1a. Geredigeerde versie meerjarenbeleidsplan Bibliotheek Zwartewaterland

2

Inhoudsopgave Voorwoord........................................................................................................3 Hoofstuk 1: Inleiding ...........................................................................................4 Hoofdstuk 2: Evaluatie 2017-2020 ..........................................................................5 Hoofdstuk 3: Kaders en strategie ............................................................................7 Hoofdstuk 4: Doelstellingen 2021-2024 ..................................................................17 Hoofdstuk 5: Centrale kern .................................................................................20 Hoofdstuk 6: Toekomstbeeld ...............................................................................24 Bijlagen ..........................................................................................................25

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

3

VOORWOORD Voor u ligt het meerjarenbeleidsplan van Bibliotheek Zwartewaterland voor de periode 2021 – 2024. Dit plan is tot stand gekomen in afstemming met de gemeente, samenwerkingspartners, medewerkers, bestuur en natuurlijk met de klanten. En ook met de Bibliotheken Kop van Overijssel en Staphorst. De drie bibliotheekstichtingen hebben een gezamenlijk management en er is sprake van een onderlinge intensieve kennisuitwisseling met als doel efficiënter en slagvaardiger te kunnen opereren. Een hoopgevende ontwikkeling. Samen staan we sterk! De gemeente Zwartewaterland ziet een actieve en initiërende rol weggelegd voor de bibliotheek in relatie tot belangrijke maatschappelijke vraagstukken. Een overstijgend thema is bijvoorbeeld participatie en zelfredzaamheid. Geletterdheid en digitale vaardigheden zijn belangrijke basisvoorwaarden om mee te kunnen komen in de huidige samenleving. Maar ook is het belangrijk om continu geïnspireerd en geprikkeld te worden om het eigen leervermogen te vergroten. Deze opgaven overstijgen gemeentegrenzen en grenzen van organisaties. De gemeente ziet hierin een actieve en initiërende rol voor de bibliotheek Zwartewaterland weggelegd. Wij geven hier invulling aan via een sterke lokale bibliotheek, die intensief met de 2 andere bibliotheken samenwerkt om met elkaar meer mogelijk te maken.

In dit meerjarenbeleidsplan hebben wij de belangrijkste inhoudelijk lijnen voor de komende vier jaar geschetst. Wat zijn de belangrijkste doelen? Welke ontwikkelingen zijn van invloed en welke missie en visie ligt fundamenteel onder wat wij allemaal (willen) betekenen. Zoals we allemaal weten, volgen ontwikkelingen zich in een razend tempo op. We kunnen niet alles tot in detail overzien en invullen. Dit meerjarenbeleidsplan helpt om onze bedoeling scherp in het oog te houden en om wendbaar en flexibel in te kunnen spelen op de actualiteit en op nieuwe trends waar dat mogelijk en nodig is.

Hans Hilbers

Directeur van de Bibliotheken Zwartewaterland, Staphorst en Kop van Overijssel

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

4

22-10-2020

Meerjarenbeleidsplan 2021 – 2024 Stichting Openbare Bibliotheek Zwartewaterland HOOFDSTUK 1. Inleiding De bibliotheek is een centrale ontmoetingsplek en de plaats om kennis te halen, te brengen en informatie te vergaren. Onze missie is: iedereen kan mee in een duurzame samenleving. In dit plan zijn onze missie en ambities uitgewerkt aan de hand van drie thema’s: • Een bruisende huiskamer; • Een inclusieve samenleving; • Een leven lang ontwikkelen voor iedereen. De bibliotheek organiseert zich via deze thema’s. In de komende vier jaar werken wij aan het professionaliseren van deze thema’s en zijn zij prominent aanwezig binnen de huidige bibliotheekruimten. In dit meerjarenbeleidsplan hebben wij de thema’s verder uitgewerkt. Medewerkers van de Bibliotheek en het bestuur hebben samen dit beleidsplan opgesteld. Samen met onze partners willen we de komende vier jaar werken aan de uitvoering van dit beleidsplan.

1.1 Leeswijzer Hoofdstuk 2 blikt terug op de periode 2017-2020. Hoofdstuk 3 zet de strategie, de landelijke kaders en ontwikkelingen en gemeentelijke kaders zoals vermeld in het cultuurbeleid 2021-2024 neer. In hoofdstuk 4 gaan we in op ons beleid voor de periode 2021-2024. In hoofdstuk 5 wordt de stand van de zaken van de interne organisatie besproken. Hoofdstuk 6 sluit af met een financiële paragraaf en onze toekomstige ambities.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

5

HOOFDSTUK 2. Evaluatie periode 2017 – 2020 2.1 Wat is er bereikt? De belangrijkste resultaten in de afgelopen periode: • Alle bibliotheken zijn uitnodigende, laagdrempelige ontmoetingsplekken geworden voor de plaatselijke bevolking, met leestafels, tijdschriften, kranten en dergelijke. • De Bibliotheek heeft in 2018 een apart plan ontwikkeld voor laaggeletterdheid. Het Taalpunt is nu onderdeel van de Bibliotheek. • De Bibliotheek heeft in 2018 drie infopunten ingericht in Hasselt, Genemuiden en Zwartsluis in nauwe samenwerking met de gemeente en Samen Zwartewaterland (AIO’s). • Met alle scholen (PO) werkt de Bibliotheek samen en met één school (Kamperzeedijk) is een dBosovereenkomst (de Bibliotheek op School). Met het Agnietencollege (VO) zijn contacten gelegd als opmaat naar meer samenwerking. • De samenwerking met SCAB in Hasselt heeft geleid tot een aanbod van maandelijkse activiteiten in de Bibliotheek in Hasselt, zoals filmavonden, leesclub, lezingen, cursussen, concerten, exposities en voorleesmiddagen. • Met de Sluuspoort in Zwartsluis zijn voorzichtige stappen gezet om samen activiteiten te ontwikkelen. 2.2 Wat is er nog meer gebeurd? 

 



  

De bezuinigingen in de afgelopen jaren hebben geleid tot het afstoten van de gebouwen en herhuisvesting van de collecties in ’t Olde Staduus in Genemuiden en de Sluuspoort in Zwartsluis. De locatie in Hasselt kon behouden blijven. Hierdoor werd het aanbod van de bibliotheken teruggebracht tot die van een basisbibliotheek. De personeelsbezetting werd teruggebracht naar 3,2 fte. Een burgerinitiatief in Hasselt heeft ervoor gezorgd dat de gesloten activiteitenruimte werd gerevitaliseerd en dat de SCAB-activiteiten terugkwamen in de Bibliotheek. De directeur heeft naast het management van Zwartewaterland en Kop van Overijssel ook het management van Staphorst op zich genomen. Dit biedt kansen voor verdere samenwerking, mede omdat ook al een aantal specialisten voor de andere twee stichtingen werkzaam is. De vrijgekomen uren zijn gebruikt om per locatie te zorgen voor meer professionele ondersteuning. Er zijn verkennende gesprekken geweest met de besturen van Bibliotheek Kop van Overijssel en Bibliotheek Staphorst over mogelijke verdere samenwerking. Met de gezamenlijke directeur is afgesproken dat de mogelijkheden en voordelen hiervan worden onderzocht en ter bespreking aan de besturen worden voorgelegd. Ondanks de bezuinigingen zijn er toch drie Bibliotheken in Zwartewaterland met ieder een eigen gezicht.

