de 2 duurzaamheidsprioriteiten zijn geen extra uren, maar een raming van de uren die deze werkzaamheden kosten. Deze 250 uren vallen binnen de geplande 2160 uren. Uit het jaaroverzicht omgevingsvergunning bouw van 2020 blijkt dat 220 aanvragen zijn binnengekomen. Voor de verschillende categorieën bouwwerken is aansluiting gezocht bij de categorieën die worden gehanteerd door de Omgevingsdienst IJsselland.

Deze categorisering gebruiken wij jaarlijks ook voor de begroting: - 136 aanvragen categorie 1: tijdelijke bouw, eenvoudige bouwwerken en verbouwingen bij publieksfuncties, bedrijfsfuncties en woonfuncties, waarbij de bouwkosten niet meer bedragen dan €100.000 - 55 aanvragen categorie 2: verbouw en nieuwbouw van bedrijfspanden en woningen, waarbij de bouwkosten tussen de €100.000,- en de €1.000.000,- bedragen en verbouw van gebouwen met een publieksfunctie - 11 aanvragen categorie 3: omvangrijke bouwprojecten, waarbij de bouwkosten meer dan €1.000.000 bedragen. - 18 aanvragen die buiten deze categorieën vallen.

10

Tabel 4 Totaaloverzicht uren en activiteiten 2020

Vergunningverlening Bouwen en RO (lokale taak): omgevingsvergunning bouw/RO/sloop en casemanagement bouw/RO/sloop prio: besluit inrichtingseisen Drank- en horeca prio: duurzaamheid/EPC prio: energiegebruik gemeentelijke panden omgevingsvergunning kap/uitweg Sloopmeldingen1 legalisatieonderzoek bouwen en RO vooroverleg/kernteam Totaal Toezicht en Handhaving Bouwen en RO (lokale taak) controles omgevingsvergunning bouw/RO/sloop prio: duurzaamheid/EPC klachten/verzoeken gebiedsgericht toezicht w.o. illegale bouw/gebruik prio: illegaal gebruik van gebouwen en gronden w.o. kamerverhuur prio: verhuur panden voor tijdelijke huisvesting controle en melding start aanleg wapening3 opleveringscontrole bouw3 APV (incl drank/horeca/kap/evenementen) prio: besluit inrichtingseisen Drank en horeca. Totaal

Geplande uren 2160 1768 200* 50* 340 300 250 792 5610 Geplande uren 2420 150* 100 1502

Aantallen

Activiteiten

Gepland 176 176

Werkelijk 220 220

25 60 30 95 562 Aantallen

25 109 9 160 743 Activiteiten

Gepland 160

Werkelijk 220

40

35 5

150 150

220 220 3 0 263

50 2720

200

Toelichting tabel 3 *

uren met een * worden niet apart geteld.

1

De beoordeling van sloopmeldingen wordt uitgevoerd door de omgevingsdienst. De verantwoording over de afwikkeling van de meldingen zal onderdeel zijn van de jaarrapportage van de omgevingsdienst. De uren die wij als organisatie besteden aan sloopmeldingen zijn administratief van aard waaronder het inboeken van de melding en het doorsturen ervan naar de omgevingsdienst. 2

In tabel 3 zijn 150 uren voor gebiedsgericht toezicht opgenomen bij Toezicht en Handhaving Bouwen en RO. Het genoemde aantal werkelijke activiteiten van 5 betreft de constateringen die vanuit dat gebiedsgericht toezicht hebben geleid tot handhaving. Er werd in 2020 niet specifiek gebiedsgericht toezicht uitgevoerd in verband met de krappe formatie. De werkzaamheden voor gebiedsgericht toezicht gebeuren tussen de werkzaamheden door. 3

In de praktijk vallen de onderdelen ‘controle en melding start aanleg bewapening’ en ‘opleveringscontrole bouw’ onder het totaal van de controles omgevingsvergunning bouw/RO/sloop. Hier worden door onze toezichthouder geen aparte uren voor bijgehouden. In 2020 hebben wij een fors aantal meer aanvragen binnen gekregen dan gepland. Wij hebben al deze extra werkzaamheden met onze eigen formatie op weten te vangen. Tevens is een deel van deze werkzaamheden pas in 2021 uitgevoerd, omdat wij in de laatste maand van 2020 nog 15 uitgebreide vergunningaanvragen binnenkregen. Het feit dat alle uren gebruikt moesten worden om deze toename in het aantal

11

vergunningaanvragen op te kunnen vangen, heeft ertoe geleid dat nevenwerkzaamheden, zoals de voorbereiding op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw minder aandacht hebben gekregen. Door de inhuur van extra mankracht verwachten wij ons in 2021 alsnog goed voor te kunnen bereiden op de komende wijzigingen.

