11a. Bijlage -Zienswijze op ontwerp-Projectplan Waterwet oeveroptimaliatie Zwarte Water

+ *

qemeenre ì

Zrùørtewøterlønd (; r: n E rtt u.i tl i: n " |-l r.r.s s t: l. I "'Z.rv :t r | :- !. t t i s

Rijkwaterstaat T.a.v. K. Oostinga Postbus 2232

3500 GE Utrecht

Uw brief van

Behandeld door R. Klaver

Uw kenmerk

Bijlage(n)

Ons kenmerk

30610

Onderwerp

Hasselt,

8 MRT ?ü?Z

Zienswijze op Ontwerp-Projectplan Waterwet oeveroptimalisatie Zwarte Water

Geachte mevrouw Oostinga, Vanaf 2000 is de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) van kracht. Deze richtlijn heeft als doel de ecologische toestand van de Europese waterlichamen te verbeteren. De doelen en maatregelen per waterlichaam zijn door de waterbeheerders uitgewerK. Het Zwarte Water maakt onderdeel uit van het KRW-waterlichaam Zwarte Water - Vecht. Dit waterlichaam valt onder het KRW watefipe R7. In dit watefipe ligt de focus op sooften van stromingsluwe en waterplantrijke onderwatermilieus. De doelen zijn gericht op gidssoorten (met name vissoorten).

Voor het Zwarte Water is R'rjkswaterstaat (RWS) de waterbeheerder. Uit de factsheet voor het Zwafte Water blijkt dat met name de ecologische toestand voor vissen ontoereikend is. In 20L5 zijn voor het Zwarte Water in het landel'rjk pakket (2e tranche) projecten opgenomen. Het gaat dan om: . een 900 meter nevengeul; . 10,9 kilometer oeveroptimalisatie. De 900 meter nevengeul wordt in 2022 te Genne Overwaters gerealiseerd. Daaruoor is het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) Uiterwaarden Zwafte Water en Vecht vastgesteld. Dit besluit is inmiddels onherroepelijk. Via een overeengekomen samenwerking met Landschap Overijssel wordt in het project Langenholte - Holterbroek een 2,5 km oeveroptimalisatie gerealiseerd. Het onderhavige en op dit moment ter inzage liggende 'Voorstel Ontwerp Besluit/Ontwerp-Projectplan Waterwet' rich[ zich op de realisatie van 5,6 km luwtezones om aanvullend aan de KRW opdracht van 8,4 km te voldoen. Sedeft begin 2021 voeren u en uw collega's namens RWS intensief overleg met onze gemeente en een groot aantal lokaal gebonden organisaties. Belanghebbenden zoals de Stichting Recreatie Centrum Zwartewater en jachthaven De Molenwaard, maar ook meer gebiedsgerichte organisaties zoals het Koninklijk Nederlands WatersporWerbond en de organisaties Staatsbosbeheer (SBB) en Natuurmonumenten (NM).

Overleg is gevoerd op basis van het'Voorstel Concept Ontwerp Besluit/Ontwerp-Projectplan Waterwet'. Gesproken is over hoe de door RWS voorgestelde maatregelen door lokale belanghebbenden beoordeeld worden, en hoe zij te verbeteren zijn, zodat verschillende functies (waar onder Natuur, R&T, Veiligheid) optimaal profijt, dan wel minder beperkingen ervaren' Tevens is het behalen van een zo groot mogelijk draagvlak een belangrijk gespreksonderwerp geweest.