De Bibliotheek had een initiërende rol bij het ontstaan van Samen Zwartewaterland en de bijbehorende overlegstructuur. De Bibliotheek is structureel partner van Samen Zwartewaterland bij het organiseren van activiteiten met diverse thema’s binnen het sociaal domein.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

6

2.3 Ledenaantal Bibliotheek Zwartewaterland blijft investeren in ledenwerf- en ledenbehoudcampagnes. Het landelijk gemiddelde van uitleningen ligt in Nederland op negentien uitleningen per lid. De Bibliotheek Zwartewaterland scoort hoger dan het landelijk gemiddelde, namelijk 32,5 uitleningen per lid. Het aantal leden van de Bibliotheek is van 4.594 in 2018 gedaald naar 4.400 leden in 2019. Dat is een landelijke trend, Bibliotheek Kop van Overijssel en Bibliotheek Staphorst hebben deze daling ook. De leden van de Bibliotheek gaan meer online en ontwikkelen ander gedrag (meer digitaal lezen en luisterboeken downloaden). Het oorspronkelijke verdienmodel (eigen inkomsten) van de Bibliotheek, te weten het abonnementsgeld, vermindert. De Bibliotheek ontwikkelt de komende jaren andere verdienmodellen en focust op activiteiten die passend zijn bij de thema’s en die landelijk aandacht krijgen, zoals (digitale) laaggeletterdheid, informeel leren en het bevorderen van plezier in lezen. Het betekent dat de indicatoren waarop de Bibliotheek traditioneel beoordeeld wordt (ledenaantal en aantal uitleningen) in belang afnemen. De nieuwe indicatoren zijn:  Samenwerken met partners  Een aantrekkelijke en laagdrempelige Bibliotheek ingericht volgens de nieuwste inzichten (Bibliotheek 3.0)  Inwoners van Zwartewaterland weten de Bibliotheek te vinden voor een veelvoud aan informatie.

 Een goede programmering, samen met inwoners en partners, zorgt voor een diversiteit aan activiteiten en daarmee voor ‘reuring’.

2.4 Financiële situatie 2020 De Bibliotheek is in 2020 een subsidie toegekend van € 421.500. De Bibliotheek wil deze subsidie en overige beschikbare middelen inzetten voor culturele activiteiten, voor modernisering, voor vernieuwing en onderwijs, voor verbetering inrichting gebouwen en huisvesting. Dit is uitgewerkt in hoofdstuk 4. Het voornemen is om in de periode 2021- 2024 de middelen met name benutten voor het optimaliseren van de faciliteiten, scholing en personele bezetting om de opdracht in de door de gemeenteraad vastgestelde cultuurnota uit te voeren. De intentie is om de begroting in 2024 opgezet te hebben aan de hand van de strategische lijnen. De bedoeling daarvan is om het budget (eigen inkomsten en subsidie) in de aanstaande jaren anders en meer gelijkmatig te kunnen verdelen over de strategische lijnen en te kunnen sturen op inzet van mensen, op benodigde expertise en kennis en op middelen om met name te komen tot een bruisende huiskamer in de kernen. Deze vorm van organiseren en strategie leidt tot aandacht voor netwerken met het oog op het binnenhalen van andere subsidies dan gemeentelijke subsidies. Zowel de nationale overheid als de provincie bieden mogelijkheden hiervoor. Verbindingen met bedrijven en organisaties behoren ook tot de mogelijkheden. Netwerken kost tijd en is een investering.

Uiteraard kunnen nieuwe ontwikkelingen leiden tot een andere financiële situatie.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

7

Hoofdstuk 3. Kaders en strategie 3.1. Maatschappelijke kaders Wettelijke taak De WSOB (Wet Stelsel Openbare Bibliotheken) Openbare Bibliotheken zijn eind negentiende eeuw/begin twintigste eeuw ontstaan uit de behoefte zoveel mogelijk mensen toegang te bieden tot informatie. Met als doel mensen de kans te geven volwaardig lid te kunnen zijn van de maatschappij. In 2015 heeft de WSOB de vijf kernfuncties taken van de Openbare Bibliotheek vastgelegd: 1. Het ter beschikking stellen van kennis en informatie 2. Het bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie; 3. Het bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur; 4. Het organiseren van ontmoeting en debat; 5. Het laten kennismaken met kunst en cultuur. Landelijke trends De samenleving verandert, de bibliotheek verandert mee. Digitalisering, veranderend mediagebruik en de opkomst van sociale media hebben een ware revolutie teweeggebracht. We zitten nu midden in de transitie naar die maatschappelijke educatieve bibliotheek. We zullen altijd (e-)boeken blijven uitlenen, maar we ontwikkelen ons verder in de rol van bestrijder van laaggeletterdheid en het aanleren van (digitale) vaardigheden. Maatschappelijke vraagstukken zien we landelijk, maar ook lokaal op een eigen manier. Anno 2020 is de bijdrage van bibliotheken aan persoonlijke ontwikkeling, ter verbetering van maatschappelijke kansen, zeer actueel.

Informatie is nu overal voorhanden en vraagt om andere vaardigheden in het toegang krijgen tot die informatie. Provinciaal beleid Netwerk Overijsselse Bibliotheek & Rijnbrink Bibliotheek Zwartewaterland opereert zeer actief binnen de regionale, provinciale en landelijke netwerken. We werken samen met Rijnbrink die verantwoordelijk is voor de uitvoering van het provinciale cultuurbeleid. We delen de visie van de Overijsselse Bibliotheken: wij geloven dat de essentie van een leefbare samenleving is dat burgers kunnen meedoen in de samenleving. Daar zetten we ons iedere dag weer met passie voor in. We nemen actief deel aan het krachtige netwerk van de Overijsselse bibliotheken.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

8

Gemeentelijk beleid • De gemeente zal samen met directie en bestuur het meerjarenbeleidsplan bespreken en de prestatieafspraken formuleren en vaststellen. • De gemeente wil dat het uitbouwen van bibliotheken als ontmoetingsplek, toegang tot het loket sociaal domein en informatievoorziening actief worden ontwikkeld. Momenteel blijft Bibliotheek Genemuiden hierin achter, hier moet extra aandacht aan besteed worden. (Coalitieprogramma) • De gemeente wil dat de Bibliotheek het sociaal en cultureel hart van Zwartewaterland is. (Cultuurnota 2021 – 2024) • De gemeente stimuleert dat de alle inwoners digitaal vaardig en mediawijs zijn, ongeacht leeftijd.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