3.2. Bouwen en Ruimtelijke ordening – vergunningverlening 3.2.1 Wettelijke doelstelling vergunningverlening - Een veilig gebruik van gebouwen, bouwwerken en openbare ruimte, en een schoon milieu. - De vergunning overeenkomstig de geldende regelgeving verlenen en op een wijze waarbij de doelstellingen van bouwbesluit, ruimtelijke plannen (w.o. bestemmingsplannen), bouwverordening en het gemeentelijke welstandsbeleid in stand worden gehouden. De wettelijke basis voor de vergunningverlening is opgenomen in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). 3.2.2 Omvang werkveld In Zwartewaterland zijn in 2020 220 omgevingsvergunningen bouw verleend. In tabel 4 zijn de aantallen omgevingsvergunningen bouw en planologische procedures voor 2020 opgenomen. Daarbij is aangegeven welke prioritering vanuit het Uitvoeringsprogramma aan deze categorieën is meegegeven. Onder de tabel is een toelichting opgenomen. In 2020 zijn bij 21 van die vergunningen gebruik gemaakt van een binnenplanse afwijking die in een bestemmingsplan is opgenomen en in 32 gevallen van de afwijkingsmogelijkheid voor kruimelgevallen op grond van het Besluit omgevingsrecht. In 5 gevallen was sprake van een projectafwijkingsbesluit. Toelichting bij Tabel 4 (zie pagina 13) 1

In het Uitvoeringsprogramma staat dat jaarlijks voor gemiddeld 50% van de aanvragen een planologische procedure wordt toegepast. Het aantal aanvragen dat in 2020 in strijd met het bestemmingsplan was, is uitgekomen op 32%: - voor 2% van de aanvragen is een projectbesluit gevolgd - 10% van de aanvragen kon vergund worden met een binnenplanse afwijking die in een bestemmingsplan is opgenomen - voor 15% van de aanvragen is een procedure voor een buitenplanse afwijking gevolgd - voor 5% van de indiende aanvragen is met een tijdelijke ontheffing medewerking verleend. De verlaging van het percentage planologische procedures is mogelijk toe te schrijven aan het feit dat veel bestemmingsplannen zijn geactualiseerd. Deze nieuwe plannen kennen een verruiming van de bouw- en gebruiksmogelijkheden. In 2020 zijn de afwijkingen en ontheffingen waarvoor met name toestemming is gevraagd een andere maatvoering dan toegestaan is op grond van het bestemmingsplan. In een enkel geval gaat het om afwijkend gebruik van een gebouw. 2

De prioriteiten uit het Uitvoeringsprogramma worden weergegeven door de getallen 1 t/m 4. Het getal 1 geeft een zeer hoge prioriteit weer, 2 is hoog, 3 gemiddeld en 4 geeft een lage prioriteit weer. De prioriteiten die in deze tabel zijn weergegeven, komen uit het VTH-beleidsplan ‘stevig verankerd 2018-2022’. De prioriteiten zijn gebaseerd op een risicoanalyse, opgesteld door Oranjewoud in 2010 voor onze wettelijke taken op het gebied van milieu, bouw, ruimtelijke ordening, brandweer, PAV en bijzondere wetten, en op aanvullingen hierop uit 2011 en 2012. Deze risicoanalyse is naast ons bedrijvenbestand gelegd en op basis van ervaringen toegespitst op de situatie voor verschillende categorieën zoals in de tabel weergeven. Het is nog niet nodig geweest deze prioriteiten op basis van evaluatie bij te stellen.

12

Tabel 4 Overzicht aantallen vergunningen/planologische procedures, incl. prioritering vanuit uitvoeringsprogramma

Aantal verleende vergunningen

Uren per vergunning exc. adAdministratie en archivering

Voorlopige prioriteit 2

factoren

doelstellingen

definieren prioriteit

Prioritering

BOUW001

Wonen cat. I <100.000 eenvoudig

102

14,75

4

2

1

3

BOUW002

Wonen cat. II <100.000 complex

5

21,75

4

2

1

3

BOUW003

Wonen cat. II 100.000 - 1.000.000

35

21,75

4

2

1

3

BOUW004

Wonen cat. III > 1.000.000

6

21,75

4

2

1

3

BOUW005

Wonen tijdelijke bouw

13

14,75

3

1

1

3

BOUW006

Publieksfunctie <100.000

1

14,75

4

1

1

4

BOUW007

Publieksfunctie 100.000 - 1.000.000

21,75

4

2

1

3

BOUW008

Publieksfunctie >1.000.000

47,5

4

2

1

3

BOUW009

Gezondheidszorgfunctie met bedgebied

47,5

2

2

1

1

BOUW010

Gezondheidszorgfunctie zonder bedgebied

21,75

4

2

1

3

BOUW011

Basis Onderwijsfunctie / Buitenschoolse opvang

21,75

4

2

1

3

BOUW012

Kinderdagverblijf

21,75

4

2

1

3

Bouw- en RO-taken 2020 Bouwen

BOUW014

Publieksfunctie tijdelijke bouw

1

14,75

4

2

1

3

BOUW015

Industrie/kantoorfunctie <100.000

16

14,75

4

1

1

4

BOUW016

Industrie/kantoorfunctie 100.000 - 1.000.000

13

21,75

4

2

1

3

BOUW017

4

47,5

4

2

1

3

BOUW018

Industrie/kantoorfunctie >1.000.000 Industriefunctie met risicovol gebruik *vuurwerk, PGS 15