Jongstleden 27 januari heeft RWS het'Voorstel Ontwerp BesluÍt/Ontwerp-Projectplan Waterwet oeveroptimalisatie Zwarte Water'voor 6 weken ter inzage gelegd. In dit besluit heeft RWS maatregelen voorgesteld die de realisatie van 5,6 km luwtezones mogelijk maken. Hierdoor kan RWS voldoen aan de KRW opdracht van 8,4 km oeveroptimalisatie. Specifiek steft RWS in het voorliggende voorstel de volgende maatregelen voor: - aanleg luwtezone Monding Zwafte Water; - aanleg luwtezone Zwartsluis; - aanleg luwtezone De Velde; - aanleg luwtezone Veldiger Buitenland; - optimalisatie luwtezone Cellemuiden'; - optimalisatie luwtezone Roebollige Hoek; - aanleg luwtezone Molenwaard; - luwtezone Molenwaardse Streng. Uit de reacties van de bij u bekende lokale partners, inmiddels verenigd is een alliantie, maar ook van de gebiedspartners als SBB en NM, vernemen wij dat zij (nog steeds) een behoorlijk aantal bedenkingen hebben tegen de nu door RWS voorstelde maatregelen, en dat daardoor het (lokale) draagvlak voor de maaftregelen zeker niet optimaal is. Verder heeft RWS de door de alliantie en gemeente gedurende 2021 ingebrachte alternatieven nauwelijks verwerkt in het voorliggende ontwerp besluit. Dat betreuren wij.

Het lijkt er nu op dat het snel realiseren van voor RWS kosten-efficiënte maatregelen, die voor de lokale gemeenschap van ingrijpende aard zijn, de bovenhand krijgen boven lokaal gedragen maatregelen. Maatregelen die qua natuurdoelen minimaal even efficiënt (kunnen) zijn. Eerder hebben wij en onze ambtelijke advíseurs u al meermaals verzocht om meer tijd uit te trekken voor het creëren van meer lokaal draagvlak. Via het ín samenwerking met de gevormde alliantie en de genoemde gebiedspartners ontwíkkelen van lokaal gedragen alternatieve maatregelen, kan dat naar onze mening heel goed bereiK worden. Maatregelen die niet duurder hoeven te zijn dan de nu door u voorgestelde maatregelen. Zij vergen echter wel enige ontwikkel- en afstemmingstijd. Tijd die u, zo bleek jl. 21 februari tijdens een ambtelijk overleg ook weer, zegt níet beschikbaar te hebben, dan wel te willen stellen. Wij denken dat met deze alternatieve maatregelen, ingegeven door de betreffende specialisten, de natuur en landschappelijke beleving op een hoger níveau komen, dan met de door u voorgestelde maatregelen, terwijl de beoogde natuu rdoelen evengoed bereikt (ku n nen) worden. Gelet op voorgaande hebben wij besloten onderhavige zienswijze in te dienen.

Wij richten deze met name op de volgende punten: Veiligheid : Daar de voorgestelde damwanden bij een gemiddeld peil een halve meter boven het water uitsteken, maken wij ons zorgen over de zichtbaarheid van deze damwanden, Met name in het gebied waar op dit moment een snelvaargebied geldig is. Als uiwloeisel van'onze'eerdere overleggen hebt u inmiddels in uw maatregelen definitief opgenomen dat op de damwanden, alsmede bij de maatregelen bij de monding van het Zwarte water, radarreflectorpalen worden aangebracht. Echter wij vragen ons ten zeerste af of dat voldoende is om het gewenste niveau van zichtbaarheid te garanderen. Zeker met betrekking tot het snelvaargebied (u bekend als locatie C) betwijfelen wij dat. In het benoemde ambtelijke overleg van 21 februari, voortgekomen uit het bestuurlijke overleg van 20 januari 2022, hebben wij afgesproken dat in de eerste periode na realisatie, alsmede in het toeristische vaarseizoen, aanvullend en bijpassend bij het vaarseizoen doelgerichte communicatieve berichtgeving door RWS (in afstemming met ons) noodzakelijk is, Dit om de kans op ongewenste situaties te voorkomen. Aanvullend maken wij ons zorgen over de veilÍgheid van de vele kanovaarders in het gebeid.