9

• • • •

(Coalitieprogramma) De gemeente wil dat cultuureducatie een vanzelfsprekende plek binnen het onderwijs en de samenleving inneemt. (Cultuurnota 2021-2024) De gemeente wil investeren in vrijwilligers, voor kennisvermeerdering en ontwikkeling. (Cultuurnota 2021-2024) De informatie- en ontmoetingsfuncties worden uitgebreid met de culturele component, door het stimuleren van de samenwerking met de verenigingen SCAB, SCEG en SAKZ. (Cultuurnota 2021-2024) De gemeente wil gelijke kansen voor ieder kind en laaggeletterdheid bestrijden. (zie nota’s Schouder aan Schouder, Gelijke Kansen voor ieder Kind en Laaggeletterdheid)

3.2. Strategie Waar staan we voor en waar gaan we voor? Welke waarden geven uiting aan wie we (willen) zijn? Dit staat niet los van de actuele ontwikkelingen en de stevige verankering van deze bibliotheken in ons lokale en Overijsselse Netwerk. Vanwege Corona is het proces samen met de medewerkers meer digitaal verlopen dan voorzien. We hebben ons met elkaar verdiept in wat wij belangrijk vinden in ons werk en welke ontwikkelingen we op ons af zien komen. Ook zijn we, zodra het mocht, weer met een kleine groep bij elkaar gekomen om onze missie en visie te (her)formuleren. De basis van ons handelen is dat we geloven in een samenleving waarin iedereen kan meedoen en erbij hoort, ongeacht geloof, politieke voorkeur, ras, leeftijd, overtuiging of wat dan ook. Wij zijn partner in de persoonlijke ontwikkeling van onze inwoners tot goed geïnformeerde en ontwikkelde mensen, waardoor iedereen volwaardig en zelfstandig mee kan doen in de samenleving. Wij geloven dat dit de basis is van een duurzame samenleving. Onze missie is dan ook: Iedereen kan mee in een duurzame samenleving. En onze visie luidt: Wij zijn jouw lokale partner in kennisontwikkeling om het beste uit jezelf te halen.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

10

Kernwaarden De waarden waar vanuit wij (samen)werken noemen we kernwaarden. Dit typeert ons en hierin willen we graag (h)erkend worden. We onderscheiden twee al bestaande kernwaarden waaraan we stevig blijven vasthouden: 1. Gastvrij: Onze bibliotheken bieden een veilige plek waar iedereen zichzelf kan zijn, waar tijd voor je is, waar iedereen zich gehoord en welkom voelt. 2.

Kennisvermeerdering: We proberen te begrijpen wat een individu of groep kent en bezighoudt. Vanaf dat punt bouwen we samen naar waar men naar toe wil. We geven toegang tot (culturele en duurzame) materialen en activiteiten. We brengen mensen samen die elkaar kunnen inspireren.

Daarnaast onderkennen we nog twee kernwaarden die we de komende jaren sterker willen ontwikkelen: 3. Lef: We willen niet kijken naar wat niet kan, maar ons juist focussen op de dromen en de ambities die leven in de gemeenschap. Daarbij willen we inspelen op de behoeften en daarin faciliteren. In de toekomst willen we niet alleen binnen het bibliotheekgebouw blijven, maar midden in de samenleving gaan staan. 4.

Samen: De bibliotheek is er niet slechts vóór de inwoners van de gemeente, maar maakt er onderdeel van uit. Wij delen onze kennis met het onderwijs, sociaal werk, bedrijven en uiteraard met de inwoners. We bieden programma’s waarmee we inwoners faciliteren in een leven lang leren en dragen bij aan het voorkomen van laaggeletterdheid, laaggecijferdheid en lage digitale vaardigheden.

ONZE STRATEGISCHE ONTWIKKELLIJNEN Wij zetten ons met plezier en enthousiasme in voor bewuste, kritische en actieve inwoners die kunnen deelnemen aan de samenleving. Iedereen kan mee in een duurzame samenleving, dat is onze missie, hier staan we voor. Vanuit het motto: ‘Verrijk je wereld, vind elkaar’ zijn wij jouw lokale partner in

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

11

kennisontwikkeling, om het beste uit jezelf te halen. Een deel van de inwoners kunnen we helpen om beter zelfstandig te leren functioneren. Een ander deel van de inwoners blijven we inspireren en informeren, zodat uiteindelijk iedereen mee kan (doen) in de samenleving die we ons wensen. Maar hoe doen we dat? Hiervoor werken we vanuit drie strategische ontwikkellijnen, die voortvloeien uit onze wettelijke taak, de landelijke trends en de gemeentelijke ontwikkelingen. We kunnen niet alles en we kunnen het niet alleen. Dit betekent ook dat we keuzes gaan maken in wat we doen en wat onze rol is. We bekijken hoe onze inspanningen passen binnen onze strategische lijnen. De eerste twee strategische lijnen (Inclusieve samenleving en Leven Lang Ontwikkelen) hebben een inhoudelijke oriëntatie. Dit gaat over de maatschappelijke bijdrage die we willen leveren aan een duurzame samenleving. De derde strategische lijn is van een andere orde. De Bruisende Huiskamer is enerzijds een resultante van het succes van de twee inhoudelijke lijnen en anderzijds afhankelijk van een stevig fundament van de huiskamer. Zie onderstaande afbeelding.

Per strategische lijn is een team actief voor zowel volwassenen als jeugd. De teams ontwikkelen met elkaar een werkplan. Deze werkplannen vormen samen het programma voor de jaarlijkse uitvoering. In 2020 is er per kern een coördinator aangesteld om elke kern een eigen gezicht te geven. Zij maken ook onderdeel uit van de teams op de strategische lijnen. Deze coördinatoren hebben een spilfunctie bij het realiseren van een bruisende huiskamer.

1. Een inclusieve samenleving Het is onze ambitie dat we er – samen met onze partners – voor zorgen dat iedereen taalvaardig is en digitaal mee kan komen. Wij stimuleren en ondersteunen jongeren en volwassenen die dit nodig hebben op

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

12

het gebied van basisvaardigheden (taal/ digitaal/ techniek). We werken nauw samen met overheden, scholen en culturele en maatschappelijke organisaties om een grotere groep minder zelfredzamen in onze gemeenten te bereiken. Dit doen we al in Zwartewaterland met culturele partners zoals Cultuureducatie Zwartewaterland, d’Overtoom, SCAB, SCEG en SAKZ/Sluuspoort en maatschappelijke partner Samen Zwartewaterland. Voor jongeren zetten we in op Leesplezier. Hiervoor verstevigen we de al bestaande verbinding met het voortgezet onderwijs (VO). Voor volwassenen zijn in alle drie de vestigingen van de Bibliotheek activiteiten van het Taalpunt. Lokale variatie is hier ook zichtbaar. In de Bibliotheek Hasselt bevindt zich het Taalpunt met de taalpuntcoördinator. Zij neemt deel, (samen met de consulent van de Bibliotheek) aan de klankbordgroep laaggeletterdheid Zwartewaterland. Er is nog veel meer mogelijk in de (door)ontwikkeling van ontmoetingsplekken naar Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s). Deze IDO’s zijn bedoeld voor mensen die moeite hebben met digitale dienstverlening en vragen hebben over het zaken doen met de overheid. In de drie vestigingen starten we eerste kwartaal van 2021 met een IDO. Medewerkers van de Bibliotheek worden speciaal getraind op vraagherkenning en zakelijke empathie. Ook hebben ze goed in beeld wat aangesloten overheidsinstanties precies doen.