21,75

4

2

2

3

BOUW019

Industrie/kantoorfunctie tijdelijke bouw

1

14,75

4

1

1

4

BOUW020

Bouwwerk geen gebouw zijnde eenvoudig

15

14,75

4

1

1

4

BOUW021

Bouwwerk geen gebouw zijnde complex

7

14,75

3

1

1

3

BOUW022

Monumentenvergunning/Monumentenbescherming

14,75

4

2

2

3

TOTAAL

1

220 Adviesuren RO

RO: planologische procedures 2020 Projectbesluit Binnenplanse afwijking

5 12,5 21 2

Tijdelijke ontheffing

32 2 10 2

TOTAAL1

68

Buitenplanse afwijking

13

3.2.3 Verantwoording over 2020 Tabel 5 is overgenomen uit het Uitvoeringsprogramma 2020. Per activiteit is in kleur aangegeven in welke mate de gestelde doelen zijn bereikt. Onder de tabel is een toelichting per activiteit gegeven. Tabel 5 Overzicht uitgevoerde taken Bouwen/RO 2020 Doelen en parameters Gerealiseerd Activiteit

220

Parameters

Verlenen van 160 omgevingsvergunningen bouw/RO, 20 aanvragen kap/inrit (inclusief casemanagement) Het verlenen van alle vergunningen binnen de daarvoor geldende termijn en slechts bij uitzondering verlengen we deze termijn. Ons doel is tijdig een kwalitatief goede vergunning te kunnen verlenen. Aantal in IJVI en Excel geregistreerde vergunningen dat binnen de gestelde termijn is verleend

Activiteit

Behandelen van 130 vooroverlegverzoeken

160

Doel

Het behandelen van verzoeken tot vooroverleg in het kernteam en onderzoeken of een verzoek kansrijk is of dat sprake is van een meervoudige aanvraag. Deze aanpak laten we ook los op de WKB en voorlopend op de omgevingswet, omdat deze om veel meer vooroverleg vraagt. Op deze manier staan we ook meer in verbinding met de markt. Aantal vooroverleggen dat is geregistreerd in IJVI en Excel waarbij aangegeven hoeveel er leiden tot een aanvraag omgevingsvergunning

Doel

Parameters Activiteit

Afhandelen van 20 legalisatieonderzoeken bouwen en RO

Doel

Op basis van een integrale afweging nemen we het besluit of een bouwwerk of gebruik kan worden gelegaliseerd. De overwegingen leggen we duidelijk vast. Aantal afgehandelde meldingen/constateringen aan de hand van opgestelde rapporten in IJVI en Excel.

Parameters

19

Prioritaire aktie Activiteit

Verlenen omgevingsvergunningen bouw voor woningen/bedrijfsgebouwen met accent op duurzaamheidsaspecten/EPC van het Bouwbesluit, gasloos bouwen

Doel

De ingediende aanvragen bestaande bouw, uitbreiding en nieuwbouw van woningen en bedrijfsgebouwen voldoen aan de EPC-eisen en duurzaamheidsaspecten BB. Nieuwbouwwoningen zijn bovendien gasloos. Vanuit onze nieuwe RO-plannen wordt levensloopbestendig bouwen gestimuleerd. De meerwaarde hiervan is dat de bestaande en nieuwe woningvoorraad en bedrijfsgebouwen energiezuiniger worden en wordt toegewerkt naar de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente. Nieuwe woningen die levensloopbestendig worden uitgevoerd maken het mogelijk dat onze burgers langer zelfstandig kunnen blijven wonen.

Strategie

Aanvragen omgevingsvergunning bouw worden op basis van de Landelijke Toetsmatrix Bouwbesluit op niveau 3 'representatieve toets' beoordeeld. Deze toetsing wordt vastgelegd via de toetslijsten in IJVI

Instrumentarium toereikend?

Ja

Parameter

Het aantal aanvragen dat volgens de toetslijsten in IJVI voldoet aan de Bouwbesluitvereisten voor duurzaamheid/EPC en het aantal nieuwbouwwoningen dat volgens de toetslijsten in IJVI gasloos is uitgevoerd

Activiteit

Energieverbruik gemeentelijke panden

Doel

Bij aanpassingen van gemeentelijke panden worden maatregelen getroffen om het energieverbruik terug te dringen

Strategie

Aanvragen omgevingsvergunning bouw voor de gemeente panden bouw worden op basis van de Landelijke Toetsmatrix Bouwbesluit op niveau 3 'representatieve toets' beoordeeld. Deze toetsing wordt vastgelegd via de toetslijsten in IJVI

Instrumentarium toereikend?