Wat als een kanovaarder als gevolg van golfslag (bijvoorbeeld door beroepsvaart) over een damwand geworpen wordt, kan hij/zij dan zelf op eenvoudige wijze weer aan de juiste kant van de damwand komen ? : de locatie nabij de industriehaven te Genemuiden (u bekend als locatie B) is er ook

-

=* gclncciltc

ì

Zwørtewøterlønd {it:rtt:ryzuttl¡,:;t " l_l r.¡,tst|.l , Zt¡;uri.sltLis

één die speciale aandacht verdient. Omdat daar ook een damwand op 10 meter uit de oever geprojecteerd is, wordt de voor schepen beschikbare ruimte minder. Ruimte die nu en dan voor manoeuvrerende schepen van grote lengte (net) benodigd is. Daarom vinden wij deze locatie, dan wel de beoogde maatregel niet handig gekozen. Dat voor ons ook hier de zichtbaarheid een zorgpunt is spreekt voor zich. In het ambtelijke overleg van 2l februari 2Q22heeft u aangegeven dat u hierover met de organisatie Schuttevaer hebt afgestemd. Wij hebben u op het hart gedruK om voorliggende maatregelvooral met de hoofdgebruikers van de industriehaven te bespreken. U heeft tòegezegd dat met gezwinde spoed te gaan doen' Wij hebben u daaruoor een aantal bedrijven aangedragen. Wij vernemen graag de uitkomsten van die

- Natuur

Archeologie

- Recreatie & Toerisme

afstemming. : Met de maatregelen te Genne Overwaters wilt u de locaties met KievitsbloemHooilanden herstellen dan wel versterken. Ook nabij de locaties stroomafi¡raarts waar u de damwanden wilt gaan plaatsten bevinden zich deze Kievitsbloem-Hooilanden. In een eerdere fase heeft SBB aangegeven dat zij op basis van de door u beschikbaar gestelde informatie niet goed kan opmaken of voldoende rekening is gehouden met eventuele effecten op de in het Natura-2000-gebeid voorkomende habitattypen en Beschermde soorten. Er is een aannemelijke kans, zo geeft SBB aan, dat op locaties waar u een damwand gepland heeft de zandondergrond en de Holocene deklaag doorsneden gaat worden. De damwand sluit hierdoor dan de deklaag af, waardoor te weinig uitwisseling van water kan plaatsvinden van het Zwarte Water naar de deklaag, waardoor de grondwaterstand te laag kan worden, wat op de lange termijn kan leiden tot bodemdalíng. Kievitsbloem-Hooiland is zeer gevoelig voor dit soort veranderende situaties. Om deze mogelijke gevolgen beter in beeld te krijgen is nader ondezoek gewenst, zo geeft SBB aan. Ook over deze mogelíjke situaties maken wij ons zorgen en vragen wij u gepaste maatregelen te nemen, zodat dit mooie natuurlandschap voor ons behouden blijft.

Tijdens het overleg op 21 februarijongstleden heeft u aangegeven dat u inmiddels over een v'rjftal natuurgerichte onderwerpen met SBB in nader overleg bent getreden, en dat u op afzíenbare termijn de resultaten daarvan met ons kunt delen. Wíj ontvangen deze belangrijke informatie graag van u. : De Stichting Erfgoed Zwartewatersklooster, een van onze gebiedspartners in het gelijkluidende gebied, heeft ons gewezen op de locatie'Huisstede' (zie ook de door hen op 21 februari 2022ingediende zienswijze). Deze locatie, op dit moment ter hoogte van de kern van buurtschap De Velde, ligt dicht nabij een plek waar u een damwand wil realiseren (u bekend als locatie C). Hier is ín de middeleeuwen een bewoonde plek geweest van de eerste kolonisten die het achterliggende Rouveen hebben ontgonnen. Uit verhalen van oude inwoners van Zwaftsluis kwam ín 1993 naar voren dat men bij extreme lage waterstanden de'Huisstee-geraamten'in het zand kon zien liggen. Wij vinden dat dit gegeven om meer archeologisch onderzoek vraagt, zodat het plaatsen Van een damwand geen onomkeerbare schade toebrengt aan deze historisch interessante maar ook gevoelige locatie.

Uit het door u aangeleverde archeologische onderzoeksrapport van KSP Archeologie hebben wij slechts kunnen vernemen dat zij geen vervolgonderzoek adviseren, maar dat de kans op archeologische vondsten aanwezig is en dat dan een meldingsplicht geldt. KSP heeft nog niet met de onderhavige Stichting afgestemd. Ook op dit thema vragen wij dus een aanvullende afstemmende inspanning van RWS.