Zo kunnen deze medewerkers mensen helpen of naar de juiste overheidsinstantie doorverwijzen als vragen heel specifiek zijn. 2. Een leven lang ontwikkelen voor iedereen Een Leven Lang Ontwikkelen zal in de toekomst steeds meer van essentieel belang zijn om mee te kunnen blijven doen in de samenleving. Complexe vraagstukken zijn niet meer via een lineaire, stap-voor-stapmanier van denken op te lossen. Er is behoefte aan creatieve denkers en verbeelders die de drang en durf hebben om te experimenteren. Vaardigheden zoals voorstellingsvermogen, creativiteit en samenwerking worden niet voldoende via het traditionele onderwijs verkregen. Iedereen kan dankzij de technologische innovaties zelf ontwerpen, produceren en participeren in lokale vraagstukken. Het draait steeds meer om het zelf creëren, uitvinden, delen en leren van elkaar. De bibliotheek levert een vitale bijdrage aan de leercultuur van de inwoners van de gemeente. Ook hier begint het al bij de allerkleinsten, door middel van Boekstart, met voorlezen op schoot in de bibliotheek, in de Kinderdagopvang (KDV) of met het project Boek en Gezin. Ook bij het PO draagt de Bibliotheek bij aan het cultuur-educatieprogramma op de scholen. En nemen we deel aan de klankbordgroep Cultuureducatie. Coördinatie van het aanbod Boek & Media, onderdeel van het cultuureducatieprogramma, ligt bij de Bibliotheek.

De Bibliotheek op School (dBoS) vervult al een niet weg te denken rol in het onderwijs om de leesvaardigheid van kinderen te versterken. In de Driester in Kamperzeedijk is een dBoS-vestiging. Voor jongeren zetten we in op Leesplezier en onderzoeken we uitbreiding van het aanbod dat beter is afgestemd op de vraag van het onderwijs (conform cultuurnota 2021-2024) Hiervoor verstevigen we de verbinding met het voortgezet onderwijs (VO). De verbinding met het voortgezet onderwijs in Zwartewaterland bestaat al en gaan we intensiveren. Voor jeugd en volwassenen organiseren we activiteiten gericht op brede basisvaardigheden, zoals via de Makerkar. Voor volwassenen vervult de Bibliotheek ook een stevige brugfunctie tussen formeel onderwijs en non-formeel onderwijs. De bibliotheek is al een knooppunt van kennis en informatie en kan zich doorontwikkelen tot de plaatselijke spil van de diverse aanbieders van non-formele educatie.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

13

3. Een bruisende huiskamer Als derde strategische lijn realiseren we de Bibliotheek als een bruisende plek in de samenleving. De Bibliotheek staat midden in de maatschappij, lokaal en regionaal. Iedereen kan er zijn weg vinden. Het is een waardevrije publieke verblijfsplek waar mensen elkaar op een vanzelfsprekende manier tegen het lijf lopen. In een open samenleving is er ruimte voor een publieke plek, waar maatschappelijk debat kan plaatsvinden en opinies worden gevormd. Plekken waar mensen zich kunnen verhouden tot elkaar en tot ingrijpende ontwikkelingen. We zijn deze relevante maatschappelijke plek!  Via een aansprekend en hooggewaardeerd aanbod van diensten en (kleinschalige) activiteiten en een inspirerende collectie weten we inwoners te bereiken en samen te brengen. Dit aanbod willen wij vraaggestuurd en samen met de inwoners en partners ontwikkelen voor verschillende doelgroepen.  Elke vestiging heeft een eigen ‘kleur’, afhankelijk van de vraag van de inwoners en de samenwerking met partners.  Wij verwachten in een bruisende huiskamer een stijging van 5%* van het aantal bezoekers aan onze vestigingen en het aantal deelnemers aan de activiteiten. Maar om dit passende aanbod te kunnen ontwikkelen, moet de basis van de huiskamer op orde zijn. Hierbij gaat het in de eerste plaats om de mensen die het allemaal moeten organiseren.

 Medewerkers en vrijwilligers die weten wat er lokaal leeft en die de bezoekers verder helpen bij hun vragen. Inwoners herkennen in hun vestiging de vertrouwde gezichten, de medewerkers die haarfijn aanvoelen wat nodig is.  Medewerkers die begrijpen waar de bibliotheek voor staat en die in staat zijn om telkens weer tot vernieuwde creatieve oplossingen te komen. Die vanuit hun eigen talenten werken en gemotiveerd een waardevolle bijdrage leveren aan de samenleving. Die weten welke partners nodig zijn om het beste uit alle inwoners te halen. Dit bereiken we door scholing van zowel medewerkers als vrijwilligers. 4. Het fundament Het fundament van het huis wordt gevormd door een aantrekkelijke (digitale) collectie. Deze collectie wordt ingezet om het aanbod van activiteiten te verrijken. Zonder een gezonde financiële basis wankelt de huiskamer, evenals zonder goed werkende ICT-voorzieningen. Zonder slimme marketing bereiken we niet de inwoners die we zo graag ondersteunen en helpen om zich verder te ontwikkelen. En zonder een professionele organisatie, ondersteund door vele vrijwilligers die dit alles mede mogelijk maken, kunnen we onze beloften niet waarmaken. Maar als de huiskamer bruist, verwachten we steeds meer bezoekers aan onze vestigingen en meer deelnemers aan activiteiten. Hoe we dat gaan doen, staat in ons werkplan.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

14

ONZE PROGRAMMALIJNEN We gaan ons organiseren vanuit twee inhoudelijke programmalijnen. Dit zijn Jeugd & Onderwijs en Volwassenen. Iedere programmalijn draagt bij aan de drie strategische lijnen. Per programmalijn hebben we een aantal ambities geformuleerd, die in elke stichting lokaal ingevuld gaan worden vanuit de programmateams, waarbij we een ontwikkeling inzetten om over de grenzen van de stichtingen elkaar te versterken. Voor de beeldvorming geven we een aantal voorbeelden van concrete activiteiten in elke programmalijn. De werkplannen per stichting worden op basis van dit raamwerk door de medewerkers ingevuld. Jeugd & Onderwijs De programmalijn Jeugd en Onderwijs richt zich op een doorgaande leerlijn voor kinderen van 0 tot 18 jaar. Het gaat zowel over de inzet van consulenten op basisscholen of binnen het voortgezet onderwijs, als een aanbod voor de jeugd in de bibliotheek of bij lokale partners. Ambities inclusieve samenleving 1.

Wij zetten in op preventie van taalachterstand door te starten met de allerjongsten. Dit doen we via contacten met consultatiebureaus, kinderdagverblijven en scholen.

2.