Ja

Parameter

Het aantal vergunningen dat voor gemeentelijke panden is afgegeven volgens IJVI en Excel en dat voldoet aan de BB-eisen

Geen aanvragen ingendiend

14

Toelichting bij Tabel 5: Doelen en parameters In 2020 zijn 220 omgevingsvergunningen bouw/RO verleend. Dat zijn 60 minder dan de raming die we hebben gemaakt op basis van de cijfers van voorgaande jaren. Deze aanvragen inclusief casemanagement zijn met de bestaande personele bezetting in behandeling genomen. Alle vergunningen zijn geregistreerd in IJVI en uitgevoerd volgens de processen zoals we die hebben vastgesteld in de Beleidsnota Stevig verankerd 20182021. Het aantal vooroverleggen lag met 160 verzoeken ruim boven de geraamde 130. Van deze plannen zijn er 10 behandeld in het kernteam en een aantal deels uitgevoerd door het ondernemersloket van de gemeente Zwartewaterland. Indien nodig zijn andere overheden betrokken bij het behandelen van vooroverleggen. De vooroverleggen zijn ingediend via het formulier ‘Vooroverleg’ en geregistreerd in IJVI. Niet in alle gevallen het vooroverleg geleid tot een aanvraag omgevingsvergunning. Oorzaken hiervoor zijn onder andere te vinden in het niet rond kunnen krijgen van de financiën bij de bank door verzoeker. Maar ook gebeurt het dat een ontwikkeling ruimtelijk niet inpasbaar is en daarom geen doorgang vindt. Het aantal legalisatieonderzoeken lag met 19 wat lager dan de geschatte 20. Echter, alle gemelde of geconstateerde illegale activiteiten zijn onderzocht op legalisatie.

Toelichting bij Tabel 5: Prioritaire acties - Duurzaamheidsaspecten De bestuurlijke wens is om de bestaande particuliere woningvoorraad energiezuinig te maken. De bijdrage die hieraan vanuit de VTH-uitvoeringstaken wordt geleverd is een verscherping bij vergunningverlening en toezicht op de EPC-controles woningen en het streven naar een 100%-bouwbesluittoets van aanvragen voor energieneutrale woningen. De ingediende aanvragen omgevingsvergunningen zijn gecontroleerd op de EPC-eis uit het Bouwbesluit. In 2019 is op een specifieke bouwlocatie het duurzaam (nieuw)bouwen gestimuleerd d.m.v. een duurzaamheidsstimulans. Dit hield in dat er een financiële vergoeding volgde uit het bouwen met een EPCwaarde van maximaal 0,2. In 2020 zijn bijna alle woningen gerealiseerd, gecontroleerd én akkoord bevonden. Dit betekent dat de gerealiseerde woningen ook inderdaad een EPC hebben van onder de 0,2. De financiële stimulans is uitgekeerd. Bij de prioritaire actie is tweemaal een vlak oranje gekleurd. De reden hiervan is dat de monitoring van deze actie door middel van de toetslijsten niet mogelijk was in IJVI. Per 2021 werken wij volledig via het nieuwe systeem PB2020, dat het werken met toetslijsten gemakkelijker maakt. - Energiegebruik gemeentelijke panden Een bestuurlijke prioriteit is de daling van 2% per jaar van het energiegebruik van gemeentelijke gebouwen.

Voor de gemeentelijke gebouwen zijn Meerjarenonderhoudsplannen gemaakt in 2020. Deze worden aangevuld met een duurzaamheidsparagraaf zodat inzichtelijk wordt welke duurzaamheidsmaatregelen bij een gebouw getroffen kunnen worden. Het verduurzamen van onze gebouwen is een lastige opgave. Het Rijk heeft daarom een subsidie aan de provincies verstrekt om de gemeenten met minder dan 25.000 inwoners hiermee te helpen. De gemeente Zwartewaterland maakt hier ook gebruik van. In 2021 krijgt het ontzorgingsloket daarmee vorm. Met behulp van dit ontzorgingsloket kunnen we duurzaamheidsplannen voor onze krachtpanden ontwikkelen. 3.2.4 Overige taken Sloopmeldingen. Vanaf februari 2018 zijn alle sloopmeldingen met asbest ter uitvoering neergelegd bij de ODIJ. 3.2.5 Juridische aspecten. In 2020 zijn alle bezwaren door ons ongegrond verklaard, op advies van de commissie bezwaar en beroep. Tegen vier ongegrondverklaringen is beroep ingesteld bij de rechtbank. Hiervan is één beroep gegrond verklaard en zijn wij als gemeente veroordeeld de proceskosten te vergoeden. Eén beroep is ongegrond verklaard en de overige twee beroepschriften moeten nog in een openbare hoorzitting van de rechtbank worden behandeld.