: Het grondgebied van hetgeen nu de gemeente Zwartewaterland vormt kent vanuit het verleden een nauwe verbondenheid met het leven nabij en het gebruik van (vaar)water. De vele (oude) sluizen, straatnamen, beroepen, modernere industriële ontwikkelingen enzovoorts geven dat aan. Een aantal huidige (jacht)havens bieden een omvangr'rjk aantal ligplaatsen aan voor schepen en bootjes. Inwoners en toeristen

recreëren met name tijdens het vaarseizoen op het Zwarte Water en het Zwarte Meer alsmede ver daarbuiten (bijv. Weerribben & Wieden en het lJsselmeergebied). het Zwarte Water wordt gezien als een omgeving waarin van het prachtige natuurlijke rivierlandschap genoten kan worden. Dit gebied staat daarom bekend en daarom verblijven ook veel toeristen alhier, hetgeen een deel van 'ons'gezamenlijke verdienmodel is. Het plaatsten van omvangrijke stalen damwanden verlaagt aanzÍenlijk de zo gewaardeerde natuurlijke beleving van het Zwarte Water en tast het het meanderende karaKer van deze rivier aan. Daarom zijn wij bevreesd voor verlies van recreatief-toeristische spin-off als gevolg van de huidige omvangrijke maatregelen. Op onze visie over het gevaar van damwanden in het snelvaargebied hebben wij u bovenstaand als gewezen. U heeft ook een aantal malen gesproken met de beheerders van de jachthavens De Molenwaard en De Nadorst. Wij waren niet bij die gesprekken aanwezig. Ons is ter ore gekomen dat RWS tijdens die gesprekken (in een bijzin) heeft meegedeeld dat, als gevolg van het niet meer aanwezig zijn van een economische belang aldaar (de Scheepswerf Bodewes is tenslotte vertrokken), de Molenwaardse Streng (u bekend als locatie D) in de toekomst niet meer door RWS op diepte gehouden gaat worden.

Door het vervangen van het rijshouten scherm door een grondconstructie, zou de vaarbreedte wel voldoende blijven, maar het op díepte houden zou bij RWS geen prioriteit meer hebben. Dit als gevolg van het niet (meer) zijn van een primaire vaarweg. Mocht dit waar zijn, dan verbazen wij ons over die insteek' Beide jachthavens, alsmede, de op afzíenbare termijn te realiseren nieuwe invulling van de locatie Bodewes met een dertigtal watergebonden recreatieverblijven, vertegenwoordigen naar onze mening wel een aanzienlijk economisch belang waarvoor voldoende diepte van de Molenwaardse Streng benodigd is. Wij gaan er zonder tegenbericht van RWS aan ons, vanuit dat het op de benodigde diepte houden van deze streng gewaarborgd is, zodat de onderhavige vaarbewegíngen in de toekomst zonder hinder kunnen blijven plaatsvinden.

Wij hopen met deze zienswijze op een heroverweging van uw kant tot een bijstelling richting een meer constructieve toekomstgerichte projectmatige samenwerking met de benoemde alliantie en andere aangehaalde organisaties, waarbinnen ook de ingebrachte alternatieve maatregelen evenwichtiger op hun merites beoordeeld gaan worden. Wij zullen deze samenwerking waar mogelijk van harte ondersteunen. Mocht u naar aanleiding van deze brief nog vragen hebben of een verduidelijking wensen van onze zienswijze, dan kunt u contact opnemen met de heer R. Klaver via het telefoonnummer 038 - 385 3421 of via R. Klaver@zwartewaterland. nl. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van de bu de secretaris,

Bilder

drs. D.S, Ruddijs

Postadres Postbus 23 8060 AA Hasselt

Bezoekadres

Telvorenstraat 2 8061 CB Hasselt

Telefoon 14038

Internet

BNG BanK

info@zwaftewaterland. nl

IBAN Rekeningnummer: NL91 BNGH 0285 0928 71

www.zwartewaterland. nl