We helpen de cirkel van laaggeletterdheid te doorbreken door het ondersteunen van ouders in de taalontwikkeling van hun kind. Enkele voorbeelden van activiteiten (die lokaal worden ingevuld): • De Voorleesexpress • Boekstart • Voorleesuurtje (baby/peuter/basisschool)

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

15

Ambities Leven Lang Ontwikkelen 3.

We bevorderen het lezen, de woordenschat en het leesplezier bij kinderen en zetten dit door in het onderwijs via dBoS. De dBos-school willen we behouden en kwalitatief goed laten draaien.

4.

We bevorderen digitale geletterdheid door de 21ste-eeuwse vaardigheden in te zetten op mediawijsheid, ICT-basisvaardigheden, Computational Thinking en informatievaardigheden. We willen de inzet van het KennisLab verder uitbouwen in samenwerking met het onderwijs. Er wordt nu ingezet op samenwerking met het voortgezet onderwijs. Zwartewaterland lift mee op deze gezamenlijke ontwikkeling van het KennisLab. Enkele voorbeelden van activiteiten (die lokaal worden ingevuld): • Ondersteuning van taal- en leesbevordering door onze onderwijsconsulent via dBoS. • Ondersteuning van taal- en leesbevordering door het klassikaal uitlenen van materialen en via onze onderwijsconsulent op projectmatige basis op de specifieke vraag van een school of instelling. • Het Kennislab en andere partners bieden een plek binnen de vestigingen van Bibliotheek Zwartewaterland om te creëren, te leren en de expertise te vergroten. • Boek en gezin • Aanbod activiteiten in cultuureducatie programma Zwartewaterland

Volwassenen De programmalijn Volwassenen richt zich op zowel inwoners die (nog) niet mee kunnen komen in de samenleving (inclusieve samenleving), als op de groep volwassenen die wel beschikt over basisvaardigheden en die juist geprikkeld en geïnspireerd wil worden om te blijven leren (Leven Lang Ontwikkelen). Ambities inclusieve samenleving 1.

Het bevorderen van zelfredzaamheid door mensen uit de gemeente(n) te ondersteunen bij vragen op het gebied van taal, welzijn, zorg en maatschappelijke dienstverlening. Dit bevorderen we via het inrichten van informatieloket digitale overheid (IDO’s) en in nauwe samenwerking met (lokale) partners. Er wordt eind 2020 gestart met een (digitaal) inloopspreekuur in Zwartewaterland als voorloper op het IDO. In 2021 wordt dit verder uitgebouwd naar een volwaardige IDO.

2.

Het bevorderen van digitale geletterdheid door in te zetten op mediawijsheid, ICTbasisvaardigheden, Computational Thinking en informatievaardigheden. We bereiken de doelgroep via Samen Zwartewaterland en pr in de lokale media en op de website. Enkele voorbeelden: • Activiteiten zoals cursussen, workshops en spreekuren die de basisvaardigheden bevorderen op het gebied van taal en rekenen (via het Taalpunt), digitale vaardigheden (bijvoorbeeld cursussen Klik & Tik en Digisterker) en de zogenoemde 21e-eeuwse vaardigheden (het KennisLab en de Makerkar). Dit kan zowel individueel als in groepsverband. Een aantal van deze activiteiten wordt nu al goed bezocht, zie daarvoor het jaarverslag.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

16

•

Activiteiten gericht op bewustwording van de eigen mogelijkheden van persoonlijke groei. Deze activiteiten worden onder andere samen met Samen Zwartewaterland georganiseerd.

Ambities Leven Lang Ontwikkelen 3.

Wij stimuleren het informele leren door een inspirerende omgeving te bieden voor alle leeftijden om te werken, te studeren of gewoon te zijn.

4.

Wij ontwikkelen ons aanbod door de behoefte op te halen bij particulieren, organisaties en instellingen. We realiseren projecten en activiteiten met steeds minimaal één externe partner. Enkele voorbeelden: • Activiteiten zoals lezingen, cursussen, workshops gericht op culturele ontplooiing en deelname aan de samenleving, georganiseerd in samenwerking met partners. • Werkplekken en ontmoetingsruimten.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

17

Hoofdstuk 4. Doelstellingen 2021 – 2024 In onderstaande tabel staat een overzicht van de doelstellingen voor de komende vier jaar. Deze doelstellingen zijn gebaseerd op de strategische lijnen en het gemeentelijk beleid. Hierin wordt inzichtelijk welke partners daarbij betrokken zijn of worden, middels welke financiering en welke medewerkers daarbij betrokken zijn. WHY van de OPGAVE (omschrijven)

WAT moet gerealiseerd worden en wanneer? (zo kwantitatief mogelijk)

WELKE Partners zijn betrokken, of kunnen worden betrokken?

Je weg niet kunnen vinden in de schriftelijke en digitale informatie. ivm laaggeletterden/of laaggecijferdheid, digitaal niet vaardig zijn, niet weten waar je terecht kunt voor informatie of niet kunnen beoordelen of iets nepnieuws is.

 Realiseren dat meer mensen digitaalvaardig zijn, een groei van 10% van deelnemers aan ons aanbod in 2024.  Toename van 2% van het aantal NT1-deelnemers aan het Taalpunt/Taal Werkt in 2024  Toename van 5% van het aantal NT2-deelnemers aan het Taalpunt in 2024.  Kinderen bewust en veilig leren omgaan met internet en sociale media. In 2024 gaan de leerlingen van minimaal acht groepen 8 mediawijs naar de middelbare school.  Leesmotivatie moet toenemen. Het uitleenpercentage van boeken voor kinderen van 4 t/m 16 jaar neemt toe met 2% in vier jaar tijd. Bij minimaal drie scholen de monitor afnemen.  Toegang tot een laagdrempelig informatiepunt sociaal domein in drie kernen in 2024. (De Bibliotheek is een waardevrije plek waar iedereen terecht kan voor informatie)

Taalpunt IJsselheem Gemeente Onderwijs Samen Zwartewaterland Combinatiefunctionaris Cultuur Kinderdagverblijven Peuterspeelzalen Rijnbrink

Cultuureducatie hoort een vanzelfsprekende plaats in te nemen in het onderwijs en binnen de samenleving.