15

3.3. Bouwen en Ruimtelijke ordening – toezicht en handhaving (lokale taak) 3.3.1 Wettelijke doelstelling toezicht en handhaving - Het voorkomen en tegengaan van strijdig gebruik van ruimte, gronden en activiteiten. - Het toezien dat activiteiten worden uitgevoerd conform de algemene regels dan wel de goedgekeurde aanvraag en bijbehorende voorschriften en voorwaarden. Tevens toezien of er illegaal activiteiten worden uitgevoerd. Het uiteindelijke doel van toezicht en handhaving is dat de algemene regels en vergunningen worden nageleefd en de doelstellingen van de bestemmingsplannen en het gemeentelijk welstandsbeleid in stand worden gehouden. 3.3.2 Omvang werkveld Op jaarbasis wordt er op alle verleende omgevingsvergunningen, dit jaar 220, toezicht gehouden en als dat nodig is wordt handhavend opgetreden overeenkomstig de Landelijke Handhavingsstrategie. Het gemiddeld aantal controles per jaar is 1000, hieronder vallen ook gebiedscontroles en controles op basis van luchtfoto’s. Daarnaast komen er jaarlijks gemiddeld 40 klachten en meldingen binnen en wordt gecontroleerd of er geen illegale activiteiten plaatsvinden. In 2020 zijn veel meer vergunningen aangevraagd dan gemiddeld, namelijk 220. Deze toename is toegelicht in het vorige hoofdstuk. De prioriteit heeft voor toezicht in dit jaar gelegen in het controleren van deze vergunningen, de klachten en meldingen.

Er is minder tijd overgebleven voor gebiedsgericht toezicht. In tabel 7 is de in 2020 nieuw toegevoegde werkvoorraad van bouwtoezicht opgenomen. Daarbij is aangegeven hoeveel uren gemiddeld gemoeid zijn met het houden van toezicht op de omgevingsvergunning. Onder de tabel is een toelichting opgenomen. Toelichting bij Tabel 6 (pagina 17) Inzicht in de nieuwe werkvoorraad verleende vergunningen 2020 hebben we in de tabel weergegeven. In de toezichturen zitten begrepen de voorbereiding van het bezoek aan de bouwlocatie, de reistijd naar en van de bouwlocatie, invullen van de toezichtrapportage en het afsluiten/archiveren van het bouwdossier. In deze toezichturen zijn de uren die nodig zijn voor aanschrijving en handhaving niet opgenomen. Deze tabel is vereenvoudigd ten opzichte van voorgaande jaren. Het tot in detail bijhouden van de controles en constateringen bleek te tijdrovend, daarom is ervoor gekozen de categorieën ‘RO’ te bundelen. Op deze manier kan de aard van de constatering nog wel worden onderscheiden. Op basis van een analyse van de problemen die zich kunnen voordoen met betrekking tot de naleving van omgevingsvergunningen bouwen, RO en gebruik is het Uitvoeringsprogramma 2020 opgesteld. Vanuit de toezichts- en handhavingstaak zijn er geen relevante ontwikkelingen en/of opvallende zaken naar voren gekomen die moeten leiden tot aanpassing van de risicoanalyse.

Overige taken: Sloopvergunningen. Het toezicht op de sloopvergunningen/meldingen is in 2018 neergelegd bij de Omgevingsdienst. De taak die bouwtoezicht hierin nog heeft is het verzamelen en laten archiveren van sloopdocumenten, zoals vrijgaven door middel van rapporten, vrachtbrieven waaruit blijkt wat is afgevoerd. Brandveiligheid. De gebruiksvergunning/melding wordt deels uitgevoerd door de Veiligheidsregio (VR) en deels door de gemeente. De VR doet zware zaken met sprinkler/brandmeldinstallatie. De overige brandveiligheidscontroles worden door de gemeente uitgevoerd. Controles worden veelal uitgevoerd samen met de VR. Vergunningvrij bouwen. In 2020 zijn 44 bouwwerken gecontroleerd die vergunningvrij mochten worden uitgevoerd. Deze bouwprojecten zijn geregistreerd voor de BAG.

