1. Brief college van 18 oktober 2022 over Ontwikkelingen inkoopmodel 2023 specialistische jeugdhulp

+_

gcnlc('Iìlc

ì

Zwørtewøterlønd Aan de raad van de gemeente Zwartewaterland

Uw brief van

Behandeld door E. Last-Kijk in de Vegte

Uw kenmerk

Bijlage(n)

Ons kenmerk 20.851

Onderwerp

Hasselt, 18 oktober 2022

Ontwikkelingen inkoopmodel 2023 specialistische jeugdhulp

Geachte raadsleden, Met deze raadsbrief informeren wij u over de laatste stand van zaken voor wat betreft het nieuwe inkoopmodel specialistisch jeugdhulp dat per l januari 2023 ingaat. In de raadsvergadering van donderdag 22 september jl. is hierover toezegging gedaan door wethouder J. van der Poel. Daarnaast spelen er op dit moment een aantal ontwikkelingen rondom het nieuwe inkoopmodel waarover we u door middel van deze brief informeren.

Inleiding Het RSJ lJsselland is namens de 11 gemeenten in mei2022 opnieuw gestart met de inkoop van specialistísche jeugdhulp. Na uitstel in 2020 vanwege corona en het tijdelijke terugtrekken van de inkoop begin juli 202Lis een nieuw inkoopdocument opgesteld op basis van aanvullend tarievenonderzoek en bijeenkomsten en individuele gesprekken met jeugdhulpaanbieders. Het nieuwe inkoopmodel biedt een aantal kansen. We noemen ze hier: - Scheiding wonen/verblijf en ambulante jeugdhulp: Alle woon- en verblijfsvoorzieningen (bedden) zijn onderuerdeeld in verschillende intensiteiten en tarieven. Het gaat hier om'hotelmatige kosten', kosten die nodig zijn om het leefklimaat te organiseren, Als er (extra) ambulante hulp nodig is, wordt dit apart toegewezen. Op deze manier is op- en afschalen van hulpverlening beter mogelijk en hoeven jeugdigen niet te verhuizen als de hulpverlening is afgerond. - Normaliseren: Aanbieders zijn gevraagd een Plan van Aanpak in te dienen over hoe zij invulling geven aan positieve gezondheid, hoe zij het gezin en sociale netwerk betrekken, hoe zij gebruik maken van actuele kennis en kunde (effectieve interventies) en hoe zij ervoor zorgen dat de jeugdige binnen 2 jaar weer op eigen benen kan staan. Een onvoldoende op dit plan betekent een herinschrijving of geen gunning. De plannen worden daarnaast gedurende de contractperiode getoetst op uiWoering.

- Sterkere positie toegang: Met het nieuwe inkoopmodel wordt de gemeentelijke toegang beter in positie gebracht, Zo worden aanbieders verplicht om bij ingewikkelde casui'stiek samen op te trekken met de toegang. - Maatwerk:

De nieuwe bekostiging binnen ambulante jeugdhulp (het betalen van de hulpverlener in plaats van hulpverlening) leveft als voordeel dat er meer maatwerk geboden kan worden. De gemeente krijgt daarnaast meer zicht op welke professionals worden ingezet en kan daarmee aanbieders aanspreken wanneer zij te hoog gekwalificeerde hulpverleners inzetten op een (lichte) zorgvraag. - Grip op kosten: De gemeente krijgt meer grip op kosten doordat alleen betaald wordt welke hulpverlening daadwerkeliik ingezet wordt (pxq). In de vastgestelde Preventienota zijn preventie en positieve gezondheid ook aandachtspunten. Samen met een sterke Toegang hopen we grip te houden op de kosten ontwikkeling.

Huidige stand van zaken In het traject richting aanbesteding is in maart 2023 een geschatte analyse van de financiële impact gepresenteerd aan het bestuur van het RSJ lJsselland. Op basis van deze impactanalyse is de aanbestedíng gestart. Er is destijds rekening gehouden met een nadeel van € 110.000,-. Dit nadeel konden we opvangen door andere meevallers in het socÍaal domein. In de regio werd totaal rekening gehouden met€2,4 miljoen extra kosten. Na de daadwerkelijke inschrijvingen is opnieuw een analyse van de financiële impact gemaakt. Deze analyse bleek fors hoger uit te vallen dan de analyse van het voorjaar. Op 12 oktober 2022 is door het RSJ lJsselland een nieuwe impactanalyse getoond in het Bestuurlijk Overleg (waarin de 11 wethouders van de gemeenten zitting hebben). Deze impactanalyse is € 8,5 miljoen hoger dan de in maaft getoonde impactanalyse. Deze toename in kosten kwam aan het licht in het proces van gunning, waardoor duidelijk wordt aan welke aanbieders en tegen welk tarief er een contract gegund wordt. Voor onze gemeente is het verschíl ten opzichte van de analyse getoond in maaft: € 589.000. Vanaf 2024 is de totale kostenstijging voor de regio € 11.000.000. Voor gemeente Zwartewaterland betekent dit een structurele kostentoename van € 684.000 (bij een ongewijzigde zorg productie). Er zijn verschillende oozaken voor de fors gestegen impact.