 Leesbevordering en leesplezier. Stabiliseren van uitleencijfers en ledenaantallen t.o.v. 2019. Uitgifte van minimaal twaalf boekstartkoffertjes extra t.o.v. 2019. In totaal tien gezinnen voor de VoorleesExpress toegeleid door consultatiebureau in 2024 (verspreid over vier jaar)

Onderwijs Overtoom SCEG SAKZ SCAB Sluuspoort Olde Staduus Onderwijs Gemeente

Financiële component (gekoppeld aan (project) subsidies? WEB gelden Structurele gemeentelijk e subsidie

Deelname kosten Algemene structurele subsidie Bijdrage partners Sponsoren

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

18

 Stimuleren van de creativiteit en de ontwikkeling van talenten. Groei van acht workshops, lezingen en cursussen per kern in 2024.  Bibliotheek als culturele, informatie- en ontmoetingsplek; als sociaal en cultureel hart. Consolideren deelname scholen aan kinderboekenweekactiviteit t.o.v. 2020. Consolideren activiteiten van SCAB, SCEG (Genemuiden toename) en SAKZ in bibliotheken t.o.v. 2019. Groei van 2% in afname aanbod Bibliotheek voor onderwijs in 2024.  Erfgoededucatie; elk jaar in maart (maand van de streektaal) vragen we aandacht voor de streektaal i.s.m. lokale partners.  Deelname en leveren van aanbod aan cultuureducatieprogramma Zwartewaterland

Combinatiefunctionaris cultuur/cultuureductie programma Regelaardij Historische vereniging Overige culturele instellingen

Ontmoeten Bibliotheek is een waardevrije ontmoetingsplek voor alle inwoners van Zwartewaterland

 Bibliotheek als culturele, informatie en ontmoetingsplek; als sociaal en cultureel hart. Consolideren activiteiten van SCAB, SCEG (Genemuiden toename) en SAKZ in bibliotheken t.o.v. 2019. Groei van 4% van het aantal Bibliotheekbezoekers in 2024.  Een gastvrije plek voor iedereen die verlegen zit om contact.

SCAB SCEG SAKZ Samen Zwartewaterland Olde Staduus Sluuspoort Teeuwland Overtoom Rijnbrink

Algemene structurele subsidie Bijdrage partners Sponsoren

Investeren in vrijwilligers. Samenwerkingen en verbindingen stimuleren, uitwisselen van kennis en ervaringen faciliteren en hun activiteiten met kleinschalige culturele incidentele initiatieven ondersteunen.

 Een team goed geïnformeerde en opgeleide vrijwilligers met een netwerk

Gemeente Vrijwilligersbureau Sluuspoort Rijnbrink

Algemene structurele subsidie

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

19

Duurzaamheidseducatie

 Duurzaamheidseducatie ingebed in lokale samenleving waarbij onze collectie ondersteunend is en activiteiten stimuleren duurzame bewustwording.

Gemeente, loket duurzaamheid Onderwijs

De flankerende werkzaamheden zijn niet in bovenstaande tabel meegenomen. In de bijlagen zijn opgenomen:  Een samenwerkingsschema  Een overzicht van de activiteiten per vestiging langs de strategische lijnen.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

20

HOOFDSTUK 5. Centrale kern HOE GAAN WE DIT REALISEREN? Het motto: ‘Verrijk je wereld; vind elkaar’ is relevant voor onze bijdrage aan de samenleving, maar zeker ook voor onze interne opgave. En deze opgave speelt zich af rondom de mensen, de fysieke bibliotheek en de randvoorwaarden. Dit betekent anders organiseren op meerdere fronten om effectiever te worden in onze bijdrage aan de samenleving. Anders omgaan met de beschikbare kennis van medewerkers, maar ook de kennis van bezoekers, en vrijwilligers aanspreken op basis van hun talenten. Dit betekent ook het efficiënter maken en professionaliseren van ondersteunende processen, zoals financiën, ICT, marketing en de coördinatie van vrijwilligers. En last but not least; een andere uitstraling en dienstverlening in onze vestigingen, gericht op het leggen van verbinding met inwoners, vraagstukken en partners. Er komen jaarlijks activiteitenplannen met kwartaalrapportages, waarin dit beleidsplan gedetailleerd is uitgewerkt.

5.1. Organisatie In het fundament zijn onder meer de directie en beleidsactiviteiten, het borgen en onderhouden van het relatienetwerk (gemeente, provincie, landelijk) ondergebracht en is afgestemd met de serviceorganisatie Rijnbrink. Rijnbrink is de Provinciaal Ondersteunende Instelling (POI) die de bibliotheek ondersteunt op inhoud (maatschappelijk-educatieve bibliotheek) en op bedrijfsvoering (ICT en HRM). Daarnaast wordt in het fundament de ondersteuning geborgd die nodig is om de strategische lijnen goed te laten functioneren. Deze structuur wordt in het najaar van 2020 samen met alle medewerkers en vrijwilligers besproken en geregeld. Vanaf 2021 en verder werken wij conform deze structuur en wordt er gefocust op kwaliteit, efficiency en professionalisering passend bij de maat van de bibliotheek. De belangrijkste aandachtsgebieden binnen het fundament zijn marketing, (kantoor)automatisering, personeelsbeleid, vrijwilligersbeleid, financiën, (alternatieve) subsidiestromen en verdienmogelijkheden. Bestuur Bibliotheek De bibliotheekorganisatie heeft nu een bestuursmodel waarbij het bestuur beleidsmatig en financieel verantwoordelijk is en de directeur uitvoering geeft aan het door het bestuur goedgekeurde beleid met begroting. De taakverdeling tussen het bestuur en de directeur is vastgelegd in het directiestatuut.

Naast de breedte van de activiteiten is het van belang om alle ontwikkelingen in de bibliotheekwereld, binnen de provincie en bij de overheid goed bij te houden. Zo kunnen we tijdig aansluiten bij mogelijkheden en ontwikkelingen. De snelheid van ontwikkelingen vereist continue aandacht en focus. Dit vraagt veel van het bestuur, dat volledig bestaat uit vrijwilligers. In deze beleidsperiode zal worden onderzocht of het huidige bestuursmodel nog past bij de huidige organisatie en de ontwikkeling van de bibliotheek.

De mensen: professionals en vrijwilligers De medewerkers De bibliotheek heeft medewerkers (negen medewerkers, 3,11 Fte) met een meerjarig dienstverband. Zij zijn betrokken bij het opzetten van de diverse projecten en het omvormen van de bibliotheek naar een

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

21

organisatie met een maatschappelijk-educatieve taak. Deze transitie naar maatschappelijke-educatieve bibliotheek vraagt iets van de mensen die er werken. Er ontstaat een toenemende behoefte aan hoogopgeleide professionals binnen onze organisaties en aan andere manieren van samenwerken. En dit vraagt andere competenties. Uit een recent onderzoeksrapport Leren en Ontwikkelen (Cubiss, juli 2020) ligt de belangrijkste ontwikkelbehoefte van bibliotheekmedewerkers op de competenties: netwerkvaardigheden, innovatie, ondernemingskracht, resultaatgericht werken, lerend vermogen en plannen en organiseren. Ook is een uitwerking nodig van hoe de talenten die binnen Bibliotheek Kop van Overijssel, Bibliotheek Staphorst en Bibliotheek Zwartewaterland aanwezig zijn zo goed mogelijk ingezet kunnen worden om de ambities waar te maken. Dit zal resulteren in een nieuwe werkorganisatie. Het doel hiervan is om een professionele organisatie ontwikkelen die soepel aansluit bij de verwachtingen en vragen vanuit de maatschappij en die zeer flexibel kan zijn. Waar de maatschappelijke opgave centraal staat en medewerkers vanuit eigenaarschap en verantwoordelijkheid invulling geven aan hun werkplan. Het lijkt logisch om deze werkorganisatie langs de twee programmalijnen en stichtingoverstijgend in te richten. Exacte uitwerking en invulling wordt nauw afgestemd met de drie Raden van Besturen.