16

Tabel 6 Aantal gecontroleerde vergunningen en geconstateerde overtredingen in 2020

Voorlopige prioriteit 2

factoren

doelstellingen

definieren prioriteit

BOUW001

Wonen cat. I <100.000 eenvoudig

102

6

4

2

1

3

BOUW002

Wonen cat. II <100.000 complex

5

14

4

2

1

3

BOUW003

Wonen cat. II 100.000 - 1.000.000

35

14

4

2

1

3

BOUW004

Wonen cat. III > 1.000.000

6

14

4

2

1

3

BOUW005

Wonen tijdelijke bouw

13

6

3

1

1

3

BOUW006

Publieksfunctie <100.000

1

6

4

1

1

4

BOUW007

Publieksfunctie 100.000 - 1.000.000

14

4

2

1

3

BOUW008

Publieksfunctie >1.000.000

16

4

2

1

3

BOUW009

Gezondheidszorgfunctie met bedgebied

16

2

2

1

1

BOUW010

Gezondheidszorgfunctie zonder bedgebied

14

4

2

1

3

BOUW011

Basis Onderwijsfunctie / Buitenschoolse opvang

14

4

2

1

3

BOUW012

Kinderdagverblijf

14

4

2

1

3

Bouw- en RO-taken 2020

Bestaande nieuwe werkvoorraad obv verleende vergunningen 2020

Uren toezicht per vergunning

Prioritering

Bouwen

BOUW014

Publieksfunctie tijdelijke bouw

1

6

4

2

1

3

BOUW015

Industrie/kantoorfunctie <100.000

16

6

4

1

1

4

BOUW016

Industrie/kantoorfunctie 100.000 - 1.000.000

13

14

4

2

1

3

BOUW017

4

16

4

2

1

3

BOUW018

Industrie/kantoorfunctie >1.000.000 Industriefunctie met risicovol gebruik *vuurwerk, PGS 15

14

4

2

2

3

BOUW019

Industrie/kantoorfunctie tijdelijke bouw

1

6

4

1

1

4

BOUW020

Bouwwerk geen gebouw zijnde eenvoudig

15

6

4

1

1

4

BOUW021

Bouwwerk geen gebouw zijnde complex

7

6

3

1

1

3

BOUW022

Monumentenvergunning/Monumentenbescherming

6

4

2

2

3

Uren toezicht per overtreding 8

TOTAAL

Illegale bouw/gebruik/RO 2020

1

220 Aantal constat eringen 6

RO001t/m7

Illegale bouw

3

1

1

4

RO008t/m9

Illegale bewoning

4

2

1

3

RO010

Illegale aanleg

1

1

1

1

RO011

Illegale kap

2

2

1

1

RO012t/m13 Illegale reclame

4

1

1

4

RO014t/m17 Illegaal gebruik

3

1

1

4

RO018t/m19 Illegaal slopen

3

1

1

3

4

2

1

3

RO020

3

Strijdig met welstandsbepalingen

1

TOTAAL

10

6

4

17

3.3.3 Verantwoording over 2020 Tabel 7 is overgenomen uit het Uitvoeringsprogramma 2020. Per activiteit is in kleur aangegeven in welke mate de gestelde doelen zijn bereikt. Onder de tabel is een toelichting per activiteit gegeven. Tabel 7A Uitgevoerde toezichtstaken Bouwen/RO in 2020 Doelen en parameters Gerealiseerd Activiteit

Controleren van 160 aanvragen omgevingsvergunning bouw

Doel

90% van de verleende vergunningen is bezocht

220

Parameters

Aantal bezochte locaties aan de hand van een schriftelijke rapportage (ITP-lijst)

Activiteit

Afhandelen 40 klachten/verzoeken

Doel

Afhandelen van de verzoeken/klachten binnen de daarvoor gestelde termijnen

Parameters

Aantal afgehandelde verzoeken/klachten dat staat geregistreerd in Join en IJVI

Activiteit Doel

Gebiedsgericht toezicht1 Alle gemelde of geconstateerde illegale activiteiten / bouwwerken bezoeken, inclusief bestuurlijke prioriteit: kamerverhuur en panden voor tijdelijke huisvesting (meldingen horen bij klachten/verzoeken)

Parameters

Aantal geconstateerde, bezochte illegale activiteiten aan de hand van gebiedsrapportages in IJVI

Activiteit

Controle en melding start aanleg wapening omgevingsvergunning bouw2

Doel

Bezoeken van alle gemelde bouwlocaties voor de controle van de wapening

Parameters

Aantal verslagen / registraties van bezochte bouwlocaties

Activiteit

Opleveringscontrole bouw

Doel

Na bericht van oplevering een eindcontrole uitvoeren

Parameters

Aantal opleveringsrapporten op basis van de ITP-toetslijsten dat is vastgelegd in IJVI

160

Activiteit

Controleren APV-vergunningen, w.o. inrichtingseisen Drank/horeca, kap, evenementen: tribunes, tenten

0

Doel

100% van de vergunde situaties is gecontroleerd

Parameters

Aantal bezochte locaties aan de hand van de ingevulde ITP-lijsten in IJVI

Activiteit

Brandveiligheidscontroles (bouw, evenmenten en bestaande bouw)