Hieronder volgen de drie oozaken met de grootste impact: . €4,6 miljoen ZZP-zorg (gehandicaptenzorg). Inschatting impact Zwartewaterland € 525.000. Aanbieders moesten bij hun inschrijving in rekentools invullen welke zorg zij daadwerkelijk willen aanbíeden per zorglocatie. Dit heeft geresulteerd in meer en meer gedetailleerde inzichten in de daadwerkelijk te leveren zorg en van welke zorgintensiteit dan sprake zou zijn. Hieruit bleek dat de daadwerkelijk te leveren zorgintensiteit, van aanbíeders die zorgzwaartepakketten (ZZP, wonen/verblijf, voor overwegend (lÍcht)verstandelijk beperkten) leveren, in 2023 aanzienlijk hoger is dan wat op basis van gedeclareerde zorg was aangenomen. Met de gegunde intensiteiten onWangen de aanbieders in 2023 reële taríeven. . €2,2 miljoen ambulante zorg. Inschatting impact Zwartewaterland €155.0000. Aanbieders die ambulante jeugdhulp verlenen, hebben in hun inschrijving aangegeven dat zij over een hogere functiemix beschikken dan op basis van de verleende zorg in 2022 van hen ven¡¡acht werd. Het lijkt er op dat deze aanbieders strategisch hun hbo'ers en wo'ers in de regio lJsselland in zetten en hun mbo'ers in andere regio's, mogelijk omdat de tarieven daar hoger zijn. Dit gaat vooral over aanbieders in de Jeugd & opvoedhulp en gehandicaptenzotg, niet om de GGZ-aanbieders. Dit effect is niet voozien geweest. .

€1 míljoen zorgzwaarte effect verblijf. Bovengenoemde aanbieders hebben ook voor verblijf met hogere intensiteiten ingeschreven dan op basis van de verleende zorg in 2Q22 van hen venryacht werd. Dit heeft er ook mee te maken dat de doelgroep in deze verblijfsvormen zwaarder wordt, waardoor de groepen kleiner en de bemensing zwaarder wordt.

Kanttekeningen Er zijn een aantal kanttekeningen te noemen bij de verwachte toegenomen financiële impact 2023, deze

luidden:

. De impact is gebaseerd op een gelijkblijvende productie, dit is echter nooit 1 op 1 te maken. De impact zal afhangen van de daadwerkelijk ingezette zorg in 2023. . Er is geen afnameplicht bij aanbieders. Komende weken zal een zorglandschapsanalyse worden uitgevoerd om vast te stellen of voor alle zorgbehoefte (soort en zwaafte) "subregionaal" voldoende aanbod is gecontracteerd. . De impactanalyse is beleidsarm. Beoogde effecten van het nieuwe ínkoopmodel en de transformatie (zoals normaliseren en een sterkere positie van de toegang) zijn niet meegenomen. Dit heeft mogelijk een positief effect op de Q: de hoeveelheid zorg die wordt ingezet. . In de inkoopvoorwaarden is een eis opgenomen, waarin staat dat aanbieders bij een gelijkblijvende Q maximaal 5olo omz€tstijging mogen realiseren. De demping die dat mogelijk teweeg kan brengen, kan op voorhand niet meegenomen worden. . De impact is gemaakt op basis van de jeugdhulpcijfers van 2021, Het woonplaatsbeginsel (met ingang van 1januari2022) is nog niet meegenomen in de financiële impact. In Zwartewaterland hebben we 28 casussen (met een waarden van € 1 miljoen) overgedragen naar andere gemeenten. We hebben 17

2

casussen teruggekregen (met een waarde van € 626,000). De verwachting is dan ook dat door het

nieuwe woonplaatsbeginsel de impactanalyse een positiever beeld schetst. Uit een tussentijdse analyse van de jeugdzorgkosten blijkt dat de zorg productie in 2022 is gedaald in de groep wonen en verblijf. De eventuele inflatie correctie in de tarieven2023 van het nieuwe inkoopmodel is in de cijfers hieronder nog niet meegenomen. Doordat we werken met een geleidelijke migratie (sterfhuisconstructie) zal niet de volledige impact van het nieuwe inkoopmodel in 2023 al gerealiseerd gaan worden. Uit de impact analyse van oktober van RSJ blijK dat de specialistische jeugdzorgkosten in 2023 bij Zwartewaterland € 63.000 gunstiger uitvalt.