Er volgt nog een personeelsplan. De vrijwilligers Vrijwilligers geven uiting aan de mate van maatschappelijke relevantie. Hoe meer inwoners zich vrijwillig willen verbinden aan de bibliotheek, hoe relevanter je lokaal bent. Hier komt ook bij dat vrijwilligers ook hun eigen talenten en kennis meenemen. Dit is een belangrijke bron voor de doorontwikkeling naar de maatschappelijk-educatieve bibliotheek. Een bibliotheek van en voor inwoners. Het aantal vrijwilligers is in Bibliotheek Zwartewaterland de laatste vijf jaar toegenomen naar ruim 70 vrijwilligers. Het aantal vrijwilligers overstijgt het aantal beroepskrachten in grote mate. Vrijwilligers zijn dus meer dan ‘extra handjes’. Natuurlijk maken zij een divers aanbod van diensten mede mogelijk. Ze zijn dermate belangrijk voor de toekomst van de bibliotheek dat het professionaliseren van de coördinatie op vrijwilligers noodzaak is geworden. Het vinden, binden en boeien is een continu mensenproces, dat vraagt om een gestructureerde aanpak. Dit hebben de drie stichtingen gezamenlijk nog beter in te richten en dit betekent ruimte maken voor deze coördinatie. De fysieke bibliotheken Een aantrekkelijk ingericht pand volgens het Bibliotheek 3.0-principe. Onze vestigingen zijn verspreid over het werkgebied en bieden allemaal een gastvrije, publieke ruimte dichtbij de inwoners.

De vestigingen zijn modern en aantrekkelijk ingericht, iedereen kan zich welkom voelen. Belangrijk is dat een vestiging duurzaam is, zowel kwalitatief als financieel. De collectie Zowel fysiek als online een bij de inwoners van Zwartewaterland passende collectie die ondersteunend is op de activiteiten die in de vestigingen plaatsvinden. Een collectie die gebaseerd is op het klantsegmentatie- en behoefteonderzoek. De vraag naar bijvoorbeeld christelijke romans en boeken in vreemde talen (Arabisch en Pools) is groot. Om daaraan te voldoen is er extra budget nodig. Zo kunnen we sneller aan de vraag van de klant voldoen. Daar waar mogelijk schaffen we boeken in de streektaal aan. De collectie wordt aangeschaft via het centraal collectioneerteam van Rijnbrink. Wij hebben geen invloed op de online collectie.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

22

De mensen uit de samenleving vormen een verrijking voor de collectie van de Bibliotheek.

Passende randvoorwaarden Financiering Zonder een passende financiering is het niet mogelijk om al onze ambities te realiseren. De financiering willen we laten aansluiten op de strategische lijnen. De belangrijkste kostenposten van de bibliotheek zijn huisvesting en personeel. Daarnaast is de financiering van de strategische lijnen ook een belangrijk onderdeel en vereist helderheid over de benodigde gelden bij het doorontwikkelen ervan. Voor een blijvend gezonde financiële basis is het wenselijk onze meerjarenbegroting te kunnen koppelen aan een meerjarensubsidieafspraak met onze gemeente. Hiertoe zullen wij gesprekken gaan voeren met gemeentelijke vertegenwoordigers. Immers, juist ook onze gemeente is gebaat bij een daadkrachtige, toekomstgerichte en verbindende bibliotheek. Voor enkele projecten zijn nieuwe fondsen aangeboord. Voor de toekomst onderzoeken we of er samenwerking gezocht kan worden met het bedrijfsleven in de regio. In deze beleidsperiode gaan we op de ingeslagen weg door. De financiën bestaan uit een mix van structurele subsidie, projectfinanciering uit subsidies en fondsen en eigen inkomsten uit bestaande en nieuwe dienstverlening. De arbeid verandert en specialistische professionals brengen ook weer hogere arbeidskosten met zich mee.

Specialisten in de bibliotheek worden ingezet om actief te ontwikkelen, een bijdrage te leveren aan landelijke en provinciale projecten en daarmee een deel van de eigen arbeidskosten terug te verdienen. Er ontstaat een andere mix van medewerkers en vrijwilligers. Er is sprake van een hogere initiële investering in de ICT (gebruik van narrowcasting, andere digitale, informatiedragers in de bibliotheek/bibliotheek 3.0). Tot slot zal de ICT voor bedrijfsvoering (kantoorautomatisering) invoerings- en beheerkosten met zich meebrengen. De financiële middelen worden zo effectief en efficiënt mogelijk ingezet. Dat kan bijvoorbeeld door aan te sturen op intensievere samenwerking met sociale partners, welzijnspartners en andere bibliotheken. Ook kan dat door het zoeken naar alternatieve inkomsten. In de afgelopen jaren is het frontoffice- en backofficepersoneel in fte’s al teruggebracht en ter vervanging worden steeds meer vrijwilligers ingezet. De verhouding tussen vaste medewerkers en vrijwilligers is in disbalans, waardoor niet alle ambities realistisch zijn. Extra fte’s en scholing zorgen voor een structurele kwaliteit en het haalbaar maken van al onze ambities. Hoe we dit willen waarborgen de komende vier jaar wordt uitgewerkt in het nieuwe personeelsplan. Met het klantsegmentatie-onderzoek en de behoeftepeiling krijgen we inzicht in wat speelt bij de inwoners van Zwartewaterland.

Zo kunnen we achterhalen wie de bibliotheek met haar aanbod niet of minder goed bereikt. Deze informatie is essentieel om veranderingen in ledenaantallen te duiden, collectie en programmering een te passen en om te zoeken naar andere verdienmogelijkheden. Een kans hierbij biedt

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

23

de huidige actieve rol van de landelijke overheid (landelijke campagnes op het gebied van taal- en digivaardigheid). De landelijke overheid ziet in toenemende mate het infrastructurele belang van de bibliotheek. Zij wil daarbij aansluiten om beter te begrijpen hoe zij de burger (digitaal) effectief bereikt. ICT Voor zowel de bibliotheek als de kantoorautomatisering is goede ICT belangrijk. Denk daarbij bijvoorbeeld aan professioneel wifi. Er is gekozen voor werken in de Cloud, zodat mensen ook vanuit huis kunnen werken. Er bestaat een Sharepoint-omgeving waardoor documenten gemakkelijk gedeeld kunnen worden. Het publiek verwacht ook goed functionerende apparatuur. Deze apparatuur wordt professioneel ondersteund en onderhouden. Marketing Marketing is in deze tijd onontbeerlijk en wordt ingezet om alle inwoners snel en doelmatig te bereiken. Het is ook een middel om de activiteiten van de bibliotheek onder de aandacht te brengen. Deze activiteiten zijn onderdeel van een steeds intensievere samenwerking met partijen die dezelfde doelen nastreven en dezelfde doelgroepen willen bereiken. Wij zijn dan ook warm voorstander van het ontwikkelen van integrale en samenhangende marketingactiviteiten. Rijnbrink ondersteunt met een provinciaal marketingplan en met adviseurs. De bibliotheek maakt zoveel mogelijk gebruik van deze, deels gratis en deels in te huren, expertise.