Doel

De bouwwerken zijn brandveilig uitgevoerd en voldoen aan het bouwbesluit

Parameters

Aantal bezochte locaties aan de hand van de ingevulde lijsten in IJVI

35

5 constateringen

160

Toelichting bij Tabel 7A: Doelen en parameters 1

Voor gebiedsgericht toezicht is het aantal bouwwerken waarin in strijd met de vergunning werd gebouwd geregistreerd. 2

Geconstateerd moet worden dat slechts zeer beperkt officiële meldingen van de start van de bouw worden doorgegeven: circa 10 meldingen per jaar. Om die reden kleurt deze activiteit rood. Als een melding is gedaan, dan is door bouwtoezicht de controle van de wapening uitgevoerd. Het gaat hier echter om geregistreerde meldingen, in de praktijk wordt onze toezichthouder via een belletje of mailtje op de hoogte gehouden van het moment waarop hij de wapening kan controleren. Hierdoor worden toch alle bewapeningscontroles uitgevoerd. Er wordt in 2021 geen actie ondernomen om de registraties anders te laten verlopen, omdat wij ons voorbereiden op een nieuwe situatie waarin de Wkb voorschrijft dat de start van de bouw wordt gemeld, en dat de controle van de wapening wordt vastgelegd. In 2020 is door 1 toezichthouder bouwen en RO bij 220 omgevingsvergunningen controles uitgevoerd. Daarnaast zijn er 25 BAG-controles uitgevoerd.

18

De controles zijn uitgevoerd volgens het proces zoals dat is opgenomen in de Beleidsnota Stevig verankerd 2018-2021. Voor alle vergunningen die in IJVI zijn opgenomen en waarop bouwcontroles zijn uitgevoerd is een schriftelijke rapportage opgesteld. Nu het toezicht nog niet digitaal kan plaatsvinden via toetslijsten in IJVI houden de toezichthouders per dossier aantekeningen van de uitgevoerde controles bij in het fysieke dossier. Indien de toezichthouder tijdens de bouw constateert dat een bouwonderdeel aangepast moet worden dan wordt in de agenda een hercontrole ingepland en ook uitgevoerd. Blijkt tijdens de hercontrole dat geen uitvoering is gegeven aan de opdracht van de toezichthouder dan ontvangt de vergunninghouder via de jurist een brief waarin de gelegenheid wordt gesteld de aanpassing alsnog te verrichten. Elke (her)controle wordt geregistreerd in IJVI. Van de 35 ingediende klachten blijkt de top 5 te bestaan uit klachten over erfafscheidingen, burengerucht (waaronder huisvesting personen met migratieachtergrond arbeidsmigranten), rookafvoeren, reclameuitingen en gebruik panden voor webwinkels. Alle klachten zijn bezocht. In 2019 zijn we gestart met het opstellen van het beleidsdocument Huisvesting arbeidsmigranten. Door de corona-pandemie en politieke wisselingen is besluitvorming rondom de huisvesting van arbeidsmigranten doorgeschoven naar 2021.

Bij 5 gecontroleerde bouwwerken is geconstateerd dat in afwijking van de vergunning is gebouwd. Vergunninghouder is in deze situaties verzocht een gewijzigde aanvraag óf een gewijzigde tekening in te dienen. Op deze manier konden alle afwijkingen gelegaliseerd worden. (cijfers worden niet bijgehouden) Tijdens de gebiedscontroles zijn 10 illegale activiteiten geconstateerd. Ook de opleveringscontrole scoort rood doordat vrijwel geen melding van oplevering van de bouw binnenkomt. Voor de WOZ en de BAG is het echter wel essentieel dat tijdig geconstateerd wordt dat een bouwwerk voltooid is. De toezichthouders hebben op 35 locaties een BAG-controle uitgevoerd. Ook voor deze controles geldt dat vanaf 2021, bij de invoering van de Wet Kwaliteitsborging, een andere werkwijze van toepassing is. In 2020 zijn geen controles uitgevoerd op het Besluit inrichtingseisen Drank- en horeca omdat er zich geen wijzigingen/uitbreidingen in deze bedrijfstak hebben voorgedaan. Ook hebben er geen grote evenementen plaatsgevonden in verband met de corona-pandemie. Tabel 7B Uitgevoerde toezichtstaken Bouwen/RO in 2020 Prioritaire actie

Activiteit Doel Strategie

Instrumentarium toereikend? Parameter

Toezicht omgevingsvergunning bouw op duurzaamheidsaspecten Bouwbesluit (BB)

41

90% van de bestaande en nieuwe bouwwerken voldoet aan de EPC-eisen, duurzaamheidsaspecten BB. Aanvragen omgevingsvergunning bouw worden op basis van de Landelijke Toetsmatrix Bouwbesluit op niveau 3 'representatieve toets' beoordeeld. Deze toetsing wordt vastgelegd via de toetslijsten in IJVI

