2a. HR collegevoorstel Aanvraag decentralisatieuitkering Kerkenvisie 10404

Portefeuillehouder 5. Weth. H. Rietman advies van : Carla Mol datum advies : 17 mei 2021 n.a.v. brief d.d. nr. JOIN-nr. : B&W 10404

Eenheid Externe Dienstverlening Onderwerp: Aanvraag decentralisatie uitkering Kerkenvisie

Advies ingewonnen:

Het college besluit: 1. om de aanvraag van 30 maart 2021 voor een decentralisatie-uitkering lokale kerkenvisie niet in te trekken; 2. dat na uitkering door de RCE, de financiële middelen geoormerkt worden voor de Kerkenvisie en daarmee veilig gesteld worden voor 2022; 1. De raad te informeren middels de bijgevoegde raadsbrief (20.716)

 ja, bijgevoegd

 nee

f

c a*

p

j

i

* Markeer de letter(s) van toepassing f=financieel, p=personeel, j=juridisch i=informatievoorziening, c=communicatie a=AVG

Procedurele aspecten Collegebesluit  Openbaar  openbaar, met embargo tot …  niet openbaar, op basis van artikel 10, lid 2, Wet openbaarheid van bestuur  geheim, op basis van artikel … Gemeentewet (in besluit opnemen)

Besluitvormingsroute  MT  College  Raad, ter informatie  Raad, ter besluitvorming  OR  GO  anders, …

Bijlagen bij dit voorstel  raadsbrief (20.716)  Ondertekende aanvraag decentralisatieuitkering Kerkenvisie door gem. Zwartewaterland Overleg gepleegd met:  Portefeuillehouder Rietman en M. Extercate in PFO van 19 april 2021  Mw. Kranendijk (Toekomst Religieus Erfgoed, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed)  Mw. Schilder (Steunpunt Cultureel Erfgoed Overijssel)

pagina 1 van 3

Onderwerp Aanvraag decentrale uitkering Kerkenvisie Voorstel 1. om de aanvraag van 30 maart 2021 voor een decentralisatie-uitkering lokale kerkenvisie niet in te trekken; 2. dat na uitkering door de RCE, de financiële middelen geoormerkt worden voor de Kerkenvisie en daarmee veilig gesteld worden voor 2022; 3. De raad te informeren middels de bijgevoegde raadsbrief (20.716). Aanleiding De decentralisatie-uitkering is medio 2019 beschikbaar besteld vanuit de Rijksoverheid (RCE) met het doel dat gemeenten een proces gaan inrichten om samen met betrokken partijen (kerkgenootschappen/ -eigenaren, inwoners, ontwikkelaars, deskundigen en overheden) te komen tot een integrale kerkenvisie. Een kerkenvisie is een strategische visie op de toekomst van kerkgebouwen in de gemeente en heeft als doel dat genoemde partijen samen oplossingen vinden en keuzes maken ten aanzien van welke kerken hun functie behouden of (deels) een andere functie krijgen. Het betreft alle kerkgebouwen in de gemeente: monumentaal en niet-monumentaal, nieuw en oud. De RCE geeft aan dat de decentralisatie-uitkering ingezet kan worden om bovengenoemde proces te organiseren. Tot op heden werd bestuurlijk de noodzaak van een kerkenvisie voor de gemeente Zwartewaterland niet gevoeld. Eind maart hebben we echter nieuwe informatie ontvangen van mevrouw Schilder, van het Steunpunt Cultureel Erfgoed Overijssel.

Zij heeft ons, na afstemming met mevrouw Kranendijk van de RCE, te kennen gegeven dat de uitkering ook op andere wijze kan worden ingezet dan op het hierboven genoemde proces. Tezamen met geluiden uit de samenleving over onzekerheden in enkele (kerkelijke) gemeenschappen in Hasselt heeft dit bij ons tot nieuwe inzichten geleid. Aan de hand van de nieuwe inzichten hebben wij portefeuillehouder Rietman geadviseerd om voor 31 maart (de uiterste deadline) een decentralisatie-uitkering voor het opstellen van een lokale kerkenvisie aan te vragen. Onze aanvraag is op 6 april 2021 door de RCE geaccordeerd. De mogelijkheid bestaat echter om de aanvraag voor eind mei in te trekken, indien het college dit wenst. Dit is besproken tijdens een portefeuilleoverleg op 19 april. Hieronder vindt u de onderbouwing waarin we u adviseren om de aanvraag NIET in te trekken. Beoogd effect Met de aanvraag voor de decentralisatie-uitkering stellen we de ontvangst van financiële middelen zeker, ter hoogte van een bedrag van € 25.000,00. Deze middelen kunnen op een later moment ingezet worden voor nader te formuleren doelstellingen in het kader van een lokale kerkenvisie. Deze doelstellingen hoeven niet per se op de gehele gemeente van toepassing te zijn. Argumenten 1.1 Het rijksgeld is gegarandeerd. In het geval van de gemeente Zwartewaterland gaat het om een bedrag van max.