Binnen onze stichting valt nog een slag te maken. In de huidige tijd, waarin online marketing een belangrijke rol speelt, moet worden ingezet op een gezamenlijke marketingmedewerker voor Bibliotheek Kop van Overijssel, Bibliotheek Staphorst en Bibliotheek Zwartewaterland. De jaarkalender waar de bibliotheek in de komende jaren actief mee gaat werken is evenzeer een marketinginstrument. Het biedt de mogelijkheid om tijdig activiteiten aan te kondigen en de bibliotheek erop in te richten met boeken, lezingen, films, et cetera. Door onze beperkte middelen en omdat de functie voor marketingmedewerker nog ingevuld moet worden zal dit stap voor stap gaan. Administratie De administratie wordt ingevuld door Rijnbrink, twee administratief medewerksters voor de drie stichtingen en een controller die nu nog in dienst is van Bibliotheek Kop van Overijssel en Bibliotheek Zwartewaterland. Vanaf 1 januari 2021 komt Bibliotheek Staphorst daarbij.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

24

HOOFDSTUK 6. Toekomstbeeld Stel je voor. Een veilige plek in de omgeving, waar iedereen zichzelf kan zijnen zich direct welkom voelt. Waar licht, lucht, ruimte en groen zorgen voor een fijn klimaat en een prettige sfeer. Een bruisende huiskamer, waar het elke dag gonst van de activiteiten. Een multifunctioneel pand waar de gemeenschap samenkomt en waar ruimte is voor de mooiste sociaal-culturele en kunstzinnige initiatieven. Deelname voor iedereen. Geen abonnementskosten, geen boetes. De plek waar je geholpen wordt bij datgene wat je nodig hebt. Toegang tot materialen, activiteiten en mensen die je inspireren. Een plek waar je je ideeën vrij kunt uitdrukken en waar je gehoord wordt. Waar je je met gemak een hele dag kunt vermaken met het bladeren in de nieuwste boeken, het drinken van een goede kop koffie of het werken op je laptop. Waar je elkaar ontmoet, of waar je juist even alleen kunt zijn. Waar je de nieuwste technologieën kunt ontdekken en uit kunt testen. Waar je geïnspireerd raakt om verder te kijken en te leren door een gesprek, een workshop of een cursus. Een plek waar je kennis vermeerdert en waar je tegelijkertijd werkelijk kunt ontspannen. Stel je voor… NEE … Ik stel je voor aan Bibliotheek Zwartewaterland. Ons toekomstbeeld is een Bibliotheek die staat als een huis, waar iedereen zich thuis voelt.

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

25

Bijlage 1 Samenwerkingsschema Partner Samen Zwartewaterland

Klankbordgroep cultuureducatie Zwartewaterland GGD en gemeente SCEG SCAB

SAKZ/Sluuspoort Gemeente, Deltion College, InBalans, Taalpunt Olde Staduus Rijnbrink

Collega Bibliotheken D’Overtoom

Activiteit Netwerklunch Dag van de mantelzorg Andere thema activiteiten Cultuureducatie aanbod voor basisonderwijs Boek en Gezin Varieert maar meestal lezingen Lezingen

Hoe vaak 1 per maand 1 per jaar

Overleg

1 per jaar

Maandelijks in werkgroepen

Afhankelijk van de vraag, maar altijd minstens 10 x in de Kinderboekenweek 4 per jaar 4 per jaar

4 keer per jaar

4 per jaar

Maandelijks in werkgroep literatuur Maandelijks begin van de maand afstemming alle activiteiten Maandelijks

Diverse activiteiten Klankbordgroep laaggeletterdheid

Maandelijks 4 per jaar

Bewonersoverleg Voor marketing en diverse activiteiten overleggen, denk aan WISE overleg, VoorleesExpress, boekstart, jeugd tot 18 jaar, laaggeletterdheid en collectioneren Samenwerking Voorleeswedstrijd regionaal Cultcafés

incidenteel Elk onderwerp gemiddeld 4 per jaar

Maandelijks in een werkgroep

4 per jaar 4 per jaar

1 per jaar

1 per jaar

1 per maand? In coronatijd gestart met samenwerking, dus nog onduidelijk

1 per 2 maanden? In coronatijd gestart met samenwerking, dus nog onduidelijk

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

26

Bijlage 2 Activiteiten per vestiging langs de strategische lijnen Genemuiden Hasselt Zwartsluis JEUGD

Opgave 1: Inclusie ve samenleving

  

 

Opgave 2: Leven Lang Ontwikk elen

         

Genemuiden Hasselt Zwartsluis VOLWASSENEN

Voorleesexpress Voorleesuurtje (baby/ peuter/ basisschool) Netwerk versterken tbv realiseren doorgaande leerlijn/ gezinsaanpak Bibliowijzer De monitor (KDV & dBoS) + structurele samenwerking

x

x x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Boekstart dBoS (en de reguliere scholen) Voorleeswedstrijd Ouder en Kind (in de bieb) Cultuur educatief programma Groepsbezoeken PO Klassikaal lenen in de bieb Mobiel Kennislab (naar bieb, scholen, elders) Vaardigheden mediawijsheid Landelijke campagnes CPNB (o.a. NL Leest jr. junior, Kinderboekenweek)

x x

x x

x x

x

x x

x x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

           

Mini workshop voorlezen (Bas) Taalpunt Digisterker Klik en Tik Belastingspreekuur Taalmorgens Taal Werkt Samen Zwartewaterland Ontwikkeling IDO Sociaal Digitaal Inloopspreekuur Buurttafel (Hasselt) Handwerkclub

x x x x x x x x x

x x x x x x x x x

x x x x x x x x x

x

x

x

      

Boek en Gezin/ Boekenbas E-bookspreekuur OV Ambassadeurs Boekenweek Nederland Leest Zomerlezen Jaarlijkse programmering lezingen en workshops (met partners) Online Bibliotheek (App) Koffie met een kwestie Studie/ werkplekken Landelijke campagnes (o.a. NL Leest, Boekenweek) Zwartsluis onder zeil

x

    

x

x

x x

x x x x

x x x x x x x

x

x

x

x x

x x

x x

x

x

x x

x x x x

x x

x

x

Activiteiten flankerend beleid • Nieuwsbrief (digitaal) • Website

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.

27

• • • • • • • • • • • • • •

Social media; via OBI4wan facebook, Instagram en twitter App voor activiteiten voor deelnemers Persberichten Posters Flyers Klantsegmentatie onderzoek Ledenwerfactie Advertenties GIDS invoeren en updaten Wise updates informeren collega’s Administratie Collectie Aantrekkelijk pand op goede locatie (winkelconcept) Scholing

*Nulmeting op 01-01-2021, dit geldt voor alle percentages die genoemd worden in dit document. We gebruiken hiervoor de cijfers uit het jaarverslag 2019 en 2020.