Nee. Het volgen van een gerichte EP-training is noodzakelijk. Aantal uitgevoerde controles op EPC die in de ITP-toetslijsten zijn vastgelegd in IJVI

Toelichting bij Tabel 7B: Prioritaire actie De bestuurlijke wens is om de bestaande particuliere woningvoorraad energiezuinig te maken. De bijdrage die hieraan vanuit de VTH-uitvoeringstaken wordt geleverd is een verscherping bij vergunningverlening en toezicht op de EPC-controles woningen en een 100%-BB-toets van aanvragen voor energie neutrale woningen. Op dit moment wordt er tijdens controles van bouwwerken niet standaard op toegezien dat woningen voldoen aan de EPC-eisen en overige duurzaamheidsaspecten vanuit het BB (Bouwbesluit).

19

De verleende vergunningen zijn tijdens de bouw gecontroleerd op de EPC- en duurzaamheidsaspecten. De vastlegging hiervan is nog niet gerealiseerd met toetslijsten in IJVI omdat dit systeem de lijsten nog niet ondersteunt. Toegewerkt wordt naar het digitaal toezicht houden op basis van toetslijsten. Binnen het nieuwbouwproject op het Agnietenterrein in Zwartsluis heeft een pilot plaatsgevonden met betrekking tot duurzaam bouwen. Initiatiefnemers kregen een subsidie voor duurzaam bouwen. Extra toezicht was hier nodig om te controleren of de initiatiefnemers aan de subsidie eisen voldeden. Dit project is succesvol verlopen. Een nadere verdieping gericht op verduurzaming van woningen en gasloos bouwen is in 2020 niet ingepland. Dit werd veroorzaakt door voortschrijdend inzicht met betrekking tot de invoering van de Wet Kwaliteitsborging. Na invoering van deze wet liggen de taken van de gemeente op dit vlak anders, daarom zijn de prioriteiten elders gelegd. In 2020 hebben geen cursussen of trainingen plaatsgevonden. Wel zijn op eigen initiatief verschillende Webinars gevolgd.

3.4. Milieu – vergunningverlening, meldingen, toezicht en handhaving (bovenlokale taak) De Omgevingsdienst voert voor ons de taken op het vakgebied milieu uit. Met het Uitvoeringsprogramma zijn de taken die zijn opgenomen in deze paragraaf en bij de ODIJ neergelegd. De ODIJ zal in het jaarverslag 2020 verantwoording afleggen over de uitvoering van deze en andere taken die zij voor ons hebben uitgevoerd. Dit jaarverslag is bij de bijlagen toegevoegd.

20

Hoofdstuk 4 Conclusies Het jaar 2020 heeft in het teken gestaan van overgangen. In het begin van 2020 leek alles er nog op dat we per 1 januari 2021 zouden gaan werken volgens de Wet kwaliteitsborging bouw en de Omgevingswet. In het eerste kwartaal van 2020 zijn we hier voortvarend mee aan de slag gegaan. Projectgroepen werden opgezet en gesprekken met onder andere aannemers en initiatiefnemers maakten dat we een steeds beter beeld kregen van de impact van deze twee nieuwe wetten voor ons werkveld. In maart 2020 kwam Nederland even stil te staan, door de corona-pandemie veranderde veel. Onder andere de Omgevingswet en de Wkb die een jaar uitgesteld werden. Binnen de gemeente Zwartewaterland ging het werk onverminderd door. Wel kwam de focus anders te liggen; door een grote toename van het aantal vergunningaanvragen werd onze tijd en aandacht opgeslokt door het bedienen van onze inwoners. Een lagere bezetting binnen het team VTH vanwege ziekte en zwangerschapsverlof, een verhoogde werkdruk vanwege het plotselinge thuiswerken en de grote groei in het aantal vergunningaanvragen, maakte dat er weinig ruimte is geweest voor kwaliteitsverbetering en projecten. Evenals voor de voorbereiding op de Omgevingswet en de Wkb. Alle formatie is nodig geweest om de vergunningaanvragen, informatieverzoeken en vooroverleggen te verwerken.

Met maar liefst 220 vergunningaanvragen en 160 vooroverlegverzoeken steeg de hoeveelheid werk namelijk met bijna 20%. Met de hoge werkdruk die we in 2020 hebben ervaren, hebben we als afdeling Vergunningen, Toezicht en Handhaving ook laten zien dat we in staat zijn prioriteiten te stellen, en met elkaar als collega’s ‘de schouders eronder kunnen zetten’ om de bewoners van de gemeente Zwartewaterland zo goed als mogelijk te kunnen bedienen. Echter liet de stijging weinig ruimte over voor kwaliteitsverbetering, en het voorbereiden op de komende wetswijzigingen. Het is belangrijk dat hier in 2021 wel ruimte voor wordt vrijgemaakt, en dat we ons als team VTH klaarstomen voor de invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw.

21