€ 25.000,00 (in de categorie 1 tot 19 kerkgebouwen); 1.2 De kerkenvisie is vormvrij; 1.3 De RCE heeft geen eindtermijn voor afronding van de kerkenvisie gegeven. Het heeft de voorkeur van de RCE dat gemeenten hun visie in de periode 2019-2022 afronden. Wel dient achteraf gemeld te worden wat de gemeente met de rijksbijdrage heeft gedaan. De RCE verwacht geen verantwoording; 1.4 Bij de toewijzing van financiële middelen uit de decentralisatie-uitkering, kunnen de volgende afwegingen een rol spelen; a) De kerkenvisie hoeft niet per se alle religieuze gebouwen in de gemeente te omvatten; b) Voor zover ons momenteel bekend is, spelen er alleen in Hasselt onzekerheden rondom De Ichtus Kerk, De Baak en de RK Kerk (Rijksmonument). Wellicht biedt een kerkenvisie hier kansen voor het bieden van oplossingen; c) Als er al goed onderling contact is en er voldoende zicht is op de opgave die speelt, dan kan ook de bestaande gespreksstructuur met kerkeigenaren en de gemeenschap aangewend worden om te onderzoeken of er een collectief thema is waar men mee aan de slag kan gaan. Daar zou dan het geld voor ingezet kunnen worden;

pagina 2 van 3

d) De decentralisatie-uitkering kan bijvoorbeeld benut worden voor de inzet van vrijwilligers (hen ondersteunen of professionaliseren) of het verduurzamen van de gebouwen (bijvoorbeeld door een energiescan uit te laten voeren). Het geld kan dus ook doorgezet worden naar een groep, zo lang de gemeenten zicht houdt op wat ermee gebeurt en zo lang de uitkomsten bijdragen aan de instandhouding van het religieus erfgoed in de gemeente; e) Mocht er een religieus gebouw vrij komen, dat (deels) een andere invulling zou moeten krijgen op termijn, dan zou het geld ook ingezet kunnen worden voor een haalbaarheidsonderzoek; 2.1 Na uitkering bij de meicirculaire is het van belang om de financiële middelen te oormerken voor de Kerkenvisie en veilig te stellen voor 2022. Dit biedt de mogelijkheid om de middelen ook nog in 2022 aan partijen beschikbaar te stellen. 3.1 Vanuit de taakstellende en controlerende rol van de raad is het van belang dat zij op de hoogte wordt gebracht van de besluitvorming rondom de decentralisatie-uitkering Kerkenvisie. De raad zal hierover geïnformeerd worden middels de bijgevoegde raadsbrief. Kanttekeningen 1.1 Het openbare besluit van het college om een decentralisatie-uitkering aan te vragen bij de RCE kan publiekelijke bekendheid krijgen. Dit schept mogelijk verwachtingen over een actieve rol van de gemeente bij het opstellen van een kerkenvisie.

In eerste instantie zullen we bij de subsidieverlening een reactieve houding aannemen: we gaan vooralsnog geen partijen actief benaderen en geen coördinator aanstellen om na te gaan waar de subsidie op ingezet kan worden. Wanneer er zich één of meerdere groepen aanmelden, die financiële middelen willen benutten voor meer afgebakende doelen in het kader van instandhouding, leegstand en herbestemming, dan kan de rol van de gemeente op deze wijze beperkt blijven en wordt de decentralisatie-uitkering efficiënt benut. Randvoorwaarden  De decentralisatie-uitkering, ter hoogte van een bedrag van € 25.000,00, wordt via het gemeentefonds beschikbaar gesteld bij de meicirculaire. Na uitkering bij de meicirculaire is het van belang om de financiële middelen te oormerken voor de Kerkenvisie en veilig te stellen voor 2022.  Er is geen sprake van een planning: vooralsnog is de houding van de gemeente reactief. Het oormerken van financiële middelen voor de Kerkenvisie, biedt de mogelijkheid om de middelen ook nog in 2022 aan partijen beschikbaar te stellen. Bijlage: Ondertekende aanvraag decentralisatie-uitkering Kerkenvisie door gem. Zwartewaterland

pagina 3 van 3