. .

Verder goed om te weten: Stoppen met de huidige aanbesteding is geen optie meer. Hiervoor zitten we te ver in het proces van de aanbesteding. Daarnaast zal ook het verlengen van het huidige inkoopmodel, wat juridisch niet meer kan, leiden tot dezelfde of zelf hogere financiële impact (inschatting € 10 miljoen)'

Hoe vangen we dit op (financieel) De verwachtte extra uitgaven in 2023 kunnen we vooralsnog dekken (bij een ongewijzigde zorg productie) uit de bestaande budgetten Jeugdzorg en een aanvulling vanuit de reserve Sociaal Domein, In de Kadernota2024 komen we terug op de structurele dekking (vanaf 2024)van de verwachte toenemende jeugdh ulpkosten.

Inflatiecorrectie jeugdhulp aanbieders

Naast bovengenoemde ontwikkelingen speelt er nog een vraag over de inflatiecorrectie. In de

aanbestedingsprocedure hebben aanbieders vragen gesteld over de tarieven in relatie tot de hoge inflatie. In de Nota van inlichtingen heeft het RSJ lJsselland toegezegd dat zij bereid is om de jeugdhulpaanbieders tegemoet te komen in de hogere inflatie. Er zijn geen uitspraken gedaan over de hoogte van de compensatie en op welk moment we dit gaan toepassen. Aan het bestuur van het RSJ IJsselland wordt hierover een besluit gevraagd. Het RSJ lJsselland heeft het bestuur geadviseerd om de jeugdhulpaanbieders voor 75o/o te compenseren inzake de materiele kosten. Dit betekent ca. €1,3 miljoen meerkosten in de regio en € 52.000 voor Zwaftewaterland (4olo aandeel). Het RSJ geeft aan dat het uitstellen van de gesprekken met de aanbieders inzake de inflatie correctie nadelig effect heeft op de onderhandelingen met de aanbieders. Daarnaast levert dit administratieve lasten voor de zorgaanbieders en de gemeenten op.

Wij zijn als gemeente het hier niet mee eens en hebben dan ook niet ingestemd met dit voorstel. Reden hiervoor is o.a. het feit dat we in Zwaftewaterland als uitgangspunt hebben dat we indexeren aan de hand van het OVA (Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling) percentage die bij het opstellen van de kadernota bekend is. Tegenvallers, zoals een hogere inflatie, worden niet gecompenseerd. Er is een goed afgewogen tarieven onderzoek gedaan waarbij reële tarieven zijn afgesproken. Als in 2023 blijkt dat we geen reële tarieven hebben geboden dan moeten we dit gaan heroverwegen en de financiële effecten opnieuw laten añrvegen door de bestuurders. We lopen hiermee een risico dat de onderhandelingen met aanbieders wellicht wat stroef gaan lopen'

Verhouding regio/lokaal

We zijn als gemeente verplicht om in regionaal verband jeugdhulp in te kopen. Dit zorgt voor minder administratieve lasten voor zowel gemeenten als aanbieders. Standpunt van Zwartewaterland is dat de transformatie lokaal plaatsvindt (met een sterke toegang en nadruk op preventie) en het inkoopmodel en de regionale transformatie ondersteunend moeten zijn hieraan. Binnen de regionale samenwerking hebben we genoeg vrijheid om 'ons eigen ding'te doen.

Wachttijden /wachtl ijsten

Naast de gesprekken met aanbieders over het nieuwe inkoopmodel wordt er ook gesproken over wachtlijsten. Het terugbrengen van wachttijden vraagt om een gezamenlijke inzet van aanbieders en gemeenten, en op landelijk niveau samenwerking met het Rijk, Door de breedte van de jeugdhulp kunnen we geen algemene uitspraken over wachttijden doen. Dé wachttijd bestaat immers niet. Toch leveren lange wachttijden altijd een gevoel van machteloosheid op, omdat we (gemeente of aanbieders) de jeugdigen en het gezin adequaat willen helpen.

J

Regíonaal gaan de gesprekken vooral over de oorzaak van de wachtlijst. Waarom zit er geen doorstroom in? Kunnen we een passender aanbod creëren, waardoor dit wel luK? Het ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd (OZ), team wachttijden sluit binnenkort ook aan bij deze gesprekken om hun kennis/expertise over dit onderwerp te delen. Lokaal zetten we vooral in op het voorkomen van een grote instroom. Dit doen we door preventieve activiteiten en ondersteuning te bieden. Dit doen we omdat zwaardere en complexere zorg vaak ontstaat uit lichtere hulpvragen waar er in een eerder stadium niet tijdig passende hulp is geboden.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Zwaftewaterland, de secretaris, de

drs. D.S. Ruddijs

tn9.

4